بهداشت، ایمنی و محیط زیست

صفحه 1:


صفحه 2:
سیستم 11518 : سیستم مدیریت ایمنی ‎OHSAS- 18000 cutlig‏ سیستم مدیریت محیط زیست 14000 -150 سیستم مدیریت ادغام شده 11۷15 ‎tego‏ 1۷65 می اشد ‎ 

صفحه 3:
در سال ۱۹۸۴ ‎Shell ales‏ در سیستم های مدیریت کمپانی های خود تغييرى ایجاد نمود که اين تغییر برگرفته شده ازمتد ‎DUPONE‏ بود. این تغییر منجر به کاهش چشمگیر میزان حوادث در نیمه دوم دهه ۸۰ گردید. ‎lo aS HSE cay te pian‏ اکنون می شناسیم در حقیقت همان سیستم مدیریت ‎EP‏ (اکتشاف و تولید) در اواخر دهه ۸۰ می باشد. ‎ 

صفحه 4:
پیشرفتهای #اخيراً لين سيستم پیشرفت های قابل قبولی را بخصوص در زمینه کاهش حوادث باعث گردیده به طوریکه در این سالها سرعت کاهش حوادث رشد چشمگیری داشته است. 

صفحه 5:
دلایل استقرار سستم ]۲۱5 - اقدامات دولت ها و سازمانهای دولتی برای تشویق بیشتر نظام خودکنترلی در سازمانها با ایجاد 3 نمندی در آنها 2 و مقررات از طرف سازمانهای قانون گذار در ارتباط با نیازمندیها و الزامات nee - آگاهی بیشتر جوامع از مسایل زیست محیطی و انتظارات و توقعات مردم از سازمانها در مورد پیشگیری از آلودگی و رعایت جنبه های زیست محیطی فعالیتهایی که انجام می دهند. ‎er =‏ فراینده کارکنان سازمانها برای داشتن یک محیط کاری ایمن, بهداشتی و بدون الودكى ‎ ‎ ‎ 

صفحه 6:
دلابل استقرار سیستم ]۱۱5 - آگاهی بیشتر کارفرمایان در زمینه مسایل ایمنی و زیست محیطی و پذیرفتن تعهد اخلاقی که نسبت به کارمندان خود و جامعه دارند. - ناتولنی قوانین و استانداردهای اجباری در فراهم نمودن بهبودهایی در عملکرد تشویق نمودن آنها برای رسیدن به بهترین سطح فعالیت خود. - هزینه های فزايندة حوادث و جریمه های ناشی از عدم رعایت قوانین و مقررات. - نیازمندیهای مشتری در قراردادهای عمده از نظر مستقر بودن سیستمهای خاص ایمنی و بهداشت و زیست محیطی در ساز 

صفحه 7:
فواید ادغام ۱- اختصاص صحیح و منطقی منابع ۲« ایجاد تصویر بهتری از سازمان ۳- بهبود عملکرد سازمان ۴- بهبود رضایت مشتری - كاهش بيجي دكى و سرد ركمى 

صفحه 8:
م" ‎-١‏ شناسايى فواصل خالی ((6۸۳3 01 10612116211012: یک بازنگری اولیه می تواند شامل سوّالات زیر باشد: - در حال حاضر ساؤمان از نظر مطابقت با قوانین و مقررات مربوطه و استانداردها در چه - خطرات عمده و جنبه ها یا اثرات زیست محیطی مهم چه مواردی می باشند؟ 2 کدامیک از اين موارد ريسك غير قابل قبولى را براى مردم ويا محيط زيست ايجاد مى نمايند - براى به حداقل رساندن و مديريت اين ريسك ها جه اقدامى صورت كرفته است؟ - تجزيه كذشتة سازمان در كاهش و مديريت اين ريسك ها جه بوده است؟ 

صفحه 9:
۲-قدامات کنترلی موقتی: - استقرار و اجرای روشهای اجرائی - تغفییر نحوه انجام فعالیتهای کاری - فراهم کردن تجهیزات ایمنی برای پرسنل - بهبود روشهای جابجایی و انبارش کالاهای خطرناک - بهبود و یا تغییر فرآیندها - فراهم نمودن آموزش های مناسب - بهبود روشهای پایش و کنترل آلاینده ها - پایه ریزی یک رویه مشورتی در سازمان وین روشهای اجراتی در شرایط اضطراری - اجرای نیازمندیهای قانونی 

