كاليبراسيون عمومی

صفحه 1:
77 کالیبراسیون عمومي فروردیرهاه 1388 20 محمدرضا عباسی 

صفحه 2:
فهرست مطالب لآ مقدمه و تاریخچه 7 کمیتها و يكاهاي اندازه گيري * كميتهاي اصلي و فرعي * استانداردهاي كميتهاي اصلي تاريخجه استاندارد متر 1 2 تعاريف و اصطلاحات اندازه گيري * كميتها و يكاها * اندازه كيري و نتيجه اندازه كيري * دستكاههاي اندازه كيري * ويژگيهاي دستگاههاي اندازه گيري * استانداردهاي اندازه گيري 

صفحه 3:
فهرست مطالب (ادامه) 7 هرم سلسله مراتب کالیبراسیون طول * چگونگي استقرار آزمایشگاه در سطح هرم * سلسله مراتب تایید کالیبراسیون طول * هرم سلسله مراتب کالیبراسیون طول در کشورهاي انگلستان و سوئیس 0 اناع سيستمهاي کالیبراسیون نآ استاندارد و شرایط محيطي کالیبراسیون طول 2 عدم قطعیت اندازه گيري * عوامل ایجاد کننده عدم قطمیت. * نحوه برآورد عدم قطعیت 

صفحه 4:
فهرست مطالب (ادامه) 7" راهنماي 1860 بر اساس استاندارد 9000 1560 (سیستم مدیریت کیفیت) * برقراري امکانات بازرسي و آزمون * مراقبت از تجهیزات اندازه گيري 1" راهنماي 1960 بر اساس استاندارد 10012 1960 «لزامات تضمین کیفیت تجهیزات اندازه گيري) * بحث در مورد 18 عنصر این استاندارد ل راهنماي 1960 بر اساس استاندارد 17025 1960 «لزامات صلاحیت آزمایشگاه آزمون و کالیبراسیون) * بحث در مورد عناصر مرتبط این استاندارد 

صفحه 5:
فهرست مطالب (ادامه) ل کالیبم‌اسیون تخصصی طول " كاليبراسيون كيج بلوک براساس 2692 151701 * کالیراسیون کولیس براساسی 3129 ‎ISIRI‏ * کالییراسیون میکرومتر براساس 1985 ‎ISIRI‏ ‏7" کالیبر‌اسیون تخصصی دما؛ رطویت * کالیراسیون آون براساس 7757 ‎JIS B‏ * کالیبم‌اسیون دما و رطویت در آون و چمبس كالي_اسيون تخصصی نیررو و گشتاور * کالیراسیون دستگاه کشش براساس 7500 180 * کالیراسیون ترازو براساس 3074 151187 

صفحه 6:
كيج بلوك كوليس میکرومتر ارتفاع سنج خط کش و متر گونیا ساعت اندازه گيري ساعت دم موشي كيج نيوماتيكي میز سينوسي صفحه نوری کالیبراسیون تخصصي طول DIN 861 - ISO 3650 - JIS B 7506 - ISIRI 2696 - BS 888 - BS 4311 DIN 862 - ISO 3599 - ISO 6906 - ISIRI 1980 - ISIRI 3129 DIN 863 - ISO 3611 - ISIRI 1967 - ISIRI 6442 - JIS B 7502 JIS B 7517 - BS 1643 DIN 865 - DIN 866 - DIN 6403 - JIS B 7516 - JIS B7512 - BS 4372 DIN 875 - JIS B 7526 - JIS B 7534 - BS 939 DIN 878 - DIN 879 - ISO R 463 - ISIRI 1968 - JIS B 7519 - JIS B 7503 DIN 2270 - JIS B 7533 - BS 3509 DIN 2271 - JIS B 7535 DIN 2273 - JIS B 7523 - BS 3064 JIS B 7430 - JIS B 7431 TINT 997A _ 112 BR TEAN . Re 2721 

صفحه 7:
کالیبراسیون تخصصي طول (ادامه) تیغه دقیق میز صفحه صافي ‎CMM‏ ‏سیلندر استاندارد زاويه سنج زبري سنج كيج برو نرو پروفایل پروژکتور ظرف حجمی (بشر) DIN 2275 - BS 957 - JIS B 7524 DIN 2276 - DIN 877 DIN 874 - BS 906 DIN 876 - JIS B 7513 - ISO 8512 - BS 817 ISO 10360 - VDI/VDE 2617 - EAL-G17 JIS B 7515 - EAL-G29 BS 1685 EAL-G20 - BS 1134 ISO 286 - ISO 1502 - ISO/R 1938 - DIN 2254 - DIN 2279 - JIS B 7420 JIS B 7160 - ANSI 7943-1 ISO 4787 - ASTM E 542 

صفحه 8:
کالیبراسیون تخصصي دما؛ رطوبت و فشار ترمو کوپل ترمومتر یخچال و فریزر کوره و آون رطوبت سنج فشار سنج (مانومتر) خلاء سنج دما و رطوبت ‎ASTM E 230 - ASTM E 220 - JIS B 8710‏ - 2552 15181 ASTM E 77 - ASTM E 644 - JIS B 7529 - JIS B 7411 JIS T1702 JIS B 7757 - DIN 12880 - DIN 17052 - ASTM E 145 JIS B 7920 - DIN50010-2 فشار و خلاء DIN 837 - ISIRI 1356 - JIS B 7505 - OIML R101 - BS 1780 BS 6134 - ASTM D 5720 

صفحه 9:
کالیبراسیون تخصصي نیرو و گشتاور جرم و نیرو وزنه 2370 ‎OIML R 111 - ASTM E 617 - ISIRI‏ ترازو 7601 ‎ISIRI 3074 - ISIRI 6589 - OIML R 76-1 - JIS B‏ لودسل (نیرو سنج) ‎BS 1377 part 1 - EAL-G22‏ دستگاه کشش 7721 ‎ISO 7500-1 - ASTM E4 - JIS B‏ گشتاور BS 6703 - ISO 6789 - 85 7882 - 4 ‏گشتاور سنج‎ 

صفحه 10:
کالیبراسیون تخصصي الكتريکي مولتي متر اسیلوسکوپ آمپرمتر سختي سنج ضربه شارپي الكتريكي ‎ISIRI 4029 - IEC 60051 - JIS C 1102 - JIS C 1003‏ ‎ISIRI 4029 - IEC 60051 - EA-10/15 - EA-10/07‏ ISIRI 4029 - IEC 60051 - EAL-G30 ISIRI 4029 - IEC 60051 سختي و ضربه ‎EA-10/16 - JIS B 7725 - JIS B 7736‏ ‎JIS B 7722‏ 

صفحه 11:
لآ ۱۹50: در ابتدا يك استراليايي استاندارد ملي استرالیا براي آزمون تجهیزات اندازه گيري را تدوین ‎National Australian Testing Authority (NATA) 05.3‏ ل بعداز جنگ جهاني دوم توسط ژاپني ها استاندارد ملي تدوين شد 6 در انگلستان خدمات کالیبراسیون تدوين شد ‎British Calibration‏ Service (BCS) 7 خدمات آزمايشگاهي به دو بخش کالیبراسیون و آزمون تقسیم گردید 9 امروزه كشورهاي ‎Cooperation)‏ )2 اين مدل آزمايشكاهي را در کشورهاي خود ایجاد نموده اند o الأ هم اکنون واژه 08110716 0 براي دستگاههاي اندازه گيري به معناي اندازه گيري طبق استانداردهاي ملي می باشد 

صفحه 12:
کمیتها و يكاههاي اندازه گيري 2 پایه های علم فیزیک کمیتهای فیزیکی هستند که بای بیان قوانین فیزیک بکار می روند مانند: طول ؛ جر ؛ زمان ؛ یرو ؛ سرعت ؛ چگالی ؛ مقاومت ؛ دما ؛ جریان الکتریکی و ... ل اداره بين المللى اوزان و مقیاسها در سال ۱۸۷/۵ در پاریس تاسیس گردید و اولین اجلاس این مجمع در سال ۱۸۸۹ برگزار گردید 1 چهاردهمین مجمع عمومی اوزان و مقیاسها ۷ کمیت مندرج در جدول روبرو را بعنوان یکاهای اصلی انتخاب نمودند TABLE 1 Base Units of the SI Quantity Symbol Unit length 3 mote mass kg ogra time 5 sosond ‏امه ماد‎ A ampere thermodynamic temperature k ohn amount of substance mol mol luminous intensay od candela 

صفحه 13:
کمیتها و يكاههاي اندازه گیر بم اي ذو 

صفحه 14:
استانداردهاي كميتهاي اصلي لا استاندارد طول: * از نظر تاریخی ؛ یک متس بررابر با ۱۰.۰۰۰.۰۰۰/۱ فاصله قطب شمال تا استوا در امتداد نصف النهاری که از پاریس می گذرد در نظر گرفته شد * اولین استاندارد بین المللی طول ؛ میله ای از آلیاژ يلاتين ايريديوم بود يازدهمين مجمع عمومى اوزان و مقیاسها استاندارد طول را بر مبنای طول موج نور پذیرفت * یک مت ؛ معادل ۷۳/۱۰3۵۰۰۷۳ برابس طول موج تابش نارنجی اتمهای کریپتون ۸ در خلا مى باشد ۳ هندهمین مجمع عمومی اوزان و مقیاسها استاندارد طول را جنين تعرریف کررد: * یک متر؛ مسافتی است که نور در خلا در مدت ۲۹۹۰۷۹۲.۵۸/۱ ثانیه می پیماید 

صفحه 15:
استانداردهاي كميتهاي اصلي (دامه) 7777 The meter + Laser with wavelength 632.991 398 22 + 0.000 000 02 nm 

صفحه 16:
تار بخچه استاندارد متر [ اولین استانداردهای مورد استفاده ى اساس بعضى از اعضاى بدن یک ضرد متوسط القامه یا حکام محلی تعرریف گردیده: ضخامت انگشت؛ پهنای دست؛ طول وجب دست؛ طول بازو؛ طول پا و ... 1 حدود ‎5٠»‏ سال بيش در مصر؛ رامسس دوم؛ ‎(Cubit) curs‏ که طول ساعد فرعون را بعنوان استاندارد طول بیان کرد ( 47.۳ سانتیمتر) چهارضلع هرم به طول 756 بادقت 810 ساخته شده است؛ چهارضلع بادقت 3 انیه برهم عمود است. ل 850 : طول پاي پادشاه آلفرد انگلیس بعنوان "فوت" تعریف گردید 4 10 هنری اول واحد اندازه گیرری یارد عبارت بود از فاصله نوک دماغ تا نوک شست مورد استفاده قررارداد در همان زمان "اینچ" بعنوان پهناي انگشت شست تعریف گردید ل ۱۱۵۲۸ جین فرنل فاصله بین شهر پاریس و آمینس در راستای نصف النهار طولی بنوان مرجع طول معرفی کرد نا ۱5۷۲ واحد اندازه گیرری فوت عبارت بود از طول متوسط اندازه پا مورد استفاده قررار گرفت ۰ گابریل موتون مرجع طول را نصف النهار طولی که یک دقیقه (از زاویه ) را پوشش دهد معرفی نمود 

صفحه 17:
تاریخچه استاندارد متر (ادامه) 

صفحه 18:
تاریخچه استاندارد متر (ادامه) ۱۰.۰۰۰ از ربع نصف النهاری که از پاریس عبور می کند بعنوان مرجع طول معرفى شد 4 : بعلت مشكلات اندازه كيرى دقيق نصف النهار ؛ آقای لنوی یک گیج بلوک از پلاتین خالص به شکل میله با مقطع بعللاوه در ابعاد ۲۵ *۰۵/4 میلیمت بعنوان متر استاندارد ساخت ۷۰ مجمع متر در پاریس ؛ متر استاندارد از آلیاژ ‎14٩۰‏ پلاتین و ۸۱۰ ايرریدیم ساختند 8 اولين مجمع عمومى اوزان و مقياسها نمونه تعريف شده مت را تاييد كردند ۲ دانشمند آلمانى آلبرت مايكلسون طيف نور قرمن كادميم را معرفى نمود ۷ هفتمين مجمع عمومى اوزان و مقياسها ؛ تعريف جدید مت عبارت بود از ۱۳/۱۰۵۲۰۱۹4 برابر طول موج طیف قررمن کادمیم در اتمسفر ۰ بازدهمین مجمع عمومی اوزان و مقیاسها: یک مت ؛ طولی است معادل ۷۳/۱۰۹۵۰۰۷۳ برابس طول موج تابش نارنجى مربوط به انتقال بين دو سطح اتم كررييتون 87 در خلا ۳ هندهمین مجمع عمومی اوزان و مقیاسها: یک متر؛ مسافتی است که نور لیزر مادون قرمز در خلا در مدت ۲۹۹۰۷۹۲۰>۵۸/۱ ثانیه می پیماید 

صفحه 19:
تار بخچه استاندارد متر (ادامه) ل تعیین فاصله ماه از کره زمین: در سال 1970 فضانورد آپالو يك رفلکتور آینه اي در سطح کره ماه قرارداد . يك بالس نور از زمین به ماه فرستاده شد و انعکاس آن دریافت شد ل زمان رفت و برگشت نور اندازه گيري شد و با ضربدر سرعت نور متوسط مسافت يعني 4 ميليون مقر يا دقك 2 فا 3 سائتيمتن محاسبه كرديق 

صفحه 20:
استانداردهای کمیتهای اصلی (ادامه) 2 تاریخچه استاندارد چرم * در سال 1870 دانشمند فرانسوي به نام لوئیس چرم حجم آب تقطیر شده در نقطه انجماد را براي وزن ارایه نمود * در سال 1879 یومانسون ماتري با آلیاژ پلاتین ایریدیوم ‎ch)‏ ماده ثابت) را معرفي نمود و جایگزین تعریف آب گردید 7 استاندارد جر * ۱۸۸۹: اولین مجمع عمومی اوزان و مقیاسها استاندارد جرم را چنین تحریف نمود * يك كيلوكرم ؛ معادل جرم استوانه ای از پلاتین7090 و ايريديوم 4010 است كه در اداره بين المللی اوزان و مقیاسها واقع در شهر سور فرانسه نگهداری مى شود. 2 

صفحه 21:
" The weight is copy no. BIPM in Sévres (Paris). استانداردهاي كميتهاي اصلي (دامه) Units are globally defined + Weight of platinum- iridium with mass m= 1,000 000 127 kg + 0,010 mg (July 2001). 48 of the international mass-prototype with mass 1 kg (exact) maintained at the 

صفحه 22:
استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) ل تاریخچه استاندارد زمان * مطابق شكلهاي صفحه بعد ‎oF‏ استاندارد زمان * ۱۹0۷: سینزدهمین مجمع عمومی اوزان و متیاسها استاندارد زمان را جنين تعريف نمود ‏يك ثانيه ؛ معادل ‎٩۰۱۹۲۰۱۳۱۰۷۷۰‏ بررابم دوره تناوب گذر بین دو تراز اتم سزیم ۱۳۳ می باشد ‏* _دقت ساعتهای بلور کوارتز حداکثر ۰.۰۲ ثانیه در سال است ولی ساعتهای اتمی حداقل | ثانیه در ۰ سال می ‎ath‏ ‎ ‎w 

صفحه 23:
استانداردهاي كميتهاي اصلي (دامه) 1 xy 7777 3500 BC 67 + 10 seconds per day 1762 + 1 second in 3 days 1930s 1 + 1 second in 3 years 

صفحه 24:
استانداردهاي كميتهاي اصلي (دامه) x + 1 second in 30years 1980s + 1 second in 300,000 years 1995 + 1 second in 15 million years 7777 

صفحه 25:
استانداردهای کمیتهای اصلی (ادامه) استاندارد جریان الکتریکی ‎NMEA *‏ نهمین مجمع عمومی اوزان و مقیاسها استاندارد جریان الكتريكي را چنین تعرین نمود * یک آمپر ؛ شدت جریان الکتریسیته ثابتی است که از دو سیم رسانای مستقیم موازی بسیار بلند و به سطح مقطع بسیار کوچک دایرره ای ‎JS‏ به فاصله یک متس از یکدیگر در خلا می گذرد و نيروى مغناطيسى كه در نتيجه اين جرريان بين دو رسانا ايجاد مى شود برابس با نیوتن در هر متر از درازی آنها می باشد ‎2x107‏ 

صفحه 26:
استانداردهای کمیتهای اصلی (ادامه) تاريخجه استاندارد دماى ترمو ديناميكى * ترموسكويها اجذاد ترمومترها به شمار مى آيند كه به 200 سال قبل از ميلاد برمیگردد * اولين ترمومتر در قرن شانزدهم ميلادي توسط دو دانشمند ايتاليائي به نامهاي كاليلو كاليله و سانتوريو سانتوريو ساخته شد كه قادر به تشخيص ناخوشي در يزشكي بود * در سال 1641 اولين ترمومتر آب بندي شده و دقيقتر از قبلي توسط داك فرنينائد ساخته شد ۱ بعدها دو دانشمند به نامهاي فارنهایت و سلیسیوس ترمومتر شيشه اي حاوي جیوه را ساختند و نقاط مرجع (نقطه ذوب یخ خالص و نقطه جوش آب) را بکار بردند که دقت اندازه گيري را بهبود بخشید 

صفحه 27:
استانداردهای کمیتهای اصلی (ادامه) 0 سوت دماى ترمو ديناميكى ‎AW‏ سيرزدهمين مجمع عمومى اوزان و مقياسها استاندارد دماى ترمو ديناميكى را جنين تعرریف نمود * یک کلوین ؛ بررابر با 273.16/۱ دمای ترمودینامیکی نقطه سه كانه آب مى باشد * دماي نقطه سه گانه آب 16/273 کلوین ( 0.01 درجه سانتیگراد) مي باشد * دماي نقطه انجماد آب در فشار اتمسفر استاندارد تقریبا 1 کلوین زیر نقطه سه گانه آب ات | | ‏سي‎ Cetsius__|_ FAHRENHEIT WATER BOILS 373.15" WATER FREEZES |_ses_} ‏لس‎ ‎Passowrezero | | amie | snr _| Table 3.1 Relationship of the Three Common Temperature Scales 

صفحه 28:
استانداردهاي كميتهاي اصلي (دامه) لا استاندارد مقدار ماده * ۱۹۷۱: چهاردهمین مجمع عمومی اوزان و مقیاسها استاندارد مقدار ماده را چنین تحریف نمود * یک مول ؛ اندازه ماده مقداری ذرات مشابه است که تعداد آنها برابر تعداد اتم گررین در ۰.۰۱۲ کیلوگرم کربن ۱۲ می باشد 

صفحه 29:
استانداردهاي كميتهاي اصلي (دامه) 4000 BC, Iron. Tensile strength, magnetic 100 BC, Concrete. Compressive strength, mould ability durability 50 BC, Glass. Transparency, refractive properties, compressive strength 1840s, Rubber. Elasticity, water repellence, Arye electrical resistivity 

صفحه 30:
استانداردهاي كميتهاي اصلي (دامه) ۳ 1850s, Steel. Tensile strength, hardness, process ability 1880s, Aluminum. Strength: weight rati corrosion resistance 1930s, Polyethylene. Process ability, light, thermal and electrical insulation, chemical resistance 3 ‏د‎ Silicon. Semiconductor 

صفحه 31:
استانداردهای کمیتهای اصلی (ادامه) 1895 Réntgen discovered X-rays as the cause of fluorescence 1898 Marie and Pierre Curie discover the y radioactive elements radium and polonium _ 1905 Einstein discovered the mass ~, energy relation E = me ۳ 

صفحه 32:
استانداردهاي كميتهاي اصلي (دامه) 1913 Bohr suggested the idea of a nuclear atom 1910-1926 Balloon experiments in upper atmosphere confirm the presence of cosmic radiation ‘ 1979 Nobel Prize awarded to Hounsfield and Cormack following invention of CT scanner ۳ 

صفحه 33:
استانداردهای کمیتهای اصلی (ادامه) ل استاندارد شدت روشنایی * ۱۹۷۹: شانزدهمین مجمع عمومی اوزان و مقیاسها استاندارد شدت روشنایی را چنین تعریف نمود * یک کاندلا ؛ شدت نور در يك امتداد معين از يك جشمه نوری است که تابش نور تک رنگ با ف كانس هرت داشته باشد و شدت تابندگی در آن امتداد ببرابس با 2۸۳/۱ وات ب استتراديان باشد. 540007 13 

صفحه 34:
استانداردهاي كميتهاي اصلي (دامه) Light Source Luminance (cd/m?) Atomic fission bomb (0.1 millisecond after firing) 2x 107 Lightning flash 8x 10° Sun as observed from the earth's surface (at meridian) 1.6x 10° SY Photoflash lamps ۱ 2.5x 10° 1 re 

صفحه 35:
استانداردهاي كميتهاي اصلي (دامه) 60 W ‘opal’ bulb 1.2x 10° Sperm candle flame 1104 Clear blue sky 4 3 Moon as observed from the ۶ surface 3 x 10° Starlit sky 5 10 * re 

صفحه 36:
n تعاريف = کمیتها و یکاها ‎Quantity 6S wisieus 7‏ * خصیصه ی ذاتی یک پدیده» جسم يا ماده كه بتوان به طور کیفی تشخیص داد و به طور کمی تعيين كرد. * مثال: طولء زمان» جرم دماء مقاومت الكتريكى؛ مقدار غلظت ماده ‎ ‏3 كميت بايه 001121211137 ©1825 * _کمیتی از یک دستگاه کمیتها كه بنا به قرارداد عملا مستقل از بقيه ى كميتها بذيرفته مى شود. * مثال: كميتهاى طول جرع و زمان در رشته ی مکانیک عموما کمیتهای پایه 

صفحه 37:
تعاریف < کمیتها و بکاها (ادامه) 2 يكاى بايه(ى اندازه كيررى )(121 1262511361126 01) أقطنا مك8 * يكاى اندازه كيررى كميت يايه در يك دستكاه كميتهاى معين. * در حال حاضر آبر اساس هفت یکای پایه ی زیر است. length metre mass kilogram time second electric current ampere thermodynamic temperature kelvin amount of substance mole mol luminous intensity candela cd wv 

صفحه 38:
تعاریف < کمیتها و بکاها (ادامه) يكاى فرعى (اندازه كيرى ) (:]226251116112612 01) أخصنا 0متزروط * يكاى اندازه كيررى كميت فرعى در يك دستكاه كميتهاى محين. Symbol m m “1 ms m:s™ rad: ra Am! Am Nm ۳۸ Derived unit square metre cubic metre metre per second metre per second squared radian per second radian per second squared kilogram per cubic metre ampere per metre ampere per cubic metre newton metre Derived quantity area volume speed, velocity eleration a angular velocity ar gular acceleration density magnetic field intensity. (linear current density) current density moment of force 

صفحه 39:
تعاریف < کمیتها و بکاها (ادامه) multiple of a unit ‏مضرب‌یکل(ی اندازه گیرری)0۶)‎ "7 measurement) * یکای اندازه گیرری کوچکتری که از یکای معینی مطابق با قرارداد درجه بندی شکل می گیررد. * _مثال : کیلومتر یکی از مضربهای دهدهی است و ساعت یکی از مضربهای غیر دهدهی ثانیه است ‎Value (of quantity) (q.5 -)_u 7‏ * بز ركى ‎iz eee S ates tS‏ حسب يكاى اندازه كيرى كه در عددى ضرب شده است بيان مى شود. * مثال: طول يك ميله: 5/34112يا 5840102 و جرم يك جسم: 52160 0/1يا 1670 ‎۳ 

صفحه 40:
تعاریف - کمیتها و یکاها (ادامه) ل ‎True value (of a quantity) (cu5-) gi\, ui‏ *_مقدار مطابق با تیف یک کمیت ویژه ی معین. *_مقداری است مطابق با تحریف یک کمیت ویثه معین که کاملا مشخص استه بعبارت دیگر مقادیر واقعی؛ طبیعتی تعیین ناپذير دارند و با 26 نمایش داده می‌شود. 7" مقدار مرجع ‎Reference Value‏ * مجموعه ی منظمی از مقادیر پیوسته پا گسسته که بتا به قرارداده به عنوان مرجع تحریف می شود. *_پا 67 نمایش داده می‌شود» ‎Soo le‏ اندازه ‎Master value or Reference) ex‏ 26 توسط یک دستگاه اندازه گیرری دقیق‌تر با متوسط چندین بار اندازه گیرمی محاسبه شود. ل متدارنابى ©1111 له ستددده 17 *_مقدار تقریبی یا گرد شده ی مشخصه یک دستگاه اندازه كيررى كه راهنمايى براى استفاده از آن به دست مى دهد. *_مثال: نشانه گذاری شده روی یک مقاومت استاندارد 

صفحه 41:
تعاریف 7 اندازه گيري 3 اندازه كيرى :116251116112121 * مجموعه عملياتى به منظور تعيين مقدار يك كميت. ل اندازه شناسى ‎Metrology‏ ‏* علم اندازه گیری. 7" اصول اندازه 4-5 ‎Principle of measurement‏ * پایه ی علمی هر اندازه گیری: * الف ) اشى ترموالکتریک که بررای اندازه گیری دما به کار می رود: * ب) اش جوزفسون که بررای اندازه گیری اختلاف پتانسیل الکتریکی به کار می رود * ج) اش دوپلر که بای اندازه گیری سرعت به کار می رود: * د )اش رامان كه براى اندازه كيرى عدد موج نوسانهاى مولكولى به كار مى رود. 

صفحه 42:
تعاریف - اندازه گیری (ادامه) 1 روش اندازه كيرى :]226251336132612 ۵۶ ۷۲۵1۳00 * عملیاتی پیاپی با ترتیب منطقی بمرای انجام اندازه گیری ها که به صورتی کلی شررح داده می شود. " روش جایگزینی با مقایسه اي (قطعه؛ وسیله اندازه گيري و استاندارد) كميراتور؛ وزن كردن با ترازوى قديمي (كفه اي)؛ ساعت اندازه گيري بر پایه این روش ساخته شده است * روش تفاضلى با جابجابي (هى سمت جسم جداكانه از طرريق اختلاف سنجی اندازه گیری ميشود ) - (قطعه و استاندارد) خط کش؛ کولیس؛ میکررومت؛ گیج دهانه اژدر؛ وزن کردن با ترازو معمولی (عقربه ای و دیجیتالی ) بر پایه اين روش ساخته شده است * روش صف (یک طرف را با زمین گراند میکند و نسبت به صفر مطلق مقایسه میشود) در تجهیزات الکترونیکی کاربرد دارد 

صفحه 43:
تعاریف - اندازه گیری (ادامه) 

صفحه 44:
تعاریف - اندازه گیری (ادامه) طول اندازه كيرى 5 مرحله ۱ ‎ee‏ جايكرينى يا ابزار اندازه گیری مقایسه اي ۱ ییاز ‎ee ey‏ ابزار اندازه گیردی طول روش تفاضلي یا درد لقلا ا اثتازة كبرق جابجابي مره نه ره كد 

صفحه 45:
تعاریف - اندازه گیری (ادامه) ل رونداندازه گیرمی .1685117 0 ‎procedure‏ ‏*_ مجموعه عملیاتی که برای انجام اندازه گیری ‎dolls esas‏ با روش معین؛ به طور مشخص ‎ee sel‏ شرح داده می شود. * مثال: روند اندازه گیری معمولا در مدرکی ثبت مى شود كه كاه به همین مدرک "روند اندازه كيرى"(ياروش اندازه كيرى )مى كويند و معمولا از جزئیات کافی بر‌خوردار است تا ۳5 ‎Sle‏ بدون نیاز به اطلاعات دیگر اندازه گیرری را انجام دهد. Figuro E.12: Use of a micrometer as a comparator ‘A measurement made with @ micrometer that has been zeroed. 

صفحه 46:
تعاریف 7 نتایج اندازه گيري 7" نتیجه ی اندازه گیری ۱06۵61۲۳001 ۵ 01 ]اباعم۴ * مقدار نسبت داده شده به اندازه ده که از راه اندازه * بیان کامل نتیحه ی هم اندازه گیسی اطلاعاتی درباره ی عدم قطعیت اندازه گیری در بر دارد ی به دست می آید. نشاندهى (دستكاء اندازه كيرى )1226251131120 2 01) 120102131012 ‎instrument)‏ ‏* مقدار یک کمیت که به وسیله دستگاه اندازه گیری نشان داده می شود. 

صفحه 47:
تعاریف 7 نتایج اندازه گيري Accuracy of measurement ‏درستى اندازه كيرى‎ بیکی توافقى ميان نتيجه ى اندازه كيرى و مقدار واقعى اندازه ده. * يادآورى :"درستى" مفهومی کیفی است. واژه ی ادقت" نباید به جای "درستی" به كار رود. BIAS (ACCURACY) reference value 7" گرایش ‎of measurement, S .5\s\‏ 5ا نزدیکی میان نتیجه ی اندازه گیری و مقدار مرجع. ۱ bias, 1 IN observed average values 

صفحه 48:
تعاریف - نتایج اندازه گیری (ادامه) Repeatability .3.,,5 4 * نزديكى توافقى ميان نتايج اندازه گیری های پیاپی که تحت شرایط یکسان اندازه ‎GAS‏ ,622 اندازه ده انجام می شود. * شرايط تكررا ريذيرى يحنى: * همان روند اندازه گیرری ‎REPEATABILITY‏ ‏* همان ناظ (ابراتورم 6 * همان دستگاه اندازه گیری» ا ا 1 تحت همان شرایط به كا ركيرى ۱ ای سا همان محل ‎repeatability‏ * تکار در یک فاصله ی زمانی کوتاه. 

صفحه 49:
تعاریف - نتایج اندازه گیری (ادامه) ‎Reproducibility ¢/.....3 4‏ * نزديكى توافقى ميان نتايج اندازه كيريهايى كه تحت شرايط تخييس يافته ى اندازه كيرى روى همان اندازه ده انجام مى شود. شرايط تغییر يافته ممكن است شامل موارد زیر باشد: ‏* اصل اندازه گیری ‎REPRODUCIBILITY‏ ‏* روش‌اندازه گیری ۰ تا * دستگاه اندازه گیرری 8 ع ‎operator‏ ‏استاندارد مرجع * محل ‎operator B‏ * شرایط به کارگیری ‎operator A‏ ‎reproducibility ‏زمان‎ ‎ 

صفحه 50:
تعاریف - نتایج اندازه گیری (ادامه) 7 عدم قطعیت اندازه گیرری ‎Uncertainty of measurement‏ *_پارامترهای مربوط به نتیجه ی اندازه گیری مقادیری را مشخص می کند که می توان به طور منطقی به اندازه ده ث پارامتری است که به داد. یک اندازه كيرى نسبت داده می‌شود و بر اساس آن پا رام » پراکندگی که می‌توان به آن کمیت نسبت داده مشخص می گرردد. * عدم قطعيت اندازه كيرى عموما از مؤلفه هاى زيادى تشكيل مى شود. برخى از اين مؤلفه ها را ممكن است از روى توزيع آمارى نتایج یک سلسله اندازه گیرری ارزیاپی کررده با انحراف معیار نیز میتوان با انحراف معیارمشخص کرده از روی توزیع های احتمالی مفروض که مبتتی بر تجربه یا اطلاعات دیگر است ارزیابی می شوند. 

صفحه 51:
تعاریف - نتایج اندازه گیری (ادامه) Error (of measurement) (65 031s\ ge ‏نتيجه اندازه كيرى منهاى مقدار واقعى اندازه ده.‎ * 3 إنحراف 2131013 1أنا12 * مقدار به دست آمده منهاى مقدار مرجع آن 

صفحه 52:
تعاریف - نتایج اندازه گیری (ادامه) انحرافات (خطاها) اندازه‌گیری انحرافات (خطاها) سیستمانیک اندا 7777 انخرافات (خطاها) سیستماتیک اند 0 25 عدم قطعيت اندازهكيرى ‎U‏ or 

صفحه 53:
or ‎ay bi‏ - نتایج اندازه گیری (ادامه) ‎ ‎ ‎ ‎frequency ‎of meas. deviation of meas. quant. x_ meas. val. ‎unknown —— systematic meas. ‎X and pt meas. qu. “true” value mean val meas val of meas.quant. or (unknown) expect. value ‎ 

صفحه 54:
تعاریف - نتایج اندازه گیری (ادامه) 7 خطای تمبادفی (نامعین) 1۲01 1۵000۳0 * نتیجه اندازه گیری منهای میانگین نتایجی که از انحام تعداد نامحدودی اندازه گیرری یک اندازه ده در شرايط تكراريذيى به دست مى آید. * خطاى تصادفى خودبخود بصورت تغييم نتايج اندازه كيريهاى متوالى يك كميت مشاهده موشود و ناشی ازپدیده‌های آماری است . * اين خطا هميشه در سوی محینی صورت نمی‌گیرد و گاه مثبت و كاه منفى است. * خطای تصادفی برابم است با خطاي کل منهای خطای سیستماتیک. 

صفحه 55:
تعاریف - نتایج اندازه گیری (ادامه) 7" خطاى سيستماتيك (معين ) 15177017 1222116 573:51 * ميائكين نتايج حاصل از انجام تعداد نامحدودى اندازه كيررى يك اندازه ده در شرایط تکرارپذیر منهای مقدار واقعی آن اندازه ده. * خطا. ای سیستماتیک معمولا قابل تصحیح است و شامل : خطای ذاتی تجهیزات ؛ خطاى مرجع + خطاي قرائت . خطاي شرایط محیطی و ... میباشد. * خطای سیستماتیک و عوامل آن نی همانند مقدار واقعی نمیتوان به طور کامل شناخت. Correction Factor gris 7 *_عددی که برای ‎aloe‏ خطای سیستماتیک در نتیجه تصحیح نشده ی یک اندازه گیری ضرب میشود. 

صفحه 56:
تعاريف = دستگاههای اندازه گیری (ادامه) contact workpiece slider readout الى | » workpiece > contact ff slider scale Lf cou | 01 temperature, || paralielty, || Abbe-error ||temperature, || resolution alignment |) roughness linearity a 

صفحه 57:
تعاریف 7 دستگاههاي اندازه گيري (ادامه) rs se 56125015 ‏حس‎ 2 Pes ‏عتصری از دستگاه اندازه گیری یا‎ * + 7 11 ‏زنجیره ای اندازه گیری که به طور‎ ‏تقیم تحت تین اندازه ده قرا بر‎ 3 ‏سس ثیر اندازه ده قار مى‎ oF ‏ده‎ ‏مثال: روتور فلومتر توربینی ؛ لوله ی مس‎ * برودون فشار سنج ؛ شناور دستگاه اندازه كير سطح مايع Pressure signal ov 

صفحه 58:
تعار یف <- مشخصه های دستگاههای اندازه ‎Nominal Range ,., 0‏ * كسترهى نشان دهى دستكاه اندازه كيررى كه با تنظيم ویژه ی کنترلهای آن قابل حصول است. * متال» گستره ی نامی /0ت۱ *1000به صورت ۱۰۰۷بیان می شود. Spanay 7 * قدر مطلق تفاضل دو حد گستره ی *_مثال: برای گستره ی نامی ‎un apantoee‏ on 

صفحه 59:
تعاریف <- مشخصه های دستگاههای اندازه گیری اسما7ا7ججسير ‎(ee‏ ‎Measuring Range 4S o5\s\go25 4‏ *_مجموعه ی مقادیرری از اندازه ده که انتظار می رود خطای دستگاه اندازه گیری بمرای این مجموعه در محدوده ی از پیش شده قرار گیرد. 1 شرایط حدی 0090095 وصنانسنا * شرایطی مرزی که لازه است دستگاه اندازه گیری بدون خراب شدن یا تنل یافتن مشخصه های اندازه شناختی معین هنگام کار تحت شرایط کار کرد اسمی خود تحمل کند. ‏ل مشخصه ی پاسخ ©12318201©13151316© معصمووم1۴ * رابطهى ميان هى عامل تحرك و ياسخ مربوط به آن در شرایط تعیین شده. * مثال: نيروى محركه (111.1.© ) ترموكويل به صورت تابعى از دما كه اين رابطه ممكن است به صورت معادله ی ریاضیء جدول عددی یا نمودار بیان شود. 

صفحه 60:
تعاریف < مشخصه هاي دستگاههای اندازه گیری اسما7ا7ججسير ‎(ee‏ ل ‎Sensitivity eu.‏ *_نسبت تغییررات پاسخ دستگاه اندازه گیری به تغییررات متتاظر در عامل تحرریک. * حساسیت عبارتست از کمترین ورودي که به ازاي آن تغییر قابل مشخصي در خروجي بوجود آید. * هرچه ۸۷ > باشد حساسیت بیشتر است و برعکس ل آستانه تشخیص دهی ‎Discrimination‏ ‏* بز ركترين تفییس آهسته و یک نوای عامل تحریک که تفییری آشکار شدنی در پاسخ دستگاه اندازه گیری ایجاد نمی کند. * يادآورى: آستانه ی تشخیص دهی ممکن است مثلا به اصطکاک بستگی داشته باشد 

صفحه 61:
3 تعاريف --: مشخصه هاى دستكاههاى اندازه كيرى قرانت ( ياسخ) پارمتر اندازه گیری (تحریک) پارمراندازه گیری (تحریک) (آستانه) تشخیص دهی قراتت ( پاسخ) 

صفحه 62:
تعاریف <- مشخصه های دستگاههای اندازه گیری اسما7ا7ججسير ‎(ee‏ ‏ل باند مرده (يهدك سكوت) 4 Dead band *_ بیش ترین فاصله یی که می توان عامل ‎a‏ تحرک را در دو جهت تغییم داد بی آن که 1 تخييررى در ياسخ دستكاه اندازه گیسی 8 حاصل شود. * یادآوری :پهنک سکوت ممکن استبه ‎ae‏ انز یی |تحریک) سرعت تغییسرات بستگی داشته باشد ‎meee‏ ‏باند مرده ‎w 

صفحه 63:
تعاریف <- مشخصه های دستگاههای اندازه گیری Stability ‏پییاری‎ توانایی دستگاه اندازه گیری در ثابت نگه داشتن مشخصه های اندازه شناختی خود نسبت به زمان STABILITY stability w 

صفحه 64:
تعاریف <- مشخصه های دستگاههای اندازه گیری اسما7ا7ججسير ‎(ee‏ Drift 3, 9 * تغییس آهسته ی مشخصه ی اندازه شناختی دستگاه اندازه گیری. (" حدود خطای مجاز (دستگاه اندازه گیری) 01۲01 16طنعوتصصو ۶ عانسنا * _مقادیر کرانه یی خطا که در مشخصات و مترررات و امثال آن بای دستگاه اندازه گیری محینی مجاز شمده می شود. 7" خطای ذاتی(دستگاه اندازه گیری) 62510 ‎Intrinsic error(of a‏ Instru.) ‏خطاى دستكاه اندازه كيرى كه تحت شرايط مرجع به دست مى آید.‎ * 4 

صفحه 65:
‎We,‏ استانداردهاي اندازه گیری ‏لا در علم و فن آوری؛ واژه ی انگلیسی 01101870 5(محادل 120110در فرانسه) با دو معنای متفاوت به کار می رود. * یک معنای آن استانداردهای فنی مدون؛ مشخصه هاء توصیه های فنی پا مدا رک نوشته شده مشابهی است که مورد پذیررش گستره قرار دارند ‎ *‏ معنای دیگر آن استاندارد اندازه گیرری است( که در فرانسه به آن61۵1010 می گویند.) 7 در این استاندارد صرفا معنای دوم مورد نظي است و بررای کوتاهی کلام صفت "اندازه گیرری" عموما حذف شده است. 

صفحه 66:
ریف 7 استانداردهاي اندازه كيري (ادامه) ‎Standard , Etalon (measurement) (¢_S .5\s\-) 2 lot.) 7‏ * سنجه ی مادی» دستگاه اندازه گیری؛ ماده مرجع یا سیستم اندازه گیری که هدف آن تعریذ» تحقيق؛ ابقايا باز توليد يكاى يك كميت يا مقداری (یا مقادیرری ) از آن است که به عنوان مرجع به ‏کار گرفته می شود. * مثالة ‏* الف ) استاندارد جرم یک کیلوگرمی ‏* ب) مقاومت استاندارد صد اهمى * ج) آمپر‌سنج استاندارد * د) استاندارد بسامد سزیم ه) الكترود هیدروژنی استاندارد ‏و ) محلول استاندارد کورتیزول در سرع انسانی با غلظت گواهی شد ‎0 

صفحه 67:
تعاريف - استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) دسته بندی استانداردهای اندازه گيري * به لحاظ درجه کیفیت * به لحاظ منطقه اعتبار ۰ استاندارد اولیه ‎٩‏ استاندارد بین المللي استاندارد ثانویه استاندارد منطقه اي ۰ استاندارد مرجع © استاندارد ملي © استاندارد كاري © استاندارد كارخانه اي w 

صفحه 68:
استاندارد بين المللى (- اندازه ( ‎international standard‏ بين ری * استانداردى كه در توافق بين المللى به عنوان مبنا براى كميتى به رسميت شناخته مى شود تا براى مشخص شدن مقادیر سایر استانداردهای کمیت مورد نظر در سطح جهانی به کار گرفته شود. 2 استانداردملی(- اندازه گیری) 1270 ها (اصمصم‌‌عععص) اهصم‌ناهم *_استانداردی که در یک تصمیم گیرری ملی به عنوان مبنا یرای کمیتی به رسمیت شناخته می شود تا برای مشخص شدن مقادیر سایر استانداردهای کمیت های مورد نظر در سطح کشور به کار گرفته شود. 3 استاندارد اوليه 51212012350 101122235 * استانداردى كه معلوم شده است يا عموما تصديق مى شود كه بالاترين كيفيت اندازه شناختى را دارد و مقدار آن بدون مقايسه با ساي استانداردهای همان کمیت پذیررفته مى شود. * يادآورى: مفهوم استاندارد اولیه برای کمیتهای اصلی و کمیتهای فرعی به يك اندازه معتبى است 

صفحه 69:
secondary standard «58» \sb.\ ‏استانداردی که مقدار آن در مقایسه با استاندارد اولیه ی همان کمیت مشخص می شود.‎ * reference standard es \0t.\ ‏ل‎ ‏"_استانداردی که عموما بالاترین کیفیت اندازه شناختی را در یک مکان معین یا یک سازمان معين‎ ‏دارد و اندازه گیری ها از آن ناشی می شود.‎ working standard «JS ‏استانداره‎ ‏استانداردی که به روال عادی بررای کالیبس» کردن پا برررسی سنجه های مادی» دستگاههای انداژه‎ * ‏گیری پا مواد مرجع به كار مى رود.‎ ‏یادآوری:استاندارد کاری معمولا با استاندارد مرجع كاليسه مى شود‎ 9 3 

صفحه 70:
تعاربف - استانداردهای اندازه گیری (ادامه) Nancnal stancad accurate» AMT ‏روط مادا وماد قلت‎ Company ‘master’ tem Com rany sroduction equipment Produced preduct 

صفحه 71:


صفحه 72:
تعاریف 2 استانداردهاي اندازه گیرء (ادامه) ‎Elactrical length‏ 001 + قطعه ‎a‏ ‎measuring davico‏ ‎with digital display‏ ‎Com‏ سنجه تیم ‎parison‏ 0.00001 + ‎gauge‏ ‎block‏ ‎ ‎ ‎(standard) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‏د كمهراتور كاليبراسيون ‎le 3)‏ 0.00001 2 ‎ ‎ ‎0.000001 5 vr ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 73:


صفحه 74:
تعاریف - استانداردهاي اندازه گيري (دامه) 2" دستگاه ‎UPC‏ جهت کالیبراسیون گیج بلوک مقایسه با گیج بلوک گرید ک1 

صفحه 75:
‎:DMS 680... 7‏ جهت کالیب‌اسیون گیج بلوک» ساعت اندیکاتور» گیجهای بر و نرو (رزوه‌ساده) و... ‎ ‎vo 

صفحه 76:
تعاریف - استانداردهای اندازه گیری (ادامه) = a 

صفحه 77:
تعاریف - استانداردهای اندازه گیری (ادامه) 7 کالیبم‌اتور لیزری: کالیبم‌اسیون دستگاههای]1۷]1۷,) بوسیله دستگاه اندازه گیری لیزری به روش تداخل سنجی در محل نصب دستگاه انجام می يك 

صفحه 78:
تعاریف - استانداردهای اندازه گیری (ادامه) 

صفحه 79:


صفحه 80:


صفحه 81:


صفحه 82:
ar 

صفحه 83:
تعاريف - استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ل قابليت ‎Traceability ou.‏ *_قابلیت ارتباط دادن متدار یک استاندارد يا نتيجه ى يك اندازه كيررى با مرجع هاى ملى يا بين المللى از طرريق زنجيره ى بيوسته ى مقايسه ها كه همكى عدم قطعيتى معين دارند. * يادآورى: زنجيرهى ناكسستهى مقايسه ها را زنجیره ی ردیابی گویند. ل سنجه مادى 251337 1/16 1/12661121 * وسیله یی که همواره در زمان به كا ركيرى آن؛ یک یا چند مقدار معلوم از كميتى معين را ايجاد يا ارائه مى كند. * مثال: وزنه؛ ييمانه حجم؛ مقاومت الكتريكى استاندارد؛ بلوك سنجه؛ مولد سیگنال استاندارد؛ ماده مرجع ar 

صفحه 84:
قابليت ‎gle)‏ به استاندارد ‎gio‏ SAPCO Physics. & Mechanics: Lab. Traceability System to National Standard | ات ]ات ات ات یت اس ‎eee) fe‏ اعسوم 2 اس ]| [ تست | Physics & Mechanies a Measuring Equipment a 

صفحه 85:
ل وزنه و ترازو 

صفحه 86:


صفحه 87:
تعاریف - استانداردهای اندازه گیری (ادامه) لا ایجاد دما و مقایسه با دماسنج دقیقتر 

صفحه 88:
= تعار یف -- استانداردهای اندازه گیری (ادامه) 

صفحه 89:
تعاريف - استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ل ‎Reference Material (RM) ee...‏ * ماده یا جسمی که مقادیر یک پا چند خصوصیت آن به اندازه ی کافی همگن و تثبیت شده است تا بای کالیبماسیون یک دستگاه ارزیابی یک روش اندازه گیری يا تعيين مقدار براى مواد به كار رود. * يادآورى: ماده ی مرجع ممكن است به شكل كازء مایع؛ جامده خالص یا مخلوط باشد * مثلا: آب برای کالیبره ی گران روى سنج هاء رنگ کبود به عنوان سنجه ی کالیبراسیون ظرفیت گرمایی در گرماستجی به کار می روند. ل ‎Certified Reference Material (CRM) ot tS ewok‏ * _ماده ی مرجعی» هماه با گواهی نامهه که مقادیر یک یا چند خصوصیت آن به روشی تأیید شده است كه قابلیت ردیابی را تا تحقق درست یکایی که این مقادیر بس حسب آن بیان می شوند محرز می سازد؛ و هر یک از متادیر تأیید شده ی این ماده ی مرجع با عدم قطعیتی در سطح اطمینان قید شده همراه Gul A 

صفحه 90:
تعاربف - استانداردهای اندازه گیری (ادامه) ‎rimary Reference‏ ۱ ‎Materials‏ * Inorganic Standard * Standard Gases Solutions * Organic Standard > Methane,Propane Carbon Monoxide 

صفحه 91:
سلسله مراتب کا در كشورهاي صنعتي يك سلسه مراتب قانوني جهت کالیبراسیون طول وجود دارد که بايد با استانداردهای بالاتر در ارتباط باشد ۳ قرارگيري آزمایشگاه در سطوح مختلف هرم: پید موسسات ارایه دهنده خدمات کالیبراسیون و میزان عدم قطعیت اندازه گيري آن توسط موسسه بالاتر * کالیبراسیون و تابید دستگاههاي اندازه گيري طول براساس میزان عدم قطعیت مراجع مورد استفاده کالیبراسیون (بین 3 تا 10 برابر دقیقتر از عدم قطعیت دستگاههاي اندازه گيري) 0 

صفحه 92:
ww ل (ادامه) ۳ آزمایشگاه موسسه بین المللي اوزان و اندازه ها (در فرانسه) - مرجع بين المللي واحد طول آزمایشگاه مرکز ملي اوزان و اندازه ها (در هر کشور) - مرجع ملي واحد طول (داراي گواهي از مرجع بين المللي) آزمايشكاه اعتبار دهنده جهت خدمات كاليبراسيون (در هر كشور) - مرجع تاييد ملي (داراي كواهي از مرجع ملي) آزمایشگاه تایید شده توسط موسسه اعتبار دهنده (در هر کشور)- مرجع کالیبراسیون اولیه (داراي گواهي از مرجع تایید) آزمایشگاه مركزي کالیبراسیون کارخانجات (مراجع کالیبراسیون انویه)- (داراي گواهي از مرجع تاييد) آزمليشكاه اندازه كيري و كاليبراسيون در بخشهاي مختلف يك كارخانه (مراجع كاليبراسيون كاري)- (داراي كواهي از مرجع تاييد) واحدهاي اندازه كيري و كنترل كيفيت متعدد در كاركاههاى آزمايشكاه اندازه كيرى (مراجع كاليبراسيون كاري)- (داراي كواهي از مرجع تاييد) 

صفحه 93:
4 25-2 20 سلسله مراتب ‎JIS‏ ل (ادامه) لامب استاندارد مرجع بين المللي - لیزر ثبت شده لامب استاندارد مرجع ملي (لیزر ثبت شده) - داراي گواهي از مرجع بين المللي کالیبراتور ليزري و اينترفرومتري (تداخل سنجي) - داراي گواهي از مرجع ملي کمپراتور کالیبراسیون بلوك سنجه- مرجع کالیبراسیون اولیه (داراي گواهي از مرجع تایید) آزمایشگاه مركزي کالیبراسیون کارخانجات (مراجع کالیبراسیون ثانویه)- (داراي گواهي از مراجع اولیه) آزمایشگاه اندازه گيري و کالیبراسیون در بخشهاي مختلف يك کارخانه (مراجع کالیبراسیون کاري)- (داراي گواهي از مراجع اولیه) واحدهاي اندازه گيري و کنترل کیفیت متعدد در كارگاههاي آزمایشگاه اندازه گيري (مراجع کالیبراسیون كاري)- (داراي گواهي از مراجع اولیه) 

صفحه 94:
سلسله مراتب كاليبرا لآ در روش تداخل سنجي توسط اندازه كيري اختلاف فاز بين دو نوع طول موج ليزري صورت ميكيرد 2 دو نوع طول موج در اثر برخورد با آينه مرجع و قطعه كار ممكن. نك موج تقونت شلة يا تضعيف شده را تشكيل داده كه اختلاف فاز بين آنها مبناي اندازه گيري است ن ‎Job‏ (ادامه) Detector a Reference Maroe Figure 1: Michelson interferometer with a non-monochromatic source. 

صفحه 95:
هرم سلسله مراتب کالیبراسیون طول (ادامه) 

صفحه 96:
__هرم سلسله مراتب كاليبراسيون طول (ادامه _ 

صفحه 97:


صفحه 98:
سلسلة مرآتب کالیب اسیون طول (ادامه) لامب ليزر مرجع بين المللي - ‎U= £(0.01+0.11L) pm‏ لامپ ليزري مرجع ملي - 100 (0.02+0.21) ۶ علا بلوك سنجه كريد 13332 ‎K -U= £(0.05+0.5L)‏ 2,1, 0 ,00 ‏بلوك سنجه گريدهاي‎ U= +(0.05+0.5L) pm GU= +(0.154+1.5L) pm ... ‏کولیس 7 میکرومتر 7 ساعت اندازه گيري و‎ U= +(1.0+10.0L) pm tU= +(100+1000L) pm 

صفحه 99:
هرم سلسله مراتب کالیبراسیون در بلج ‎fa‏ زوز زرو آزمايشكاه ‎(UKAS) (NPL) cb joi glo‏ لامب ليزري مرجع ملي 2ن[ (:0.02+0.21) + ‎Us‏ ‏موسسه سرويس تاييد صلاحيت اندازه كيري ملي (7181/185) كاليبراتور ليزري براي كاليبراسيون بلوك سنجه كريد «دنز (0.05+0.51)+ -85 - 1 آزمايشكاه تاييد شده توسط ۱0۸۲۸5 کمپراتور بلوك سنجه گريدهاي 0, 0 , 1 , 2 تا ‎U= +(0.15+1.5L) pm‏ آزمایشگاه مركزي کالیبراسیون کارخانجات کالیبراسیون تجهیزات اندازه گيري تا «علز (1.0+10.01) ‎Us‏ ‏آزمایشگاه اندازه گيري و کالیبراسیون در بخشهاي مختلف يك کارخانه کالیبراسیون تجهیزات اندازه گيري تا ‎£(10.04100.0L) um‏ 17 

صفحه 100:
سکسلة مرآتب کالبیرآمیون خر سو؟ آزمایشگاه دفتر مترولوژي دولت مركزي ‎J (SAS)(OEM)‏ لامپ ليزري مرجع ملي «نتز (2)0.02+0:214 ‎Us‏ ‏موسسه سرویس کالیبراسیون سوئیس (505) کالیبراتور ليزري براي کالیبراسیون بلوك سنجه 5 ‎K - U= £(0.05+0.5L) pm a‏ آزمایشگاه تایید شده توسط ‎SCS‏ ‏کمپراتور بلوك سنجه گريدهاي 0, 0 , 1 , 2 تا ‎U= +(0.15+1.5L) pm‏ آزمایشگاه مركزي کالیبراسیون کارخانجات کالیبراسیون تجهیزات اندازه گيري تا «علز (1.0+10.01) ‎Us‏ ‏آزمایشگاهاندازه گيري و کالیبراسیون در بخشهاي مختلف يك کارخانه کالیبراسیون تجهیزات اندازه گيري تا ‎£(10.04100.0L) um‏ 17 

صفحه 101:
آزمایشگاه ملي فيزيك ‎(DAR) (PTB)‏ Us £(0.02+0.2L) pm gle ‏لامب ليزري مرجع‎ موسسه سرويس كاليبراسيون آلمان ((10163) كاليبراتور ليزري براي كاليبراسيون بلوك سنجه گرید هنز ‎K - U= £(0.05+40.5L)‏ آزمايشكاه تاييد شده توسط ‎DKD‏ ‏كميراتور بلوك سنجه كريدهاي 0, 0 , 1 , 2 تا ‎U= +(0.15+1.5L) pm‏ آزمايشكاه مركزي كاليبراسيون كارخانجات کالیبراسیون تجهیزات اندازه گيري تا كنز (:1.0+10.01)+ -0] آزمایشگاهاندازه گيري و کالیبراسیون در بخشهاي مختلف يك کارخانه کالیبراسیون تجهیزات اندازه گیری ‎U= £(10.04100.0L) pm b‏ 

صفحه 102:
هرم سلسله مراتب کالیبراسیون در آلمان_. ۱ PTB Physikalisch- Technische Bungesanstalt National standard مك لمم Refetence Standards DKD-K-05401 In-house Calibration Section Working Standaids Measuring and Test Equioment of the Company ‎wr‏ 111111 ار ‎ ‎ 

صفحه 103:


صفحه 104:
شح ترا - = = ۳ iin cj = 

صفحه 105:
SIS ‏اتب‎ 

صفحه 106:
NETHERLANDS BELGIUM NORWAY عد 5د عم هی ‎SWEDAG‏ عل ‎AVA, BELTEST,BKO-OBE‏ IRLAND UNITED KINGDOM AUSTRIA. ‏بو[‎ 4 ۱ CZECH REPUBLIC SLOVAKIA ألا ل ل له ‎SPAIN FRANCE [SWITZERLAND “ITALY SLOVENIA GREECE "ROMANIA 1SRAEL‏ ‎ENAC, COFRAG)| SAS) SINAL)\ SA) ESYD/| RENAR, ISRAC‏ ‎REP of KOREA‏ ‎\_KOLAS‏ ‎JAPAN‏ ‎JAB, IA JAPAN,‏ ‎PR of CHINA,‏ هلاه که 1 = 4 ‘CHINESE TAPE Nie wy ‏مه‎ ‎HONG KONG. CHINA) HKAS “ 1 INDIA || THAILAND | SINGAPORE NABL jp; GLAS BLAS-DMse SAC VIETNAM g™INOONESIA | sraucoll ۵۸0 | ‘BRAZIL SOUTH AFRICA MALAYSIA. AUSTRALIA. NEW ZEALAND INMETRO ‏ا الا قيمع‎ | \__IANZ + اه 

صفحه 107:
8 سيسد 3 * كاليبراسيون با استفاده از لامب استاندارد مرجع بر اساس تعريف واحد طول (متر استاندارد) * کالیبراسیون بلوك سنجه گرید 1 به روش اینترفرومتري لا سیستم مقایسه اي: * در این روش هميشه يك دستگاه با عدم قطعیت کمتر با يك دستگاه با عدم قطعي مقایسه شده و خطاي دستگاه مورد کالیبراسیون محاسبه مي گردد * کالیبراسیون بلوك سنجه 7 کولیس 7 میکرومتر 7 ساعت اندازه گيري 7 گيجهاي پروثرو و - 

صفحه 108:
يك بلوك سنجه 10011210 در دماي 20 درجه کالیبره شده در دماي 21 درجه برابر 100.0012 مي باشد دماي استاندارد کالیبراسیون طول مطابق با 15601 برابر با ۴20 0 میباشد مطابق استاندارد ۱1۸۷1۸5( تغییرات دمايي براي آزمايشگاهاي مختلف به شرح زیر میب ایشگاه مرجع بين المللي (روش اينترفرومتري) - 20 2+ 0.5 ”0 با تغييرات 0۴0.1 یشگاه مرجع ملي (روش مقايسه اي) - 20 د 1.0 *© با تغييرات 0.5* © در ساعت * آزمايشكاه عمومي كاليبراسيون (روش مقايسه اي) - 20 د 2.0 *0) با تغييرات 1.0#* © * آزمايشكاه عمومي اندازه گيري (روش مقایسه اي) - 20 3 3.0 ؟ 0 با تغییرات 0۴2.02 حداكثر رطوبت به جهت جلوگيري از زنگ زدگي مراجع و دستگاههاي اندازه كيري بايد 4645 باشد 

صفحه 109:
ل تغییر طول بلوك سنجه 10001010 براي مواد مختلف از دماي 20 تا 25 درجه سانتیگراد Aluminum. Brass Steel GB (25mm)| Steel GB (500mm) Chrome Carbide Granite Oak Tungsten Carbide invar Fused Silica Zerodur 0 5 10 15 20 25 micrometers 

صفحه 110:
شرايط محیطی (ادامه) شرایط محیطی آزما یشگامد مطابق استاندارد 52.1:1975 15۸-18۳ ل نویز صوتي * براي همه آزمایشگاهها : حداکثر 45 ‎GB‏ تعداد ذرات گردوغبار * براي آزمايشكاههاي ابعادي؛ اپتيك و میکروجرم مطابق شرایط خاص ذکر شده در استاندارد * براي همه آزمایشگاهها : حداکثر ) و7 ذره بر متر مکعب میدان مغناطيسي و الكتريکي * براي آزمايشگاههاي ابعادي؛ اپتيك+ نیرو؛ شتاب و جریان باید كابلهاي هاي ولتاژ محافظ ‎AShield)‏ داشته باشد *_براي آزمايشگاههاي دماء فرکانس بالا و پایین و میکرو ویو : حداکثر تشعشع 100 11/18 میباشد 

صفحه 111:
شرايط محیطی (ادامه) فشار هوا * براي همه آزمايشكاهها : فشار مثبت 10 ياسكال يا 0.1 ميلي بار ل نور * براي همه آزمايشكاهها و حداقل 1000 11122 (لومن بر متر مربع) ل رطوبت نسبى * براي آزمايشگاههاي ابعادي: حداکثر 9۵45 * براي سایر آزمایشگاهها: 9۵55-35 1" 

صفحه 112:
شرايط محیطی (ادامه) ل دما * براي آزمايشگاههاي ابعادي ونور: از © 2020.3 © :2021.0 * براي آزمايشگاههاي دما؛ شتاب ؛ فرکانس پایین؛ فشار و 201-06 ۰ 06 2021.5 * براي آزمايشگاههاي جریان؛ نیرو ؛ فرکانس بالامیکرو ویو ‎GQ‏ 2021.5 ل ارتعاشات * براي آزمايشگاههاي ابعادي؛ اپتيك؛ فشار؛ خلانیرو و جرم: حداکثر 0.25 117 دامنه جابجایی و فرکانس حداکثر 30172 ‎(ily 2‏ * براي همه آزمایشگاهها: حداکثر تغییرات ولتاژ کمتر از 960.1 wr 

صفحه 113:
شرايط محیطی (ادامه) 3 TABLE | RECOMMENDED ENVIRONMENTAL CONDITIONS FOR TYPE |, ||, AND Ill CALIBRATION LABORATORIES. TEMPERATURE (DEGREES CELCIUS) SET PONT MAXIMUM RATE RELATIVE AIRBORNE LABORATORY AND oF HuMOITY PARTICLE TYPE FIELO units (CHANGE (KHOUR ۳ ‏رم‎ ‎۳ ‎DIMENSIONAL ‏سس‎ os 30-98) 0.000 0 ELECTRIC? ELECTRONIC mat 10 20-58 100000 “The eruronrnerialcorcons for ther aFs of measureraats shoud be Gavelopad and assavaad Wah OTHER respect to appropiate applicable Inuencng facts, ‏یت‎ ‎DIMENSIONAL 2042 10 20-55, ‏ممعم‎ ‎11 2 ELECTRONIC a2 18 20-58 250 000° Ths aorta Conan 0: 01967 15006 0/06390:80:5015 109001660512006 17 OTHER respect to appropiate applicable infuencng factors 7S " Range of 18-28 wth (1.9 tor Mectanieat 10-60 4 enerA. | prefered setpoint of 29, Drvensioral) 

صفحه 114:
عدم قطعيت اندازه كيري ل روشهاي انتخاب دستكاه اندازه كيري * روش ريزنمايي ‎Resolution‏ ‏10 ريزنمايي دستكاه اندازه كيري < )0.1( .يعني ریزنمایی دستگاه اندازه گيري باید بتواند تلرانس را به 10 قسمت تقسی ي ي 5 ‎tied‏ Uncertainty curb pac (9) * .1 عدم قطعیت اندازه « 2 )0.1 - 0.2( توسط این روش هیچ قطعه سالمي رد نمیشود و هیچ قطعه معيوبي قبول نمیشود me 

صفحه 115:
عدم قطعيت اندازه كبري لا عدم قطعيت جيست * عدم قطعيت يك عامل همراه با نتيجه اندازه كيري است كه محدوده مقاديري را معين تيجه اندازه كيري ميتواند داشته باشد ,رور] +20 ومقدار آن نشاندهنده سطح اطميناني ‎gaily ade aS! cas)‏ موره اندازه كيرف شده در محدوده تعیین شده قرازمیگیرو: كه ا عدم قطعيت جرا مهم است * عدم قطعيت نمود كمي كيفيت نتیجه اندازه گيري است. يعني " تا چه حد نتيجه اندازه كيري نشاندهنده مقدار واقعي مورد اندازه كيري شده است عدم قطعيت بصورت + يك مقدار يعني فاصله اي در اطراف نتيجه اندازه كيري بيان ميكردد * عدم قطعيت يك جزء غير قابل اجتناب در اندازه كيري است و زماني بسيار مهم ميشود كه نتايج اندازه كيري نزديك حدود مشخصه باشد 

صفحه 116:
‘measuring result 99 within tolerance distribution of measured values disagreement ment ance lower limit value upper limit value 1 

صفحه 117:
w (ii) Gili) (iv) Result Result below Result minus above limit limit but limit, uncertainty but mit within below limit within uncertainty uncertainty Uncertainty and compliance limits ۱ we | Control Limit (i) Result plus uncertainty above limit 

صفحه 118:
Value of measurand useful part's tolerance part's tolerance "۸ 

صفحه 119:
عدم قطعیت اندازه ‎sx‏ (ادامه) u Spécifications 15 ][ zere de conformité garantie U: incertitude de mesure zone dincertitude [zone de non conformité garantie 1" 

صفحه 120:
‎mm‏ 1.0 = ون ‎ ‎Uncertainty ‎NON-COMPLIANCE ZONE. ‎NON-COMPLIANCE ZONE ‎COMPLIANCE ZONE ‎ ‎ ‎NO CONCLUSION ZONE ‎+ NON.COMPLIANCEZONE snvuno Nt ‎ ‎ ‎NON-COMPLIANCE ZONE ‎۳ ‎Upper tolerance ‎ ‎rtaity ‎152.00 mim ‎ ‎ ‎Upper tl ‎151.00 ma ‎ ‎Lower tolerance limit 149.00 mm ‎Lower tolerance uncertainty 14800 mm 

صفحه 121:
Standard Deviation: Standard deviation (c) is common measure of precision. ©. covers 68% of measurements 26 covers 95% of measurements 30.covers 99.73% of measurements Oo6, ort 30, is now industries - this translates to 2 defects per made. 

صفحه 122:
عدم قطعیت اندازه گیرء (ادامه) ‎Standard Uncertainty, jstuicatspe 2‏ * اككى عدم قطعيت نتايج اندازه كيرى » بصورت یک انحراف استاندارد بیان شود ء به آن عدم قطعيت استاندارد می‌گویند و با ۱ نشان داده می‌شود. ‏ل عدم قطعیت استاندارد نوع ۸ *_عدم قطعیت اندازه گیرری با کمک تحلیل آماری بر روی یک سری از مشاهدات ؛ محاسبه می‌شود. ‏ل عدم قطعيت استاندارد نوع 13 ‎ae"‏ قطعیت اندازه‌گیری بر اساس اطلاعاتی به جن تحلیل آماری بر روى مشاهدات» ب آورد می‌شود . ‎wr 

صفحه 123:
عدم قطعیت اندازه گیرء (ادامه) Combined standard uncertainty (5,2 \stu\caji pe 7 * عبارتست از ريشه دوم مجموع مربحات عدم قطحیتهائی که بر روی نتیجه نهائی اندازه گیری + موش می‌باشد . ل عدم قطعيت بسطيافته 10126618112137 21220160 م1 * كميتى است كه يك حدود عددى را تعریف می‌کند » بطوریکه نتایج اندازه گیی بصورت مستدل و با یک سطح اطمینان بالا در آن حدود قررار می‌گیررد و با ل] نشان داده می‌شود 7" ضریب همپوشانی ‎Coverage factor‏ * یک فاکتور عددی است که جهت بدست آوردن عدم قطعیت بسطیافته , در عدم قطعیت استاندارد م رکب ضرب می‌شود wr 

صفحه 124:
عدم قطعیت اندازه گیرء (ادامه) 7 توزیع احتمال هناب طنتاعزط وانازطهطهظ *_تابعی است که احتمال مساوی بودن يك متفیس تصادفی با یک عده ضرضی ‏ یا متعلق بودن آن به يك محموعه اعداد را بیان کند . wrt 

صفحه 125:
عدم قطعیت اندازه گیرء (ادامه) لا عوامل ایجاد کننده عدم قطعیت * عوامل تصادفی (خطاي تصادفی): که در تکرار اندازه گيري نمایان میشود * عوامل سيستماتيك (خطاي سيستماتيك): * عوامل محیطی : مانندء دساء رطوبت؛ گرد وغبار ؛ فشار ؛ تخییررات جریان و ولتاژ منبع تغذیه » شتاب جاذبه زمین ؛ جریان هوا و ۰.۰ عوامل مربوط به استانداردهاى مرجع: مانند عدم قطعیت کالیبم‌اسیون استانداردهای جع و نموندهاى شاهد و تغييرات دراز مدت در ابعاد يا خواص آنها. * عوامل مريوط به دستكاههاى اندازهكيرى: مانند كرايش ‎(Bias)‏ تفکیک پذیری؛ عدم قطعیت كاليسراسيون و... * عوامل مربوط به ريرزته ائی (1010 650112 ) دستگاه اندازه گیری: که بطت عمل گرد كردن اعداد بوجود مىآيد. * عوامل مربوط به روش اندازهگیرمی: مانند خطای فیکسچرینگ » نیرروهای اعمالی 

صفحه 126:
عدم قطعیت اندازه گیرء (ادامه) لا عوامل محاسباتی عدم قطعیت * عوامل تصادفی: توسط فرمول آماري " انحراف معیار استاندارد" واریانس تکرار اندازه گيري محاسبه میشود ل عوامل تخميني عدم قطعیت * عوامل سیستماتيك: احتمال توزیع دانسیته این عوامل بر پایه تخمينهاي آماري تخمین زده میشود * توزیع ذرمال با ضریب همپوشانی ۲ ( بررای سطوج/ٍطمینان 740( * توزیع مثلثی با ضریب همپوشانی ۲.66۹ یعنی ‎V3‏ ‏زیع مستطیلی با ضریب همپوشانی ۱۰۷۳۲ یعنی ‎V2‏ ‏* توزیع [] شکل با ضریب همپوشانی ۱.4۱4 یعنی ۳ 

صفحه 127:
عدم قطعيت اندازه و 5 (ادامه) ۱ Uniform Distribution U-shaped Distribution “ail ۳3 oe Triangular Distribution ww 

صفحه 128:
عدم قطعيت اندازه كير ی (ادامه) Distribution density Standard uncertainty u i a u= = 4 ~058a = 2 a_ sestim. value < a4 Confidence level 100% Rectangular distribution fg. al 29 _ ‏و‎ ‎= 04a 24 6 a_ <estim. value < a, Confidence level 100% 1 

صفحه 129:
عدم قطعيت اندازه كير ی (ادامه) 0 ‏نا‎ 2 2 - < « 2 5 5 = 3 3 a_ <estim. value <a, 3 ‏یت‎ level 99.73% a 3 us 22. 3 «02 2 ane 7 . ‏سه‎ 6 9 ‏ده‎ 0 ۳ Confidence level 95.45% | ‏د نا‎ 2 -a<estim. value<+a Confidence level 100% Udistribution 

صفحه 130:
عدم قطعيت اندازه كير (ادامه) ۲۲۱ - Lois as d’applicatio Loi ype Cas @application Tout type derreurs dépendantes Wun nombre important de parametres, chacun stant de faible Normale fet individuel 99.8% A utiliser en absence informations sur les phenomenes 7 0 a physiques engendrant ces erreurs Resolution d'un appareit numérique Uniforme slasse Derive supposée (un etalon, Exrour variant entre deus, ۱ ‏سل‎ exiremums de fagon sensiblement sinusotdale Derive { | ۱ i d “aresinus Température "un local ۳ 

صفحه 131:
عدم قطعيت اندازه كير (ادامه) لا مثال 1: ‎gl‏ کولیس دیجیتال ۱۵۰ میلیمتر با ريزشائى (18650111]1011) :0.01723322 ۲۷۲۲ ۸ Item ۱ ۲ ۳ 1 > ۱ ۱ ۱ 1 i ۲ ۱ 1 aa 5 ۱ ١ ۳ ۳ 7 1 1 ‏تدای‎ ۳ - 000000 - 003 ۳ 5 5 ‏003ه _ لح رو‎ نووودسب‎ U,, = S(e)= 0.0007 mm 

صفحه 132:
Reference of Value Calibration Certificate Calibration Certificate Catalog oF Standard DIN 862 0.5 x Resolution ۳ Standard Uncertainty 6.00163, ۷ 0.0027 + 6 1۸ ‘Coverage Factor 6mm bution Normal Normal Rectangular 0.0023 Source of Uncertainty Deviation of Master Uncertainty of calibration | Deviation of equipment Resolution of equipment Influence of temperature 

صفحه 133:
عدم قطعبت اندازه گیری (ادامه) CTE (ppm/K) 11.5 21 24 3-7 1.2 0.05 0.5 6.3 Material Steel Brass Aluminum Glass Invar Zerodur Quartz Granite 3 =o AT] AL=Change in Length AT=Change in Temperature c= Coefficient of Thermal Expansion (CTE) 

صفحه 134:
wre Standard DIN 862 DIN 863 DIN 861 DIN 878 DIN 2270 ‘Scale division value 0.1 and 0.05 (20+0.1-Z) um Vernier value 0.02 and digital 3 34m 3pm 3 9 display 0.01 22 +020 (@+L150) um (approximation) (0.10 +0.002L) um (0.20 +0.004L) jm (0.40 + 0.0081) um 13 3 12 14 17 دی ی ی ی 3 3 3 Measuring device 1. Caliper gauge L measuring length in mm 2. External screvr type micrometer U' oreatest measuring length of micrometer in mm (valid til max 500 rm) initial length set at "0" 3. Parallel gauge blocks Degree of accuracy 0 Degree of accuracy 1 u. K. Degree of accuracy 2 4, Dial gauges Display range 0.4 and 0.8 mm Display range 3mm Display range § mm Display range 10 mm 5, Lever gauges 

صفحه 135:
عدم قطعیت اندازه ‎sx‏ (ادامه) 6. Dial indicators | Scale division value < 1 ym 12860 | 05 560. 0: Scale division value > + m 120d. | 03sed. ۵ 7. Dial indicator with elect. mit contacts DIN 879 Scale division value <1 ym 18 1 Scale division value > 1 ym 18 05 4۵ 8. Pneumatic linear measuring DIN 2271 instruments 20 05 ۵: without trimming 15 05 ۵ wth trimming 9. Electrical linear measurement for not analogue instruments 1%of final value’) | standarc-ised digital instruments 0.5 % of final value 40. Sine bar Ue Uso DIN 2273 Roll spacing 100 mm 4 1 200 mm 2 10 300 mm z 9 400 and 500 mm 2 9 11.Co-ordinate measuring instruments | U=.A+C-L (depending on | VDINDE 2917 manufacturer) 