صفحه 10:
۳- طرح ریزی و اجرای سیستم ادغام شده: ‎-١‏ تعیین خط مشی های مدیریت ‏۲- تهیه و تنظیم اهداف کلان برای استقرار و ادغام سیستم ‏۳- استقرار یک برنامه اجرایی با اهداف کلان و شاخصها ‏۴ ابلاغ کردن ‎aby‏ ‏۵- فراهم نمودن آموزشهای مرتبط ‏۶- تهیه مستندات سیستم ‏۷- اجرای سیستم در سازمان ‏۸- پياده سازی شیوه هایی برای اندازه گیری کارآیی سیستم و مطابقت آن با استانداردها و قواتین و مقررات ‎-٩‏ بازنگری و بهبود مستمر سیستم ‎ 

صفحه 11:


صفحه 12:


صفحه 13:


صفحه 14:
0-0100 د 5 لسر يسم a 

صفحه 15:
کارخانه فلکسیبورو در انگلستان: در ۳۰ می ۱۹۷۴ نشت سیکلوهگزان از راکتور در اثر جرقه به انفجار مهيب منجر شد و چندین کارخانه مجاور را نابود کرد. ۸ نفر کشته و ۲۶ نفر مجروح. خوشبختانه حادثه در روز یکشنبه بود و تعداد قربانیان نسبتا کم بود. 

صفحه 16:
حادثه بوبال کارخانه بوپال هند: سوم دسامیر ۱۹۸۴ نشست متیل ایزوسیانات منجر به اتشار بخارات در محدوده کارخانه شد. مسمومیت بیش از ۲۵۰۰ نفر و مجروح شدن بیش از ده برابر این رقم. 

صفحه 17:
کارخانه ورمز در آلمان: ۱ نوامبر ۱۹۸۸ #انفجار مخزن نگهداری مایع دی اکسید کربن تفر کشته و بیش از ۱۰ نفر مجروح و خساراتی بالغ بر ۲۰ میلیون دلار و ۳ ماه توقف تولید 

صفحه 18:
انفجار پیکون #شرکت پیکون در ۱۲ مایلی لاس وگاس برای تولید پرکلرات آمونیوم ۴ می سال ۱۹۸۸ #انفجار بدنبال یک حریق روی داد اما علت حریق احتمالا نشت گاز از خط لوله گاز طبیعی و جوشکاری در محوطه بوده است. ‎٩‏ نفر کشته و ۳۵۰ نفر مجروح و خسارات بالغ بر ۱۰۰ میلیون دلار. ‎ 

صفحه 19:
انفجار پتروشیمی فیلیپس در تگزاس © اکتبر سال ۱۹۸۹ انفجار در اثر نشت گازاتیلن بود که باعث انفجار دو مخزن ایزوبوتان شد شدت انفجار معادل ۴ و ۲ تن تی .ان . تی بود ۳ نفر کشته و۱۳۰ نفر مجروح شدند. 

صفحه 20:
مدیریت ایمنی فر آیند ‎Process Safety Management‏ 

صفحه 21:
هدف از استاندارد مدیریت ایمنی در فرآیندهای مواد شیمیلیی بسیار خطر ناک ‎Highly Hazardous Chemicals‏ 9 .290۳۳۴81910 پیشگیری از عواقب فاجعه بار انتشار مواد شیمیلیی سمیء واکنش پذیره قابل اشتعال قابل انفجار از فرآیندهای مذکور می باشد. © فرآيند يعنى هر كونه فعاليت يا تركيبى از فعاليتها از قبيل ‎op WF‏ ذخيره سازى» تولید. پردازش و يا انتقال و جابجايى مواد شيميايى كاملا خطر ناك 

صفحه 22:


صفحه 23:
هدف از این بحث معرفی مدیریت ایمنی فرآیند © ارائه سوابق علت وجود آمدن قوائین مربوطه * تعاریف کاربردی در این زمینه #الزامات مديريت ايمنى فرآيند در سطح دنيا 

صفحه 24:
5 سوایق ‎Background‏ ‏بروز حوادث عمده در سطح جهان: انفجار شیمیلیی در ایللت تگزاس, در سال ۱۹۴۷ که باعث کشته شدن ۵۸۱ نفر و مجروح شدن حدود۳۵۰۰ نفر گردید نشت كاز متيل ايزو سيانيد در بويال هند در سال ۱۹۸۴ انفجار سكوى نفتى پایپر آلفا در دریای شمال در سال ۱۹۸۸ توجه بخش صنعتی را بدین مشکل جلب نمود. 