صفحه 136:
عدم قطعيت اندازه كير (ادامه) مثال2: براى ميكرومت, داخل سنج سه فكه 14 ‎0.001mm .( Resolution) 35254 MM W~‏ ‎YO.000000274 = 0.000523 mn‏ - )کل - 6و ‎s@ = ‎ ‏0.000523 ‏دا موم ۳0۱3 ‎0000 ۱2 ‎۳ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 137:
TYPE = Be Distibuion | Cee | SARMART T Reteence of Value Normal 2 1.002 Calibration Certificate Rectangular 7: 0.0023 Catalog or Standard rronguar | 2419 | 00002 | 05 Reston ‏فيد | رمن‎ | oo2e 0.0031mm ۳۷ Value 000 0.0013 0.004 ۲ Souree of Uncertainty Deviation of Master Uncertainty of calibration | Deviation of equipment Resolution of equipment Influence of temperature 7 Item 

صفحه 138:
عدم قطعيت اندازه كير (ادامه) مثال 3: بر 00 نیو ائى ‎Resolution =0.001N‏ ذاريم 0.0012? + 0.0115? +0,0002? + 0.0001? + 0.0014 U,, =V0.000186 = 0.0136 Ue = {U2 + U2 = 40000097? + 0.0136 = 0.0136 ۳۸ 

صفحه 139:
TYPE “Bo Sore 5 ‏امسا ل ل ا‎ Uncertainty Factor _| Cneertainty Uncertainty | ‏اه ووو‎ 2 0012 | Calibeation Cetitiea ۱ ‏ی‎ | ©0024 [Normal 00012 | Calibration Cenitcate Catalog 2 | Peviston oT 002 | Rectangular | 1.732 | ons (2 ee Standard ISO7S00-1 ‏فد رل سس اه پر و‎ | 0.0002 (0.5 x Resolution equipment Catalog VY = 40,002%.N “¢ nllucnce 0 00016 | 1eShape 1 00 * | ۱ ۷۲ | ۶ ۱ s | to 1۳ 1 mid sonsivity 6 | ۳۳۳۵] ‏قفد | موجن هه‎ 07 / bis ie ۱ ‏سوت‎ ‏اسع ا‎ ۳ 

صفحه 140:
عدم قطعيت اندازه و 5 (ادامه) لا عدم قطعيت براى جندكميت: ۰ ضريب وزني عدم قطعيت هريك از كميتها (متغيرها) ‎jf aS Ci‏ طريق مشتق جزبي تابع اندازه گيري نسبت به هريك از متغیرها بدست مي آید: هن 

صفحه 141:
عدم قطعيت اندازه كير ی (ادامه) لا براي مساحت با سطح مقطع مستط 3 براي مساحت با سطح مقطع كرد: 0 

صفحه 142:
عدم قطعيت اندازه و 5 (ادامه) itt ‏براي‎ FF vr 

صفحه 143:
عدم قطعيت اندازه كير (ادامه) مثال 4: محاسبه عدم قطعيت براى تنش: 0 نيوت ‎٠‏ مقدار نيرو (17) اندازه ‏ى ميشود و توسط ميكرومتر سطح مقطع (5-8*8) قلم ورد ‎ ‎ ‏برى ميشود. ‏قطعیت اندازه‌گیری از نوع ۸ : ‏- برآورد عد ‎ ‎ ‎ ‎ ‎(x) = 0.31976 = 0.59141 MPa ‏59 ع ‎s(x = 5) 959141 9.1309 ۸‏ ‎vn 20 vr‏ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 144:
عدم قطعيت اندازه كير ی (ادامه) برآورد عدم قطعيت اندازهكيرى از نوع 13 : Uta of Lily fei - عدم قطعیت اندازه‌گیری لودسل و میکرومتر را قبلا برآورد کرده ایم: ‎os, = 42V3.976% 10° +8.666x 10°F? N‏ رثا , = £2(0.0102) mm - ابعاد سطح مقطع قلم مورد آزمون: a=4mm , b=2mm Me 

صفحه 145:
عدم قطعيت اندازه و 5 (ادامه) - جهت برآورد الا تابع توزيع هرد وال دسل و ميكرومتر) را ©518(0-[] درنظر ميكيريم: 0 1 97610 + 8.666» 10“ ‏“بر‎ + -F ‏چا‎ ‎* 12 42 2 1 v2 Us aS 1.988 «107 + 8 22075105 F? +1.988x10" MPa 10.1322? + Gare 10°F? +1.988« 107) MPa © ogy = 22V3.234x10 "F* +0.01946 MPa Me 

صفحه 146:
ایزو 9000 - کلیات م ۲ تمامي دستگاههاي اندازه گيري که بر کیفیت تاثیر گذار است باید مشخص شده و در فواصل زمانی مقرر بر اساس استانداردهاي پذیرفته شده کالیبره شود روشهاي اجرایی کالیبراسیون شامل: نوع تجهیزات؛ شماره شناسایی؛ تعداد دفعات اندازه كيري؛ روش کالیبراسیون؛ معيارهاي پذیرش و ... مدون گردد ۱ 7 دستگاههاي اندازه گيري را با يك برچسب مناسب شناسايي نموده تا وضعیت کالیبراسیون آنها را نشان دهد سوابق کالیبراسیون دستگاههاي اندازه گيري را نگهداري نمایید از شرایط محيطي براي کالیبراسیون دستگاههاي اندازه گيري مطمئن شوید اطمینان یابید که جابجايي؛ نگهداري؛ انبارش دستگاههاي اندازه گيري به گونه ایست که صیحت استفاده آنها حفظ مى كردد 

صفحه 147:
زو 7-9000 تجهیزات اندازه ؟ 1" خرید دستگاه اندازه گیری * دستگاهها باید داراي گواهي کالیبراسیون قابل رديابي به استاندارد ملي داشته باشد * گواهینامه الگوریتم زرم افزار دستگاههای اندازه گیرری *_ دستورالعمل تعمیر و نگهداري باید همراه دفترچه راهنماي دستگاه باشد * نمایندگی دستگاه اندازه گیر: قادر به نگهداري و کالیبراسیون آن باشد * آموزش افراد در زمینه طرزکار ؛ نگهداري و کالیبراسیون دستگاه اندازه گيري لا کالیبراسیون دستگاه اندازه گيري * کالیبراسیون شامل: دستگاههاي اندازه گيري ؛ فیکسچرها ؛ مسترها و نمونه هاي مرجع و نرم افزار دستگاههاي اندازه گيري میباشد * تعداد دفعات کالیبراسیو به نوع دستگاه و میزان استفاده متفاوت است که توضيح داده ميشود 1 w 

صفحه 148:
ایزو 9000 - گواهینامه کالیبم‌اسیون 7 اطلاعات مورد نیاز در گواهی کالیب‌اسیون شماره منحصر بفرد گواهینامه کالیبراسیون شرح و شناسايی دستگاه اندازه گيري (کالیبره شده) تاریخ انجام کالیبراسیون شرح و شناسایی دستگاه کالیبره کننده عدم قطعیت دستگاه کالیبره کننده روش اجرايي کالیبراسیون و استاندارد مبناي کالیبراسیون شرایط محيطي کالیبراسیون قابلیت رديايي کالیبراسیون به استاندارد ملي نتایج کالیبراسیون و محدوده خطاي مجاز عدم قطعیت کالیبراسیون 

صفحه 149:
بزو 9000 تجهیزات ازه گیرو my 7 اقدامات خارج شدن دستگاه اندازه گيري از کالیبراسیون سوابق آخرین کالیبراسیون بررسي و صحه گذاري مجدد مي گردد تاييد نمایید که خرابي دستگاه فقط پس از آخرین کالیبراسیون بوده مشخصه محصولاتي که با دستگاه معیوب اندازه گيري شده دوباره بررسي گردد و محصولات نامنطبق جداسازي شود اثرات احتمالي عدم تطابق بر کیفیت نهايي محصول مشخص شود دستگاه اندازه گيري معیوب مجددا کالیبره شده پریود کالیبراسیون مجددا بررسي و تعیین گردد 

صفحه 150:
Q تجهیرات اندازه گیری باید ویرگی‌های اندازه‌شناختی لازم را داشته باشد مثلا: درستی؛ پایداری» گستره و تفکیک‌پذیری تجهیزات و مستندات باید به صورتی حفظ شوند که هر گونه اصلاح شرایط استفاده (از جمله شرايط محيطى ) و غيرره كه براى دستيابى به ویژ‌گی‌های عملکردی مورد نیاز در نظر گرفته ‎seb‏ شوه ل ویژگی‌های عملکرردی مورد نیاز باید مدون شوند 

صفحه 151:
بزو 2--- 4.3( نظام بيد لا بايد نظام مدون كا رآمدى را براىتأييد (كاليبراسيون) و بهكا ركيرى تجهینزرات اندازه گیسی» از جمله استاندارّدهاى اندازه كيرى ايجاد نموده و برقرار نمايد لا آزمايشكاه باید بای هر یک از تجهیزرات اندازهگیری یکی از کا رکنان صلاحیت‌دار خود را به عنوان فرد مسئول منصوب نماید تا اطمینان حاصل شود که تجهیزات در وضعیتی رضایت‌بخش قرار دارند ا در مواردى كه تمام پا بخشی از تأیید (از جمله کالیبس‌اسیون ) با خدمات منایع بیررونی تکمیل می‌شود باید منابع بیررونی نین با الرا‌های استاندارد ایزو 10012 تا حدی که بای کسب اطمینان از انطباق آزمایشگاه با اين الراها ضروری است مطابقت 

صفحه 152:
بزو 2- نظام تایید (ادامه) ver Q Q خطای مربوط به فرآیند کالیماسیون باید تا حد امکان کم باشد. این خطا بهتم است از يكسوم و ترجیحا یک‌دهم خطای مجاز تجهیزات بیش‌تر نباشد كاليب_اسيون مريوط به هم كونه تأييد محمولاً در شرايط مرجع انجام موشود معمولاً عملکیرد اعلا‌شده از سوی سازنده لاک عملكرد و درستى در نظ كرفته موشود. كاه لازم است مشخصه‌های مورد ادعای ‎oad ile‏ تصحیح و تعدیل شود 7 هر‌گاه اطلاعی از ویش گی‌های عملکردی تعیین‌شده از سوی سازنده در دسترس نباشد ملاک عملکرد را می‌توان بر اساس تجربه تعیین کرد ۲ 

صفحه 153:
,93 10012 4.4) ممیزی نظام تأیید ال آزمایشگاه باید به صورت دورهتی و نظاءيافته كيفيت نظام تأييد (کالیبراسیون) را ممییزی نماید تا از انطباق نظام با الرا‌های استاندارد ایزو 10012 مطمئن شود ‎a‏ آزمایشگاه باید بر اساس نتایج حاصل از ممییزی‌های تایید را بازنگری و در صورت لنروع اصلاح نماید ‎ ‏از قبیل:بازخوردهای مشتریان, نام ‏روش‌های اجرایی ممیزی کیفیت باید مدون شوند. نحوه اجرای ممیزی کیفیت و بازنگری و هر‌گونه اقدامات اصلاحی به دنبال آن بايد ثبت شوند. ‎wer 

صفحه 154:
ot در انجام اندازه گیری‌ها و در بیان و به کار گیر: شتاخته‌شده را در فر‌آیند اندازه‌گیمی در نظر بگی جه [زمايشكاء باید تمامی عدم‌قطحیت‌های از جمله عدمقطعيتهاى مرتبط به تجهیزرات اندازه‌گیری؛ استانداردهای اندازه گیری و عدمقطعيتهايى كه از اشرادء روش‌های اجرایی» و محیط ناشی می‌شوند در تخمين عدم قطعيتهاء آزمايشكاه بايد كليدى داددهاى ذيرربط را به حساب آورد 

صفحه 155:
بزو 10012 4.7( روش‌هاي = ‎gl‏ آزمایشگاه بايد براى تمامى تأييدهايى كه انجام می‌شود روش‌های اجرایی مدونی مشخص نموده و به كار كيرد آزمايشكاه بايد اطمينان حاصل نمايد كه تمامى روشهاى اجرايى براى مقصود مورد نظس مناسب‌اند این روش‌های اجرایی باید اطلاعات کافی در بر داشته باشند تا از انحام صحیح آن‌هاء از سازگاری کاربرد آن‌ها واز معتبر‌بودن نتایج اندازه‌گیری اطمینان حاصل شود روش‌های اجرایی بایده در صورت لو در دسترس تأییدکنندگان قررار گیررد روش‌های اجرایی؛ ممکن است به دستورالعمل‌های مکتوب خریدار پا سازنده‌ی دستگاه محدود شود 

صفحه 156:
)4.8 -2 آزمایشگاه باید بررای کلیه تجهیزات اندازه گیرری ( از جمله استانداردهای اندازه‌گیری ) شناسنامه‌یی حاوی اطلاعات مربوط به ساخت» نوع و شماره‌ی سریال (یا هر شناسه‌ی دیگس) را تهیه و نگه‌داری کند این شناسنامه باید نشان‌دهنده‌ی قابلیت اندازه گیری هر یک از تجهیزرات اندازه گیرری باشد گواهی‌نامه‌های کالیبم‌اسیون و سایر اطلاعات مربوط به کار کرد دستگاه باید در دسترس باشند حداقل زمان نگه‌داری سوابق به عوامل متعددی از قبیل نیازمندی‌های مشتري؛ مقرررات يا الامهاء تعهد سازنده و غیره لازم است که سوابق مربوط به استانداردهای اصلی اندازه گیری به مدت نامحدود نگه‌داری شوند تگی دارد 

صفحه 157:
بزو 10012 سوابق (ادامه) wey 7" نتایج کالیبماسیون باید با جررئيات كافى ثبت شود تا قابليت رديابى را ب اندازه كيسىها اثبات كرد 2 هر اندازه‌گیری (کالیراسیون )را تحت شرایط اولیه باید بتوان مجدداًانجام داد برای کلیه لا آزمایشگاه باید روش‌های اجرایی مدون و واضحی برای نحوه‌ی نگه‌داری سوابق داشته باشد. 9 سوابق باید تا زمانی حنظ شوند که دیگ احتمال ارجاع به آن‌ها وجود نداشته باشد. 

صفحه 158:
بزو 00172 سو بق (ادامه) اطلاعات ثبت‌شده در گواهینامه کالیبراسیون باید شامل موارد زیر باشد: *_شرح و شناسه‌ی انحصاری تجهیزات *_تاریخ انجام‌هرتأیید 7 تیچ کالی‌اسیون پهدست‌آمده در برخى موارد نتيجه كاليساسيون به صورت انطباق يا عدم انطباق با یک الم ارائه می‌شود * فاصلدى زمانى منظورشده ميان تأبيدها شناسه‌ی روش‌اجرایی تأیید شده برراى حخطاى مجاز مرجع مورد استفاده در كاليبراسيون براى دستيابى به قابليت رديا شرايط محیطی مربوط و شرحی در مورد هس كونه اصلاحات لازم در اين شرحى در مورد عدم قطعیت‌های موجود در زمان كاليساسيون تجهيرزات هى كونه محدوديت در كاربرد مشخصات فرد ( یا اضراد)انجا‌دهنده‌ی عملیا *_شناسه انحصاری گواهی‌نامه کالیبراسیون (مانند شماره سریال) و سایر مدا رک مرتبط. ten 

صفحه 159:
بزو 10012 سوابق (ادامه) ات2( ‎CERTIFICATE OF CALIBRATION‏ ‎Epgheernec‏ | [ وه | له | 4/70/90 ‎[Cabra Gute:‏ 0 = ]كماد مفعة 0 لبخ صدور ‎opal AE oi Pr‏ نام متقاضني؛ شركت ديا كيان .درس شعرك غرب - فا يك -خيابان يران زمين - خماين بكم - ولاك ۳۷۰ - نک او ممحسابد ‎Equipment Specifications 9 oe‏ ‎[eee + Caliper‏ ‎TypolModel (ae) + Verner‏ ‎0:300mm‏ + (کستره ده کیری) ۳۵۸۵۵ ‎measuring‏ ‏مه ۳ ‎tod + 1194079‏ سفت فيه | ‎Maker (03334) 1 mitutoye‏ ‎avon‏ | نمی مادم | گرارش کالیبراسیون ‎at‏ معیطی: 0*6 مطابق پا استندارد. ۱9 ۲سروش کقییاسیون: كالببراسيون كوليس ‎alee‏ با استاندارد. 3429 [8906/1518 150 به روش مقایسه‌ای انجام شده؛ داخل‌سنج و خارج سنج کولیس در هت نقطه از كستره اندازه كيرى با اسفاده از پلوک‌های سنجه کالیره کردیده و خطای توازی فک و عمق‌ستح ‎OT‏ ‎sito‏ ‏۳-قابلیت ردیابی: AS esl ‏آلمان بست و با استفاده لز تجویزات مرجع زیر‎ 18 DAD yes ‏انجام شده كليل‎ pu at 4--Gauge blocks - Grade 1/180 3850 - Serial No. 613808, 2. Gauge blocks - Grade 1/180 3860 - Serlal No. 5067 3: Reference Gauge blocks - Grade (K) /180 3680 « Certificate No. DKD- 01304-37146 = ory 

صفحه 160:
بزد 00172 سو بق (ادامه) CERTIFICATE OF CALIBRATION شماره سبح ۳-3 ]ری تقیراسون ‎eed‏ ۳ ايع یسیو 1-4 -خطاهاى اندر كيرى خارجسيع وداج سير خطلى مجار ‎mien pa gk‏ ساره وی( ‎mes eae‏ 7 5 2 2 30.020 5 5 31200 30020 3.0 2.00 30:0 30030 0 92 ,50000 30030 2 [ 302 ,300800 30.090 2 2 تست هو 2 ‎a0‏ 300.000 ‎ama‏ ‎bans‏ ‎PERE‏ تسب تروسس عل ‎Kime) ee hae‏ خضای قرانت شده(00۳0) 5 ‎ra 018 eA‏ بیع ی دی سوه ‎eer‏ ‎(amgangae gies |e ae secu‏ 0.000 oy 20.000 = 85 1 Ls 5 معدم قطعيت اندازهگیری: 010000 4۵ * ولا 

صفحه 161:
‎ae‏ (ادامه) ‎yh oid‏ 20-895 سل ‎CA‏ ‏رن ای ‎ ‎ ‎trainer itt ott soos hott ‎ ‎ ‏صفحه ۱ از و شماره گواهی : ۸6۱۲۱۹۷ نام دستگاه : پیپت حبابدار تاريخ كاليبراسيون : ۸6/۱۰/۲۵ ‏سازنده :۵602077 نام متقاضی : شرکت آریا کیان ‎۸۶/۱۰/۲۰ : ‏جع شماره و تاریخ درخواست‎ - 9 Jae ‏کد دستگاه تاریخ صدور : ۸6۱۱۰۱۳۷ ‏کمیت اندازه گیری : حجم یکای اندازه گیری : ملی لیر (ام) همای مینا: 20*6 شرایط محیطی : دما ©* 21 25+ / فشار ملتسم 5 640 / رطويت 25% 40 ‏استاندارد مرجع و قابلیت ردیابی : .۰ 00۳0121 ‎G034766, Class E2 according‏ :50۲ ,اوه که اعد ‎(Cattorated by DKD CALIBRATION LABORATORY - Germany ‏روش کالیبراسیون : 5502-94 5700" استانداره کاری ۶ ع 0.01/ ‎MSCS‏ 1212 شوه مس ضریب تصحیح دم و فشار (بوروسیلیکات) عدم قطعيت استاتدارد كارى : ا« 20005 ‎ore‏ اس رس داس ‎99.838 100 ‎ ‎ ‎1.0033 ma ‎ly 0 man Ul dae *‏ وق 1۸682200 مرو به یک معيار ‎at‏ ‏™ || * بيت حبابدار هر هيع يك از كلاس حاى ‎ome Sa‏ 13 28 ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 162:
ایزو 10012- 4.9) تجهییرات انداز, یر ی نامنطبق nr هریک از تجهیزات اندازه‌گیری که آسیب دیده‌است * بار اضافى بس آن اعمال شده یا به طور نامناسب استفاده شدماست * کارکرد تادرستی دارد زمان تعیین‌شده ببرای تأیید آن سپرری شده‌است مهس و موم آن مخدوش شده‌است باید از طریق جداسازی و بر‌چسب: تجهیزاتی را تا زمانی که علت نامنطبقبودن آن برطرف و مجدداً تأييد نشدداست نبايد مورد استفاده قرار داد در مورد دستگاه‌هایی‌که صحت عملکرد بعضی قسمت‌ها یا گسترهها ثابت شود می‌توان دستگاه مزبور را فقط در قسمت‌ها یا گستره‌های بدون عیب به کار گررفت» به شرط آن که دارای برچسب واضحی باشد که محدودیت‌های استفاده‌ی آن را نشان دهد از وضعیت در حال استفاده خارج شود 

صفحه 163:
بز و 10012- 410) بر چسب‌زن تأیید nr = ل آزمایشگاه باید کلیه تجهیزرات اندازه‌گیری؛ ببرچسب‌زنی یا به هر نحو دیگری نشانه گذاری ‎lay) sub olay bangs‏ تشان دقد هر محدودیتی در تأیید؛ یا در کاربرد نیز باید روی تجهینزات نشان داده شود 3 هنكامى كه ب رجسبزنى یا کدگذاری = ديكرى را ايجاد نموده و برقرار نكّه دا بر جسبزنى ممكن است به صورت جسباندن ب رجسب خودجسب يا برجسب آويز بس روىتجهيرزات اندازهكيرى انجام كيرد و بايد تاريّخ آحرين تأييد را مشخص كند تجهيزات اندازهكيرى كه نياز به تأييد ندارند بايد به وضوح مشخص شوند لا جنانجه تأييد دستكاه اندازهكيرى بخش عمدهيى از كل قابليت آن را در بس نمی‌گیرده این موضوع باید بر روى برجسب تأييد قيد شود بايد روشهاى اجرابى مؤش 

صفحه 164:
۰ 93 10012— 1 فواص ‎glo}‏ دید me تجهیزات اندازه گيرري باید در فواصل زمانی مناسب بر اساس پایداری؛ مقصود و کاربرد آن‌ها تعیین می‌شود مورد تأیید قرار گیررند این فواصل زمانی باید به صورتی باشد که پیش از هم تغییس احتمالی در درستی؛ که در ‎SINS‏ 2 تحهیزات حائز اهمیت است تأیید محدد صورت پذیرد برای اطمینان از استمرار درستي تجهینرات بايد با توجه به نتايج كاليبمراسيون در تأييدهاى قبلى» در صورت لو فواصل زمانی تأييد را كوتاه كرد ‎a‏ فواصل زمانی تأیید نباید طولانی شود مگ آ آن که نتایج کالیبم‌اسیون در تأییدهای قبلی به روشنی ‎Ls‏ دهد كه اين كار تأيى نامطلوبى در اطمينان از درستى تجهييزا. ن ‏آزمایشگاه باید بای تصميم گیرری در مورد انتخاب فواصل زمانى تأييد معيارهاى عينى مشخصى ‎ ‎ ‏آیید هر قدر هم کوتاه در نظر گرفته شود احتمال بسروز نقص يا نارسايى در ی در این فاصله‌ی زمانی وجود دارد ‎ 

صفحه 165:
53 Performer Sia ne Form No, Revision: B Date: 03/07/2002 Page of Reference Average Valu ISOMEC Were Daity CHECK (DC) 1 10 IECHANICS Lt WSIS SAPCO LABORATORIES COMPLEX Equipment Name Resolution Thue value 16 1۳16 52055016 Evan 1۳ Measurement Trails Reading: Reading-> Reading-* 

صفحه 166:
بزو 710012 فواصل_زماني تأیید (ادامه) ل تجهیزات مزبور در آن به کار می‌رود متوقف كرد. های مکررر هزینه‌بر است و استفاده‌ی پیوسته‌ی تجهیزات را ناممکن می‌سازد و کاری را که ابراين بايد تعادلى در اين ميان برقرار شود ل عوامل بسيارى در تعيين بريود تأييد مؤش رند كه مهمترين آنها به شرح زيس است: نوع تجهيرزات توصیه‌ی سازنده‌ی تحهیزات روند داده‌های به‌دست آمده از کالیبم‌اسیون‌های پیشین سوابق ثبتشده‌ی نگه‌داری و تعمیس گستردگی و دشواری کاریرد sls Sian Sanh Sl يود مقایسه‌ی متقابل با دیگر تجهیزات اندازه گیری شرایط محیطی (حماء رطوبته ارتعاش و غیره) درستی مورد نظ در اندازه‌گیری 

صفحه 167:
931 10012 فواصل زماني تأیید (ادامه) 7 الف) انتخاب اولیه فواصل زمانی تأیید مینای تصمیم اولیه در تعیین فاصله زمانی تأبید عموعاً بر اساس شم مهندسی است ل عواملى كد بايد در نظ كررفته شوند عبارتند از توصیه سازنده تجهیزات ۰ گستردگی و دشواری استفده * تأثير محيط = درستي موردنظ در اندازه كيرى w 

صفحه 168:
7 ب) بازنگری فواصل زمانی تأیید * نظام قبلی که بدون باز بی فواصل زمانی أیید و فقط بر اساس شم مهندسی استوار باشد به اندازه‌ی گافی قابل اطمینان نیست يس از بمرقراری تأیید به روال عادی؛ باید امکان تنظیم فواصل زمانی تأیید وجود داشته باشد تا میان احتمال بروز عدم انطباق و هزینه‌هاء تعادلی بهینه برقررار شود * اكى كمبود مالى يا نيروى انسانى طولانيتى كردن فواصل زمانى تأييد را ايجاب م ىكنده ولي به‌ کار گیری تجهینات اندازه‌گیری که درستی لازم را ندارند موتواند هرزيندى زيادى در بر داشته باشد ۵ روش 1 :تنظيم خودکار یا پلکانی" *_ در هر تأیید (کالیبراسیون) اگر دستگاهي در محدوده‌ی خطا قررار گیررد فاصله‌ی بعدی تأیید افنرایش می‌یابد و اگر خارج از محدوده‌ی خطا باشد فاصله کاهش خواهد يافت * این روش "پلکانی" می‌تواند تنظیم سریع فواصل زمانی را در پی داشته باشد أسد (ادامه) 

صفحه 169:
بزو 710012 فواصل_زماني تأیید (ادامه) ل روش2: روش نمودار کنترل * در این روش قاط کالیبراسیون مشابه را از هر تأیید انتخاب کرده نتیج را نسبت به زمان تررسیم می‌کنند. مقادیر پر کندگی و رانش از روی نمودار حاصل محاسبه می‌شوند رانش را معمولا به صورت مقدار میانگین در یک فاصلهی زمانی تأیید و در مورد تجهیزات يار يايدار در جند فاصلهى زمانى تأييده محاسبه می‌کنند . 7 ل روش 3: روش زمان تقویمی در این روش, ابتدا تجهیزات اندازه گیرری بر مبنای شباهت ساختاری و شباهت میزان پایداری و قابلیت اطمینانی که از آن‌ها انتظار می‌رود گروه‌بندی می‌شوند فاصله زمانی تأییدی که به هر گروه اختصاص داده می‌شود ابتدا بس مبنای شم مهندسی است * چنانچه زیرگروم خاصی از تجهیزات وضعیت مشابهی با سایر اقلاع آن گرروه ندارد این زیر‌گروه باید به یو یی منتقل شود که فاصله‌ی زمانی تأیید دیگری دارد ne 

صفحه 170:
بزو 710012 فواصل_زماني تأیید (ادامه) 7 روش 4: روش مدت به كيرى 2" فاصله‌ی زمانی تأیید؛ به جای زمان سپرری شده‌ی تقویمی؛ بر حسب ساعات كا ركرد دستكا می‌شود ل معایب اين روش به شرج زیر است: * این روش را نمی‌توان در مورد تجهینات اندازه‌گیرری یا استانداردهای غیرفعال (مانند مقاومت‌هاء خازن‌ها و امثال آن) به کار برد * دستكاه اندازه‌گیری در حالت غیر‌فعال یا هنگام جابه‌جایی دچار رانش یا افت کینی می‌شود از این روش نباید استفاده کررد. در هم حال» زمان سپری شده‌ی تقویمی باید در نظر رفته شود * در این روش دستیابی به روالی مشخص و منظم بای انجام کار بسیار دشوارتس است» زیرا آزمایشگاه کالیبماسیون از تاریخی که فاصله‌ی زمانی تأیید خاتمه می‌یابد اطلاعی ندارد 

صفحه 171:
بزو 710012 فواصل_زماني تأیید (ادامه) w Q روش ۵: آزمون در حال خدمت (جعبه‌ی سیاه) اين روش می‌تواند در فاصله‌ی میان تأییدهای کامل اطلاعات سودمندی در مورد مشخصات تجهیزات اندازه گیرری فراهم آورد؛ و افزون بر آن رهنمودی در مورد مناسسب بودن برنامه‌ی تأیید به دست دهد این روش صورت دیگری از روش‌های ۱ و ۲ و به ویژه برای دستگاههاي پیچیده مناسب است پارامتر‌های مهم به طور مکرر (یک یا چند بار در روز ) به وسیله‌ی تجهیزات کالیم‌اسیون با یک "جمبه‌ی سیاه" (مخصوص نظارت پارامترهای یادشده )بر رسی می‌شود چنانچه با استفاده از جعبه‌ی ياه معلو] شود كه د تگاه اندازه گیرری نامنطبق است» دستگاه مزبور برای تأیید کامل ارسال می‌شود میت بررگ این روش آن ات که تجهیزات اندازه‌گیرری در بیش‌ترین زمان ممکن در دسترس کاربران قرار دارد 

صفحه 172:
تعيين دوره کالیبر اسیون برحسب موارد ذکر شده در 010/1 ° 0 نم مود تسه سره سای و وی اسف سحت وبرستي) سيره تر در نازء تر ود هاي بيست لس ازسوايق كير سيون قل اسايق نت خدء تسر وتكهاري تب سوق رش شاب متسه ‎ee‏ ‎pam an‏ بت بر ده مره تا ‎ ‎ea ‎2 ‎2 ‎12 ‎6 ‎12 ‎24 ‎0 ‎18 ‎0 ‎3 ‎0 ‎13201013 ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‏شرج ربق دنس زمیتکه(02 ‏نإ متوسط 10023 ‎ ‏تستكاه رمع (6-12) - نستكاه كاري (02-18] ‎Se ‎1 ‎ ‎= ‎ ‎ ‎Che 08 OE OA ‏ب 10 (12)- كم 341 ‎ ‎012( ‏-متوسط (1224) سك‎ Hy ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 173:
wr و 10012- 4.12) مهر و موم کردن تجهیزات قسمت‌های قابل 2 ات اندازه‌گیرری که تنظیم آن‌ها بر عملکرد دستگاهتأثرر می گذارد باید مهرروموم شود تا از دست‌کاری آن به وسیله‌ی افراد غی‌مجاز محفوظ بماند. نظام تأیید آزمایشگاه باید دستورالعمل‌هایی برای به کار گیرری این قبیل مهرروموم و تعیین تکلیف تجهیزراتی که مهرروموم آن‌ها آسیب دیده پا مخدوش شده فراهم آورد 2" مهروموع کرردن بمرای قسمت‌هایی از تجهییزات (مانند تنظیم کننده‌های صفر ) که توسط كاربس بدون نياز به مراجع بیررونی تنظیم می‌شوند کاربرد ندارد لا تصمیم گيري در مورد دستگاه‌هایی که باید مُهروموم شوند و انتخاب مواد لازم بای مُهروموم کر‌دن از قبیل بررچسب؛ لحیم؛ سیم؛ رنگ و غیره محمولا بر عهده آزمایشگاه است 

صفحه 174:
ایزو 10012- 4.13) استفده از محصولات بیر ون we ل آ آزمایشگاه باید مطمئن شود آن دسته از محصولات مربوط به منایع بيرروني يا پیمانکاران فرعي (از جمله کالیبماسیون) که در اندازه‌گیرری‌های آزمایشگاه تأثیس عمده‌بی دار مورد بر‌خوردار است آزمایشگاه می‌تواند رای کسب اطمینان از کینیت محصولات بیررونی از منابع معتبر رسمی استفاده کند بهره گیسری از این منابع بيروني مسئولیت آزمایشگاه را در مقابل مشتري کاهش نمی‌دهد چنانچه آزمایشگاه به جای استفاده از منابع معتبس؛ خود به ارزيابى منبع بيرونى بيردازد بايد شواهد رسمی دال بم صالاحیت انجام این ارزیابی را ارائه دهد 

صفحه 175:
اپزو 10012- 4.14) انبارش و حایحاب ل آزمایشگاه ‎yb‏ نظامی را بای دریافته جابه‌جایی» حمل و تقلء انبارش و ارسال تجهیزات اندازه‌گیری خود برقرار نماید تا از استفاده‌ی نابه‌جاه به کا رگیری نامناسب» آسیب‌دیدگی و هر نه تفییم در خصوصیات ابعادی و عملکردی آن‌ها جلوگیرری به عمل آید 9 براى جلوكيرى از اشتبا ن اقلام مشابه بايد اقدامات لازم به عمل آيد در مورد تجهیزات اندازهگیری متعلق به مشتري نيز بايد دقت كافى مبذول شود 

صفحه 176:
93,1 10012- 4.15) قابلیت ردیاب 7 کلیه تجهیزات اندازه‌گیری باید با استفاده از استانداردهای اندازه‌گیری کالیبره شوند که قابلیت ردیابی تا استانداردهای اندازه یی بین‌المللی؛ یا استانداردهای اندازه گیری ملی سا زگار با توصیه‌های کتفانس عمومی اوزان و مقياس‌ها ( ]31۳1۷ ) را داشته باشند 7 ‎O‏ هر استاندارد اندازه گیری مورد استفاده در نظام تأیید باید با گواهی‌نامه» گنرارش یا برگه اطلاعاتی همراه باشد که منبع؛ تاريخ؛ عدم قطعیت و هم چنین شرایط واقعی دست: ‏آن قید شده‌است ‎ 

صفحه 177:
‎x‏ 10012— 4.17) شایط محیطي ‏لا شرایط کالیبمءکردن و به‌کارگیری استانداردها و تجهیزات اندازه‌گیری باید تا حدی کنترل شود که نتایج اندازه‌گیری معتبری بّه دست آید ‎ ‏ل به عوامل مؤش در نتايج اندازهكيري از قبيل دماء میزان تغییررات دماء رطوبته روشنائى؛ ارتعاش» مینران گررد وغبار» تمییزی» تداخل الكترومغناطيسى و امثال آن بايد توجه كافى مبذول داشت ‏ل سازندگان دستگاه‌های استاندارد یا اندازهگیرری؛ معمولا مشخصه‌هایی حاوي گستره‌ها و بارهای حداكش و هم‌چنین محدوده‌ی شرایط محیطی بررای استفاده‌ی صحیح از دستگاه ارائه می‌دهند 

صفحه 178:
ايز 072- 4.18) كار کنان ل آزمايشكاه بايد كليدى تأييدها راتوسط كا ركنانى انجام دهد كه از صلاحيت» آموزش» تجربهه استعداد و سريرستى مناسب برخوردارند 

صفحه 179:
"۷ 0 وی‌گی استاندارد اینزو ۱۷۰۳۵ جایگزین راهنمای شماره 25 150/1150 و استاندارد ارويائى 1010145001 شده است شامل کلیه الراماتی است که آزمایشگاههای آزمون از نظس فنی صلاحیت داشته و نی قادر به فراهم کردن نتایج فنی معتبس می‌باشند گواهی انطباق با استانداردهای 1509001 و 18609002 فی‌ننسه حاکی از صلاحیت آزمایشگاه بای راهم کرردن نتایج فنی معتبس نخواهد بود دریرگيررنده انواع آزمون / کالیماسیونی می‌شود که با استفاده از روشهای استاندارد» روشهای غیر استاندارده و روشهای ابداع شده در نود آزمايشكاه انجام مى كيرد 

صفحه 180:
ایزو 17025 - کلیات عواملی که در صحت و قابلیت اعتماد نتایج آزمونها موشرند عبارتنداز: عوامل انسانی؛ شرایط محیطیء صحه گذاری متدهاء تجهیرات, قابلیت ردیابی اندازه گیری» نمونبر‌داری» اقلاع مورد آزفویه:. ل سهم عوامل فوق در عدم قطعیت کل اندازه‌گیری بین انواع آزمون متفاوت است و باید در تهيه روشهای اجرانسی متدهای آزمون؛ آموزش احراز شرایسط کا رکنان» انتخاب تجهیزات» کالیبراسیون,؛ این عوامل در نظر گرفته شود ل تعیین تمام عدع قطعیت غیر ممکن است» تخمین فاکتورهای مهم امکان پذیر است ار a aaa yaa a oP w 

صفحه 181:
uw ایزو 17025 - کا رکنان کاررکنانی که وظایف خاصی بر عهده دارند ( فعالیتهای خاص ) باید آموزش کلاسیک مناسب» آموزش حرفه‌ای؛ تجربه و مهارتهای اثبات شدهء واجد شرایط باشند اهدف آموزش کلاسیک» آموزش حرفه‌ای؛ مهارتهای کا رکتان: بررنامه های آموزشی راهكار براى شناسائی نیازهای آموزشی» تامین آموزش پرستل شرح وظایف شغلی (مسئولیتها؛ تخصص و تجربه مورد نیازء بررنامه های آموزشی ) بررای کا رکنان مدیرریتی » فنی ؛ پشتیبانی و کلیدی در گیر با آزمون/ کالیبمراسیون اختیار ویژه ببرای کار کنانیکه: نمونه‌بربداری» آزمون/ کالیبراسیون» صدور گزرارشها/ گواهینامه‌هاه ارائه نظر‌ها و تنسیر‌هاء کار با تحهیرات 

صفحه 182:
ایزو 17025 — شرایط محیطی لا شرايط محيطى آزمون: منابع انرثى ؛ روشنائی و تهویه مطبوع. که انجام درست آزمون را تسهیل نماید. ۳ اطمینان از اینکه شرایط محیطی نتایج را بی‌اعتبار نمی‌سازد یا بر کیفیت اندازهگیر‌ی اشس نا مطلوبی نمی‌گذارد دا هرجيزى براى يك عملكرد صحيح نياز به شرايط محيطى صحيح دارد ل آزمون متوقف می‌گرده وقتيكه: ممكن است شرايط محيطى نتايج را به خط بياندازد لا شرايط محيطى كه ب نتايج آزمون موش است بايد مستند شود لا جداسازى مابين بخشهاى مجاورى كه در آنها فعاليتهاى ناسازكار انجام می‌شود 

صفحه 183:
ایزو 17025 <- روشها و صحه‌گذاری ل اطبمينان حاصل كنيد که هررنوع انحراف از متدهای استاندارد: * ثبت م ىكردد * از نظى فنى توضيح داده می‌شود * مورد تاييد فرد مسوول واجد صلاحيت قرار مى كيرد * مورد قبول مشتری واقع می‌شود 7" اطمینان حاصل کنید که متدهای تست/ کالیبمراسیون مورد استفاده : * _درخواستهای مشتری را بر‌آورده می‌سازد بای انجام تست/ کالیباسیون مناسب هستند اگر از پیش تعیین نشده ‎th‏ مشتری از متد انتخاب شده آگاه شده باشد. *_درصورت نیاز مطابق آحخرین استانداردهای بین‌المللی؛ منطقه‌ای یا ملی هستند *_باید متدهای استاندارد بر‌ای استفاده در آزمایشگاه صحه گذاری شده باشند wr 

صفحه 184:
ایزو 17025 - روشها و صحه‌گذاری (ادامه) wae Q هر‌گاه روش پیشنهادی مشترری نامناسب» قدیمی» منسوخ باشدء بايد به اطلاع مشترى برسد روشهاى استاندارد نشده بايد توافق مشترى حاصل شود و ييش از به كا ركيرى به نحو مناسبى صحه كذارى شود. صحه‌گذاری روشها: روشهای غی استاندارد, روشهای ابداعی» روشهاى استانداردخارج از دامنه کاریء تغیی‌اتی که در روشهای استاندارد اعمال ميشود صحهگذاری: از طریق مقایسه با روشهای دی تستهای مقایسه ای بی نآ زمایشگاهیء اظهار نظ‌های اصولی» د رک علمی مستندات صحه گذاری: نتایج بدست آمدهء رویه‌های مورد استفاده» مناسب بودن یا نبودن روش در اینجا نیاز به گفتگو بین ممیز فنی و آزمایشگاه مىباشد و نيازى به آديت نيست 7 

صفحه 185:
كليه تجهيزات نمونهبردارىء اندا. a Ol pages - 17025 ‏ایزو‎ گیری و آزمون مورد لروم که برای انجام صحیح آزمون استفاده می‌شوند: موجود هستند و در وضعیت مناسبی قرار دارند؛ قادر به ارائه دقت مورد نیاز هستند مطابق مشخصه‌های تعیین شده مر‌بوطه کار می‌کنند؛ ببرنامه کالیبر‌اسیون وجود دارد و ا بعداز نصب و پیش از استفاده؛ چک و کالیبس» می‌شوند توسط پرسنل واجد صلاحیت بکا رگرفته شوند دستور العمل‌های به‌روز بر‌ای استفاده و نگهداری از آنها موجود می‌باشده با شماره شناسایی مستقل متماییز شده‌اند | می‌شود سوابق دستگاه‌ها و شرم‌افزارها موجودند و شامل موارد زیر می‌باشند: شناسنامه دستگاه و نرم‌افزار آن, ناع سازنده» نام مدل» شماره سریال و هرنوع شناسایی ویره دیگر دقت مورد نیاز و الزامات تعیین شده برای انجام تست/ کالیبراسیون را دارا می‌باشند استقرار دستكامء دستوررالعمل ارائه شده توسط سازنده» یا اشاره به محل نگهداری این دستور العمل سوابق کالیبمراسیون و موعد کالیبراسیون بعدی» ببرنامه حفظ و نگهداری و سوابق به‌روز رای آن سوابق هررنوع خرابی؛ تعمیم يا تفییس اعمالی در دستگاه 

صفحه 186:
ایزو 17025 - تجهیزات (ادامه) دستورالعملهای دستگاه‌های اندازه گیری شامل: * بکارگیری دستگاه با رعایت نکات ایمنی؛جابجایی» نگهداری» استفاده از دستگاهء بررنامه حفظ و نگهداری دستگاه دستگاه‌هایی که درمحر‌ض بار زیادتر از حده یا به نحو نادرستی بکار گررفته مي‌شونده یا پاسخ‌های مشکوک ارائه می‌دهند» يا خراب هستند؛ این دستگاه‌ها از سرویس خارج می‌شوند *_جداسازی می‌شوند یا به‌شکل واضحی بعنوان " خارج از سرویس " علامت گذاری می‌شوند * ارات خارج از حدود كا ركردن یا خرابی آذها بر روی تست‌های قبلی مورد برررسی فرار مى كيرد 0 دستگاهیکه براى مدتی خارج از کنترل مستقیم آزمایشگاه قررار گرفته است» کار کرد دستگاه و کالیب‌اسیون آن پیش از بکا رگیرری مجدد دستگاه چک شود چک بین دو کالیب‌اسیون بررای حفظ اعتماد به وضعیت کالیبماسیون تجهیزات uw 

صفحه 187:
ایزو 17025 - تضمین رويههاى كنترل كيفى براى نظارت بر صحت نتایج تست و کالیب‌اسیون: * استفاده از مواد مرجع كواهى شده 01311/1) يا کنترل كيفيت داخلى از مواد مرجع ثانوى ‎RM‏ ‏* مشاركت در مقايسههاى بين آزمايشكاهى * شركت در آزمونهاى حررفداى ممكن است بمراى آكلروديته نياز باشد * تکرار آزمون با استفاده از همان روشها یا روشهای دیگ. آزمون مجدد اقلام نگهداری شده. * _همبستگی بین نتایج مربوط به وی گیهای مختلف یک قلم مورد آزمون لا داده‌های پدست آمده باید ثبت شوند تا بتوان روندهای احتمالی را شناسایی نمود و درصورت عملی بودن؛ باید از فتون آماری به‌منظور مطالعه نتایج بدست آمده استفاده ‎2S‏ w 

صفحه 188:
ایزو 17025 - گواهینامه کالیبراسیون 3 گواهی کالیبراسیون مطابق قسمت خاصی از الزامات باشد» باید مشخص شود که با کدام بخش‌های این النرامات تطابق وجود دارد ل در گواهی کالیبماسیون باید عد‌قطعیت, قابلیت ردیابی و ... ذکر شده باشد ل نتایج کالیم‌اسیون دستگاه پیش و پس از تنظیم يا تعمیم آن باید گنزارش شود گواهی‌های کالیبراسیون نباید توصیه‌ای مبنی بر موعد بعدی کالیبر‌اسیون داشته باشندء مگ آنکه مشتری درخواست گرده باشد آزمایشگاه پیمانکار فرعی باید گواهی کالیبمراسیون را خطاب به آزمایشگاه اصلی صادر کند اصلاحیه‌های گواهی کالیبمراسیون باید در قالب یک سند جدا باشند که بصورت مجزا شناسایی می‌شود و باید حاوی ارجاعات به سند اصلی باشد 

صفحه 189:
مه 6 6 ۲ 8 6 0 مزاياى ساخت آزمايشكاه كاليبراسيون کاهش هزینه كاهش حمل و نقل (جلوگيري از اعمال ضربه به دستگاه اندازه گيري) امکان دسترسي سریع سرعت در انجام کالیبراسیون (افزایش بهره وري) حساسیت کار (مثلا صنایع نظامي و محرمانه و ...) تلفن آزمایشگاههای ساپکو آزمایشگاه مکانیک: 4164 * آزمایشگاه پلیم: 4159 * آزمایشگاه متالورژی: 4163 * آزمایشگاه شیمی: 4157 * آزمایشگاه برق: 4166 

صفحه 190:
1 آزمایشگاههای تایید صلاحیت شده (توسط موسسه) تام آرمایشگاه ‎Gola aes‏ كعبت اسنات ادرس (ترحسب جروف القنا) | شكارة | اعتاريا تاريج. ‎Gal‏ :8059534 إن سس 208 درو ‎be te‏ فاكس : 8005729 لعن :1869576 أذ ساو عم ‎mins‏ انعا ريز فاكس : 4409576 تلم :72715000 اسا و 2/4 2 | ابعاد-فشار-دما- سخدى ستجف | تهرات فاكس : 4401554 ‎BE] Cond) ipa aT‏ 27 ات رود تس ‎NEE‏ ‏لقن :5065655 ‎as pul‏ ده فشار نهد فاكس :6067444 نلعن 3310587 ادره کل تعمیرتجهیرات مخایرات | 652 «درورمو الكبريك ‎oe‏ ‏فاكس : 4311459 ‎Ts‏ ‏بهغام روش سياهات 280 )84/2/30 اناد اصفهان ‎aes‏ ‏تن :0295 052262 ‎le wal‏ 04 روح الكتريك - فشار ماهشهر دقر مركري0713-300243. ‎Teas ea‏ نلعن :5503345 ‎oe sel 34/5/34 27‏ سترفه فاكس : 6516326 

صفحه 191:
آزمایشگاههای تایید صلاحیت شده (توسط موسسه) للد 6 13 Fy 5 1 كه 6 2 19 20 با آپیشکاهان اندزه شناسی دقیق. نانان سرو سياهان تراكنورساري ابران wep ule ‏تنظيم‎ خط رهر ‎Ste abe‏ نوين ‎dos‏ ستکس ‎Uo‏ ‎ates ‏رادنوس ‎qa ‏مسحت‎ al ‎ ‎ ‎Soin wa 83/6/5 28 ss 303 ‘4/09/14 265 33/10/30 232 5/5/28 338 84/6)/2 36 3/6/24 587 Baris ۳3 227 57 34/2/19 ‏وود‎ ‎39/11/30 aa 775 22 ‎ ‎ ‎aT‏ - حرم - قشار - الكتريك - قلو- نجهيرات اينيكي - دما بعاد - قسار - دما - رطويت - كمبتهاق ‏عاد - حرم - فشار - الكنريك - دما ‏ابعاد - فشار سخدي نجي - تركمبر ‏اعد تركمير ‏انعد - حرم - فار - دما - قلق ‏افشار- حرم ‏ابعاد - قشار - جرم - تركفير- طروق بغ - قشار - القتريك سحني ‎oe ‏فشار -انعد - كشتاور ‏ايعاد - قشار ‎ ‎oe ‏تهرات ‎lane‏ ‏توران ‎oe ‏تهرات ‏ترات ‎cae ‎ ‎ ‏فاكس :95303 ‎TEST ACS aD "9956328 : ‏خاکس‎ ‎“6617624 yal. 5626989 : ‏فاكس‎ ‎425800-19 ‏تلش‎ ‏فاكس :425057-8 ‎STi ab 16623325 cls ‎53226 6823405 (6329778 : ‏خاکس‎ ‎30063007 yal ‎a ‎ ‏فاكس :8045329 نلعن :3368861 فاكس 4427013 ‏تلم : 8123252-3353 نلعن :3831227 فاكس :2438037 نلعن 36325637 فاكس :6632362 ‎- ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 192:
آزمایشگاههای تایید صلاحیت شده (توسط موسسه) تیقانه ید صلاحیت: ‎TERETE‏ 79 ‎OSES: a‏ 2 سابکو 2 جدرورمو ابعد ‏ فشار- ‎oe poe i‏ فاكس :8903757 اجره کشا ‎al Tas gps a‏ 833763368416136 2 سکا 226 5د 7زم ‎oe‏ ‏قلو- سجني ‎ot‏ فكس: 840588 ساح يجهيرات وابرار الات تلقن : 3858057 ‎us 3‏ قدردرهه ‎oe sel‏ سای فاكس : 2898468 ايعاد - سجني ‎Tap Sa‏ تلقن 25631537 25 ساره کسیر ساب مد 00 ‎oe‏ ‏سبح فاكس :8802948 ‎Waa | aE‏ 7 7 22 تشات جرا | ‎TESTE | oka‏ للش + 85029467 3 سنج دق طولا 7 زوع اعاد ‎oe‏ ‏فاكس :8730568 الل يي سس ‎a a a a‏ 3 استحش كوشا 2 >> فاكس : 6017336 نلعن :3567566 ‎Ga 29‏ کستر كاوة 00 33/10/16 افشار- دما ‎oe‏ ‎pasts‏ :900828 3225م 7 ‎Tg‏ نلعن :335005 30 شیید همت. 36 33/9/36 3 ‎Se be‏ هنا صف ترات 3 75 در - ریت 12 ‎jaca nal‏ 369315 wr 

صفحه 193:
wr 3 33 3 38 39 1 1 وه آزمایشگاههای تابيد صلاحيت شده (توسط موسسه) els Ena A aes we Gopal ‏صانق سهيد اناق‎ اندازة كبرى دشق ). shut appl lo صبابج سهيد شفيع رادة. ‎glo‏ شهيد رستكار ‏اصنايع هعدم تبراصفهان صابع هوابيماساري ابرات ‏صنايع ظوابيعابي ابرات ‏طریف سنج صفاهان ‎wets cals‏ ‏فولد مبارکه ‎ ‎ ‏بروانة ید صلاحیت: نت 27 وده 11 ‎aaa as‏ ‎e/6/7 a7‏ 3 3/8/28 68 رورم 518 5/12/25 512 ۸ 163 4/023 320 عدردرمو وه 82/9/20 27 4/8/37 ‎ ‎ ‏وسابل نورين ‎at‏ ‎ate ‎Sat‏ قشار - هما - القتريق - جرم" ‏عاد ‏أتعاد - فشار - فلو ‏5 ‏ايعاد - فشار - دما - الكثريك - تركصير اناد - قشار ‎ws‏ الكبريك - سو احرص - فلو انعاد - قشار - دما - جزم ‎‘al‏ ‎Fp Galas Spaces as‏ ‎is ‎ ‎vse ‎ole ‏اصفهان ‏ساهس ‎ ‎ ‏تآس 77۳75277 تلم : 3130223 7 ‎oa‏ 3150228 فاكس : 5008827 تل :5200064 فاکس :249300 تلم 027227250817 فاکس :2222962 ‎oa‏ 255575-55 فاکس : 7303090 ‎aD‏ 5552555 2550555 © 3325006 ‎aD‏ 79992-20950 ‎ysis‏ 5227803 0312 تلع 5055608 فاكس : 6006168 تعکس 2207098 وود ‎Gab‏ 2438- 7132238 اکس : 9332338-2905 ‏تلس : 3325325 فاكس 1 3324324 ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 194:
we “a 8 3 a 0 50 0 آزمایشگاههای تایید صلاحيت شده (توسط موسسه) ‎Ole Rapa Sle‏ خودرق ‎hike ‏کارخانجات‎ ‏كاوشكرانا بهره ورى نوس ‏گروه صبابع موسكي با مهدي ‏گروه صنابع با مهدي ‏ماشين ابزار ابران خودرق ‏ماشین ساري نیرید ‎ ‎ ‏بروانة انيد صلاحيت 625 020 334 2/7/25 ‎aera 281‏ 505 2/2/15 ‎ayy sa‏ ‎am‏ 36/2/30 519 2/3/27 298 84/5/28 ‎ ‎ ‎tas sla < ‏ابقاد- قشار - دا - حرم رطويت‎ ‏كمبنهاي شيميايي ‎ata! ‎ste! ‏ايعاد -خرم- قشار - دما ‏انعد ‏اناد ‎ ‎5 ‎ ‎ube ‏بيركراة ‎oe‏ ‏قرو ‎702۳29709777 | Gal ‏ده‎ ‏فاكس :6026235 2529707 فاكس : 2265054 ‎cal‏ :3013079 فاكس :8611867 تلقن 35556267 فاكس :2936847 ‏| تسن :2950422-2996644 فاكس : 290423 ‎ ‎ ‎SEO TONE ‏لس‎ ‎290423 : ‏فاكس‎ ‎09261-25065623 uals .0261-2503513 ‏فكس:‎ ‏نلس: 2898770-30 فكس: 2898798 ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 195:
52 2 55 56 37 زمایشگاههای تابید صلاحیت شده (توسط موسسه) مجتمع زرفي بدي هاشم فس سهيد باقر موندسي مهن ميران بي نظير نهاك نيك الظوار ‎la‏ هوابيمائي جمهوري اسلامي was suis ‏وه‎ ‎207 7 8/6 506 2/4/16 307 ‏5م‎ 161 4/5/32 508 ‏75رمع‎ 162 ste! آعاد- تسار عاد فشار» ‏ سختي سبحي وسابل نورين ابعاد- قشار- دما- الكبريك ‎ils‏ نورين ‏ابعاد- فشار- دما- الكبريك ‎ ‎ube ‏اهوار ‎ ‎ ‏تلفكس: 60665-12217532 ‎ATES a ‏تس و‎ 007007007 ass 7555146: 2338375 ‏فكس:‎ ‎71129863346045 al 3330026 ‏فكس:‎ ‏یت‎ al 5513007 ‏فكس:‎ ‎5137523 ‏نان‎ ‎6035636 ‏فكس:‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 196:
مضرب و کسر یکای اندازه گیری i 1۱۱۲۱۱۱۶۱1 0 do aoe ‏مه‎ ‎ao* ‎aoe ‎aoe ‎aoe ‎ao ‎ao" aoe FEVE |G ]۱۶ ۶ Pwr aoe aoe 10۳ dow aoe aoe aoe aoe aoe ao 

صفحه 197:
گیچ بلوك میکرومتر ارتفاع سنج خط كش ومتر كونيا ساعت اندازه كيري ساعت دم موشي كيج نيوماتيكي ميز سينوسي كاليبراسيون تخصصي طول DIN 861 - ISO 3650 - JIS B 7506 - ISIRI 2696 - BS 888 - OIML R30 DIN 862 - ISO 3599 - ISO 6906 - ISIRI 1980 - ISIRI 3129 DIN 863 - ISO 3611 - ISIRI 1967 - ISIRI 6442 - JIS B 7502 JIS B 7517 - BS 1643 DIN 865 - DIN 866 - DIN 6403 - JIS B 7516 - JIS B7512 - BS 4372 DIN 875 - JIS B 7526 - JIS B 7534 - BS 939 DIN 878 - DIN 879 - ISO R 463 - ISIRI 1968 - JIS B 7519 - JIS B 7503 DIN 2270 - JIS B 7533 - BS 3509 DIN 2271 - JIS B 7535 DIN 2273 - JIS B 7523 - BS 3064 

صفحه 198:
کالیبراسیون گیج بلوک براساس 151161 2692 لا مدارک مرجع: ‎ISO 3650:1978 ,ISIRI 692 ۴‏ * دستورالعمل کار بار کالیبرتور گیج بلوک (کمپراتور) * دستورالعمل کار با گیچ بلوک 2 تجهیزات مورد نیاز: * كاليبراتور كيج بلوك (كميراتور) * دستکش نخی * الکل 

صفحه 199:
کالیبراسیون گیچ بلوک براساس ‎ISIRI‏ ‏2692 كلاس كيج بلوى | كلاس كيج بلوك | ردي ‎ISO 3650 | OIML R30‏ | ف 1 K 2 00 AA 3 0 A 4 1 B 5 2 6 

صفحه 200:
کالیبراسیون گیچ بلوک براساس ‎ISIRI‏ ‏2092 لا ستگاه ‏ 17۳0 جهت کالیبراسیون گیج بلوک مقایسه با گیج بلوک گرید ک1 Electrical length measuring device with digital display 0 i 200 el ۳ ‏هرد‎ Gauge block tobe (standard) measured 

صفحه 201:
کالیبراسیون گیچ بلوک براساس ‎ISIRI‏ ‏2692 7 روش کالیبراسیون: * كيج بلوک مورد نظر با الکل تمیز گردد * گیج بلوک گرید >1 به آرامی روی میز کمپراتور قرار گیرد * درابتدا پراب کمپراتور روی گیج بلوک گرید > تنظیم گردد " سپس توسط جابجا شدن میز متحرک؛ پراب کمپراتور گیج بلوک مورد نظر را اندازه گیری می نماید * روی هر نقطه سه دفعه اندازه گیری تکرار میشود * اندازه گیری روی پنج نقطه از سطح گیج بلوک تکرار می گردد 

صفحه 202:
کالیبراسیون گیج بلوک براساس 151181 2692 لا روش کالیبراسیون: (ادامه) * سپس از داده های بدست آمده؛ اختلاف حداکثر و حداقل ‎poli‏ اندازه گیری شده (تغییرات ۵1181101 ۷) محاسبه گردد * همچنین باید حداکثر انحراف (11010 4126718 مقادیر اندازه گیری شده نسبت به اندازه نامی گیج بلوک گرید 1 محاسبه گردد * با محاسبه حداکثر ۷۵۲1۵1101 و 6۷1۵1101( ؛ از جدول زير كريد كيج بلوک تعیین می گردد ۱ Nominal tength + Permissible deviation (see table 4) Variation in tength (600 tabie 4) 

صفحه 203:
کالیبراسیون گیج بلوک براساس ‎ISIRI‏ ‏2692 9 03 ra? معا | ‎Teng‏ ‎reas | Hig‏ ‎om‏ | موه ‎om‏ | مه ممه | 080+ هه | مه و | دنه ممه | هه مه ]| 200+ مه 240+ مره | 220+ 50 | 380+ هه | ‎sa‏ ‎on‏ | 300 مه | مود ممه | 650+ مه | 780+ م | 200 ۱2 Tolrmont wd perme variations, i ‏سس | میت‎ See | ‏تن‎ ‎vex | ove tem | ov tow | ove ‏سر‎ ‎som | tam | om ‏م | مهاه‎ sim | ox ‏سه | مد‎ tim | an ‏ده‎ | om tam | ‏مه‎ ‏مه | ده‎ an | ap tam | ‏مه‎ ‏ها ی‎ 5 6 rao ‘eres ot | voter srvpoint | inleng sor | oxo +020 | ‏مه‎ ‏دده | كمه‎ som | ‏ديه‎ ‏مه‎ | one ‏ده | ممم‎ ros | ‏وده‎ ‎207 | one +09 | 020 sao | ‏كمه‎ ‎e130 | ozs sto | ‏مده‎ ‏كمه | ورد‎ 2200 | ‏مه‎ مه ان 008 005 006 وه 097 008 000 وه ‎on‏ ‏016 ‏020 ‏028 +007 2012 +020 +025 2038 $045 +080 090 aes of min! oath 

صفحه 204:
کالیبراسیون گیچ بلوک براساس ‎ISIRI‏ ‏2692 9 مثال: * نتایج اندازه گیری روی 5 نقطه از گیج بلوک به طول 15 1۳010 : ‎Dev1= +0.09‏ Dev2= +0.05 Dev4= +0.06 Dev5= +0.04 Max. Deviation= 0.09 pm Variation= (0.09-(-0.01))= 0.10 pm , Gage block Grade: 0 

صفحه 205:
کالیبراسیون گیچ بلوک براساس ‎ISIRI‏ ‏2692 ۵ مثال: * نتایج اندازه گیری روی 5 نقطه از گیج بلوک به طول 1.5 1۳010 : ‎Dev1= 0‏ ‎Dev2= +0.01‏ ‎Dev4= 0.00‏ ‎Dev5= -0.03‏ ‎Max. Deviation= 0.10 pm‏ ‎Variation= (0.10-(-0.05))= 0.15 pm , Gage block‏ Grade: 1 

صفحه 206:
کالیبراسیون گیج بلوک براساس 151181 2692 ‎a‏ كواهينامه کالیبراسیون: تاريخ و شماره كواهينامه كاليبراسيون ‏* درج استاندارد كاليبراسيون: 2692 151181 ‏* اطلاعات مربوط به گیج بلوک شامل: نوع؛ مدل؛ سال ساخت؛ شماره سریال و .. ‏* مشخصات گیج بلوک گرید 1 شامل: شماره سریال؛ شماره گواهینامه و تاریخ انقضا گواهینامه ‏* هر حالت غیر نرمالی در طول کالیبراسیون باید درج كردد ‏* نتیجه اندازه گیری برای هر گیج بلوک شامل: مقدار حداکثر انحراف (1(671811010) و تغییرات (۷۵۲1811010) و گرید هر گیج بلوک درج گردد 

صفحه 207:
کالیبراسیون کولیس براساس 15111 ‎prt oe ۹۹...‏ لا مدارک مرجع: ‎ISO 3599:1976 - 180 6906:1984 - 151581 1980 - 15181 *‏ 3129 *_دستورالعمل کار بار کولیس * دستورالعمل کار با گیج ‎Sob‏ ‏ل تجهیزات مورد نیاز: * كيج بلوک (حداقل گرید 2) و متعلقات (فیکسچر گیج بلوک) * دستکش نخین و:پارچه تنظیف * الكل (يا استون) 

صفحه 208:
کالیبراسیون کولیس براساس 15111 ‎prt oe ۹۹...‏ ل روش کالیبراسیون: (خارج سنج کولیس) * فکهای کولیس با الکل تمیز گردد * توسط گیج بلوک روی اولین نقطه از گستره کولیس در سه موقعیت از فک کولیس (روی هر موقعیت سه دفعه اندازه گیری) اندازه گیری تکرار گردد * اندازه گیری فوق روی حداقل پنج نقطه در 70 درصد از گستره کولیس تکرار گردد (بهترین حالت 10 نقطه در 100 درصد گستره کولیس می باشد) * گرایش محاسبه شده باید کمتر از حداکثر خطای مجاز (40[06 در جدول صفحه بعد باشد * سپس خطای توازی فکهای کولیس توسط گیج بولکهای ریز یا پین استاندارد محاسبه گردد * خطای محاسبه شده باید کمتراز حداکثر خطای مجاز (411206 در جدول صفحه بعد باشد 

صفحه 209:
کالیبراسیون کولیس براساس 15111 Fs 3 4 6 6 7 8 9 wn 2 a/ulise ‏5ت هة فه‎ 1 etalon ai i ‎tome‏ و الا ا يبي رنس| ‎Hin‏ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 210:
کالیبراسیون کولیس براساس 15111 e 3 Maximum tolerance in parallelism of external measuring faces nm 8 e= + )20 + 0,05 LZ) Maximum Measured permissible length error L in reading 

صفحه 211:
کالیبراسیون کولیس براساس 15111 ‎prt oe ۹۹...‏ ل روش کالیبراسیون: (داخل سنج و عمق سنج کولیس) * فكهاى كوليس با الكل تميز كردد * توسط گیچ بلوک و فیکسچ ص؛ روى اولين نقطه از كستره كوليس سه دفعه اندازه گیری تکرار گردد * گرایش محاسبه شده باید کمتر از حداکثر خطای مجاز (411306 باشد * بدلیل اینکه ع نج با خارج سنج یکپارچه است؛ خطای خارج سنج همان خطای عمق سنج است و فقط تنها تفاوت آن در نقطه صفر است * خطای عمق سنج در نقطه صفر محاسبه گردد 

صفحه 212:
کالیبراسیون کولیس براساس 15111 ‎prt oe ۹۹...‏ 0 گواهینامه کالیبراسیون: * تاریخ و شماره گواهینامه کالیبراسیون * درج استاندارد کالیبراسیون: 3129 191۳ * اطلاعات مربوط به کولیس شامل: نوع؛ مدل؛ سال ساخت؛ شماره سریال و * مشخصات گیج بلوک مرجع شامل: شماره سریال؛ شماره گواهینامه و تاریخ انقضا گواهینامه * هر حالت غیر نرمالی در طول کالیبراسیون باید درج گردد نتیجه اندازه گیری برای هر سه فک (خارج سنج؛ داخل سنج و عمق سنج) شامل: مقدار ‎(Reference Value) a>,‏ و حداکثر انحراف مجاز (1۳006 و توازی ‎(Parallelism)‏ 2 خارج سنج درج كردد 

صفحه 213:
کالیبراسیون کولیس براساس 15111 ‎rt Doe ۹۹...‏ CERTIFICATE OF CALIBRATION aaa ‏مهوت‎ No! 643407 | CaNbrntion Gate: 84710710 | Teewed Date: G4 10/11 nome] E _ ‏كواهى كاليبرلسبوت‎ ia eed | ‏تریخ مدور‎ ane aia 1 ‏مص‎ ‎WFO Spal ls ‏"درس شهبرک شرب -فاز یک - ليان ارات زمین - بان کم ولاك :8 - نگ لول‎ 0 ‏لم‎ aaa ‏تسس‎ Caliper Typoittods! God en) + Verner Measuring Rango (gp ‏(کستره ناه‎ + 0-300 mm | recon ono ‏مه‎ ‎| ‏موی (سريق سحت نيه‎ Maker (ote) ‏مرس‎ ‎lent 1 Ho a opt) ‏و‎ ‎peels MDE one ‏شرايط‎ ١ ۱94 ‏مطایی با مدرد‎ 20056 mins dart كالببراسيون كوليس ‎alee‏ با استاندارد. 3429 [8906/1518 150 به روش مقایسه‌ای انجام شده؛ داخل‌سنج و خارج سنج کولیس در هت نقطه از كستره اندازه كيرى با اسفاده از پلوک‌های سنجه کالیره کردیده و خطای توازی فک و عمق‌ستح ‎OT‏ ‎sito‏ ‏۳-قابلیت ردیابی: AS esl ‏آلمان بست و با استفاده لز تجویزات مرجع زیر‎ 18 DAD yes ‏انجام شده كليل‎ pu at 4--Gauge blocks - Grade 1/180 3850 - Serial No. 613808, 2. Gauge blocks - Grade 1/180 3860 - Serlal No. 5067 3: Reference Gauge blocks - Grade (K) /180 3680 « Certificate No. DKD- 01304-37146 = "۴ 

صفحه 214:
کالیبراسیون کولیس براساس 15111 CERT! ‎Ont 04790770‏ ا تس ت5] ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎nd‏ ]هر راون یه ‎ai‏ متسین تس ۱ -خاهای ری خاجستع و داخل سين ‎(ra aa ie ah‏ ‎rl sa can‏ دا سبع ‎moe‏ ‏2 22 2 2 30.000 23 300 21200 30020 0 2 50.200 30030 2 92 450.000 30090 سوه 200.000 20.000 0 و 350.000 ‎a0 56 20040‏ 300000 ‎emer‏ ‎fa‏ ‎dase sign gt pa‏ ‎Kime) ee hae‏ خضای قرانت شده(00۳0) 5 ‎ra oon (eal‏ تک | ‎mento na‏ ‎arene sae‏ ی ‎ers‏ ‏0300 ‎ ‎ ‎ ‎ ‎me‏ معدم قطعيت اندازهگیری: 010000 4۵ * ولا ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 215:
15116] ‏کالیبراسیون میکرومتر براساس‎ mm AD Fs 2 مدارک مرجع: ‎DIN 863:1999 - ISO 3611:1978 - ISIRI 1985 - ISIRI 1967 *‏ * دستورالعمل كار بار میکرومتر * دستورالعمل كار با كيج بلوى 7 تجهيزات مورد نياز: كيج بلوك (حداقل كريد 2) و متعلقات (فيكسجر كيج بلوى) * رينك كيج * صفحه نوری (پتیکال پارالل) منبع نور تک رنگ * دستکش نخی و پارچه تنظیف الكل (يا استون) 

صفحه 216:
کالیبراسیون میکرومتر براساس ]15116 ‎mm AD Fs‏ 7 روش کالیبراسیون: (میکرومتر خارج سنج) * میکرومتر به لحاظ وضعیت ظاهری چک گردد و در صورت مشاهده هر گونه عوارض موثر بر نتايج اندازه كيرى؛ عوارض ثبت كردد * كليه سطوح تماس ميكرومتر با يارجه تنظيف و الكل (يا استون) تميز شود * ميكرومتر به كيره بسته شود. فك هاى آن به يكديكر بجسبد و سه باربه آهستگی, جغجغه جرخانده شود سيس ميكرومتر صفر كردد * توسط گیچ بلوک ها در نقاط اشاره شده از گستره در استاندارد (2.5, ۵.1, 7.7, 13 12.9, 15.0, 17.6, 20.2, 22.8, 25( اندازه گیری گردد (گیج بلوک بين دو فك قرار كيرد وجه آهستكى فك ها به كيج بلوك جسبيده سيس سه بار به آهستكى جغجغه ميكرومتر جرخانده شود) * انحراف محاسبه شده 132336 1 بايد كمتر از حداکثر خطای مجاز (41006 جدول صفحه بعد باشد 

صفحه 217:
کالیبراسیون میکرومتر براساس ]1511 الا ‎DBF‏ ا 1 Tolerance on parallelism of measuring ۷ Measuring Span of error ۳ Permissible flexure of frame range of measurement") ones with 2 measuring Loree ot with a measuring force of te 10 N being appl 10 N being applied Number of interference mm kro rings or bands um ۳ Oto 25 4 6 2 2 25 0 0 4 2 2 50 to 75 8 10 3 3 75 to 0 8 | 10 3 3 4 ۳0۳ ig if is 0 5 ‏لب‎ Deviation 0 0 25 51 FF 10,3129 15 17,6 20,2 228 25 5 

صفحه 218:
ل روش کالیبراسیون: (میکرومتر خارج سنج) - ادامه * جهت اندازه گیری تختی . توسط حرکت دادن اپتیکللل پارللل روی فک میکرومتر در زیر نور تك رنك كمترين تعداد خطوط يا باندهاى رنكى يادداشت كردد * تختى سطح فك ديكر ميكرومتر نيز به همين ترتيب اندازه كيرى كردد تعداد باندها نبايد بيشتر از 3 باند باشد (خطاى تختى مجاز حداكثر 1 ميكرون) " جهت اندازه گیری توازی, باید از ۳ يا ؛ ايتيكال پارالل استفاده کررد. * اولین اپتیکال پارالل بین دو فک قرار گیرد وبا حرکت دادن آن کمترین تعداد خطوط یا باندهای رنگی بر روی هر فک یادداشت گردد تعداد باندها نباید بیشتر از مقادیر جدول صفحه قبل باشد *_عملیات فوق را با اپتیکال پارالل های دیگر را نیز انجام دهید nin 

صفحه 219:
کالیبراسیون میکرومتر براساس ]15116 1 )( 6 wo ay 

صفحه 220:
کالیبراسیون میکرومتر براساس ]15116 ‎mm AD Fs‏ ل روش کالیبراسیون: (میکرومتر داخل سنج) * توسط كيج هاى رینگی در نقاط اشاره شده از گستره در استاندارد؛ دهانه میکر‌ومتر اندازه گیری گردد *_میکی‌ومتر داخل سنج به روش میکیرومتر خارج سنج کالیبره گردد * پیش از انجام هر اندازه گیری میکرومتر صفر گردد هر اندازه گیری سه بار تکرار شود 

صفحه 221:
کالیبراسیون میکرومتر براساس ]15115 ‎pr DB‏ 9 گواهینامه کالیبراسیون: * تاریخ و شماره گواهینامه کالیبراسیون * درج استاندارد کالیبراسیون: 1985 1911۲ * اطلاعات مربوط به میکرومتر شامل: نوع؛ مدل؛ سال ساخت؛ شماره سریال و .. * مشخصات گیج بلوک مرجع شامل: شماره سریال؛ شماره گواهینامه و تاریخ انقضا گواهینامه * هر حالت غیر نرمالی در طول کالیبراسیون باید درج گردد * نتیجه اندازه گیری شامل: مقدار مرجع ‎(Reference Value)‏ تختی (عععحمل۴) و توازی (مطعنآم[۳۵۲۵1) و حداکثر انحراف مجاز (4۳0۳06 درج كردد 