صفحه 25:
© 2511 سيستم يكيايجه اودر قالليرنامه مدي ريتجامع براىايمنى © شركتها از طريق كاريرد ‎.١‏ تكنولوزيهاى يكسان ‏2.5 دستورالعمل ها و روش های اجرایی هماهنگ ‏۳ اقدامات مدیریتی یکپارچه ‏قادر به توسعه یک استراتژی ایمنی بوده که به طور موّثر بر فرایندها نظارت نموده تا از انتشار گازها و بخارات قابل اشتعال و مواد منفجره در محیط جلوگیری ‏گردد. ‎ 

صفحه 26:
PSM ‏الزامات‎ Application oy, ° Exceptions liu ‏موارد‎ * Process Safety Information wal jiu! ol dbI ® Employee Involvement gb5 jb os jbic® Process Hazard Analysis au ‏تجزیه وتحلیل خطرات فر‎ * Operating Procedures Obles 9:11 5B ‏روش‎ * ‏آموزش‎ © © بيمانكاران 1:015 001182 

صفحه 27:
PSM clot St Pre-Start-Up Safety Review ‏بازنگری و بازرسی ایمنی قبل از شروع بکار‎ * Mechanical Integrity ‏عدم نقص فنی‎ © عمليات داغ 117011 +110 © مديريت تغييرات ايجاد شده در فرآيند 0122606 01 اصمصه‌معع © بررسى وقايع ورويدادها 10255102110 م12106 * برنامه ريزى واكنش در شرايط اضطرارى ‎Emergency Planning and Response‏ * ممیزی فرایند بر اساس الزامات قانونی کان8ناه عمصعتام6 Trade Secrets oF ‏اسرار تجاری شر‎ 

صفحه 28:
کاریرد ۸00۱۱6۵11010 این استاندارد برای فرآیندهایی بکار گرفته می شود که: © در بردارندة مواد سمى در خد آستانه و يا بالاتر © مواد شيميايى واكنش يذير در حد آستانه ويا بالاتر #مایعات و گازهای قابل اشتعال با وزن بیشتر از ۱۰۰۰۰ پوند فرآیندهای تولیدی مواد منفجره و ادوات اشتعال پذیر 

صفحه 29:
الت مت اهاز ود بو موارد استثنا ‎Exceptions‏ ‏تاسیسات کوچک ساختمانها تاسیساتی که به طور معمول از راه دور کنترل می شوند و کسی در آنها حضور ندارد ايت فاق 2 سوختهاى هيدروكربنى كه صرفاً جزء مصارف جنبى كاركاهها بوده و به عنوان سوخت مصرف نمی شوند مخازن ذخيره هوايى مايعات قابل اشتعال و مسيرهاى نقل و انتقال مواد مرتبط با اين مخازن كه بدون استفاده از سيستم هاى خنك كنندهء درجه حرارتى كمتر از نقطه جوش معمول خود قرار دارند مكر اينكه اين مخازن هوايى در ارتباط و یا در مجاورت فرآیندی باشند كه خطر بروز حادثه در آن وجود داشته و اين خطر نيز ممكن است نهايتا اين مخازن را در بر كيرد 2 تحت بوشش استاندارد 21/15 قرار نمى كيرند 

صفحه 30:
اطلاعات ایمنی فرایند ‎Process Safety Information‏ © گرد آوری و تدوین اطلاعات ایمنی فرآیند از قبیل اطلاعات در مورد خطرات مواد شیمیایی بسیار خطرناک ۲ اطلاعات تکنولوژی, فنی ۳ تجهیزات فرآیند 

صفحه 31:
رکت کارکنان ‎Employee Involvement‏ گپرسنل و نمایندگان آنها می بایست در جریان امور مرتبط با تجزیه و تحلیل خطرات فرآیند و دیگر موارد مدیریت ایمنی فرآیند قرار داده شوند. (بر اساس یک برنامه مدون) #لازم است کارکنان و نمایندگان آنها در مورد نتایج خطرات فرآیند و کلیه اطلاعات مرتبط با آن آگاهی داشته باشند. در اين اینجا کارکنان منظور افراد حاضر در کارگاه و پیمانکاران می باشند. 