صفحه 222:
کالیبراسیون تخصصي دما؛ رطوبت و فشار ترمو کوپل ترمومتر یخچال و فریزر کوره و آون رطوبت سنج فشار سنج (مانومتر) خلاء سنج دما و رطوبت ‎ASTM E 230 - ASTM E 220 - JIS B 8710‏ - 2552 15181 ASTM E 77 - ASTM E 644 - JIS B 7529 - JIS B 7411 JIS T1702 JIS B 7757 - DIN 12880 - DIN 17052 - ASTM E 145 JIS B 7920 - DIN50010-2 فشار و خلاء DIN 837 - ISIRI 1356 - JIS B 7505 - OIML R101 - BS 1780 BS 6134 - ASTM D 5720 

صفحه 223:
کالیبراسیون آون براساس 1 و1[ لا مدارک مرجع: ۴ 7757:1995 8 15[ * دستورالعمل كار بار ترموكويل مرجع * دستورالعمل کار با آون ل تجهیزات مورد نیاز: * ترموکوپل مرجع و متعلقات * دستکش محافظ * الکل 

صفحه 224:
ن اون بر ‎oe‏ 7 

صفحه 225:
jis B hel » ‏کالیبراسیون آون‎ ‏سح‎ oh ‏للم‎ ل روش کالیبراسیون: سنسور ترموکوپل با الکل تمیز گردد * فریم مونتاژ ترموکوپل در داخل آون قرار كيرد * ترموکوپل از سوراخ آون به داخل لن هدایت شود و داخل فریم مونتاژ ترموکوپل فیکس گردد * طول میله ترموکوپل که داخل آون میشود باید حداقل 300 میلیمتر باشد تا افت حرارت حداقل شود * دمای آون برای یک نقطه دلخواه تنظیم گردد و منتظر شوید تا آون به حالت پایدار برسد * دمای 9 نقطه از آون در طول 24 ساعت اندازه گیری شود 

صفحه 226:
jis B hel » ‏کالیبراسیون آون‎ 

صفحه 227:
کالیبراسیون آون براساس 13 15[ pm ct a 2 روش کالیبراسیون: (ادامه) * اختلاف (تفییرات) بین حداقل دما و حداکثر دما محاسبه شود * این تغییرات نباید از تغییرات دمایی جدول زیر بیشتر باشد Set temperature range T(°C) | Temperature variation (‘C) Ts Within 2 100 > T £ 200 Within 4 200 < T 5 0 Within 6 

صفحه 228:
[15 13 ‏کالیبراسیون آون براساس‎ pm ct a 2 محاسبه دو پارامتراضافه در روش 12880 121 (جهت اطلاع) * محاسبه پایداری دمایی (]فلطهاه) ميزان توانايى آون يا فریز در حداکثر ثابت نگهداشتن دما در طول زمان معين ee ‏اب‎ ۷ * محاسبه یکنواختی دمایی (أتصتهگنصنا) میزان توانایی آون یا فریز در یکنواخت نگهداشتن دما در نقاط مختلف درون فضای آون یا فریز 

صفحه 229:
jis B hel » ‏کالیبراسیون آون‎ ‏سح‎ oh ‏للم‎ 0 گواهینامه کالیبراسیون: * تاریخ و شماره گواهینامه کالیبراسیون * درج استاندارد کالیبراسیون: 7757 8 15[ * اطلاعات مربوط به آون شامل: نوع؛ مدل؛ سال ساخت؛ شماره سربال و .. * محل استقرار آون * مشخصات ترموکوپل مرجع شامل: شماره سریال؛ شماره گواهینامه و تاریخ انقضا گواهینامه * هر حالت غیر نرمالی در طول کالیبراسیون باید درج گردد * نتیجه اندازه گیری شامل: مقدار نقطه تنظیم شده؛ مقدار حداقل دما و حداکثر دما برای هرنقطه؛ تغییرات بین حداقل دما و حداکثر دما و حداکثر انحراف مجاز (410006 درج گردد 

صفحه 230:
کالیبراسیون دما و رطوبت در آون و چمبر کالیبراسیون دما و رطوبت در اون و چمبر شرایط محیطی 

صفحه 231:
کالیبراسیون دما و رطوبت در آون و چمبر کالیبراسیون ساده تر آون: (کالیبراسیون مقایسه ای دما) - روش ابداعی wt سنسور ترموکوپل با الکل تمیز گردد دو عدد ترموکوپل داخل آون شود (یکی نزدیک سنسور آون و دیگری در محلی از آون که بیشترین کاربرد را دارد) به کمک سیم میتوان ترموکوپل ها را در محلهای مورد نظر فیکس نمود نکته: از تماس ترموکوپل به دیواره آون یا نمونه ها در آون جلوگیری گردد نكته: براى محيط هاى خورنده بايد از يرابهاى يوشش دار استفاده كرد دماى آون براى هريك از نقاط مورد نظر از كستره دمايى تنظيم كردد دماى آون براى يك نقطه دلخواه تنظيم كردد و منتظر شويد تا آون به حالت پایدار برسد 

صفحه 232:
کالیبراسیون دما و رطوبت در آون و چمبر ل کالیبراسیون ساده تر آون: (کالیبراسیون مقابسه ای دما) - ادامه * در حللت پایدار: برای هر نقطه سه مقدار ماکزیمم و سه مقدار مینیمم ترموکوپل مرجع ثبت كردد * همين عمليات براى نقاط ديكر از كستره آون تكرار شود * در اینجا به ازای هر نقطه تنظيم آون؛ ماكزيمم انحراف حداكثر و حداقل ترموكويل مرجع حول نقطه تنظيم؛ محاسبه ميكردد * اين انحرافات (تغييرات) بايد كمتر از حداکثر انحراف مجاز (41006 باشد تا آون تاييد كردد * در این روش حداکثر انحراف مجاز (10۳06) از كاتالوك آون استخراج مى كردد 

صفحه 233:
کالیبراسیون تخصصي نیرو و گشتاور جرم و نيرو وزنه 2370 ‎OIML R 111 - ASTM E 617 - ISIRI‏ ‎ISIRI 3074 - ISIRI 6589 - OIML R 76-1 - JIS B‏ ترازو 7601 لودسل (نیرو سنج) ‎BS 1377 part 1 - EAL-G22‏ دستگاه کشش 7721 ‎ISO 7500-1 - ASTM E4 - JIS B‏ کشتاور BS 6703 - ISO 6789 - 85 7882 - 4 ‏گشتاور سنج‎ 

صفحه 234:
کالیبراسیون دستگاه کشش براساس ‎ISO‏ ‎es ۰... -.-‏ سس لا مدارک مرجع: ‎ISO 7500-1:1986 *‏ * دستورالعمل کار بار رينك مرجع ‎(Proving Ring)‏ دستورالعمل کار با وزنه استانداره ذستورالعمل کار باادستگاه کشش و لودسلی که تحت کالیبراسیون است 21 تجهیزات مورد نیاز: * وزنه استاندارد و متعلقات ‎like. » (Proving Ring) a>» <:, *‏ * ظرف وزنه (4080 و متعلقات we 

صفحه 235:
کالیبراسیون دستگاه ش براساس ‎ISO‏ 

صفحه 236:
ISO ‏کالیبراسیون دستگاه کشش براساس‎ ‏سس‎ es ۰... -.- ° Specification of Proving Ring: * Uncertainty: 0.025% of full scale * Readability: 1/10 division (0.01% of full scale) * Sensitivity: 1/20 division (0.005% of full scale) * Calibration: By Morehouse Force Calibration Laboratory to ASTM E74 for standards used in Class A loading ranges * Capacity: 500 to 1,000,000 pounds in compression and tension mode 

صفحه 237:
کالیبراسیون دستگاه کشش براساس ‎ISO‏ ‏آ#آ#ذآت 7500 سس 02 تعایف و اصطلاحات: * خطای (انحراف) درستی (گرایش) نسبی (5۳۲0 ۸۵0۱۲۵0 ‎q - Relative‏ * خطای تکرارپذیری نسبی ‎b- «Relative Repeatability Error)‏ * خطای صفر نسبی ‎f0 - (Relative Zero Error)‏ * خطاى بركشت يذيرى نسبى ‎u — (Relative Reversibility Error)‏ (درصورت درخواست مشتری) * ریزنمایی نسبی (طمتابامعمظ متاعام - 2 * كلاس ‎(Class of Load cell) J.03‏ 

صفحه 238:
کالیبراسیون دستگاه کشش براساس ‎ISO‏ ۷۴۷۴ 000(0۸۷ تست ل روش کالیبراسیون: A لودسل مورذ كاليبره:روى:ذستكاه قشتی ‎geal‏ كرذد رينك مرجع به لودسل مورد نظر بصورت سرى متصل كردد (بصورتيكه جهت محور آنها كاملا در يك راستا باشد) مقدار مرجع (اولين نقطه) توسط ماشين به رينك مرجع اعمال كردد مقدار مرجع آثمايشكر ريف مرجع يادداشت شود مقدار خوانده شده از لودسل نيز يادداشت شود روى هر نقطه بايد سه دفعه اندازه كيرى انجام شود حداقل 5 نقطه از ككستره اندازه كيرى بايد انتخاب شود و اندازه كيرى تكرار كردد 

صفحه 239:
کالیبراسیون دستگاه کشش براساس ‎ISO‏ ۷۴۷۴ 000(0۸۷ تست ل محاسبات: دع * برای هر نقطه باید خطای درستی نسبی محاسبه شود 100 « = ‎q=‏ ‏مقدار مرجع: ۳ ۳۳ مقدار خوانده شده: ۳3 100 ‎x‏ ةم ‎q=‏ ‏" برای هر نقطه باید خطای تکرارپذیری نسبی محاسبه شود مقدار مرجع: ‎Fax — Finin‏ ‎luxe‏ خوائنه دم 1 100 ‎b x‏ و رد و F 

صفحه 240:
کالیبراسیون دستگاه کشش براساس ‎ISO‏ ‎pc Os‏ ل محاسبات: *_قبل از هر سرى اندازه كيررى باید لودسل صفر شود * سپس توسط اعمال نیرو و حذف نیرو؛ هرمقدار اختلافی با صف‌با علامت + یا -یادداشت گردد (FiO) ‏ور‎ - x 100 ‏سپس خطای صفر نسبی محاسبه شود‎ * 8 N Fi0 ‏مقدار خوانده شده باقیمانده اطراف صفر:‎ مقدار ماکزیمم گستره: آ(۳ 

صفحه 241:
کالیبراسیون دستگاه کشش براساس ‎ISO‏ ‏ل محاسبات: * برای محاسبه خطای برگشت پذیری نسبی باید مقدار خوانده شده یک نقطه مشابه در مسیر رفت (افزایش نیرو) و مسیر برگشت (کاهش نیرو) یادداشت گردد * براى هر نقطه بايد خطای برگشت پذیری نسبی محاسبه شود مقدار مرجع: ۳ ‎FoF‏ ‏مقدار خوانده شده در مسیر رفت: ۳1 100 ‎x‏ < ۱ مقدار خوانده شده در مسیر برگشت: ۳1" 2 ‎Ai TF‏ ‎u= x 100‏ ‎F‏ 

صفحه 242:
کالیبراسیون دستگاه کشش براساس ‎ISO‏ ‏۴ 500 سس ل محاسبات: * نمودارهيسترزيس (برگشت پذیری) برای لودسل باید رسم گردد ‎eagle Ses 8)‏ مشتری) ۶ ۴ ‘True force 

صفحه 243:
کالیبراسیون دستگاه کشش براساس ‎ISO‏ ‎pc Os‏ ل محاسبات: * برای هر نقطه باید ریزنمایی نسبی محاسبه شود 7 ریزنمایی: 1 100 ‎a= — x‏ مقدار مرجع (هریک از نقاط): ۳ ‎P‏ 2 استخراج کلاس لودسل: * با محاسبه درصدهای 2 ,0؟ ‎Ws G, b, u,‏ لودسل برای هر نقطه از جدول صفحه بعد استخراج می گردد 

صفحه 244:
کالیبراسیون دستگاه کشش براساس ‎ISO‏ 7 7 استخراج کلاس لودسل: ایین ترین کلاس؛ کلاس نهایی لودسل می باشد Maximum permissible value, % Relative reversibility” resolution lel a Relative error of repeatability 2 accuracy 84 machine 

صفحه 245:
کالیبراسیون دستگاه کشش براساس ‎ISO‏ آ#آ#ذآت 7500 سس 2 کواهینامه کالیبراسیون: * تاريخ و شماره گواهینامه کالیبراسیون * درج روش كاليبراسيون: 1507500 * اطلاعات مربوط به دستگاه كشش شامل: نوع؛ مدل؛ سال ساخت؛ شماره سریال و . * محل استقرار دستگاه کشش * مشخصات رینگ مرجع شامل: شماره سریال؛ شماره گواهینامه و تاریخ انقضا گواهینامه * هر حالت غیر نرمالی در طول کالیبراسیونباید درج گردد تعیین دوره کالیبراسیون بستگی به نوع ماشین؛ مقدار استفاده و استاندارد تعمیر و نگهداری دارد ولی درهرصورت نباید از یک سال تجاوز نماید 

صفحه 246:
کالیبراسیون دستگاه کشش براساس ‎ISO‏ 02 گواهینامه کالیبراسیون: (ادامه) * در بخش نتیجه اندازه گیری باید موارد زیر گزارش شود: مقدار نیروی اعمال شده (مقدار مرجع) مقدار نیروی خوانده شده (مقدار قرائت شده) * وضعیت هر نیرو (کششی یا فشاری) خطای درستی نسبی 7 9 خطای تکرارپذیری نسبی - 9 خطای صفر نسبی - 80 خطای برگشت پذیری نسبی 7 (درصورت درخواست مشتری) ریزنمایی نسبی - 8 * کلاس لودسل 

صفحه 247:
کالیبراسیون ترازو براساس ‎ISIRI‏ 

صفحه 248:
کالیبراسیون ترازو براساس ‎ISIRI‏ ‏2 مدارک مرجع: * 3074:1980 15181 * دستورالعمل کار با ترازو *_دستورالعمل کار با وزنه استاندارد ل تجهیزات مورد نیاز: * وزنه استاندارد با کلاس های 1۷۲3 2۳0 ۷2 ,1 ‎E2, F1, F2,‏ و متعلقات این وزنه ها از 11060 تا 5,000 60 قابل تهیه است کلاس وزنه ها مطابق ‎OIML R111: E1, E2, F1, F2, M1, M2 and‏ ‎M3‏ * انبر و پارچه * حلال كريس 

صفحه 249:
السلااايي شش 1 كلاس وز ریزنمایی ترازو (6) کلاس ترازو رده ‎a R111 OIML R76 OIML R76‏ - كاليبراسيون وزنه 152 51 1 ترازوى كلاس 1 کالیبراسیون وزنه ۳1 2 ۳2 2 01 < و ترازوى كلاس 206017۵057 5۳66121 - 1 ۱ کالیب|سیون وزنه ۳2 ‎Fl‏ 3 تترازوى كلاس 1 و كلاس 11 ترازوى كلاس 11 ‎M1, M2 ssn aS‏ 2 2 10 < 6 < 0.1 ترازوى كلاس ‎Il - High accuracy‏ کالیبراسیون وزنه ‎M2‏ ‏ترازوى كلاس 111 ی ‎sgze>0.1g‏ ترازوی کلاس ‎M1 III - Medium‏ 5 ‎accuracy‏ ‏کالیبراسیون وزنه 113 ‎re‏ - ترازوى كلاس تاذ 1/6 - ]11 ‎M2‏ 6 

صفحه 250:
کالیبراسیون ترازو براساس ‎ISIRI‏ 

صفحه 251:
اس 7 روش کالیبراسیون: * وزنه استاندارد با حلال تميز كردد * ترازو با حلال تميز كردد * به آرامى يكبار وزنه روى مركز صفحه ترازو قرار كيرد (صفحه ترازو نبايد ارتعاش داشته باشد) دایره ای فرضی به قطر نصف صفحه ترازو از مرکز صفحه درنظر گرفته و دوبار همان وزنه مقابل یکدیگر روی محیط دایره قرار كيرد وزنه از روی صفحه ترازو برداشته شود سپس ترازو صفر گردد * اندازه گیری مذكور برای ده نقطه از گستره ترازو تگراز گرد 

صفحه 252:
اس ل روش کالیبراسیون: (ادامه) * مقاذیر غوافذه شذه.هویک.از ففاط فر فزم سخصوصین فرث نود انحراف (تغييرات) مقدازهای خوانده شده هريك از نقاط محاسبه شود مقدار انحراف محاسبه شده نبايد از حداكثر انحراف مجاز (©12212) بيشتر باشد * حداکثر انحراف مجاز (4006 از کاتالوگ ترازو استخراج مى كردد ترازو می تولند بصورت مشروط تایید گردد؛ به شرطی که گستره خارج از انحراف مجاز توسط برچسب زرد رنگ تعیین شده باشد 

صفحه 253:
اس 0 گواهینامه کالیبراسیون: * ازور شنجاره قوامینامه کالییراستون * درج روش كاليبراسيون: 3074 151141 * اطلاعات مربوط به ترازو شامل: نوع؛ مدل؛ سال ساخت؛ شماره سریال و . محل استقرار ترازو * مشخصات وزنه های استاندارد شامل: شماره سریال؛ شماره گواهینامه و تاریخ انقضا گواهینامه مقدار مرجع * میانگین مقدار خوانده شده هریک از نقاط کنترلی حداکثر مقدار مجاز انحراف * گرایش هر نقطه کنترلی تكرار پذیری و خطی بودن گرایش (درصورتیکه سازنده مشخص کرده باشد) 

كاليبراسيون عمومي فرورد ینماه 20 1388 محمدرضا عباسي 1 فهرست مطالب ‏ ‏ ‏ ‏ 2 مقدمه و تاريخچه كميتها و يكاهاي اندازه گيري كميتهاي اصلي و فرعي استانداردهاي كميتهاي اصلي تاريخچه استاندارد متر تعاريف و اصطالحات اندازه گيري كميتها و يكاها اندازه گيري و نتيجه اندازه گيري دستگاههاي اندازه گيري ويژگيهاي دستگاههاي اندازه گيري استانداردهاي اندازه گيري فهرست مطالب (ادامه) ‏ ‏ ‏ ‏ 3 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون طول چگونگي استقرار آزمايشگاه در سطح هرم سلسله مراتب تاييد كاليبراسيون طول هرم سلسله مراتب كاليبراسيون طول در كشورهاي انگلستان و سوئيس انواع سيستمهاي كاليبراسيون استاندارد و شرايط محيطي كاليبراسيون طول عدم قطعيت اندازه گيري عوامل ايجاد كننده عدم قطعيت نحوه برآورد عدم قطعيت فهرست مطالب (ادامه) ‏ ‏ ‏ 4 راهنماي ISOبر اساس استاندارد ( ISO 9000سيستم مديريت كيفيت) برقراري امكانات بازرسي و آزمون مراقبت از تجهيزات اندازه گيري راهنماي ISOبر اساس استاندارد ( ISO 10012الزامات تضمين كيفيت تجهيزات اندازه گيري) بحث در مورد 18عنصر اين استاندارد راهنماي ISOبر اساس استاندارد ( ISO 17025الزامات صالحيت آزمايشگاه آزمون و كاليبراسيون) بحث در مورد عناصر مرتبط اين استاندارد فهرست مطالب (ادامه) ‏ ‏ ‏ 5 كاليبراسيون تخصصي طول كاليبراسيون گیج بلوک براساس ISIRI 2692 كاليبراسيون کولیس براساس ISIRI 3129 كاليبراسيون میکرومتر براساس ISIRI 1985 كاليبراسيون تخصصي دما؛ رطوبت كاليبراسيون آون براساس JIS B 7757 كاليبراسيون دما و رطوبت در آون و چمبر كاليبراسيون تخصصي نيرو و گشتاور كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 كاليبراسيون ترازو براساس ISIRI 3074 كاليبراسيون تخصصي طول DIN 861 – ISO 3650 - JIS B 7506 – ISIRI 2696 – BS 888 – BS 4311 گيج بلوك DIN 862 – ISO 3599 – ISO 6906 – ISIRI 1980 – ISIRI 3129 كوليس DIN 863 – ISO 3611 – ISIRI 1967 – ISIRI 6442 - JIS B 7502 ميكرومتر JIS B 7517 - BS 1643 DIN 865 – DIN 866 – DIN 6403 – JIS B 7516 - JIS B7512 - BS 4372 DIN 875 – JIS B 7526 – JIS B 7534 - BS 939 DIN 878 – DIN 879 – ISO R 463 – ISIRI 1968 - JIS B 7519 - JIS B 7503 ارتفاع سنج خط كش و متر گونيا ساعت اندازه گيري DIN 2270 – JIS B 7533 - BS 3509 ساعت دم موشي DIN 2271 – JIS B 7535 گيج نيوماتيكي DIN 2273 – JIS B 7523 - BS 3064 ميز سينوسي JIS B 7430 - JIS B 7431 صفحه نوری 66 كاليبراسيون تخصصي طول (ادامه) فيلر ‏DIN 2275 - BS 957 - JIS B 7524 تراز ‏DIN 2276 – DIN 877 تيغه دقيق ميز صفحه صافي ‏CMM سيلندر استاندارد 77 ‏DIN 874 - BS 906 ‏DIN 876 - JIS B 7513 - ISO 8512 - BS 817 ‏ISO 10360 - VDI/VDE 2617 - EAL-G17 ‏JIS B 7515 - EAL-G29 زاویه سنج ‏BS 1685 زبري سنج ‏EAL-G20 - BS 1134 گيج برو نرو ‏ISO 286 - ISO 1502 - ISO/R 1938 - DIN 2254 - DIN 2279 - JIS ‏B 7420 پروفايل پروژكتور ‏JIS B 7160 – ANSI 7943-1 ظرف حجمی (بشر) ‏ISO 4787 – ASTM E 542 كاليبراسيون تخصصي دما؛ رطوبت و فشار دما و رطوبت ترمو كوپل ‏ISIRI 2552 - ASTM E 230 - ASTM E 220 - JIS B 8710 ترمومتر ‏ASTM E 77 - ASTM E 644 - JIS B 7529 – JIS B 7411 یخچال و فریزر ‏JIS T 1702 کوره و آون ‏JIS B 7757 – DIN 12880 - DIN 17052 - ASTM E 145 رطوبت سنج ‏JIS B 7920 - DIN50010-2 فشار و خالء فشار سنج (مانومتر) خالء سنج 88 ‏DIN 837 – ISIRI 1356 - JIS B 7505 - OIML R101 - BS 1780 ‏BS 6134 - ASTM D 5720 كاليبراسيون تخصصي نيرو و گشتاور جرم و نيرو وزنه ‏OIML R 111 - ASTM E 617 – ISIRI 2370 ترازو ‏ISIRI 3074 - ISIRI 6589 – OIML R 76-1 - JIS B 7601 لودسل (نيرو سنج) دستگاه كشش ‏BS 1377 part 1 - EAL-G22 ‏ISO 7500-1 - ASTM E4 - JIS B 7721 گشتاور گشتاور سنج 99 ‏BS 6703 - ISO 6789 – BS 7882 - EA-10/14 كاليبراسيون تخصصي الكتريكي الكتريكي ولتمتر مولتي متر اسيلوسكوپ ‏ISIRI 4029 – IEC 60051 - JIS C 1102 – JIS C 1003 ‏ISIRI 4029 – IEC 60051 - EA-10/15 - EA-10/07 ‏ISIRI 4029 – IEC 60051 - EAL-G30 آمپرمتر ‏ISIRI 4029 – IEC 60051 سختي و ضربه سختي سنج ضربه شارپي 1010 ‏EA-10/16 – JIS B 7725 – JIS B 7736 ‏JIS B 7722 تاريخچه ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ :1950در ابتدا يك استراليايي اسPتاندارد ملي استراليا براي آزمون تجهيزات اندازه گيري را تدوين نمود )National Australian Testing Authority (NATA بعداز جنگ جهاني دوم توسط ژاپني ها استاندارد ملي تدوين شPد :1966در انگلستان خدمات كاليبراسيون تدوين شد British Calibration )Service (BCS :1977خدمات آزمايشگاهي به دو بخش كاليبراسيون و آزمون تقسيم گرديد امروزه كشورهاي ) EC (European Cooperationاين مدل آزمايشگاهي را در كشورهاي خود ايجاد نموده اند هم اكنون واژه to calibrateبراي دستگاههاي اندازه گيري به معناي اندازه گيري طبق استانداردهاي ملي مي باشد 11 كميتها و يكاههاي اندازه گيري ‏ ‏ ‏ 12 پايه هاي علم فيزيك كميتهاي فيزيكي هستند كه براي بيان قوانين فيزيك بكار مي روند مانند: طول ؛ جرم ؛ زمان ؛ نيرو ؛ سرعت ؛ چگالي ؛ مقاومت ؛ دما ؛ جريان الكتريكي و ... اداره بين المللي اوزان و مقياسها در سال 1875 در پاريس تاسيس گرديد و اولين اجالس اين مجمع در سال 1889برگزار گرديد :1971چهاردهمين مجمع عمومي اوزان و مقياسها 7كميت مندرج در جدول روبرو را بعنوان يكاهاي اصلي انتخاب نمودند كميتها و يكاههاي اندازه گيري 13 استانداردهاي كميتهاي اصلي ‏ 14 استاندارد طول: از نظر تاريخي ؛ يك متر برابر با 10.000.000/1فاصله قطب شمال تا استوا در امتداد نصف النهاري كه از پاريس مي گذرد در نظر گرفته شد اولين استاندارد بين المللي طول ؛ ميله اي از آلياژ پالتين ايريديوم بود :1960 يازدهمين مجمع عمومي اوزان و مقياسها استاندارد طول را بر مبناي طول موج نور پذيرفت يك متر ؛ معادل 73/1.650.763برابر طول موج تابش نارنجي اتمهاي كريپتون 86در خال مي باشد :1983 هفدهمين مجمع عمومي اوزان و مقياسها استاندارد طول را چنين تعريف كرد: يك متر؛ مسافتي است كه نور در خال در مدت 299.792.458/1ثانيه مي پيمايد استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) 15 تاريخچه استاندارد متر ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 16 اولين استانداردهاي مورد استفاده بشر بر اساس بعضي از اعضاي بدن يك فرد متوسط القامه يا حكام محلي تعريف گرديده :ضخامت انگشت؛ پهناي دست؛ طول وجب دست؛ طول بازو؛ طول پا و ... حدود 4000سال پيش در مصر؛ رامسس دوم؛ كيوبيت ( P)Cubitكه طول ساعد فرعون را بعنوان استاندارد طول بيان كرد ( 46.3سانتيمتر) چهارضلع هرم به طول 756ftبادقت 8inساخته شده است؛ چهارضلع بادقت 3ثانيه برهم عمود است. : 850طول پاي پادشاه آلفرد انگليس بعنوان ”فوت“ تعريف گرديد :1130هنري اول واحد اندازه گيري يارد عبارت بود از فاصله نوك دماغ تا نوك شست مورد استفاده قرارداد در همان زمان ”اينچ“ بعنوان پهناي انگشت شست تعريف گرديد :1528جين فرنل فاصله بين شهر پاريس و آمينس در راستاي نصف النهار طولي بعنوان مرجع طول معرفي كرد : 1576واحد اندازه گيري فوت عبارت بود از طول متوسط اندازه پا مورد استفاده قرار گرفت : 1680گابريل موتون مرجع طول را نصف النهار طولي كه يك دقيقه (از زاويه) را پوشش دهد معرفي نمود تاريخچه استاندارد متر (ادامه) 17 تاريخچه استاندارد متر (ادامه) ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 18 10.000.000/1 :1790از ربع نصف النهاري كه از پاريس عبور مي كند بعنوان مرجع طول معرفي شد :1793بعلت مشكالت اندازه گيري دقيق نصف النهار ؛ آقاي لنوي يك گيج بلوك از پالتين خالص به شكل ميله با مقطع بعالوه در ابعاد 05/4 * 25ميليمتر بعنوان متر استاندارد ساخت :1870مجمع متر در پاريس ؛ متر استاندارد از آلياژ %90پالتين و %10ايريديم ساختند : 1889اولين مجمع عمومي اوزان و مقياسها نمونه تعريف شده متر را تاييد كردند :1892دانشمند آلماني آلبرت مايكلسون طيف نور قرمز كادميم را معرفي نمود :1927هفتمين مجمع عمومي اوزان و مقياسها ؛ تعريف جديد متر عبارت بود از 13/1.552.164برابر طول موج طيف قرمز كادميم در اتمسفر :1960يازدهمين مجمع عمومي اوزان و مقياسها :يك متر ؛ طولي است معادل 73/1.650.763برابر طول موج تابش نارنجي مربوط به انتقال بين دو سطح اتم كريپتون 86در خال : 1983هفدهمين مجمع عمومي اوزان و مقياسها :يك متر؛ مسافتي است كه نور ليزر مادون قرمز در خال در مدت 299.792.458/1ثانيه مي پيمايد تاريخچه استاندارد متر (ادامه) ‏ 19 تعيين فاصله ماه از كره زمين: در سال 1970فضانورد آپالو يك رفلكتور آينه اي در سطح كره ماه قرارداد .يك پالس نور از زمين به ماه فرستاده شد و انعكاس آن دريافت شد زمان رفت و برگشت نور اندازه گيري شد و با ضربدر سرعت نور متوسط مسافت يعني 384.4ميليون متر با دقت 2تا 3سانتيمتر محاسبه گرديد استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) 20 ‏ تاريخچه استاندارد جرم در سال 1870دانشمند فرانسوي به نام لوئيس جرم حجم آب تقطير شده در نقطه انجماد را براي وزن ارايه نمود در سال 1879يوهانسون ماتري با آلياژ پالتين ايريديوم (يك ماده ثابت) را معرفي نمود و جايگزين تعريف آب گرديد ‏ استاندارد جرم :1889 اولين مجمع عمومي اوزان و مقياسها استاندارد جرم را چنين تعريف نمود يك كيلوگرم ؛ معادل جرم استوانه اي از پالتين %90و ايريديوم %10است كه در اداره بين المللي اوزان و مقياسها واقع در شهر سور فرانسه نگهداري مي شود. استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) 21 استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) 22 ‏ تاريخچه استاندارد زمان مطابق شكلهاي صفحه بعد ‏ استاندارد زمان :1967 سيزدهمين مجمع عمومي اوزان و مقياسها استاندارد زمان را چنين تعريف نمود يك ثانيه ؛ معادل 9.192.631.770برابر دوره تناوب گذر بين دو تراز اتم سزيم 133مي باشد دقت ساعتهاي بلور كوارتز حداكثر 0.02ثانيه در سال است ولي ساعتهاي اتمي حداقل 1ثانيه در 6000سال مي باشد استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) 23 استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) 24 استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) ‏ استاندارد جريان الكتريكي :1948 نهمين مجمع عمومي اوزان و مقياسها استاندارد جريان الكتريكي را چنين تعريف نمود يك آمپر ؛ شدت جريان الكتريسي ته ثابتي است كه از دو سيم رساناي مستقيم موازي بسيار بلند و به سطح مقطع بسيار كوچك دايره اي شكل به فاصله يك متر از يكديگر در خال مي گذرد و با نيوتن نيروي مغناطيسي كه در نتيجه اين جريان بين دو رسانا ايجاد مي شود برابر در هر متر از درازي آنها مي باشد 210 7 25 استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) ‏ 26 تاريخچه استاندارد دماي ترمو ديناميكي ترموسكوپها اجداد ترمومترها به شمار مي آيند كه به 200سال قبل از ميالد برميگردد اولين ترمومتر در قرن شانزدهم ميالدي توسط دو دانشمند ايتاليائي به نامهاي گاليلو گاليله و سانتوريو سانتوريو ساخته شد كه قادر به تشخيص ناخوشي در پزشكي بود در سال 1641اولين ترمومتر آب بندي شده و دقيقتر از قبلي توسط داك فرنيناند ساخته شد بعدها دو دانشمند به نامهاي فارنهايت و سليسيوس ترمومتر شيشه اي حاوي جيوه را ساختند و نقاط مرجع (نقطه ذوب يخ خالص و نقطه جوش آب) را بكار بردند كه دقت اندازه گيري را بهبود بخشيد استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) ‏ 27 استاندارد دماي ترمو ديناميكي :1967 سيزدهمين مجمع عمومي اوزان و مقياسها استاندارد دماي ترمو ديناميكي را چنين تعريف نمود يك كلوين ؛ برابر با 273.16/1دماي ترموديناميكي نقطه سه گانه آب مي باشد دماي نقطه سه گانه آب 16/273كلوين ( 0.01درجه سانتيگراد) مي باشد دماي نقطه انجماد آب در فشار اتمسفر استاندارد تقريبا 0.01كلوين زير نقطه سه گانه آب است استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) ‏ 28 استاندارد مقدار ماده :1971 چهاردهمين مجمع عمومي اوزان و مقياسها استاندارد مقدار ماده را چنين تعريف نمود يك مول ؛ اندازه ماده مقداري ذرات مشابه است كه تعداد آنها برابر تعداد اتم كربن در 0.012 كيلوگرم كربن 12مي باشد استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) 29 استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) 30 استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) 31 استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) 32 استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) ‏ 33 استاندارد شدت روشنايي :1979 شانزدهمين مجمع عمومي اوزان و مقياسها استاندارد شدت روشنايي را چنين تعريف نمود يك كاندال ؛ شدت نور در يك امتداد معين از يك چشمه نوري است كه تابش نور تك رنگ با هرتز داشته باشد و شدت تابندگي در آن امتداد برابر با 683/1وات فركانس بر استراديان باشد5401012 . استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) 34 استانداردهاي كميتهاي اصلي (ادامه) 35 تعاريف – كميتها و يكاها ‏ ‏ 36 كميت اندازه گيري Quantity خصيصه ي ذاتي يك پديده ،جسم يا ماده كه بتوان به طور كيفي تشخيص داد و به طور كمي تعيين كرد. مثال :طول ،زمان ،جرم ،دما ،مقاومت الكتريكي ،مقدار غلظت ماده كميت پايه Base Quantity كميتي از يك دستگاه كميتها كه بنا به قرارداد عمال مستقل از بقيه ي كميتها پذيرفته مي شود. مثال :كميتهاي طول ،جرم و زمان در رشته ي مكانيك عموما كميتهاي پايه تعاريف – كميتها و يكاها (ادامه) ‏ 37 يكاي پايه(ي اندازه گيري))Base unit (of measurement يكاي اندازه گيري كميت پايه در يك دستگاه كميتهاي معين. در حال حاضر SIبر اساس هفت يكاي پايه ي زير است. تعاريف – كميتها و يكاها (ادامه) ‏ 38 يكاي فرعي (اندازه گيري) )Derived unit (of measurement يكاي اندازه گيري كميت فرعي در يك دستگاه كميتهاي معين. تعاريف – كميتها و يكاها (ادامه) 39 ‏ مضرب يكا(ي اندازه گيري) multiple of a unit (of )measurement يكاي اندازه گيري كوچكتري كه از يكاي معيني مطابق با قرارداد درجه بندي شكل مي گيرد. مثال :كيلومتر يكي از مضربهاي دهدهي است و ساعت يكي از مضربهاي غير دهدهي ثانيه است ‏ مقدار ( -كميت) )Value (of quantity بزرگي يك كميت ويژه كه عموما بر حسب يكاي اندازه گيري كه در عددي ضرب شده است بيان مي شود. مثال :طول يك ميله5/34m :يا 534cmو جرم يك جسم0/152kg :يا 152g تعاريف – كميتها و يكاها (ادامه) ‏ ‏ ‏ 40 مقدار واقعي ( -كميت) )True value (of a quantity مقدار مطابق با تعريف يك كميت ويژه ي معين. مقداري است مطابق با تعريف يك كميت ويژه معين كه كامال مشخص است ،بعبارت ديگر مقادير واقعي ،طبيعتي تعيين ناپذير دارند و با Xtنمايش داده مي‌شود. مقدار مرجع Reference Value مجموعه ي منظمي از مقادير پيوسته يا گسسته كه بنا به قرارداد ،به عنوان مرجع تعريف مي شود. با Xrنمايش داده مي‌شود ،بعبارت ديگر اندازه مرجع (Master value or Reference )valueتوسط يك دستگاه اندازه‌گيري دقيق‌تر با متوسط چندين بار اندازه‌گيري محاسبه شود. مقدار نامي Nominal Value مقدار تقريبي يا گرد شده ي مشخصه يك دستگاه اندازه گيري كه راهنمايي براي استفاده از آن به دست مي دهد. مثال :نشانه گذاري شده روي يك مقاومت استاندارد تعاريف – اندازه گيري ‏ ‏ ‏ 41 اندازه گيري Measurement مجموعه عملياتي به منظور تعيين مقدار يك كميت. اندازه شناسي Metrology علم اندازه گيري. اصول اندازه گيري Principle of measurement پايه ي علمي هر اندازه گيري. الف) اثر ترموالكتريك كه براي اندازه گيري دما به كار مي رود; ب) اثر جوزفسون كه براي اندازه گيري اختالف پتانسيل الكتريكي به كار مي رود; ج) اثر دوپلر كه براي اندازه گيري سرعت به كار مي رود; د) اثر رامان كه براي اندازه گيري عدد موج نوسانهاي مولكولي به كار مي رود. تعاريف – اندازه گيري (ادامه) ‏ 42 روش اندازه گيري Method of measurement عملياتي پياپي با ترتيب منطقي براي انجام اندازه گيري ها كه به صورتي كلي شرح داده مي شود. روش جايگزيني يا مقايسه اي (قطعه؛ وسيله اندازه گيري و استاندارد) کمپراتور؛ وزن كردن با ترازوي قديمي (كفه اي)؛ ساعت اندازه گيري بر پايه اين روش ساخته شده است روش تفاضلي يا جابجايي (هر سمت جسم جداگانه از طريق اختالف سنجي اندازه گيري ميشود) ( -قطعه و استاندارد) خط کش؛ كوليس؛ ميكرومتر؛ گيج دهانه اژدر؛ وزن كردن با ترازو معمولي (عقربه اي و ديجيتالي) بر پايه اين روش ساخته شده است روش صفر (يك طرف را با زمين گراند ميكند و نسبت به صفر مطلق مقايسه ميشود) در تجهيزات الكترونيكي كاربرد دارد تعاريف – اندازه گيري (ادامه) 43 تعاريف – اندازه گيري (ادامه) روش جايگزيني يا مقايسه اي روش تفاضلي يا جابجايي 44 تعاريف – اندازه گيري (ادامه) ‏ 45 روند اندازه گيري measur. ‏procedure مجموعه عملياتي كه براي انجام اندازه گيري ويژه ،مطابق با روش معين ،به طور مشخص شرح داده مي شود. مثال :روند اندازه گيري معموال در مدركي ثبت مي شود كه گاه به همين مدرك "روند اندازه گيري" (يا روش اندازه گيري) مي گويند و معموال از جزئيات كافي برخوردار است تا كاربر بتواند بدون نياز به اطالعات ديگر اندازه گيري را انجام دهد. تعاريف – نتايج اندازه گيري 46 ‏ نتيجه ي اندازه گيريResult of a measurement مقدار نسبت داده شده به اندازه ده كه از راه اندازه گيري به دست مي آيد. بيان كامل نتيجه ي هر اندازه گيري اطالعاتي درباره ي عدم قطعيت اندازه گيري در بر دارد ‏ نشاندهي (دستگاه اندازه گيري)Indication (of a measuring )instrument مقدار يك كميت كه به وسيله دستگاه اندازه گيري نشان داده مي شود. تعاريف – نتايج اندازه گيري 47 ‏ درستي اندازه گيري Accuracy of measurement نزديكي توافقي ميان نتيجه ي اندازه گيري و مقدار واقعي اندازه ده. يادآوري ":درستي" مفهومي كيفي است .واژه ي "دقت" نبايد به جاي "درستي" به كار رود. ‏ گرايش اندازه گيريBias of measurement نزديكي ميان نتيجه ي اندازه گيري و مقدار مرجع. تعاريف – نتايج اندازه گيري (ادامه) ‏ 48 تكرارپذيري Repeatability نزديكي توافقي ميان نتايج اندازه گيري هاي پياپي كه تحت شرايط يكسان اندازه گيري روي اندازه ده انجام مي شود. شرايط تكرارپذيري يعني: همان روند اندازه گيري همان ناظر (اپراتور) همان دستگاه اندازه گيري، تحت همان شرايط به كارگيري همان محل تكرار در يك فاصله ي زماني كوتاه. تعاريف – نتايج اندازه گيري (ادامه) ‏ 49 تجديدپذيري Reproducibility نزديكي توافقي ميان نتايج اندازه گيريهايي كه تحت شرايط تغيير يافته ي اندازه گيري روي همان اندازه ده انجام مي شود .شرايط تغيير يافته ممكن است شامل موارد زير باشد: اصل اندازه گيري روش اندازه گيري ناظر دستگاه اندازه گيري استاندارد مرجع محل شرايط به كارگيري زمان تعاريف – نتايج اندازه گيري (ادامه) ‏ 50 عدم قطعيت اندازه گيري Uncertainty of measurement پارامترهاي مربوط به نتيجه ي اندازه گيري مقاديري را مشخص مي كند كه مي توان به طور منطقي به اندازه ده نسبت داد. پارامتري است كه به نتيجه يك اندازه‌گيري نسبت داده مي‌شود و بر اساس آن پارامتر ، پراكندگي كه مي‌توان به آن كميت نسبت داد ،مشخص مي‌گردد. عدم قطعيت اندازه گيري عموما از مؤلفه هاي زيادي تشكيل مي شود .برخي از اين مؤلفه ها را ممكن است از روي توزيع آماري نتايج يك سلسله اندازه گيري ارزيابي كرده با انحراف معيار تجربي مشخص نمود .مؤلفه هاي ديگر ،كه آنها را نيز مي توان با انحراف معيار مشخص كرد، از روي توزيع هاي احتمالي مفروض كه مبتني بر تجربه يا اطالعات ديگر است ارزيابي مي شوند. تعاريف – نتايج اندازه گيري (ادامه) 51 ‏ خطا(ي اندازه گيري) )Error (of measurement نتيجه اندازه گيري منهاي مقدار واقعي اندازه ده. ‏ انحراف Deviation مقدار به دست آمده منهاي مقدار مرجع آن تعاريف – نتايج اندازه گيري (ادامه) 52 تعاريف – نتايج اندازه گيري (ادامه) 53 تعاريف – نتايج اندازه گيري (ادامه) ‏ 54 خطاي تصادفي (نامعين) Random Error نتيجه اندازه گيري منهاي ميانگين نتايجي كه از انجام تعداد نامحدودي اندازه گيري يك اندازه ده در شرايط تكرارپذير به دست مي آيد. خطاي تصادفي خودبخود بصورت تغيير نتايج اندازه‌گيريهاي متوالي يك كميت مشاهده مي‌شود و ناشي ازپديده‌هاي آماري است . اين خطا هميشه در سوي معيني صورت نمي‌گيرد و گاه مثبت و گاه منفي است. خطاي تصادفي برابر است با خطاي كل منهاي خطاي سيستماتيك. تعاريف – نتايج اندازه گيري (ادامه) 55 ‏ خطاي سيستماتيك (معين) Systematic Error ميانگين نتايج حاصل از انجام تعداد نامحدودي اندازه گيري يك اندازه ده در شرايط تكرارپذير منهاي مقدار واقعي آن اندازه ده. خطاي سيستماتيك معموال قابل تصحيح است و شامل :خطاي ذاتي تجهيزات ،خطاي مرجع P، خطاي قرائت ،خطاي شرايط محيطي و ...ميباشد. خطاي سيستماتيك و عوامل آن نيز همانند مقدار واقعي نميتوان به طور كامل شناخت. ‏ ضريب تصحيح Correction Factor عددي كه براي جبران خطاي سيستماتيك در نتيجه تصحيح نشده ي يك اندازه گيري ضرب ميشود. تعاريف – دستگاههاي اندازه گيري (ادامه) 56 تعاريف – دستگاههاي اندازه گيري (ادامه) ‏ 57 حس گرSensor عنصري از دستگاه اندازه گيري يا زنجيره اي اندازه گيري كه به طور مستقيم تحت تأثير اندازه ده قرار مي گيرد. مثال :روتور فلومتر توربيني ؛ لوله ي برودون فشار سنج ؛ شناور دستگاه اندازه گير سطح مايع تعاريف – مشخصه هاي دستگاههاي اندازه گيري 58 ‏ گستره نامي Nominal Range گسترهي نشان دهي دستگاه اندازه گيري كه با تنظيم ويژه ي كنترلهاي آن قابل حصول است. مثال ،گستره ي نامي 0Vتا 100Vبه صورت 100Vبيان مي شود. ‏ پهنه Span قدر مطلق تفاضل دو حد گستره ي نامي مثال :براي گستره ي نامي 10V -تا ،10V +پهنه 20Vاست. تعاريف – مشخصه هاي دستگاههاي اندازه گيري (ادامه) ‏ گستره ي اندازه گيري Measuring Range مجموعه ي مقاديري از اندازه ده كه انتظار مي رود خطاي دستگاه اندازه گيري براي اين مجموعه در محدوده ي از پيش شده قرار گيرد. شرايط حدي Limiting Conditions شرايطي مرزي كه الزم است دستگاه اندازه گيري بدون خراب شدن يا تنزل يافتن مشخصه هاي اندازه شناختي معين هنگام كار تحت شرايط كاركرد اسمي خود تحمل كند. ‏ مشخصه ي پاسخ Response characteristic رابطه ي ميان هر عامل تحرك و پاسخ مربوط به آن در شرايط تعيين شده. مثال :نيروي محركه ( )c.m.fترموكوپل به صورت تابعي از دما كه اين رابطه ممكن است به صورت معادله ي رياضي ،جدول عددي يا نمودار بيان شود. ‏ 59 تعاريف – مشخصه هاي دستگاههاي اندازه گيري (ادامه) 60 ‏ حساسيت Sensitivity نسبت تغييرات پاسخ دستگاه اندازه گيري به تغييرات متناظر در عامل تحريك. حساسيت عبارتست از كمترين ورودي كه به ازاي آن تغيير قابل مشخصي در خروجي بوجود آيد. هرچه >Δx Δyباشد حساسيت بيشتر است و برعكس ‏ آستانه تشخيص دهي Discrimination بزرگترين تغيير آهسته و يك نواي عامل تحريك كه تغييري آشكار شدني در پاسخ دستگاه اندازه گيري ايجاد نمي كند. يادآوري :آستانه ي تشخيص دهي ممكن است مثال به اصطكاك بستگي داشته باشد تعاريف – مشخصه هاي دستگاههاي اندازه گيري (ادامه) 61 تعاريف – مشخصه هاي دستگاههاي اندازه گيري (ادامه) ‏ 62 باند مرده (پهنك سكوت) ‏Dead band بيش ترين فاصله يي كه مي توان عامل تحرك را در دو جهت تغيير داد بي آن كه تغييري در پاسخ دستگاه اندازه گيري حاصل شود. يادآوري :پهنك سكوت ممكن است به سرعت تغييرات بستگي داشته باشد تعاريف – مشخصه هاي دستگاههاي اندازه گيري (ادامه) ‏ 63 پايداري Stability توانايي دستگاه اندازه گيري در ثابت نگه داشتن مشخصه هاي اندازه شناختي خود نسبت به زمان تعاريف – مشخصه هاي دستگاههاي اندازه گيري (ادامه) 64 ‏ رانش Drift تغيير آهسته ي مشخصه ي اندازه شناختي دستگاه اندازه گيري. ‏ حدود خطاي مجاز (دستگاه اندازه گيري) Limits of permissible error مقادير كرانه يي خطا كه در مشخصات و مقررات و امثال آن براي دستگاه اندازه گيري معيني مجاز شمرده مي شود. ‏ خطاي ذاتي (دستگاه اندازه گيري) Intrinsic error(of a measuring )Instru. خطاي دستگاه اندازه گيري كه تحت شرايط مرجع به دست مي آيد. تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري ‏ 65 در علم و فن آوري ،واژه ي انگليسي (standardمعادل normدر فرانسه) با دو معناي متفاوت به كار مي رود. يك معناي آن استانداردهاي فني مدون ،مشخصه ها ،توصيه هاي فني يا مدارك نوشته شده مشابهي است كه مورد پذيرش گستره قرار دارند معناي ديگر آن استاندارد اندازه گيري است (كه در فرانسه به آن etalonمي گويند). در اين استاندارد صرفا معناي دوم مورد نظر است و براي كوتاهي كالم ،صفت "اندازه گيري" عموما حذف شده است. تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ‏ 66 استاندارد ( -اندازه گيري) (Standard , Etalon )measurement سنجه ي مادي ،دستگاه اندازه گيري ،ماده مرجع يا سيستم اندازه گيري كه هدف آن تعريف، تحقيق ،ابقا يا باز توليد يكاي يك كميت يا مقداري (يا مقاديري) از آن است كه به عنوان مرجع به كار گرفته مي شود. مثال: • الف) استاندارد جرم يك كيلوگرمي • ب) مقاومت استاندارد صد اهمي • ج) آمپرسنج استاندارد • د) استاندارد بسامد سزيم • ه) الكترود هيدروژني استاندارد • و) محلول استاندارد كورتيزول در سرم انساني با غلظت گواهي شد تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ‏ دسته بندي استانداردهاي اندازه گيري ‏ ‏ 67 به لحاظ منطقه اعتبار oاستاندارد بين المللي oاستاندارد منطقه اي oاستاندارد ملي oاستاندارد كارخانه اي به لحاظ درجه كيفيت oاستاندارد اوليه oاستاندارد ثانويه oاستاندارد مرجع oاستاندارد كاري تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ‏ ‏ ‏ 68 استاندارد بين المللي ( -اندازه گيري) international standard استانداردي كه در توافق بين المللي به عنوان مبنا براي كميتي به رسميت شناخته مي شود تا براي مشخص شدن مقادير ساير استانداردهاي كميت مورد نظر در سطح جهاني به كار گرفته شود. استاندارد ملي ( -اندازه گيري) national (measurement) standard استانداردي كه در يك تصميم گيري ملي به عنوان مبنا براي كميتي به رسميت شناخته مي شود تا براي مشخص شدن مقادير ساير استانداردهاي كميت هاي مورد نظر در سطح كشور به كار گرفته شود. استاندارد اوليه primary standard استانداردي كه معلوم شده است يا عموما تصديق مي شود كه باالترين كيفيت اندازه شناختي را دارد و مقدار آن بدون مقايسه با ساير استانداردهاي همان كميت پذيرفته مي شود. يادآوري :مفهوم استاندارد اوليه براي كميتهاي اصلي و كميتهاي فرعي به يك اندازه معتبر است تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ‏ ‏ ‏ 69 استاندارد ثانويه secondary standard استانداردي كه مقدار آن در مقايسه با استاندارد اوليه ي همان كميت مشخص مي شود. استاندارد مرجع reference standard استانداردي كه عموما باالترين كيفيت اندازه شناختي را در يك مكان معين يا يك سازمان معين دارد و اندازه گيري ها از آن ناشي مي شود. استاندارد كاري working standard استانداردي كه به روال عادي براي كاليبره كردن يا بررسي سنجه هاي مادي ،دستگاههاي اندازه گيري يا مواد مرجع به كار مي رود. يادآوري:استاندارد كاري معموال با استاندارد مرجع كاليبره مي شود تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) 70 تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) 71 تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) 72 تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) 73 تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ‏UPC دستگاه جهت كاليبراسيون گيج بلوك مقايسه با گيج بلوك گريد K 74 تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ‏ 75 دستگاه :DMS 680 جهت كاليبراسيون گيج بلوك ،ساعت انديكاتور ،گيجهاي برو ـ نرو (رزوه،ساده) و... تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) 76 تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ‏ 77 کاليبراتور ليزری: كاليبراسيون دستگاههاي CMMبوسيله دستگاه اندازه گيري ليزری به روش تداخل سنجي در محل نصب دستگاه انجام مي گيرد. تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) 78 تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) 79 تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ‏ 80 ايجاد فشار مرجع تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) 81 تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ‏ 82 مقايسه فشار مرجع تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) 83 ‏ قابليت رديابي Traceability قابليت ارتباط دادن مقدار يك استاندارد يا نتيجه ي يك اندازه گيري با مرجع هاي ملي يا بين المللي از طريق زنجيره ي پيوسته ي مقايسه ها كه همگي عدم قطعيتي معين دارند. يادآوري :زنجيره ي ناگسسته ي مقايسه ها را زنجيره ي رديابي گويند. ‏ سنجه مادي Material Measure وسيله يي كه ،همواره در زمان به كارگيري آن ،يك يا چند مقدار معلوم از كميتي معين را ايجاد يا ارائه مي كند. مثال :وزنه؛ پيمانه حجم؛ مقاومت الكتريكي استاندارد؛ بلوك سنجه؛ مولد سيگنال استاندارد؛ ماده مرجع قابليت رديابي به استاندارد ملي 84 تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ‏ 85 وزنه و ترازو تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) 86 تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ‏ 87 ايجاد دما و مقايسه با دماسنج دقيقتر تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) 88 تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه) ‏ ‏ 89 ماده مرجع )Reference Material (RM ماده يا جسمي كه مقادير يك يا چند خصوصيت آن به اندازه ي كافي همگن و تثبيت شده است تا براي كاليبراسيون يك دستگاه ،ارزيابي يك روش اندازه گيري يا تعيين مقدار براي مواد به كار رود. يادآوري :ماده ي مرجع ممكن است به شكل گاز ،مايع ،جامد ،خالص يا مخلوط باشد مثال :آب براي كاليبره ي گران روي سنج ها ،رنگ كبود به عنوان سنجه ي كاليبراسيون ظرفيت گرمايي در گرماسنجي به كار مي روند. ماده مرجع گواهي شده )Certified Reference Material (CRM ماده ي مرجعي ،همراه با گواهي نامه ،كه مقادير يك يا چند خصوصيت آن به روشي تأييد شده است كه قابليت رديابي را تا تحقق درست يكايي كه اين مقادير بر حسب آن بيان مي شوند محرز مي سازد، و هر يك از مقادير تأييد شده ي اين ماده ي مرجع با عدم قطعيتي در سطح اطمينان قيد شده همراه است • )تعاريف – استانداردهاي اندازه گيري (ادامه Primary Reference Materials Inorganic Standard Solutions • Organic Standard Solutions • PH Standard Solutions • Standard Gases  Methane,Propane Carbon Monoxide Carbon Dioxide etc 90 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون طول 91 ‏ در كشورهاي صنعتي يك سلسه مراتب قانوني جهت كاليبراسيون طول وجود دارد كه بايد با استانداردهاي باالتر در ارتباط باشد ‏ قرارگيري آزمايشگاه در سطوح مختلف هرم: تاييد موسسات ارايه دهنده خدمات كاليبراسيون و ميزان عدم قطعيت اندازه گيري آن توسط موسسه باالتر كاليبراسيون و تاييد دستگاههاي اندازه گيري طول براساس ميزان عدم قطعيت مراجع مورد استفاده كاليبراسيون (بين 3تا 10برابر دقيقتر از عدم قطعيت دستگاههاي اندازه گيري) هرم سلسله مراتب كاليبراسيون طول (ادامه) ‏ ‏ آزمايشگاه موسسه بين المللي اوزان و اندازه ها (در فرانسه) – آزمايشگاه مركز ملي اوزان و اندازه ها (در هر كشور) -مرجع ملي واحد طول (داراي گواهي از مرجع مرجع بين المللي واحد طول بين المللي) آزمايشگاه اعتبار دهنده جهت خدمات كاليبراسيون (در هر كشور) -مرجع تاييد ملي (داراي گواهي از مرجع ملي) آزمايشگاه تاييد شده توسط موسسه اعتبار دهنده (در هر كشور) -مرجع كاليبراسيون اوليه (داراي گواهي از مرجع تاييد) ‏ آزمايشگاه مركزي كاليبراسيون كارخانجات (مراجع كاليبراسيون ثانويه)- ‏ آزماPيشگاه اندازه گيري و كاPليبراسيون در بخشهاي مختلف يك كارخانه (مراجع كاليبراسيون كاري)( -داراي گواهي از مرجع تاييد) واحدهاي اندازه گيري