صفحه 32:
تجزيه وتحليل خطرات فر آيند ‎Process Hazard Analysis‏ #تجزیه و تحلیل خطرات فرآیند 3۳115 را باید در سریعترین زمان ممکن برای هر یک. از فرآیندهای تحت پوشش با استفاده از اطلاعات ایمنی فرآیند انجام شود. تجزیه و تحلیل خطرات فرآیند حداقل هر ينج سال يكبار بروز رسانی شده و مورد ارزیلبی مجدد قرار گیرد و کلیه مستندات مرتبط با ن را برای تمام چرخه حیات فرآیند بايد حفظ و نگهداری نمود. 

صفحه 33:
gy || ag | روش های اجرایی عملیات ‎Operating Procedures‏ اين روش ها می بایست مکتوب بوده و دستورالعمل های واضح و کاملی را برای انجام مطمئن فعالیت های فرآیند تحت پوشش مهیا کرده و حاوی اطلاعات ایمنی فرآيند نيز باشد. (نمونه) روش هاى اجرايى عمليات بايد شامل يارامترهايى: فازهاى عملياتى» محدودیت های عملیات؛ شرایط ایمنی و بهداشت و ایمنی سیستمها و اقدامات و عملکردهای مرتبط با آن باشد. 

صفحه 34:
روش های اجرایی عملیات Operating Procedures ‏ضمناً روش های اجرایی می بایست به آسانی در دسترس کارکنانی که در فرآیند‎ ‏تحت پوشش فعالیت نموده و یا اقدامات تعمیر و نگهداری انجام می دهند قرار‎ ‏گیرد.‎ #همچنین لازم است مستمراً آنها را مورد بررسی و بازنگری قرار داده تا اطمینان حاصل شود که روش های اجرایی بازتاب دهنده عملیات در حال اجرا می باشند. اقدامات ایمنی کار می بایست در وضعیت های خاص منجمله ورود به فضاهای محصور و نیز عملیات هلیی که نیاز به قفل خارچی و نصب هشدارها (1.06[6 0111 160 - 0121) دارد را نیز در بر گیرد. 

صفحه 35:
آموزش بایدبه کارکنان یک فرآیند عملیلتی در زمینه نکات کلی فرآیند و روش های اجرایی عملیات آموزش های لازم داده شود. © اين آموزش ها مى تواند شامل: ایمنی خطرات بهداشتی ۱ خطرات مرتبط با اعمال اضطراری در فرآیند و نحوه انجام کار ایمن باشد. © انجام آموزش هاي اولیه قبل از واگذاری هر گونه وظیفه شغلی الزامی می باشد. دوره های بازآموزی مدون حداقل برای هر سه سال یکبار مورد نیاز می .چا هت هيد 

صفحه 36:
Contractors #تعيين مسئوليت بيمانكاران (كارفرمايان) در ارتباط با كاركران و كاركنانى که در زمينه تعمير و نكهدارى؛ نوسازى و اصلاح؛ و يا كارهاى اختصاصى ديكرى در فرأيندهاى تحت يوشش قانون 251/1 (فرايندهاى شيميايى) مشاركت دارندء الزامى است. 

صفحه 37:
بيذ مت Contractors اقداماتی که پیمانکاران باید انجام دهند: آموزش کارکنان خود به منظور انجام ایمن وظایف آگاهی کارکنان درباره خطرات بالقوه فرآیند آشنایی کافی با برنامه واکنش در شرایط اضطراری رعایت قوانین ایمنی در کارگاه مربوطه توسط کارکنان برنامه های مشاوره ای در زمینه خطرات محیط کار 

صفحه 38:
بازنگری ایمنی قبل از به راه اندازی ‎Pre-Start-Up Safety Review‏ بازنگری و بررسی ایمنی در تأسیسات و تسهیلات جدید و کارگاههایی که تغییرات قابل توجهی یافته انده بعنوان یک ضرورت مطرح می باشد تا: آنکه مشخص شود که ساخت و ساز و تجهیز نمودن فرآیند مورد بحث منطبق با مشخصه های طراحی می باشد اطمینان از فراهم شدن دستورالحمل ها و روشهای اجرلیی مرتبط یا ایمنی, عملیات تعمیر و نگهداری و واکنش در شرایط اضطراری اجرای برنامه های آموزشی برای هر یک از اپرتورها 

صفحه 39:


صفحه 40:
Mechanical Integrity کارفرما می بایست نسبت به برقراری و اعمال دستورالسمل های مدون و روش های کار مشخص به منظور عدم ایجاد نقص فنی در تجهیزات فرایند به طور مداوم اقدامنماید. 

صفحه 41:
Hot Work ‎cl p®‏ انجام عملیات داغ از قبیل: جوشکاری» لحیم کاری» آسیاب و یا کار با منلبع آتش در نزدیکی فرآیندهای شیمیایی دارای مواد شیمیایی با مقدار بیش از حد مجاز باید ‏حتماً )۳6۲۲۳ مجوز کارباید صادر گردد. ‎ 

صفحه 42:
مديريت تغييرات ابجاد شده در فر آیند ‎Management of Change‏ #برقرارى دستور العمل ها و روش هاى كار مدرن جهت مدیریت کردن تغییرات در فرآیندهای شیمیایی این استاندارد کارفرمای کل مجموعه و کارفرمایان پیمانکار را ملزم می نماید تا اطلاعات و آموزش لازم را در زمینه تغییرات ایجاد شده به کارگران مرتبط ارائه نمایند. در صورت لزوم اطلاعات ایمنی فرایند و روش های عملیات می بایست بروز رسانی كنوك 

صفحه 43:
بررسی وقایع ورویدادها ‎Incident Investigation‏ کارفرمایان باید در اسرع وقت (حداکثر تا ۴۸ ساعت) رویدادها و وقایعی که باعث انتشار فاجعه بار مواد شیمیایی شده و يا پتانسیل ایجاد آن را دارد شناسایی و مورد بررسی و تحقیق قرار دهند. باید یک تیم بررسی, متشکل از یک فرد مطلع در زمینه فریند مورد نظر و افراد دارای دلنش و تجربه کافی در زمینه بررسی و آنالیز حادثه ایجاد گردد. و گزارش مدون در زمینه حادثئه مورد نظر تهیه گردد. * این گزارشات باید حداقل برای مدت ۵ سال حفظ و نگهداری شوند. 

صفحه 44:
~~ Emergency Planning an Response کارفرمایان باید جهت شرایط اضطراری و وقوع بحران برنامه مدونی را طراحی نموده و به صورت مانورهای نمایشی مورد آزمایش قرار دهند. لین برنامه می بایست شامل روش های اجرلیی انتقال و جابجایی مواد شیمیایی که به میزان کم در محیط رها شده نیز باشد. 

صفحه 45:
ممیزی فرابند بر اساس الزامات قانونی Compliance Audits #كارفرمايان مى بايست هر سه سال يكبار استانداردها و الزامات قانونسازمانيهى دولتى كه بايد در فرايند رعايت كردد را مورد بازنكرى و ارزيابى قرار دهند و از انطباق و رعايت آنها در فرايند اطمينان حاصل كنند. 

صفحه 46:
1 5 * اسرار تجاری شر ‎Trade Secrets‏ #كليه كاركنان بايد توافق نامه رازداری در مورد اطلاعات مرتبط با فراینده مواد مورد استفاده و خطرات آنها را امضاء نموده تا بدینوسیله از افشاء اطلاعات و اسرار مربوط به شرکت جلوگیری به عمل آید. 