و كنترل كيفيت متعدد در كارگاههاي آزمايشگاه اندازه گيري (مراجع كاليبراسيون كاري)( -داراي گواهي از مرجع تاييد) تاييد) ‏ 92 (داراي گواهي از مرجع هرم سلسله مراتب كاليبراسيون طول (ادامه) ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 93 المپ استاندارد مرجع بين المللي – ليزر ثبت شده المپ استاندارد مرجع ملي (ليزر ثبت شده) -داراي گواهي از مرجع بين المللي كاليبراتور ليزري و اينترفرومتري (تداخل سنجي) -داراي گواهي از مرجع ملي كمپراتور كاليبراسيون بلوك سنجه -مرجع كاليبراسيون اوليه (داراي گواهي از مرجع تاييد) آزمايشگاه مركزي كاليبراسيون كارخانجات (مراجع كاليبراسيون ثانويه)( -داراي گواهي از مراجع اوليه) آزمايشگاه اندازه گيري و كاليبراسيون در بخشهاي مختلف يك كارخانه (مراجع كاليبراسيون كاري)( -داراي گواهي از مراجع اوليه) واحدهاي اندازه گيري و كنترل كيفيت متعدد در كارگاههاي آزمايشگاه اندازه گيري (مراجع كاليبراسيون كاري)( -داراي گواهي از مراجع اوليه) هرم سلسله مراتب كاليبراسيون طول (ادامه) 94 ‏ در روش تداخل سنجي توسط اندازه گيري اختالف فاز بين دو نوع طول موج ليزري صورت ميگيرد ‏ دو نوع طول موج در اثر برخورد با آينه مرجع و قطعه كار ممكن يك موج تقويت شده يا تضعيف شده را تشكيل داده كه اختالف فاز بين آنها مبناي اندازه گيري است هرم سلسله مراتب كاليبراسيون طول (ادامه) 95 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون طول (ادامه) 96 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون طول (ادامه) 97 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون طول (ادامه) المپ ليزر مرجع بين المللي – U= ±(0.01+0.1L) µm المپ ليزري مرجع ملي U= ±(0.02+0.2L) µm - بلوك سنجه گريد K - U= ±(0.05+0.5L) µm بلوك سنجه گريدهاي 2 , 1 , 0 ,00 ‏U= ±(0.15+1.5L) µmتا U= ±(0.05+0.5L) µm كوليس – ميكرومتر – ساعت اندازه گيري و ... ‏U= ±(100+1000L) µmتا U= ±(1.0+10.0L) µm 98 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون در انگلستان آزمايشگاه ملي فيزيك ()UKAS( /)NPL المپ ليزري مرجع ملي U= ±(0.02+0.2L) µm موسسه سرويس تاييد صالحيت اندازه گيري ملي ()NAMAS كاليبراتور ليزري براي كاليبراسيون بلوك سنجه گريد K - U= ±(0.05+0.5L) µm آزمايشگاه تاييد شده توسط NAMAS كمپراتور بلوك سنجه گريدهاي 2 , 1 , 0 ,00تا U= ±(0.15+1.5L) µm آزمايشگاه مركزي كاليبراسيون كارخانجات كاليبراسيون تجهيزات اندازه گيري تا U= ±(1.0+10.0L) µm آزمايشگاه اندازه گيري و كاليبراسيون در بخشهاي مختلف يك كارخانه كاليبراسيون تجهيزات اندازه گيري تا U= ±(10.0+100.0L) µm 99 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون در سوئيس آزمايشگاه دفتر مترولوژي دولت مركزي (/ )SAS()OFM المپ ليزري مرجع ملي U= ±(0.02+0.2L) µm موسسه سرويس كاليبراسيون سوئيس ()SCS كاليبراتور ليزري براي كاليبراسيون بلوك سنجه گريد K - U= ±(0.05+0.5L) µm آزمايشگاه تاييد شده توسط SCS كمپراتور بلوك سنجه گريدهاي 2 , 1 , 0 ,00تا U= ±(0.15+1.5L) µm آزمايشگاه مركزي كاليبراسيون كارخانجات كاليبراسيون تجهيزات اندازه گيري تا U= ±(1.0+10.0L) µm آزمايشگاه اندازه گيري و كاليبراسيون در بخشهاي مختلف يك كارخانه كاليبراسيون تجهيزات اندازه گيري تا U= ±(10.0+100.0L) µm 100 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون در آلمان آزمايشگاه ملي فيزيك ()DAR( /)PTB المپ ليزري مرجع ملي U= ±(0.02+0.2L) µm موسسه سرويس كاليبراسيون آلمان ()DKD كاليبراتور ليزري براي كاليبراسيون بلوك سنجه گريد K - U= ±(0.05+0.5L) µm آزمايشگاه تاييد شده توسط DKD كمپراتور بلوك سنجه گريدهاي 2 , 1 , 0 ,00تا U= ±(0.15+1.5L) µm آزمايشگاه مركزي كاليبراسيون كارخانجات كاليبراسيون تجهيزات اندازه گيري تا U= ±(1.0+10.0L) µm آزمايشگاه اندازه گيري و كاليبراسيون در بخشهاي مختلف يك كارخانه كاليبراسيون تجهيزات اندازه گيري تا U= ±(10.0+100.0L) µm 101 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون در آلمان 102 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون 103 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون 104 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون 105 هرم سلسله مراتب كاليبراسيون 106 انواع سيستمهاي كاليبراسيون طول 107 ‏ سيستم مطلق: كاليبراسيون با استفاده از المپ استاندارد مرجع بر اساس تعريف واحد طول (متر استاندارد) كاليبراسيون بلوك سنجه گريد Kبه روش اينترفرومتري ‏ سيستم مقايسه اي: در اين روش هميشه يك دستگاه با عدم قطعيت كمتر با يك دستگاه با عدم قطعيت بيشتر مقايسه شده و خطاي دستگاه مورد كاليبراسيون محاسبه مي گردد كاليبراسيون بلوك سنجه – كوليس – ميكرومتر – ساعت اندازه گيري – گيجهاي برونرو و ... شرايط محيطي كاليبراسيون طول ‏ ‏ ‏ ‏ 108 يك بلوك سنجه 100mmدر دماي 20درجه كاليبره شده در دماي 21درجه برابر 100.0012 مي باشد دماي استاندارد كاليبراسيون طول مطابق با ISO1برابر با C °20ميباشد مطابق استاندارد NAMASتغييرات دمايي براي آزمايشگاهاي مختلف به شرح زير ميباشد: آزمايشگاه مرجع بين المللي (روش اينترفرومتري) – C° 0.5 ± 20با تغييرات C°0.1± آزمايشگاه مرجع ملي (روش مقايسه اي) – C° 1.0 ± 20با تغييرات C °0.5±در ساعت آزمايشگاه عمومي كاليبراسيون (روش مقايسه اي) – C° 2.0 ± 20با تغييرات C °1.0± آزمايشگاه عمومي اندازه گيري (روش مقايسه اي) – C ° 3.0 ± 20با تغييرات C °2.0± حداكثر رطوبت به جهت جلوگيري از زنگ زدگي مراجع و دستگاههاي اندازه گيري بايد %45باشد شرايط محيطي كاليبراسيون طول ‏ 109 تغيير طول بلوك سنجه 100mmبراي مواد مختلف از دماي 20تا 25درجه سانتيگراد شرايط محيطي (ادامه) شرايط محيطي آزمايشگاه :مطابق استاندارد ISA-RP 52.1:1975 ‏ ‏ ‏ 110 نويز صوتي براي همه آزمايشگاهها :حداكثر dB 45 تعداد ذرات گردوغبار براي آزمايشگاههاي ابعادي؛ اپتيك و ميكروجرم مطابق شرايط خاص ذكر شده در استاندارد براي همه آزمايشگاهها :حداكثر 7106ذره بر متر مكعب ميدان مغناطيسي و الكتريكي براي آزمايشگاههاي ابعادي؛ اپتيك؛ نيرو؛ شتاب و جريان بايد كابلهاي هاي ولتاژ محافظ (P)Shield داشته باشد براي آزمايشگاههاي دما؛ فركانس باال و پايين و ميكرو ويو :حداكثر تشعشع μV/m 100ميباشد شرايط محيطي (ادامه) ‏ فشار هوا براي همه آزمايشگاهها :فشار مثبت 10پاسكال يا 0.1ميلي بار ‏ نور ‏ ‏ 111 براي همه آزمايشگاهها و حداقل ( Lux 1000لومن بر متر مربع) رطوبت نسبی براي آزمايشگاههاي ابعادي :حداكثر %45 براي ساير آزمايشگاهها%55-35 : شرايط محيطي (ادامه) ‏ دما ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 112 تا201.0 C براي آزمايشگاههاي ابعادي و نور :از 200.3 C براي آزمايشگاههاي دما؛ شتاب ؛ فركانس پايين؛ فشار و خال C:از201.0 براي آزمايشگاههاي جريان؛ نيرو ؛ فركانس باالميكرو ويو :از201.5 C ‏ Cتا201.5 ارتعاشات براي آزمايشگاههاي ابعادي؛ اپتيك؛ فشار؛ خال؛نيرو و جرم :حداكثر μm 0.25دامنه جابجايي و فركانس حداكثر 30Hz ولتاژ براي همه آزمايشگاهها :حداكثر تغييرات ولتاژ كمتر از %0.1 شرايط محيطي (ادامه) 113 عدم قطعيت اندازه گيري ‏ روشهاي انتخاب دستگاه اندازه گيري روش ريزنمايي Resolution ‏Tol.ريزنمايي دستگاه اندازه گيري ≤ ()0.1 يعني ريزنمايي دستگاه اندازه گيري بايد بتواند تلرانس را به 10قسمت تقسيم نمايد روش عدم قطعيت Uncertainty ‏Tol.عدم قطعيت اندازه گيري ≤ ()0.2 – 0.1 توسط اين روش هيچ قطعه سالمي رد نميشود و هيچ قطعه معيوبي قبول نميشود 114 عدم قطعيت اندازه گيري ‏ ‏ عدم قطعيت چيست عدم قطعيت يك عامل همراه با نتيجه اندازه گيري است كه محدوده مقاديري را معين ميكند كه و مقدار آن نشاندهنده سطح اطميناني نتيجه اندازه گيري ميتواند داشته باشد x U95% است كه مقدار واقعي مورد اندازه گيري شده در محدوده تعيين شده قرار ميگيرد عدم قطعيت چرا مهم است عدم قطعيت نمود كمي كيفيت نتيجه اندازه گيري است .يعني “ تا چه حد نتيجه اندازه گيري نشاندهنده مقدار واقعي مورد اندازه گيري شده است عدم قطعيت بصورت ±يك مقدار يعني فاصله اي در اطراف نتيجه اندازه گيري بيان ميگردد ‏ 115 عدم قطعيت يك جزء غير قابل اجتناب در اندازه گيري است و زماني بسيار مهم ميشود كه نتايج اندازه گيري نزديك حدود مشخصه باشد عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 116 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 117 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 118 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 119 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 120 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 121 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 122 ‏ عدم قطعيت استاندارد Standard Uncertainty اگر عدم قطعيت نتايج اندازه‌گيري ،بصورت يك انحراف استاندارد بيان شود ،به آن عدم قطعيت استاندارد مي‌گويند و با uنشان داده مي‌شود. ‏ عدم قطعيت استاندارد نوع A عدم قطعيت اندازه‌گيري با كمك تحليل آماري بر روي يك سري از مشاهدات ،محاسبه مي‌شود. ‏ عدم قطعيت استاندارد نوع B عدم قطعيت اندازه‌گيري بر اساس اطالعاتي به جز تحليل آماري بر روي مشاهدات ،برآورد مي‌شود . عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 123 ‏ عدم قطعيت استاندارد مركب Combined standard uncertainty عبارتست از ريشه دوم مجموع مربعات عدم قطعيتهائي كه بر روي نتيجه نهائي اندازه‌گيري ، موثر مي‌باشد . ‏ عدم قطعيت بسط‌يافته Expanded Uncertainty كميتي است كه يك حدود عددي را تعريف مي‌كند ،بطوريكه نتايج اندازه‌گيري بصورت مستدل و با يك سطح اطمينان باال در آن حدود قرار مي‌گيرد و با Uنشان داده مي‌شود ‏ ضريب همپوشاني Coverage factor يك فاكتور عددي است كه جهت بدست آوردن عدم قطعيت بسط‌يافته ،در عدم قطعيت استاندارد مركب ضرب مي‌شود عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) ‏ 124 توزيع احتمال Probability Distribution تابعي است كه احتمال مساوي بودن يك متغير تصادفي با يك عدد فرضي ،يا متعلق بودن آن به يك مجموعه اعداد را بيان كند . عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) ‏ 125 عوامل ايجاد كننده عدم قطعيت عوامل تصادفي (خطاي تصادفي) :كه در تكرار اندازه گيري نمايان ميشود عوامل سيستماتيك (خطاي سيستماتيك): عوام ل محيط ي :مانن د ،دم ا ،رطوب ت ،گرد وغبار ،فشار ،تغييرات جريان و ولتاژ منب ع تغذيه ،شتاب جاذبه زمين ،جريان هوا و … عوامل مربوط به استانداردهاي مرجع :مانند عدم قطعيت كاليبراسيون استانداردهاي مرجع و نمونه‌هاي شاهد و تغييرات دراز مدت در ابعاد يا خواص آنها. عوام ل مربوط ب ه دس تگاههاي اندازه‌گيري :مانن د گرايPش ( ، )Biasتفكي ك پذيري ،عدم قطعيت كاليبراسيون و … عوامل مربوط به ريزنمائي ( )Resolutionدستگاه اندازه‌گيري :كه بعلت عمل گرد كردن اعداد بوجود مي‌آيد. عوامل مربوط به روش اندازه‌گيري :مانند خطاي فيكسچرينگ ،نيروهاي اعمالي عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) ‏ عوامل محاسباتي عدم قطعيت عوامل تصادفي :توسط فرمول آماري “ انحراف معيار استاندارد” واريانس تكرار اندازه گيري ‏S محاسبه ميشود ‏  X  x ‏S  2 )( x ‏n ‏ 126 ‏n ‏i )( x ‏i 1 ‏n 1 ‏S( x)  عوامل تخميني عدم قطعيت عوامل سيستماتيك :احتمال توزيع دانسيته اين عوامل بر پايه تخمينهاي آماري تخمين زده ميشود سطوح اطمينان ) %95 • توزيع نرمال با ضريب همپوشاني ( 2براي 6 • توزيع مثلثي با ضريب همپوشاني 2.449يعني 3 • توزيع مستطيلي با ضريب همپوشاني 1.732يعني 2 • توزيع Uشكل با ضريب همپوشاني 1.414يعني عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 127 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 128 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 129 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 130 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) مثال :1براي كوليس ديجيتال 150ميليمتر با ريزنمائي (0.01mm ، )Resolution 131 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 132 )عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه Material Steel Brass Aluminum Glass Invar Zerodur Quartz Granite CTE (ppm/K) 11.5 21 24 3-7 1.2 0.05 0.5 6.3 133 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 134 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 135 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) مثال :2براي ميكرومتر داخل سنج سه فكه mm 17 – 14با ريزنمائي (0.001mm ، )Resolution 136 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 137 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 138 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 139 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) ‏ 140 عدم قطعيت براي چندكميت: ضريب وزني عدم قطعيت هريك از كميتها (متغيرها) Ciكه از طريق مشتق جزيي تابع اندازه گيري نسبت به هريك از متغيرها بدست مي آيد: عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 141 ‏ براي مساحت با سطح مقطع مستطيلي: ‏ براي مساحت با سطح مقطع گرد: عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) ‏ 142 براي تنش: عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 143 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 144 عدم قطعيت اندازه گيري (ادامه) 145 ايزو - 9000كليات ‏ تمامي دستگاههاي اندازه گيري كه بر كيفيت تاثير گذار است بايد مشخص شده و در فواصل زماني مقرر بر اساس استانداردهاي پذيرفته شده كاليبره شود روشهاي اجرايي كاليبراسيون شامل :نوع تجهيزات؛ شماره شناسايي؛ تعداد دفعات اندازه گيري؛ روش كاليبراسيون؛ معيارهاي پذيرش و ...مدون گردد دستگاههاي اندازه گيري را با يك برچسب مناسب شناسايي نموده تا وضعيت كاليبراسيون آنها را نشان دهد ‏ سوابق كاليبراسيون دستگاههاي اندازه گيري را نگهداري نماييد از شرايط محيطي براي كاليبراسيون دستگاههاي اندازه گيري مطمئن شويد اطمينان يابيد كه جابجايي؛ نگهداري؛ انبارش دستگاههاي اندازه گيري به گونه ايست كه صحت استفاده آنها حفظ مي گردد ‏ ‏ ‏ ‏ 146 ايزو –9000تجهيزات اندازه گيري ‏ ‏ 147 خريد دستگاه اندازه گيري دستگاهها بايد داراي گواهي كاليبراسيون قابل رديابي به استاندارد ملي داشته باشد گواهينامه الگوريتم نرم افزار دستگاههاي اندازه گيري دستورالعمل تعمير و نگهداري بايد همراه دفترچه راهنماي دستگاه باشد نمايندگي دستگاه اندازه گيري بايد قادر به نگPهداري و كاليبراسيون آن باشد آموزش افراد در زمينه طرزكار ؛ نگهداري و كاليبراسيون دستگاه اندازه گيري كاليبراسيون دستگاه اندازه گيري كاليبراسيون شامل :دستگاههاي اندازه گيري ؛ فيكسچرها ؛ مسترها و نمونه هاي مرجع و نرم افزار دستگاههاي اندازه گيري ميباشد تعداد دفعات كاليبراسيون بستگي به نوع دستگPاه و ميزان استفاده متفاوت است كه توضيح داده ميشود ايزو – 9000گواهينامه كاليبراسيون ‏ 148 اطالعات مورد نياز در گواهي كاليبراسيون شماره منحصر بفرد گواهينامه كاليبراسيون شرح و شناسايي دستگاه اندازه گيري (كاليبره شده) تاريخ انجام كاليبراسيون شرح و شناسايي دستگاه كاليبره كننده عدم قطعيت دستگاه كاليبره كننده روش اجرايي كاليبراسيون و استاندارد مبناي كاليبراسيون شرايط محيطي كاليبراسيون قابليت رديابي كاليبراسيون به استاندارد ملي نتايج كاليبراسيون و محدوده خطاي مجاز عدم قطعيت كاليبراسيون ايزو –9000تجهيزات اندازه گيري ‏ 149 اقدامات خارج شدن دستگاه اندازه گيري از كاليبراسيون سوابق آخرين كاليبراسيون بررسي و صحه گذاري مجدد مي گردد تاييد نماييد كه خرابي دستگاه فقط پس از آخرين كاليبراسيون بوده مشخصه محصوالتي كه با دستگاه معيوب اندازه گيري شده دوباره بررسي گردد و محصوالت نامنطبق جداسازي شود اثرات احتمالي عدم تطابق بر كيفيت نهايي محصول مشخص شود دستگاه اندازه گيري معيوب مجددا كاليبره شده پريود كاليبراسيون مجددا بررسي و تعيين گردد ايزو )4.2 –10012تجهيزات اندازه گيري 150 ‏ تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ بايد ويژگي‌هاي‌ اندازه‌شناختي‌ الزم‌ را داشته‌ باشد مثلا‌ :درستي‌ ،پايداري‌، گستره‌ و تفكيك‌پذيري‌ ‏ تجهيزات‌ و مستندات‌ بايد به‌ صورتي‌ حفظ‌ شوند كه‌ هر گونه‌ اصالح‌ ،شرايط‌ استفاده ‌(از جمل ‌ه شرايط‌ محيطي‌) و غيره‌ كه‌ براي‌ دست‌يابي‌ به‌ ويژگي‌هاي‌ عملكرديِ مورد نياز در نظر گرفته‌ شود ‏ ويژگي‌هاي عملكرديِ مورد نياز بايد مدون‌ شوند ايزو )4.3 –10012نظام تاييد 151 ‏ بايد نظا ‌م مدو ِن كارآمدي‌ را براي‌تأييد (كاليبراسيون) و به‌كارگيري‌ تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ ،از ي اندازه‌گيري‌ ايجاد نموده‌ و برقرار نمايد جمله‌ استانداردها ‌ ‏ ي يكي‌ از كاركنان‌ صالحيت‌دار خود را به‌ ك از تجهيزات‌ اندازه‌گير ‌ آزمايشگاه‌ بايد براي‌ هر ي ‌ عنوان‌ فرد مسئول‌ منصوب‌ نمايد تا اطمينان‌ حاص ‌ل شود كه‌ تجهيزات‌ در وضعيتي‌ رضايت‌بخش‌ قرار دارند ‏ در مواردي‌ كه‌ تمام‌ يا بخشي‌ از تأييد (از جمله‌ كاليبراسيون‌) با خدمات‌ منابع‌ بيروني‌ تكميل‌ ي كه‌ براي‌ كسب‌ مي‌شود ،بايد منابع‌ بيروني‌ نيز با الزام‌هاي‌ استاندارد ايزو 10012تا حد ‌ اطمينان‌ از انطبا ‌ق آزمايشگاه‌ با اين‌ الزام‌ها ضروري‌ است‌ مطابقت‌ كنند ايزو –10012نظام تاييد (ادامه) 152 ‏ خطاي‌ مربوط‌ به‌ فرآيند كاليبراسيون‌ بايد تا حد امكان‌ كم‌ باشد .اين‌ خطا بهتر است‌ از يك‌سوم‌ و ي مجاز تجهيزات‌ بيش‌تر نباشد ترجيح ًا يك‌دهم‌ خطا ‌ ‏ ط به‌ هر گونه‌ تأييد معمو ًال در شرايط‌ مرجع‌ انجام‌ مي‌شود كاليبراسيون‌ ِ مربو ‌ ‏ معمو ًال عملكرد اعالم‌شده‌ از سوي‌ سازنده‌ مِالك عملكرد و درستيِ در نظر گرفته‌ مي‌شود .گاه‌ ي سازنده‌ تصحي ‌ح و تعدي ‌ل شود الزم‌ است‌ مشخصه‌هاي‌ مورد ادعا ‌ ‏ هرگاه‌ اطالعي‌ از ويژگي‌هاي‌ عملكرديِ تعيين‌شده‌ از سوي‌ سازنده‌ در دسترس‌ نباشد مِالك‌ س تجربه‌ تعيين‌ كرد عملكرد را مي‌توان‌ بر اسا ‌ ايزو )4.4 –10012مميزي‌ نظام‌ تأييد 153 ‏ آزمايشگاه‌ بايد به‌ صورت‌ دوره‌ئي‌ و نظام‌يافته‌ كيفيت‌ نظام‌ تأييد (كاليبراسيون) را مميزي‌ نمايد تا از انطبا ‌ق نظام‌ با الزام‌هاي‌ استاندارد ايزو 10012مطمئن‌ شود ‏ ي كيفيت‌ از قبيل‌:بازخوردهاي‌ مشتريان‌ ،نظام‌ س نتاي ‌ج حاص ‌ل از مميزي‌ها ‌ آزمايشگاه‌ بايد بر اسا ‌ تأييد را بازنگري‌ و در صورت‌ لزوم‌ اصالح‌ نمايد ‏ روش‌هاي‌ اجرايي‌ مميزي‌ كيفيت‌ بايد مدون‌ شوند .نحوه‌ اجراي‌ مميزي‌ كيفيت‌ و بازنگري‌ و هرگونه‌ اقدامات‌ اصالحي‌ به‌ دنبا ِل آن‌ بايد ثبت‌ شوند. ايزو )4.6 –10012عدم‌ قطعيت‌ اندازه‌گيري‌ 154 ‏ ي در انجام‌ اندازه‌گيري‌ها و در بيان‌ و به‌كارگيري‌ نتايج‌ ،آزمايشگاه بايد تمامي‌ عدم‌قطعيت‌ها ‌ شناخته‌شده‌ را در فرآيند اندازه‌گيري‌ در نظر بگيرد ‏ ي؛ استانداردهاي‌ اندازه‌گيري‌ و از جمله‌ عدم‌قطعيت‌هاي‌ مرتبط‌ به‌ تجهيزات‌ اندازه‌گير ‌ عدم‌قطعيت‌هايي‌ كه‌ از افراد ،روش‌هاي‌ اجرايي‌ ،و محيط‌ ناشي‌ مي‌شوند ‏ ي داده‌هاي‌ ذيربط‌ را به‌ حساب‌ آورد در تخمين‌ عدم‌ قطعيت‌ها ،آزمايشگاه بايد كليه‌ ‌ ايزو )4.7 –10012روش‌هاي‌ اجراي ‌ي ‏ آزمايشگاه بايد براي‌ تمامي‌ تأييدهايي‌ كه‌ انجام‌ مي‌شود روش‌هاي‌ اجرايي‌ مدوني‌ مشخص‌ نموده‌ و به‌ كار گيرد آزمايشگاه‌ بايد اطمينان‌ حاصل‌ نمايد كه‌ تمامي‌ روش‌هاي‌ اجرايي‌ براي‌ مقصود مورد نظر مناسب‌اند ‏ ي اجرايي‌ بايد اطالعات‌ كافي‌ در بر داشته‌ باشند تا از انجام‌ صحي ‌ح آن‌ها ،از اين‌ روش‌ها ‌ سازگاري‌ كاربرد آن‌ها و از معتبربودن‌ نتايج‌ اندازه‌گيري‌ اطمينان‌ حاص ‌ل شود ‏ روش‌هاي‌ اجرايي‌ بايد ،در صورت‌ لزوم‌ ،در دسترس‌ تأييدكنندگان‌ قرار گيرد ‏ روش‌هاي‌ اجرايي‌ ،ممكن‌ است‌ به‌ دستورالعمل‌هاي‌ مكتوب‌ خريدار يا سازنده‌ي‌ دستگاه‌ محدود شود ‏ 155 ايزو )4.8 –10012سوابق ‏ آزمايشگاه بايد براي‌ كليه‌ تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ (از جمله‌ استانداردهاي‌ اندازه‌گيري‌) ي اطالعات‌ مربوط‌ به‌ ساخت‌ ،نوع‌ و شماره‌ي‌ سريال‌ (يا هر شناسه‌ي‌ ديگر) را شناسنامه‌يي‌ حاو ‌ تهيه‌ و نگه‌داري‌ كند ‏ ي باشد ك از تجهيزات‌ اندازه‌گير ‌ اين‌ شناسنامه‌ بايد نشان‌دهنده‌ي‌ قابليت‌ اندازه‌گيري‌ هر ي ‌ ‏ گواهي‌نامه‌هاي‌ كاليبراسيون‌ و ساير اطالعات‌ مربوط‌ به‌ كاركرد دستگاه‌ بايد در دسترس‌ باشند ‏ ي از قبيل‌ نيازمندي‌هاي‌ مشتري ،مقررات‌ يا الزام‌ها، ي سواب ‌ق به‌ عوامل‌ متعدد ‌ حداقل‌ زمان‌ نگه‌دار ‌ تعهد سازنده‌ و غيره‌ بستگي‌ دارد ط به‌ استانداردهاي‌ اصلي‌ اندازه‌گيري‌ به‌ مدت‌ نامحدود نگه‌داري‌ شوند الزم‌ است كه‌ سواب ‌ق مربو ‌ ‏ 156 ايزو –10012سوابق (ادامه) ‏ ي كليه‌ نتاي ‌ج كاليبراسيون‌ بايد با جزئيات‌ كافي‌ ثبت‌ شود تا قابليت‌ رديابي‌ را بتوان‌ برا ‌ اندازه‌گيري‌ها اثبات‌ كرد هر اندازه‌گيري (كاليبراسيون ‌) را تحت‌ شرايط‌ اوليه‌ بايد بتوان مجدداً انجام‌ داد ‏ ي نگه‌داري‌ سوابق‌ داشته‌ باشد. آزمايشگاه بايد روش‌هاي‌ اجراييِ مدون‌ و واضحي‌ براي‌ نحوه‌ ‌ سوابق‌ بايد تا زماني‌ حفظ‌ شوند كه‌ ديگر احتمال‌ ارجاع‌ به‌ آن‌ها وجود نداشته‌ باشد. ‏ ‏ 157 ايزو –10012سوابق (ادامه) ‏ اطالعات‌ ثبت‌شده‌ در گواهينامه كاليبراسيون بايد شامل‌ موارد زير باشد: ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 158 شرح‌ و شناسه‌ي‌ انحصاريِ تجهيزات‌ تاريخ‌ انجام‌ هر تأييد نتايج‌ كاليبراسيو ِن به‌دست‌آمده‌ در برخي‌ موارد نتيجه‌ كاليبراسيون‌ ب ‌ه صورت‌ انطباق‌ يا عدم‌ انطباق‌ با يك‌ الزام‌ ارائه‌ مي‌شود فاصل ‌هي‌ زماني‌ منظورشده‌ ميان‌ تأييدها شناس ‌هي‌ روش‌اجراييِ تأييد حدود تعيين‌شده‌ براي‌ خطاي‌ مجاز ت رديابي‌ مرجع‌ مورد استفاده‌ در كاليبراسيون‌ براي‌ دست‌يابي‌ ب ‌ه قابلي ‌ ت الزم‌ در اين‌ خصوص‌ شرايط‌ محيطي‌ مربوط‌ و شرحي‌ در مورد هر گون ‌ه اصالحا ‌ شرحي‌ در مورد عدم‌ قطعيت‌هاي‌ موجود در زمان‌ كاليبراسيون‌ تجهيزات‌ هر گونه‌ محدوديت‌ در كاربرد مشخصات‌ فرد (يا افراد) انجام‌دهنده‌ي‌ عمليات‌ تأييد شناس ‌ه انحصاري‌ گواهي‌نام ‌ه كاليبراسيون‌ (مانند شماره‌ سريال‌) و ساير مدارك‌ مرتبط‌. ايزو –10012سوابق (ادامه) 159 ايزو –10012سوابق (ادامه) 160 ايزو –10012سوابق (ادامه) 161 ت اندازه‌گيري‌ ِ نامنطبق ايزو )4.9 –10012تجهيزا ‌ ‏ ‏ ‏ ‏ 162 هر يك‌ از تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ كه‌: ب ديده‌است‌ آسي ‌ ب استفاده‌ شده‌است‌ بار اضافي‌ بر آن‌ ِاعمال‌ شده‌ يا ب ‌ه طور نامناس ‌ كاركرد نادرستي‌ دارد زمان‌ تعيين‌شده‌ براي‌ تأييد آن‌ سپري‌ شده‌است‌ ُ مهر و موم‌ آن‌ مخدوش‌ شده‌است‌ بايد از طريق‌ جداسازي‌ و برچسب‌زن ‌ي از وضعيتِ در حال‌ استفاده‌ خارج‌ شود ت نبايد مورد ف و مجدداً تأييد نشده‌اس ‌ چنين‌ تجهيزات ‌ي را تا زماني‌ ك ‌ه علت‌ نامنطبق‌بودن‌ آن‌ برطر ‌ استفاده‌ قرار داد ت شود مي‌توان‌ دستگاه‌ مزبور در مورد دستگاه‌هايي‌كه صحت‌ عملكرد بعضي‌ قسمت‌ها يا گستره‌ها ثاب ‌ ب واضحي‌ ب ب ‌ه كار گرفت‌ ،ب ‌ه شرط‌ آن‌ ك ‌ه داراي‌ برچس ‌ را فقط‌ در قسمت‌ها يا گستره‌هاي‌ بدون‌ عي ‌ باشد ك ‌ه محدوديت‌هاي‌ استفاد ‌هي‌ آن‌ را نشان‌ دهد ايزو )4.10 –10012برچسب‌زنيِ تأييد ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 163 آزمايشگاه‌ بايد كليه‌ تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ ،برچسب‌زني‌ يا به‌ هر نحو ديگري‌ نشانه‌ گذاري‌ نموده تا وضعيت‌ تأييد آن‌ها را نشا ‌ن دهد هر محدوديتي‌ در تأييد ،يا در كاربرد نيز بايد روي‌ تجهيزات‌ نشان‌ داده‌ شود ي اجرايي‌ مؤثر هنگامي‌ كه‌ برچسب‌زني‌ يا كُ دگذاري‌ غيرعملي‌ يا نامناسب‌ باشد بايد روش‌ها ‌ ديگري‌ را ايجاد نموده‌ و برقرار نگه‌ داشت‌ برچسب‌زني‌ ممكن‌ است‌ به‌ صورت‌ چسباندن‌ برچسبِ خودچسب‌ يا برچسبِ آويز بر روي‌تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ انجام‌ گيرد و بايد تاريخ‌ آخرين‌ تأييد را مشخص‌ كند ي كه‌ نياز به‌ تأييد ندارند بايد به‌ وضوح‌ مشخص‌ شوند تجهيزات‌ اندازه‌گير ‌ چنانچه‌ تأيي ِد دستگاه‌ اندازه‌گيري‌ بخش‌ عمده‌يي‌ از كل‌ قابليت‌ آ ‌ن را در بر نمي‌گيرد ،اين‌ موضوع‌ ي برچسب‌ تأييد قيد شود بايد بر رو ‌ ايزو )4.11 –10012فواصل زماني تأييد ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 164 تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ بايد در فواصل‌ زماني‌ مناسب بر اساس‌ پايداري‌ ،مقصود و كاربرد آن‌ها تعيين‌ مي‌شود ،مورد تأييد قرار گيرند اين‌ فواصل‌ زماني‌ بايد به‌ صورتي‌ باشد كه‌ پيش‌ از هر تغيير احتمالي‌ در درستي‌ ،كه‌ در كاركرد تجهيزات‌ حائز اهميت‌ است‌ تأييد مجدد صورت‌ پذيرد براي‌ اطمينان‌ از استمرار درستيِ تجهيزات‌ بايد با توجه‌ به‌ نتاي ‌ج كاليبراسيون‌ در تأييدهاي‌ قبلي‌، در صورت‌ لزوم‌ ،فواص ‌ل زماني‌ تأييد را كوتاه‌ كرد فواصل‌ زماني‌ تأييد نبايد طوالني‌ شود مگر آن‌ كه‌ نتاي ‌ج كاليبراسيون‌ در تأييدهاي‌ قبلي‌ به‌ روشني‌ نشان‌ دهد كه‌ اين‌ كار تأثير نامطلوبي‌ در اطمينان‌ از درستي‌ تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ ندارد ي عيني‌ مشخصي‌ ي در مورد انتخاب‌ فواصل‌ زماني‌ تأييد معيارها ‌ آزمايشگاه بايد براي‌ تصميم‌گير ‌ داشته‌ باشد فاصله‌ي‌ زماني‌ تأييد هر قدر هم‌ كوتاه‌ در نظر گرفته‌ شود احتمال‌ بروز نقص‌ يا نارسايي‌ در ي در اين‌ فاصله‌ي‌ زماني‌ وجود دارد تجهيزات‌ اندازه‌گير ‌ ايزو –10012فواصل زماني تأييد (ادامه) 165 ايزو –10012فواصل زماني تأييد (ادامه) ‏ ‏ 166 تأييدهاي‌ مكرر هزينه‌بر است‌ و استفاده‌ي‌ پيوسته‌ي‌ تجهيزات‌ را ناممكن‌ مي‌سازد و كاري‌ را ك ‌ه تجهيزات‌ مزبور در آ ‌ن به‌ كار مي‌رود متوقف‌ كرد .بنابراين‌ بايد تعادلي‌ در اين‌ ميان‌ برقرار شود عوامل‌ بسياري‌ در تعيين‌ پريود تأييد مؤثرند كه‌ مهم‌ترين‌ آن‌ها به‌ شرح‌ زير است‌: نوع‌ تجهيزات‌ توصيه‌ي‌ سازنده‌ي‌ تجهيزات‌ ي به‌دست‌ آمده‌ از كاليبراسيون‌هاي‌ پيشين‌ روند داده‌ها ‌ ي و تعمير سوابق‌ ثبت‌شده‌ي‌ نگه‌دار ‌ ي كاربرد گستردگي‌ و دشوار ‌ ميزان‌ گرايش‌ به‌ فرسودگي‌ و رانش‌ پريود مقايسه‌ي‌ متقابل‌ با ديگر تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ شرايط‌ محيطي‌ (دما ،رطوبت‌ ،ارتعاش‌ و غيره‌) درستي‌ ِ مورد نظر در اندازه‌گيري‌ ايزو –10012فواصل زماني تأييد (ادامه) ‏ الف) انتخاب‌ اوليه‌ فواص ‌ل زماني‌ تأييد س شم‌ مهندسي‌ است ي تصميم‌ اوليه‌ در تعيين‌ فاصله‌ زماني‌ تأييد عموماً بر اسا ‌ مبنا ‌ عواملي‌ كه‌ بايد در نظر گرفته‌ شوند عبارتند از: ‏ ‏ ‏ ‏ 167 توصيه‌ سازنده‌ تجهيزا ‌ ت گستردگي‌ و دشواري‌ استفاده‌ تأثير محيط‌ درستيِ موردنظر در اندازه‌گير ‌ ي ايزو –10012فواصل زماني تأييد (ادامه) ‏ ‏ 168 ب) ‌ بازنگري‌ فواصل‌ زماني‌ تأييد شم مهندسي‌ استوار باشد به‌ نظام قبلي‌ كه‌ بدون‌ بازنگري‌ فواص ‌ل زماني‌ ِ تأييد و فقط‌ بر اساس‌ ّ اندازه‌ي‌ كافي‌ قابل‌ اطمينان‌ نيست‌ پس‌ از برقراريِ تأييد به‌ روال‌ عادي‌ ،بايد امكان‌ تنظيم‌ فواصل‌ زماني‌ تأييد وجود داشته‌ باشد تا ميان‌ احتمال‌ بروز عدم‌ انطبا ‌ق و هزينه‌ها ،تعادلي‌ بهينه‌ برقرار شود اگر كمبود مالي‌ يا نيروي‌ انساني‌ طوالني‌تر كردن‌ فواصل‌ زمانيِ تأييد را ايجاب‌ مي‌كند، ولي به‌كارگيري‌ تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ كه‌ درستيِ الزم‌ را ندارند مي‌تواند هزينه‌ي‌ زيادي‌ در بر داشته‌ باشد روش :1تنظيم‌ خودكار يا "پلكاني‌" در هر تأييد (كاليبراسيون) اگر دستگاهي‌ در محدوده‌ي‌ خطا‌ قرار گيرد فاصله‌ي‌ بعدي‌ تأييد افزايش‌ مي‌يابد و اگر خار ‌ج از محدوده‌ي‌ خطا‌ باشد فاصله‌ كاهش‌ خواهد يافت‌ ش "پلكاني‌" مي‌تواند تنظيم‌ سريع‌ فواصل‌ زماني‌ را در پي‌ داشته‌ باشد اين‌ رو ‌ ايزو –10012فواصل زماني تأييد (ادامه) 169 ‏ روش :2روش نمودار كنتر ‌ل در اين‌ روش‌ ،نقاط‌ كاليبراسيون‌ مشابه‌ را از هر تأييد انتخاب‌ كرده‌ نتاي ‌ج را نسبت‌ به‌ زمان‌ ترسيم‌ مي‌كنند .مقادير پراكندگي‌ و رانش‌ از روي‌ نمودارِ حاصل‌ محاسبه‌ مي‌شوند ك فاصله‌ي‌ زمانيِ تأييد و در مورد تجهيزات‌ رانش‌ را معمو ًال به‌ صورتِ مقدار ميانگين‌ در ي ‌ بسيار پايدار در چند فاصله‌ي‌ زماني‌ تأييد ،محاسبه‌ مي‌كنند ‏ روش :3روش زمان‌ تقويمي‌ ي شباهت‌ س اختاري‌ و شباهت‌ ميزان‌ پايداري‌ در اين‌ روش‌ ،ابتدا تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ بر مبنا ‌ و قابليت‌ اطميناني‌ كه‌ از آن‌ها انتظار مي‌رود گروه‌بندي‌ مي‌شوند شم مهندسي‌ است‌ فاصله‌ زماني‌ تأييدي‌ كه‌ به‌ هر گروه‌ اختصاص‌ داده‌ مي‌شود ابتدا بر مبناي‌ ّ زيرگروه خاص ي‌ از تجهيزات‌ وضعيت‌ مشابهي‌ ب ا س اير اقالم‌ آن‌ گروه‌ ندارد اين‌ ِ چنانچه‌ زيرگروه‌ بايد به‌ گروه‌ ديگري‌ منتقل‌ شود كه‌ فاصله‌ي‌ زماني‌ تأييد ديگري‌ دارد ايزو –10012فواصل زماني تأييد (ادامه) ‏ ‏ ‏ 170 روش :4روش مدتِ بهره‌گير ‌ ي ي شده‌ي‌ تقويمي‌ ،بر حسب‌ ساعات‌ كاركرد دستگاه‌ بيان‌ فاصله‌ي‌ زماني‌ تأييد ،به‌ جاي‌ زمان‌ سپر ‌ مي‌شود معايب اين روش به شرح Pزير است: اين‌ روش‌ را نمي‌توان‌ در مورد تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ يPPا اس تانداردهاي‌ غيرفعال‌ (مانن د مقاومت‌ها ،خازن‌ها و امثال‌ آن‌) به‌ كار برد ي در حالت‌ غيرفعال‌ يا هنگام‌ جابه‌جايي‌ دچار رانش‌ يا افت‌ كيفي‌ مي‌شود از دستگاه‌ اندازه‌گير ‌ اين‌ روش‌ نبايد استفاده‌ كرد .در هر حال‌ ،زمان‌ سپري‌ شده‌ي‌ تقويمي‌ بايد در نظر گرفته‌ شود ي انجام‌ كار بس يار دشوارت ر اس ت‌، در اين‌ روش‌ ،دس ت‌يابي‌ به‌ روالي‌ مشخص ‌ و منظم‌ برا ‌ زيرا آزمايشگاه‌ كاليبراس يون‌ از تاريخي‌ كه‌ فاص له‌ي‌ زماني‌ تأيي د خاتمه‌ مي‌ياب د اطالعي‌ ندارد ايزو –10012فواصل زماني تأييد (ادامه) ‏ 171 روش‌ :5آزمون‌ در حال‌ خدمت‌ (جعبه‌ي‌ سياه‌) ش مي‌توان د در فاص له‌ي‌ ميان‌ تأييدهاي‌ كامل‌ اطالعات‌ س ودمندي‌ در مورد مشخص ات‌ اين‌ رو ‌ ب‌ بودن‌ تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ فراهم‌ آورد ،و افزون‌ بر آن‌ رهنمودي‌ در مورد مناس برنامه‌ي‌ تأييد به‌ دست‌ دهد ش ص ورت‌ ديگري‌ از روش‌هاي‌ 1و 2و به‌ ويژه‌ براي‌ دسPتگاههاي‌ پيچيده‌ مناس ب‌ اين‌ رو ‌ است‌ ك يا چند بار در روز) به‌ وسيله‌ي‌ تجهيزات‌ كاليبراسيون‌ پارامترهاي‌ مهم‌ به‌ طور مكرر (ي ‌ ي يادشده‌) بررسي‌ مي‌شود (مخصوص نظارتِ پارامترها ‌ ِ ك "جعبه‌ي‌ سياه‌" با ي ‌ ي نامنطب ‌ق اس ت‌ ،دس تگاه‌ چنانچه‌ ب ا اس تفاده‌ از جعبه‌ي‌ س ياه‌ معلوم‌ شود كه‌ دس تگاه‌ اندازه‌گير ‌ مزبور براي‌ تأييد كام ‌ل ارسال‌ مي‌شود ت‌ كه‌ تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ در بيش‌ترين‌ زمان‌ ممكن‌ در مزيت‌ بزرگ‌ اين‌ روش‌ آن‌ اس س كاربران‌ قرار دارد دستر ‌ ايزو –10012فواصل زماني تأييد (ادامه) 172 ايزو )4.12 –10012مهر و موم كردن تجهيزات 173 ‏ قسمت‌هاي‌ قابل‌ تنظيم‌ تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ كه‌ تنظيم‌ آن‌ها بر عملكرد دستگاه‌ تأثير مي‌گذارد ظ بماند. بايد ُمهروموم‌ شود تا از دست‌كاري‌ آن‌ به‌ وسيله‌ي‌ افراد غيرمجاز محفو ‌ ‏ نظام‌ تأيي ِد آزمايشگاه‌ بايد دستورالعمل‌هايي‌ براي‌ به‌كارگيريِ اين‌ قبيل‌ ُمهروموم‌ و تعيين‌ تكليف‌ تجهيزاتي‌ كه‌ ُمهروموم‌ آن‌ها آسيب‌ ديده‌ يا مخدوش‌ شده‌ فراهم‌ آورد ‏ ُمهرومو ‌م كردن‌ براي‌ قسمت‌هايي‌ از تجهيزات‌ (مانند تنظيم‌كننده‌هاي‌ صفر) كه‌ توسط‌ كاربر بدون‌ نياز به‌ مراجع‌ بيروني‌ تنظيم‌ مي‌شوند كاربرد ندارد ‏ تصميم گيري در مور ِد دستگاه‌هايي‌ كه‌ بايد ُمهروموم‌ شوند و انتخاب‌ مواد الزم‌ براي‌ ُمهروموم‌ گ و غيره‌ معمو ًال بر عهده‌ آزمايشگاه‌ است كردن‌ از قبيل‌ برچسب‌ ،لحيم‌ ،سيم‌ ،رن ‌ ايزو )4.13 –10012استفاده‌ از محصوالت‌ بيروني‌ 174 ‏ ط به‌ منابع‌ بيروني يا پيمانكاران فرعي آزمايشگاه‌ بايد مطمئن‌ شود آ ‌ن دسته‌ از محصوالت‌ مربو ‌ (از جمله‌ كاليبراسيون‌) كه‌ در اندازه‌گيري‌هاي‌ آزمايشگاه‌ تأثير عمده‌يي‌ دارد از كيفيت‌ مورد نياز برخوردار است‌ ‏ ي كسب‌ اطمينان‌ از كيفيت‌ محصوالت‌ بيروني‌ از منابع‌ معتبر رسمي‌ آزمايشگاه‌ مي‌تواند برا ‌ استفاده‌ كند ‏ ي از اين‌ منابع‌ بيروني مسئوليت‌ آزمايشگاه‌ را در مقابل‌ مشتري كاهش‌ نمي‌دهد بهره‌گير ‌ ‏ ي استفاده‌ از منابع‌ معتبر ،خود به‌ ارزيابي‌ منبع‌ بيروني‌ بپردازد بايد چنانچه‌ آزمايشگاه‌ به‌ جا ‌ شواهد رسمي‌ دال‌ بر صالحيتِ انجام‌ اين‌ ارزيابي‌ را ارائه‌ دهد ايزو )4.14 –10012انبارش‌ و جابجاي ‌ي 175 ‏ آزمايشگاه‌ بايد نظامي‌ را براي‌ دريافت‌ ،جابه‌جايي‌ ،حم ‌ل و نقل‌ ،انبارش‌ و ارسال‌ تجهيزا ‌ ت اندازه‌گيري‌ خود برقرار نمايد تا از استفاده‌ي‌ نابه‌جا ،به‌كارگيري‌ نامناسب‌ ،آسيب‌ديدگي‌ و هر گونه‌ تغيير در خصوصيات‌ ابعادي‌ و عملكردي‌ آن‌ها جلوگيري‌ به‌ عمل‌ آيد ‏ براي‌ جلوگيري‌ از اشتباه‌شدن‌ ِ اقالم‌ مشابه‌ بايد اقدامات‌ الزم‌ به‌ عم ‌ل آيد‌ ‏ در مورد تجهيزات‌ اندازه‌گيريِ متعلق‌ به‌ مشتري نيز بايد دقت‌ كافي‌ مبذول‌ شود ايزو )4.15 –10012قابليت‌ ردياب ‌ي 176 ‏ كليه‌ تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ بايد با استفاده‌ از استانداردهاي‌ اندازه‌گيري‌ كاليبره‌ شوند كه‌ قابليت‌ ي بين‌المللي‌ ،يا استانداردهاي‌ اندازه‌گيري‌ مليِ سازگار با ي اندازه‌گير ‌ رديابي‌ تا استانداردها ‌ ي كنفرانس‌ عمومي‌ اوزان‌ و مقياس‌ها ( ) BIPMرا داشته‌ باشند توصيه‌ها ‌ ‏ هر استاندارد اندازه‌گيري‌ ِ مورد استفاده‌ در نظام‌ تأييد بايد با گواهي‌نامه‌ ،گزارش‌ يا برگه‌ اطالعاتي‌ همراه‌ باشد كه‌ منبع‌ ،تاريخ‌ ،عدم‌ قطعيت‌ و هم‌چنين‌ شرايطِ واقعي‌ دست‌يابي‌ به‌ نتايج‌ در آن‌ قيد شده‌است‌ ايزو )4.17 –10012شرايط‌ محيطي‌ ‏ ي كنترل‌ شرايطِ كاليبره‌كردن‌ و به‌كارگيريِ استانداردها و تجهيزات‌ اندازه‌گيري‌ بايد تا حد ‌ شود كه‌ نتاي ‌ج اندازه‌گيري‌ معتبري‌ به‌ دست‌ آيد ‏ ي از قبيل‌ دما ،ميزان‌ تغييرات‌ دما ،رطوبت‌ ،روشنائي‌ ،ارتعاش‌، به‌ عوامل‌ مؤثر در نتاي ‌ج اندازه‌گير ‌ ميزان‌ گرد وغبار ،تميزي‌ ،تداخل‌ الكترومغناطيسي‌ و امثال‌ آن‌ بايد توجه‌ كافي‌ مبذول‌ داشت ‌ ‏ 177 سازندگان‌ دستگاه‌هاي‌ استاندارد يا اندازه‌گيري‌ ،معمو ًال ،مشخصه‌هايي‌ حاوي‌ گستره‌ها و بارهاي‌ حداكثر و هم‌چنين‌ محدوده‌ي‌ شرايط‌ محيطي‌ براي‌ استفاده‌ي‌ صحي ‌ح از دستگاه‌ ارائه‌ مي‌دهند ايزو )4.18 –10012كاركنان ‏ 178 آزمايشگاه‌ بايد كليه‌ي‌ تأييدها راتوسط‌ كاركناني‌ انجام دهد كه‌ از صالحيت‌ ،آموزش‌ ،تجربه‌، استعداد و سرپرستي‌ مناسب‌ برخوردارند ويژگي استاندارد ايزو 17025 179 ‏ جايگزين راهنماي شماره ISO/IEC 25و استاندارد اروپائي EN45001شده است ‏ شام ل كلي ه الزامات ي اس ت ك ه آزمايشگاههاي آزمون از نظ ر فن ي ص الحيت داشت ه و ني ز قادر ب ه فراهم كردن نتايج فني معتبر مي‌باشند ‏ گواه ي انطباق ب ا اس تانداردهاي ISO9001و ISO9002في‌نفس ه حاك ي از ص الحيت آزمايشگاه براي فراهم كردن نتايج فني معتبر نخواهد بود ‏ دربرگيرنده انواع آزمون /كاليبراسيوني مي‌شود كه با استفاده از روشهاي استاندارد ،روشهاي غير استاندارد ،و روشهاي ابداع شده در خود آزمايشگاه انجام مي‌گيرد ايزو – 17025كليات ‏ عوامل ي ك ه در ص حت و قابلي ت اعتماد نتاي ج آزمونه ا موثرن د عبارتنداز :عوام ل انس اني ،شراي ط محيط ي ،ص حه‌گذاري متده ا ،تجهيزات ،قابلي ت ردياب ي اندازه‌گيري ،نمونه‌برداري ،اقالم مورد آزمون... ، س هم عوام ل فوق در عدم قطعي ت ك ل اندازه‌گيري بي ن انواع آزمون متفاوت اس ت و باي د در تهي ه ط كاركنان ،انتخاب تجهيزات، ي ،متدهاي آزمون ،آموزش ،احراز شراي روشهاي اجرائ كاليبراسيون ،اين عوامل در نظر گرفته شود ‏ تعيين تمام عدم قطعيت غير ممكن است ،تخمين فاكتورهاي مهم امكان پذير است ‏ آدي ت ي ك نمون ه برداري اس ت ،بنابراي ن براي اطمينان از ك ل ،آدي ت براي حداق ل عناص ر ص ورت مي‌گيرد ‏ 180 ايزو – 17025كاركنان ‏ كاركنان ي ك ه وظاي ف خاص ي بر عهده دارن د (فعاليتهاي خاص) باي د آموزش كالس يك مناس ب ،آموزش حرفه‌اي ،تجربه و مهارتهاي اثبات شده ،واجد شرايط باشند ‏ اهدف آموزش كالسيك ،آموزش حرفه‌اي ،مهارتهاي كاركنان :برنامه هاي آموزشي راهكار براي شناسائي نيازهاي آموزشي ،تامين آموزش پرسنل ‏ شرح وظاي ف شغل ي (مس ئوليتها ،تخص ص و تجرب ه مورد نياز ،برنام ه هاي آموزش ي) براي كاركنان مديريتي ،فني ،پشتيباني و كليدي درگير با آزمون/كاليبراسيون ‏ اختيار ويژه براي كاركنانيكه :نمونه‌برداري ،آزمون /كاليبراسيون ،صدور گزارشها /گواهينامه‌ها، ارائه نظرها و تفسيرها ،كار با تجهيزات ‏ 181 ايزو – 17025شرايط محيطي ‏ شرايط محيطي آزمون :منابع انرژي ،روشنائي و تهويه مطبوع ،كه انجام درست آزمون را تسهيل نمايد. اطمينان از اينكه شراي ط محيط ي نتاي ج را بي‌اعتبار نمي‌س ازد ي ا بر كيفي ت اندازه‌گيري اث ر ن ا مطلوبي نمي‌گذارد ‏ هرچيزي براي يك عملكرد صحيح نياز به شرايط محيطي صحيح دارد آزمون متوقف مي‌گردد وقتيكه :ممكن است شرايط محيطي نتايج را به خطر بياندازد ‏ شرايط محيطي كه بر نتايج آزمون موثر است بايد مستند شود جداسازي مابين بخشهاي مجاوري كه در آنها فعاليتهاي ناسازگار انجام مي‌شود ‏ ‏ ‏ 182 ايزو – 17025روشها و صحه‌گذاري ‏ ‏ 183 اطمينان حاصل كنيد كه هرنوع انحراف از متدهاي استاندارد: ثبت مي‌گردد از نظر فني توضيح داده مي‌شود مورد تاييد فرد مسوول واجد صالحيت قرار مي‌گيرد مورد قبول مشتري واقع مي‌شود اطمينان حاصل كنيد كه متدهاي تست/كاليبراسيون مورد استفاده : درخواستهاي مشتري را برآورده مي‌سازد براي انجام تست/كاليبراسيون مناسب هستند اگر از پيش تعيين نشده باشد ،مشتري از متد انتخاب شده آگاه شده باشد. درصورت نياز ،مطابق آخرين استانداردهاي بين‌المللي ،منطقه‌اي يا ملي هستند بايد متدهاي استاندارد براي استفاده در آزمايشگاه صحه‌گذاري شده باشند ايزو – 17025روشها و صحه‌گذاري (ادامه) ‏ هرگاه روش پيشنهادي مشتري نامناسب ،قديمي ،منسوخ باشد ،بايد به اطالع مشتري برسد روشهاي استاندارد نشده ،بايد توافق مشتري حاصل شود و پيش از به كارگيري به نحو مناسبي صحه گذاري شود. ص حه‌گذاري روشه ا :روشهاي غي ر اس تاندارد ،روشهاي ابداع ي ،روشهاي اس تانداردخارج از دامنه كاري ،تغييراتي كه در روشهاي استاندارد اعمال ميشود ‏ ص حه گذاري :از طري ق مقايس ه ب ا روشهاي ديگ ر ،تس تهاي مقايس ه اي بي ن آزمايشگاه ي ،اظهار نظرهاي اصولي ،درك علمي ‏ مستندات صحه‌گذاري :نتايج بدست آمده ،رويه‌هاي مورد استفاده ،مناسب بودن يا نبودن روش ‏ در اينجا نياز به گفتگو بين مميز فني و آزمايشگاه مي‌باشد و نيازي به آديت نيست ‏ ‏ 184 ايزو – 17025تجهيزات ‏ ‏ 185 كليه تجهيزات نمونه‌برداري ،اندازه‌گيري و آزمون مورد لزوم كه براي انجام صحيح آزمون استفاده مي‌شوند: موجود هستند و در وضعيت مناسبي قرار دارند ،قادر به ارائه دقت مورد نياز هستند مطابق مشخصه‌هاي تعيين شده مربوطه كار مي‌كنند ،برنامه كاليبراسيون وجود دارد و اجرا مي‌شود بعداز نصب و پيش از استفاده ،چك و كاليبره مي‌شوند توسط پرسنل واجد صالحيت بكارگرفته شوند دستورالعمل‌هاي به‌روز براي استفاده و نگهداري از آنها موجود مي‌باشد ،با شماره شناسايي مستقل متمايز شده‌اند سوابق دستگاه‌ها و نرم‌افزارها موجودند و شامل موارد زير مي‌باشند: شناسنامه دستگاه و نرم‌افزار آن ،نام سازنده ،نام مدل ،شماره سريال و هرنوع شناسايي ويژه ديگر دقت مورد نياز و الزامات تعيين شده براي انجام تست/كاليبراسيون را دارا مي‌باشند موقعيت استقرار دستگاه ،دستورالعمل ارائه شده توسط سازنده ،يا اشاره به محل نگهداري اين دستورالعمل سوابق كاليبراسيون و موعد كاليبراسيون بعدي ،برنامه حفظ و نگهداري و سوابق به‌روز براي آن سوابق هرنوع خرابي ،تعمير يا تغيير اعمالي در دستگاه ايزو – 17025تجهيزات (ادامه) ‏ دستورالعملهاي دستگاه‌هاي اندازه‌گيري شامل: بكارگيري دستگاه با رعايت نكات ايمني،جابجايي ،نگهداري ،استفاده از دستگاه ،برنامه حفظ و نگهداري دستگاه ‏ دستگاه‌هايي كه درمعرض بار زيادتر از حد ،يا به نحو نادرستي بكارگرفته مي‌شوند ،يا پاسخ‌هاي مشكوك ارائه مي‌دهند ،يا خراب هستند ،اين دستگاه‌ها از سرويس خارج مي‌شوند جداسازي مي‌شوند يا به‌شكل واضحي بعنوان “ خارج از سرويس” عالمت‌گذاري مي‌شوند اثرات خارج از حدود كاركردن يا خرابي آنها بر روي تست‌هاي قبلي مورد بررسي قرار مي‌گيرد ‏ دستگاهيكه براي مدتي خارج از كنترل مستقيم آزمايشگاه قرار گرفته است ،كاركرد دستگاه و كاليبراسيون آن پيش از بكارگيري مجدد دستگاه چك‌شود چك بين دو كاليبراسيون براي حفظ اعتماد به وضعيت كاليبراسيون تجهيزات ‏ 186 ايزو – 17025تضمين كيفيت نتايج آزمون ‏ رويه هاي كنترل كيفي براي نظارت بر صحت نتايج تست و كاليبراسيون: استفاده از مواد مرجع گواهي شده CRMيا كنترل كيفيت داخلي از مواد مرجع ثانوي RM مشاركت در مقايسه‌هاي بين آزمايشگاهي ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ 187 شركت در آزمونهاي حرفه‌اي ممكن است براي آكروديته نياز باشد تكرار آزمون با استفاده از همان روشها يا روشهاي ديگر. آزمون مجدد اقالم نگهداري شده. همبستگي بين نتايج مربوط به ويژگيهاي مختلف يك قلم مورد آزمون داده‌هاي بدست آمده بايد ثبت شوند تا بتوان روندهاي احتمالي را شناسايي نمود و درصورت عملي بودن، بايد از فنون آماري به‌منظور مطالعه نتايج بدست آمده استفاده كرد ايزو – 17025گواهينامه كاليبراسيون ‏ گواهي كاليبراسيون مطابق قسمت خاصي از الزامات باشد ،بايد مشخص شود كه با كدام بخش‌هاي اين الزامات تطابق وجود دارد در گواهي كاليبراسيون بايد عدم‌قطعيت ،قابليت رديابي و ...ذكر شده باشد ‏ نتايج كاليبراسيون دستگاه پيش و پس از تنظيم يا تعمير آن بايد گزارش شود گواهي‌هاي كاليبراس يون نباي د توص يه‌اي مبن ي بر موع د بعدي كاليبراس يون داشت ه باشن د ،مگ ر آنكه مشتري درخواست كرده باشد ‏ آزمايشگاه پيمانكار فرعي بايد گواهي كاليبراسيون را خطاب به آزمايشگاه اصلي صادر كند اصالحيه‌هاي گواهي كاليبراسيون بايد در قالب يك سند جدا باشند كه بصورت مجزا شناسايي مي‌شود و بايد حاوي ارجاعات به سند اصلي باشد ‏ ‏ ‏ 188 مزاياي ساخت آزمايشگاه كاليبراسيون ‏ كاهش هزينه كاهش حمل و نقل (جلوگيري از اعمال ضربه به دستگاه اندازه گيري) امكان دسترسي سريع سرعت در انجام كاليبراسيون (افزايش بهره وري) حساسيت كار (مثال صنايع نظامي و محرمانه و ).... ‏ تلفن آزمایشگاههای ساپکو آزمايشگاه مكانيك4164 : آزمايشگاه پليمر4159 : آزمايشگاه متالورژي4163 : آزمايشگاه شيمي4157 : آزمايشگاه برق4166 : ‏ ‏ ‏ ‏ 189 آزمايشگاههاي تاييد صالحيت شده (توسط موسسه) 190 آزمايشگاههاي تاييد صالحيت شده (توسط موسسه) 191 آزمايشگاههاي تاييد صالحيت شده (توسط موسسه) 192 آزمايشگاههاي تاييد صالحيت شده (توسط موسسه) 193 آزمايشگاههاي تاييد صالحيت شده (توسط موسسه) 194 آزمايشگاههاي تاييد صالحيت شده (توسط موسسه) 195 مضرب و کسر یکای اندازه گیری Factor Name Symbol Factor Name Symbol 1024 yotta Y 10-1 deci d 1021 zetta Z 10-2 centi c 1018 exa E 10-3 milli m 1015 peta P 10-6 micro µ 1012 tera T 10-9 nano n 109 giga G 10-12 pico p 106 mega M 10-15 femto f 103 kilo k 10-18 atto a 102 hecto h 10-21 zepto z 101 deka da 10-24 yocto y 196 196 كاليبراسيون تخصصي طول DIN 861 – ISO 3650 - JIS B 7506 – ISIRI 2696 – BS 888 – OIML R30 DIN 862 – ISO 3599 – ISO 6906 – ISIRI 1980 – ISIRI 3129 DIN 863 – ISO 3611 – ISIRI 1967 – ISIRI 6442 - JIS B 7502 JIS B 7517 - BS 1643 DIN 865 – DIN 866 – DIN 6403 – JIS B 7516 - JIS B7512 - BS 4372 DIN 875 – JIS B 7526 – JIS B 7534 - BS 939 DIN 878 – DIN 879 – ISO R 463 – ISIRI 1968 - JIS B 7519 - JIS B 7503 گيج بلوك كوليس ميكرومتر ارتفاع سنج خط كش و متر گونيا ساعت اندازه گيري DIN 2270 – JIS B 7533 - BS 3509 ساعت دم موشي DIN 2271 – JIS B 7535 گيج نيوماتيكي DIN 2273 – JIS B 7523 - BS 3064 ميز سينوسي 197 197 كاليبراسيون گیج بلوک براساس ISIRI 2692 ‏ مدارک مرجع: ISIRI 2692 و ISO 3650:1978 دستورالعمل کار بار کالیبراتور گیج بلوک (کمپراتور) دستورالعمل کار با گیج بلوک ‏ تجهیزات مورد نیاز: کالیبراتور گیج بلوک (کمپراتور) دستکش نخی الکل 198 198 كاليبراسيون گیج بلوک براساس ISIRI 2692 199 199 کالس گیج بلوک ‏OIML R30 کالس گیج بلوک ‏ISO 3650 ردی ف - ‏K 1 ‏AA 00 2 ‏A 0 3 ‏B 1 4 ‏C 2 5 ‏D - 6 كاليبراسيون گیج بلوک براساس ISIRI 2692 ‏UPC دستگاه جهت كاليبراسيون گيج بلوك مقايسه با گيج بلوك گريد K 200 200 كاليبراسيون گیج بلوک براساس ISIRI 2692 ‏ 201 201 روش کالیبراسیون: گیج بلوک مورد نظر با الکل تمیز گردد گیج بلوک گرید Kبه آرامی روی میز کمپراتور قرار گیرد درابتدا پراب کمپراتور روی گیج بلوک گرید Kتنظیم گردد سPپس توسPط جابجPا شدن میز متحرک؛ پراب کمپراتور گیج بلوک مورد نظر را اندازه گیری می نماید روی هر نقطه سه دفعه اندازه گیری تکرار میشود اندازه گیری روی پنج نقطه از سطح گیج بلوک تکرار می گردد كاليبراسيون گیج بلوک براساس ISIRI 2692 ‏ 202 202 روش کالیبراسیون( :ادامه) سPپس از داده های بدسPت آمده؛ اختالف حداکثPر و حداقPل مقادیر اندازه گیری شده (تغییرات )Variationمحاسبه گردد همچنین باید حداکثPر انحراف ( P)Deviationمقادیر اندازه گیری شده نسPبت به اندازه نامی گیج بلوک گرید Kمحاسبه گردد بPا محاسPبه حداکثPر Variationو Deviation؛ از جدول زیر گرید گیج بلوک تعیین می گردد كاليبراسيون گیج بلوک براساس ISIRI 2692 203 203 كاليبراسيون گیج بلوک براساس ISIRI 2692 ‏ مثال: نتایج اندازه گیری روی 5نقطه از گیج بلوک به طول : mm 15 ‏Gage block 204 204 , +0.09 +0.05 -0.01 +0.06 +0.04 =Dev1 =Dev2 =Dev3 =Dev4 =Dev5 ‏Max. Deviation= 0.09 µm ‏Variation= (0.09-(-0.01))= 0.10 µm ‏Grade: 0 كاليبراسيون گیج بلوک براساس ISIRI 2692 ‏ مثال: نتایج اندازه گیری روی 5نقطه از گیج بلوک به طول : mm 1.5 ‏Gage block 205 205 , +0.10 +0.01 -0.05 0.00 -0.03 =Dev1 =Dev2 =Dev3 =Dev4 =Dev5 ‏Max. Deviation= 0.10 µm ‏Variation= (0.10-(-0.05))= 0.15 µm ‏Grade: 1 كاليبراسيون گیج بلوک براساس ISIRI 2692 ‏ 206 206 گواهینامه کالیبراسیون: تاریخ و شماره گواهینامه کالیبراسیون درج استاندارد کالیبراسیونISIRI 2692 : اطالعات مربوط به گیج بلوک شامل :نوع؛ مدل؛ سال ساخت؛ شماره سریال و .. مشخصPات گیج بلوک گرید KشامPل :شماره سPریال؛ شماره گواهینامPه و تاریخ انقضا گواهینامه هر حالت غیر نرمالی در طول کالیبراسیون باید درج گردد نتیجPه اندازه گیری برای هPر گیج بلوک شامPل :مقدار حداکثر انحراف ( )Deviationو تغییرات ( P)Variationو گرید هر گیج بلوک درج گردد كاليبراسيون کولیس براساس ISIRI 3129 ‏ مدارک مرجع: ‏ISO 3599:1976 – ISO 6906:1984 – ISIRI 1980 – ISIRI  3129 دستورالعمل کار بار کولیس دستورالعمل کار با گیج بلوک ‏ تجهیزات مورد نیاز: گیج بلوک (حداقل گرید )2و متعلقات (فیکسچر گیج بلوک) دستکش نخی و پارچه تنظیف الکل (یا استون) 207 207 كاليبراسيون کولیس براساس ISIRI 3129 ‏ 208 208 روش کالیبراسیون( :خارج سنج کولیس) فکهای کولیس با الکل تمیز گردد توسط گیج بلوک روی اولین نقطه از گستره کولیس در سه موقعیت از فک کولیس (روی هر موقعیت سه دفعه اندازه گیری) اندازه گیری تکرار گردد اندازه گیری فوق روی حداقPل پنPج نقطPه در 70درصPد از گسPتره کولیس تکرار گردد (بهترین حالت 10نقطه در 100درصد گستره کولیس می باشد) گرایش محاسبه شده باید کمتر از حداکثر خطای مجاز ( P)mpeدر جدول صفحه بعد باشد سپس خطای توازی فکهای کولیس توسط گیج بولکهای ریز یا پین استاندارد محاسبه گردد خطای محاسبه شده باید کمتراز حداکثر خطای مجاز ( P)mpeدر جدول صفحه بعد باشد كاليبراسيون کولیس براساس ISIRI 3129 209 209 كاليبراسيون کولیس براساس ISIRI 3129 =e ‏mpe 210 210 كاليبراسيون کولیس براساس ISIRI 3129 ‏ 211 211 روش کالیبراسیون( :داخل سنج و عمق سنج کولیس) فکهای کولیس با الکل تمیز گردد توسPط گیج بلوک و فیکسPچر مخصPوص؛ روی اولین نقطPه از گسPتره کولیس سPه دفعه اندازه گیری تکرار گردد گرایش محاسبه شده باید کمتر از حداکثر خطای مجاز ( P)mpeباشد ‏ بدلیل اینکه عمPق سPنج بPا خارج سPنج یکپارچPه اسPت؛ خطای خارج سPنج همان خطای عمق سنج است و فقط تنها تفاوت آن در نقطه صفر است ‏ خطای عمق سنج در نقطه صفر محاسبه گردد كاليبراسيون کولیس براساس ISIRI 3129 ‏ 212 212 گواهینامه کالیبراسیون: تاریخ و شماره گواهینامه کالیبراسیون درج استاندارد کالیبراسیونISIRI 3129 : اطالعات مربوط به کولیس شامل :نوع؛ مدل؛ سال ساخت؛ شماره سریال و .. مشخصات گیج بلوک مرجع شامل :شماره سریال؛ شماره گواهینامه و تاریخ انقضا گواهینامه هر حالت غیر نرمالی در طول کالیبراسیون باید درج گردد نتیجPه اندازه گیری برای هPر سPه فPک (خارج سPنج؛ داخPل سPنج و عمPق سPنج) شامل :مقدار مرجPع ( )Reference Valueو حداکثر انحراف مجاز ( P)mpeو توازی ( )Parallelismفک خارج سنج درج گردد كاليبراسيون کولیس براساس ISIRI 3129 213 213 كاليبراسيون کولیس براساس ISIRI 3129 214 214 كاليبراسيون میکرومتر براساس ISIRI 1985 ‏ مدارک مرجع: ‏DIN 863:1999 – ISO 3611:1978 – ISIRI 1985 - ISIRI 1967  دستورالعمل کار بار میکرومتر دستورالعمل کار با گیج بلوک ‏ تجهیزات مورد نیاز: گیج بلوک (حداقل گرید )2و متعلقات (فیکسچر گیج بلوک) رینگ گیج صفحه نوری (اپتیکال پارالل) منبع نور تک رنگ دستکش نخی و پارچه تنظیف الکل (یا استون) 215 215 كاليبراسيون میکرومتر براساس ISIRI 1985 ‏ 216 216 روش کالیبراسیون( :میکرومتر خارج سنج) میکرومتPر بPه لحاظ وضعیت ظاهری چPک گردد و در صPورت مشاهده هPر گونPه عوارض موثر بر نتایج اندازه گیری؛ عوارض ثبت گردد کلیه سطوح تماس میکرومتر با پارچه تنظیف و الکل (یا استون) تمیز شود میکرومتPر به گیره بسته شود ،فک های آن بPه یکدیگPر بچسبد و سPه بار بPه آهستگی ،جغجغه چرخانده شود سپس میکرومتر صفر گردد توسPط گیج بلوک هPا در نقاط اشاره شده از گسPتره در استاندارد (,7.7 ,5.1 ,2.5 ،)25 ,22.8 ,20.2 ,17.6 ,15.0 ,12.9 ,10.3اندازه گیری گردد (گیج بلوک بین دو فPک قرار گیرد و بPه آهسPتگی فPک هPا بPه گیج بلوک چسPبیده سPپس سPه بار به آهستگی جغجغه میکرومتر چرخانده شود) انحراف محاسPبه شده f maxباید کمتPر از حداکثPر خطای مجاز ( P)mpeجدول صفحه بعد باشد كاليبراسيون میکرومتر براساس ISIRI 1985 217 217 كاليبراسيون میکرومتر براساس ISIRI 1985 ‏ روش کالیبراسیون( :میکرومتر خارج سنج) -ادامه جهت اندازه گیری تختی ،توسPط حرکت دادن اپتیکالPل پارالPل روی فPک میکرومتPر در زیر نور تک رنگ کمترین تعداد خطوط یا باندهای رنگی یادداشت گردد تختی سطح فک دیگر میکرومتر نیز به همین ترتیب اندازه گیری گردد تعداد باندها نباید بیشتر از 3باند باشد (خطای تختی مجاز حداکثر 1میکرون) ‏ ‏ ‏ ‏ 218 218 جهت اندازه گیری توازی ،باید از 3یا 4اپتیکال پارالل استفاده کرد. اولین اپتیکال پارالل بین دو فک قرار گیرد و با حرکت دادن آPن کمترین تعداد خطوط یا باندهای رنگی بر روی هر فک یادداشت گردد تعداد باندها نباید بیشتر از مقادیر جدول صفحه قبل باشد عملیات فوق را با اپتیکال پارالل های دیگر را نیز انجام دهید كاليبراسيون میکرومتر براساس ISIRI 1985 219 219 كاليبراسيون میکرومتر براساس ISIRI 1985 ‏ 220 220 روش کالیبراسیون( :میکرومتر داخل سنج) توس ط گیج های رینگ ی در نقاط اشاره شده از گسPتره در اسPتاندارد؛ دهان ه میکرومتر اندازه گیری گردد میکرومتر داخل سنج به روش میکرومتر خارج سنج کالیبره گردد پیش از انجام هر اندازه گیری میکرومتر صفر گردد هر اندازه گیری سه بار تکرار شود كاليبراسيون میکرومتر براساس ISIRI 1985 ‏ 221 221 گواهینامه کالیبراسیون: تاریخ و شماره گواهینامه کالیبراسیون درج استاندارد کالیبراسیونISIRI 1985 : اطالعات مربوط به میکرومتر شامل :نوع؛ مدل؛ سال ساخت؛ شماره سریال و .. مشخصات گیج بلوک مرجع شامل :شماره سریال؛ شماره گواهینامه و تاریخ انقضا گواهینامه هر حالت غیر نرمالی در طول کالیبراسیون باید درج گردد نتیجPه اندازه گیری شامPل :مقدار مرجPع ( ، )Reference Valueتختی ( )Flatnessو توازی ( )Parallelismو حداکثر انحراف مجاز ( P)mpeدرج گردد كاليبراسيون تخصصي دما؛ رطوبت و فشار دما و رطوبت ترمو كوپل ‏ISIRI 2552 - ASTM E 230 - ASTM E 220 - JIS B 8710 ترمومتر ‏ASTM E 77 - ASTM E 644 - JIS B 7529 – JIS B 7411 یخچال و فریزر ‏JIS T 1702 کوره و آون ‏JIS B 7757 – DIN 12880 - DIN 17052 - ASTM E 145 رطوبت سنج ‏JIS B 7920 - DIN50010-2 فشار و خالء فشار سنج (مانومتر) خالء سنج 222 222 ‏DIN 837 – ISIRI 1356 - JIS B 7505 - OIML R101 - BS 1780 ‏BS 6134 - ASTM D 5720 كاليبراسيون آون براساس JIS B 7757 ‏ مدارک مرجع: ‏JIS B 7757:1995  دستورالعمل کار بار ترموکوپل مرجع دستورالعمل کار با آون ‏ تجهیزات مورد نیاز: ترموکوپل مرجع و متعلقات دستکش محافظ الکل 223 223 كاليبراسيون آون براساس JIS B 7757 224 224 كاليبراسيون آون براساس JIS B 7757 ‏ 225 225 روش کالیبراسیون: سنسور ترموکوپل با الکل تمیز گردد فریم مونتاژ ترموکوپل در داخل آون قرار گیرد ترموکوپPل از سPوراخ آون بPه داخPل آPن هدایت شود و داخPل فریم مونتاژ ترموکوپPل فیکس گردد طول میلPه ترموکوپPل که داخPل آون میشود باید حداقPل 300میلیمتPر باشPد تPا افت حرارت حداقل شود دمای آون برای یک نقطه دلخواه تنظیم گردد و منتظر شوید تا آون به حالت پایدار برسد دمای 9نقطه از آون در طول 24ساعت اندازه گیری شود كاليبراسيون آون براساس JIS B 7757 226 226 كاليبراسيون آون براساس JIS B 7757 ‏ 227 227 روش کالیبراسیون( :ادامه) اختالف (تغییرات) بین حداقل دما و حداکثر دما محاسبه شود این تغییرات نباید از تغییرات دمایی جدول زیر بیشتر باشد كاليبراسيون آون براساس JIS B 7757 ‏ محاسبه دو پارامتراضافه در روش ( DIN 12880جهت اطالع) محاسبه پایداری دمایی ()Stability میزان توانایی آون یا فریز در حداکثر ثابت نگهداشتن دما در طول زمان معین محاسبه یکنواختی دمایی ()Uniformity میزان توانایی آون یا فریز در یکنواخت نگهداشتن دما در نقاط مختلف درون فضای آون یا فریز 228 228 كاليبراسيون آون براساس JIS B 7757 ‏ 229 229 گواهینامه کالیبراسیون: تاریخ و شماره گواهینامه کالیبراسیون درج استاندارد کالیبراسیونJIS B 7757 : اطالعات مربوط به آون شامل :نوع؛ مدل؛ سال ساخت؛ شماره سریال و .. محل استقرار آون مشخصات ترموکوپل مرجع شامل :شماره سریال؛ شماره گواهینامه و تاریخ انقضا گواهینامه هر حالت غیر نرمالی در طول کالیبراسیون باید درج گردد نتیجPه اندازه گیری شامPل :مقدار نقطPه تنظیم شده؛ مقدار حداقPل دمPا و حداکثPر دما برای هرنقطه؛ تغییرات بین حداقل دما و حداکثر دما و حداکثر انحراف مجاز ( P)mpeدرج گردد كاليبراسيون دما و رطوبت در آون و چمبر كاليبراسيون دما و رطوبت در آون و چمبر شرایط محیطی 230 230 كاليبراسيون دما و رطوبت در آون و چمبر ‏ 231 231 کالیبراسیون ساده تر آون( :کالیبراسیون مقایسه ای دما) – روش ابداعی سنسور ترموکوپل با الکل تمیز گردد دو عدد ترموکوپPل داخPل آون شود (یکی نزدیک سPنسور آون و دیگری در محلPی از آون که بیشترین کاربرد را دارد) به کمک سیم میتوان ترموکوپل ها را در محلهای مورد نظر فیکس نمود نکته :از تماس ترموکوپل به دیواره آون یا نمونه ها در آون جلوگیری گردد نکته :برای محیط های خورنده باید از پرابهای پوشش دار استفاده کرد دمای آون برای هریک از نقاط مورد نظر از گستره دمایی تنظیم گردد دمای آون برای یک نقطه دلخواه تنظیم گردد و منتظر شوید تا آون به حالت پایدار برسد كاليبراسيون دما و رطوبت در آون و چمبر ‏ 232 232 کالیبراسیون ساده تر آون( :کالیبراسیون مقایسه ای دما) -ادامه در حالPت پایدار؛ برای هر نقطPه سPه مقدار ماکزیمPم و سPه مقدار مینیمم ترموکوپPل مرجPع ثبت گردد همین عملیات برای نقاط دیگر از گستره آون تکرار شود در اینجPا بPه ازای هPر نقطPه تنظیم آون؛ ماکزیمPم انحراف حداکثPر و حداقPل ترموکوپPل مرجع حول نقطه تنظیم؛ محاسبه میگردد این انحرافات (تغییرات) باید کمتر از حداکثر انحراف مجاز ( P)mpeباشد تا آون تایید گردد در این روش حداکثر انحراف مجاز ( P)mpeاز کاتالوگ آون استخراج می گردد كاليبراسيون تخصصي نيرو و گشتاور جرم و نيرو وزنه ‏OIML R 111 - ASTM E 617 – ISIRI 2370 ترازو ‏ISIRI 3074 - ISIRI 6589 – OIML R 76-1 - JIS B 7601 لودسل (نيرو سنج) دستگاه كشش ‏BS 1377 part 1 - EAL-G22 ‏ISO 7500-1 - ASTM E4 - JIS B 7721 گشتاور گشتاور سنج 233 233 ‏BS 6703 - ISO 6789 – BS 7882 - EA-10/14 كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 ‏ مدارک مرجع: ‏ISO 7500-1:1986  دستورالعمل کار بار رینگ مرجع ()Proving Ring دستورالعمل کار با وزنه استاندارد دستورالعمل کار با دستگاه کشش و لودسلی که تحت کالیبراسیون است ‏ تجهیزات مورد نیاز: وزنه استاندارد و متعلقات رینگ مرجع ( P)Proving Ringو متعلقات ظرف وزنه ( P)panو متعلقات 234 234 كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 235 235 ISO كاليبراسيون دستگاه کشش براساس 7500  Specification of Proving Ring:  Uncertainty: 0.025% of full scale  Readability: 1/10 division (0.01% of full scale)  Sensitivity: 1/20 division (0.005% of full scale)  Calibration: By Morehouse Force Calibration Laboratory to ASTM E74 for standards used in Class A loading ranges  Capacity: 500 to 1,000,000 pounds in compression and tension mode 236 236 كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 ‏ 237 237 تعایف و اصطالحات: خطای (انحراف) درستی (گرایش) نسبی (q - P)Relative Accuracy Error خطای تکرارپذیری نسبی (b P- P)Relative Repeatability Error خطای صفر نسبی (f0 – P)Relative Zero Error خطای برگشت پذیری نسبی (u – P)Relative Reversibility Error (درصورت درخواست مشتری) ریزنمایی نسبی (a - P)Relative Resolution کالس لودسل ()Class of Load cell كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 ‏ 238 238 روش کالیبراسیون: لودسل مورد کالیبره روی دستگاه کشش نصب گردد رینPگ مرجPع بPه لودسPل مورد نظPر بصPورت سPری متصPل گردد (بصPورتیکه جهPت محور آنها کامال در یک راستا باشد) مقدار مرجع (اولین نقطه) توسط ماشین به رینگ مرجع اعمال گردد مقدار مرجع از نمایشگر رینگ مرجع یادداشت شود مقدار خوانده شده از لودسل نیز یادداشت شود روی هر نقطه باید سه دفعه اندازه گیری انجام شود حداقل 5نقطه از گستره اندازه گیری باید انتخاب شود و اندازه گیری تکرار گردد كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 ‏ محاسبات: برای هر نقطه باید خطای درستی نسبی محاسبه شود مقدار مرجعF : مقدار خوانده شدهFi : ‏ برای هر نقطه باید خطای تکرارپذیری نسبی محاسبه شود مقدار مرجعF : مقدار خوانده شدهFi : 239 239 كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 ‏ محاسبات: قبل از هر سری اندازه گیری باید لودسل صفر شود سپس توسط اعمال نیرو و حذف نیرو؛ هرمقدار اختالفی با صفر بPا عالمPت +یا -یادداشت گردد ()Fi0 سپس خطای صفر نسبی محاسبه شود مقدار خوانده شده باقیمانده اطراف صفرFi0 : مقدار ماکزیمم گسترهFN : 240 240 كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 ‏ محاسبات: برای محاسPبه خطای برگشت پذیری نسبی باید مقدار خوانده شده یک نقطPه مشابه در مسیر رفت (افزایش نیرو) و مسیر برگشت (کاهش نیرو) یادداشت گردد برای هر نقطه باید خطای برگشت پذیری نسبی محاسبه شود مقدار مرجعF : مقدار خوانده شده در مسیر رفتFi : مقدار خوانده شده در مسیر برگشت′Fi : 241 241 كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 ‏ 242 242 محاسبات: نمودارهیسترزیس (برگشت پذیری) برای لودسPل باید رسم گردد (درصPPورت درخواست مشتری) كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 ‏ محاسبات: برای هر نقطه باید ریزنمایی نسبی محاسبه شود ‏ استخراج کالس لودسل: بPا محاسPبه درصPدهای q, b, u, f0, a؛ کالس لودسPل برای هPر نقطه از جدول صفحه بعد استخراج می گردد ریزنماییr : مقدار مرجع (هریک از نقاط)F : 243 243 كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 ‏ 244 244 استخراج کالس لودسل: پایین ترین کالس؛ کالس نهایی لودسل می باشد كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 ‏ 245 245 گواهینامه کالیبراسیون: تاریخ و شماره گواهینامه کالیبراسیون درج روش کالیبراسیونISO7500 : اطالعات مربوط به دستگاه کشش شامل :نوع؛ مدل؛ سال ساخت؛ شماره سریال و .. محل استقرار دستگاه کشش مشخصات رینگ مرجع شامل :شماره سریال؛ شماره گواهینامه و تاریخ انقضا گواهینامه هر حالت غیر نرمالی در طول کالیبراسیون باید درج گردد تعیین دوره کالیبراسPیون بسPتگی بPه نوع ماشین؛ مقدار اسPتفاده و اسPتاندارد تعمیر و نگPهداری دارد ولی درهرصورت نباید از یک سال تجاوز نماید كاليبراسيون دستگاه کشش براساس ISO 7500 ‏ 246 246 گواهینامه کالیبراسیون( :ادامه) در بخش نتیجه اندازه گیری باید موارد زیر گزارش شود: مقدار نیروی اعمال شده (مقدار مرجع) مقدار نیروی خوانده شده (مقدار قرائت شده) وضعیت هر نیرو (کششی یا فشاری) خطای درستی نسبی q - خطای تکرارپذیری نسبی b P- خطای صفر نسبی – f0 خطای برگشت پذیری نسبی – ( uدرصورت درخواست مشتری) ریزنمایی نسبی a - کالس لودسل كاليبراسيون ترازو براساس ISIRI 3074 247 247 كاليبراسيون ترازو براساس ISIRI 3074 ‏ مدارک مرجع: ‏ISIRI 3074:1980  دستورالعمل کار با ترازو دستورالعمل کار با وزنه استاندارد ‏ تجهیزات مورد نیاز: وزنه استاندارد با کالس های E2, F1, F2, M1, M2 and M3و متعلقات این وزنه ها از 1mgتا kg 5,000قابل تهیه است کالس وزنPه هPا مطابق OIML R111: E1, E2, F1, F2, M1, M2 and ‏M3 انبر و پارچه حالل گریس 248 248 كاليبراسيون ترازو براساس ISIRI 3074 249 249 ریزنمایی ترازو ()e ‏OIML R76 کالس ترازو ‏OIML R76 کالس وزنه ‏OIML ‏R111 ردی ف - کالیبراسیون وزنه E2 ‏E1 1 ترازوی کالس I ‏e ≥ 0.001g کالیبراسیون وزنه F1 ترازوی کالس I – Special accuracy ‏E2 - کالیبراسیون وزنه F2 ترازوی کالس Iو کالس II ‏F1 3 ترازوی کالس II 0.1g ≥ e > 0.001g کالیبراسیون M1 , M2 ترازوی کالس II – High accuracy ‏F2 4 ترازوی کالس III 5g ≥ e > 0.1g کالیبراسیون وزنه M2 ترازوی کالس III – Medium ‏accuracy ‏M1 - کالیبراسیون وزنه M3 ترازوی کالس III – Medium ‏M2 2 5 6 كاليبراسيون ترازو براساس ISIRI 3074 250 250 كاليبراسيون ترازو براساس ISIRI 3074 ‏ 251 251 روش کالیبراسیون: وزنه استاندارد با حالل تمیز گردد ترازو با حالل تمیز گردد بPه آرامPی یکبار وزنPه روی مرکز صPفحه ترازو قرار گیرد (صPفحه ترازو نباید ارتعاش داشته باشد) دایره ای فرضPی بPه قطPر نصPف صPفحه ترازو از مرکز صPفحه درنظPر گرفتPه و دوبار همان وزنه مقابل یکدیگر روی محیط دایره قرار گیرد وزنه از روی صفحه ترازو برداشته شود سپس ترازو صفر گردد اندازه گیری مذکور برای ده نقطه از گستره ترازو تکرار گردد كاليبراسيون ترازو براساس ISIRI 3074 ‏ روش کالیبراسیون( :ادامه) مقادیر خوانده شده هریک از نقاط در فرم مخصوصی ثبت شود انحراف (تغییرات) مقدارهای خوانده شده هریک از نقاط محاسبه شود مقدار انحراف محاسبه شده نباید از حداکثر انحراف مجاز ( P)mpeبیشتر باشد حداکثر انحراف مجاز ( P)mpeاز کاتالوگ ترازو استخراج می گردد ‏ 252 252 ترازو مPی توانPد بصPورت مشروط تایید گردد؛ بPه شرطPی که گستره خارج از انحراف مجاز توسط برچسب زرد رنگ تعیین شده باشد كاليبراسيون ترازو براساس ISIRI 3074 ‏ 253 253 گواهینامه کالیبراسیون: تاریخ و شماره گواهینامه کالیبراسیون درج روش کالیبراسیونISIRI 3074 : اطالعات مربوط به ترازو شامل :نوع؛ مدل؛ سال ساخت؛ شماره سریال و .. محل استقرار ترازو مشخصPات وزنPه های اسPتاندارد شامPل :شماره سPریال؛ شماره گواهینامPه و تاریخ انقضا گواهینامه مقدار مرجع میانگین مقدار خوانده شده هریک از نقاط کنترلی حداکثر مقدار مجاز انحراف گرایش هر نقطه کنترلی تکرار پذیری و خطی بودن گرایش (درصورتیکه سازنده مشخص کرده باشد)