صفحه 47:
سر نلمه صد بییتسک۳۸ ] RMP ‏با‎ #قانون ]351۷ سازمان ‎OSHA‏ در خصوص فرآیندهای شیمیایی خیلی خطرناک تأثیر گذار بر روی کارگران شاغل در محل های کاری اعمال می شود ‎(RMP) gaits @‏ 118/4 براى محافظت از محيط زيست در برابر عواقب ناخواسته انفجارات و انتشار مواد ناشى از حوادث طراحى شده اند. ‎ 

صفحه 48:
)— پیشگیری از انتشار و آزاد شدن اتفاقی موادی است که می توانند در تماس کوتاه مدت و یا حاد باعث ایجاد صدمات جدی به جامعه و محیط گردد ۲ هدف دیگر آن کاهش شدت وقوع اینگونه حوادث می باشد. 

صفحه 49:
= 2 ‎Overall Risk Management‏ ‎Program‏ ‏#بر اساس لين قانون طرح مديريت ريسك بليد در خصوص همه تأسیسات و تسهیلات مربوط به تولید. فرآینده استفاده, انبارش و استعمال "مواد تحت ضابطه ‎Regulated (ob‏ ‎"Substances‏ طراحی و اجرا گردد 

صفحه 50:
: ‏و‎ 1 Overall Risk Management Program #در اين راستا 111115 رويكرد يكبارجه ای را در مورد شناسایی و مدیریت خطرات در تأسیسات دارای مواد تحت ضابطه خاص فراهم می کند. اجرای آن بر اساس نوع صنعت فرایند و عوامل دیگر در سه سطح انجام می شود. 

صفحه 51:
: ‏و‎ “ Overall Risk Management Program 6 شاملسه ب خش‌عمده می‌باشد: ۱- ارزیابی خطر ۲- برنامه پیشگیری ۳- برنامه واکنش در شرایط اضطراری 

صفحه 52:
ارزیابی خطر بيامدهاى مربوط به خارج از سازمان بدترين ستاريوى حلاثه ‎eked des‏ مختلف ثرات بر روی جامعه و عموم مردم ثرات بر روی محیط سازی سابقه ۵ سالهحوادت گذشته برنامه پیشگیری اطلاعات ‎Pro‏ روش های اجرایی Sigel سداس ستتين ‎arcu‏ بلزتكرى ايمنى قبل ازراه دزی ‎ous‏ ممیزی تحقیق و بررسی در مورد حوادت همکاری پرستل کار داغ ييمانكاران باسخ در شرايط اضطرارى برنامه ریزی اروش های اجرایی آموزش هماهنگی (960,) برنامه مدیریت ریسک تاید و تصدیق مالکان ثبت مدارک تجزیه و تحليل بيامد ها تاريخجه حوادث برنامه حفاظت پاسخ در شرایط اضطراری مستندسازی بروزرسانی 

صفحه 53:
آنالیز آنالیز ریسک برآورد کمی ریسک است که براساس ارزیابی مهندسی و تکنیکهای ریاف با براورد اعتمال و پیامد حادنه و ترکیب آنها ‎SS ope‏ ارزیابی ریسک ارزيابى ريسك نشان می دهد که ریسکها قابل قبول هستند یا نه. #ابلاغ ریسک عبارتست از ابلاغ نتایج ریسک به مراجع تصمیم گیری و مردم. #مد يريت ريسك برنامه ریزی» سازماندهی» هدايت و كنترل فعاليتها و دارائى هاى سازمان به نحوی که اثرات سوء بر عملکرد و اقتصاد آن در اثر حوادث به حداقل برسد. 

صفحه 54:
111611166 9119151 ۱6 1118111558558 2511 )اي 

صفحه 55:
#ارزيابى ريسك ۸5565510653 عون۳: یک واژه کلی است که برای شرح» توصیف مطالعه و تصمیم گیری در خصوص پیامدها و عواقب نامعلوم بکار می رود. #برآورد ريسك 11511111211011 11151 : اولين زير بخش از فرایند اززيابى ريسك می باشد كه شتامل شناسايى خطرات» تخمين يزركى پیامدهای مرتبط با اين خطرات» و همجنين برأورد احتمال وقوع آنها مى باشد. ©ارزشيابى ريسك 2573111211012 111515 : دومين زيربخش از فرايند ارزيابى ريسك بودهء و در واقع فرايند ييجيده اى از تعيبن اهميت یا ارزش خطرات شناسايى شده و برأورد ريسكهاى مربوط به أن خطرات مى باشد. 

صفحه 56:
مرور و مقایسه سه روش اصلی ارزیابی ریسک .شناسایی خطر ۲ برآورد احتمال ۳ تجزیه و تحلیل پیامد > ارزشیابی ریسک 

صفحه 57:
بطور کلی, مراحل ارزیابی ریسک در ساده‌ترین شکل خود نیاز به پاسخ به ستوالات ‎bd‏ دارد: * چه چیزی می تواند اشتباه باشد؟ * این اشتباه چقدر می‌تواند جدی باشد؟ * چقدر احتمال وقوع این اشتباه وجود دارد؟ * در قبال این اشتباه ما چه باید بکنیم؟ 

صفحه 58:
قبل از انجام هر ارزیابی ریسک موضوعات زیر بایستی شفاف گردند: ۱. هدف و استفاده نهایی از ارزیابی ریسک ۲. تعریف سیستمی که تجزیه و تحلیل می شود. ۴ دسته بندی نگرانی های اصلی ۴ منابع اطلاعاتی قبلی مورد استفاده . تنگناهای زمانی که در ارزیابی ریسک وجود دارد نی از ارزیابی ریسک در مراحل 7 افراد مورد نیاز و قابل دسترسی جهت پ ۷ روشهای بکار گرفته شده 

صفحه 59:
معیارهای عمومی ریسک * این معیارها فقط بعنوان راهنما بکار می روند و می تواند در صورت لزوم جهت تنامتب: با میستم یا فالیت تخت مطالمه ‎alt‏ کنند * مثلاً در هنكام راه اننازی خط تولید جدیت معیار احتمال همیشه تخییر نمی کند. * معیارها بایستی توسط همه اعضای تیم شرکت‌کننده در ارزیابی ریسک پیش از شروع کار توافق گردد. 

صفحه 60:
بالا آسیبمنجربه ناتولنی خسارت جسمانی یا مرگ و میر . خسایتبه عملکرد فسرکت برای یک دوره طولانی باپیامدهای تجاری- انحراف عمده در کیفیت Blo Wot Suda E ‏مواد سمى‎ (. هزينه تعمير بللا (بیشتر از ۱۵۰ هزار دلار) * رخدادن تکراری * حداقل یکبار در سال * چندین بار در چرخه حیات یک پروژه * مکرارا در شرایط مشابه اتفاق می‌افتد * بیشتر از 1/0۰ شانس وقوع ‎saa‏ و0 د 

صفحه 61:
5 آسیبی‌که نسیاز بسه مولقبت پزشکی دارد 8. خسایتبه عملکردشر کنر یک دوره کوتاه مدت انحراف عمده درکیفیت تاثیر متوسط روی تجارت 5 نشستفیر قابلگزایش رها سازی مواد غير سمى ‎D‏ هزینه تعمیر متوسط (بيشتر از ۱۰ هزار دلار) ‎ ‎ ‏* رخدادن کم * ممکن است گاهی اوقات اتفاق بیفتد (کمتر از یکبار در سال) ‎ ‏*بین ۱۰ 0۰۱5 شانس وقوع وجود دارد ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 62:
‎٩‏ لسیبی‌که نیاز به كمكهاى اولیه دارد ‎ ‏(. هزینه تسعمیر پسلئین ‎ ‎ ‎ ‎ ‎٠١‏ سال اتفاق مىافتد ‏* هركز مشاهده نشده است اما احساس میشود هنوز امکان وقوع دارد ‏*کمتر از 7/۱۰ شانس وقوع وجوددارد. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 63:
محاسیه یا اندازه گيري مقدار ریسك * ریسک همیشه به صورت عددی بیان مى شود که معمولا" از حاصلضرب احتمال وقوع در پامد یا شدت واقعه بدست می آید. * عدد ریسک واحد خاصی ندارد و بنابراین به صورت تنها معنی و مفهومی نخواهد داشت. * مثلا" اگر گفته شود که ریسک انجام کار یا فالیت خاص برابر ۲۰۰ است هیچگونه مفهومی را نمی رساند. اما اگر ریسک انجام دو کار مشابه یا انجام یک کار به دو روش مختلف و یا ریسک انجام کارهای متفاوت تعیین شوند. امکان مقایسه اعداد ریسک فراهم شده و بدین ترتیب اهمیت ها مشخص می گردد. 

صفحه 64:
سطوح ريسك *ریسکهای قابل قبول *ریسکهایی که تحت شرایط خاص قابل قبول هستند. *ریسکهای غیرقابل قبول 

صفحه 65:
* وقتی ماتریس ریسک و خطوط تعیین کننده میزان ریسک قلبل قبول تهیه و در اختیار طراح» سازنده بهره بردار و ۰۰۰ گذاشته شد آنن وقت او متوجه می‌شود که بای کاهش کدام دسته از ريسكها بليد تلاش كرده و راههليى را برای اجرا پیشنهاد نماید. * سپس سیستم مدیریتی تصمیم می‌گیرد که کدامیک از آنها یا همه آنها به اجرا گذاشته شوند که خود این تصمیم گیری نیاز به مطالعات مدیریتی دیگری دارد. 

صفحه 66:
كنترل ريت * كنترل ريسكه طرحها يا استراتزىهايى هستند كه ريسكها را تا سطح قابل قبول کاهش می‌دهند. * جائيكه سطح ريسك در منطقه شديدء بالا و متوسط قرار كيرد به اقدامات کنترلی جهت بحداقل رسانيدن يا حذف نكرانى (خطر) نياز دارند. * اقدامات بيشكيرانه احتمال وقوع يك رويداد را كاهش مىدهد و بهترين كزينه جهت ریسکهای بالا می‌باشند. * اقدامات اضطراری» تاثیر یا شدت رویدادی که اتفاق می‌افتد را کاهش می‌دهد. ؟ اقدامات پیشگیرانه با صرفه‌تر هستند. 

صفحه 67:
برای اجتناب از ریسک باید یکی از راههای زیر "انتخاب شود #حذف ریسک #کاهش ریسک #انتقال ریسک #پذیرش ریسک 

صفحه 68:
مراحل مدیریت کنترل خسارت به صورت ‏ - ۱0۳ Identify all loss exposute Evaluate the risk in each exposu: ‏أرزشيابى ريسك هر خطر شناسابى كليه خطرات (منابع تماس)‎ Implement the plan Develop a plan ‏تهيه يك طرح اچرای طرح‎ Monitor the system پایش سیستم 

صفحه 69:
فرايند مديريت کنترل خسارت ‎Loss Control Management‏ ٠ ° Treatment * Transfer * Toleration 

صفحه 70:
oan ريسك بصورت بيمه یافته چهت بازنگري ادواري 

صفحه 71:
‎١‏ - آناليز كيفى ريسك ۲- آنلیز نیمه کمی ریسک ۳- آنالی ز کمی ‎ 

صفحه 72:
تقوسعت نتایج اطلاعاتی موردنیاز © ييجيدكى فرآيند مورد آناليز قابلیت دسترسی به اطلاعات #متابع اطلاعاتى در دسترس #ميزان تخصص موردنياز براى كاربرد روش انتخابی #اثر ييامدهاى بالقوه 

صفحه 73:
فر آیند ارزیابی کمی ریسک ۱- آنالیز خطرات ۲- ارزیابی فرکانس ۳- آنالیز پیامد >- نمایش ریسک و ارزشیابی آن 

صفحه 74:
آنالیز خطرات ۱- تعریف اهداف و گستره آنالیز ۲- شناسائی خطرات ۳- تعیین پیامدهای موردنظر ع- شناسایی وقایع شروع کننده ۵- تعریف سناریوی حادثه 

صفحه 75:
شناسانی خطرات شناسایی خطر اولین و مهمترین گام در فرآیندارزیایی ریسک است آن در تلاش است تا نوع خطرات و محل آنها را مشخص کند. 

صفحه 76:
روشهای متداول شناسایی : "در یک سازمان چندین روش وجود دارد که از طریق آنها می توان خطرات احتمالی را شناسایی کرد: © بازرسى از محيط کار © بحث و كفتكو بين كاركران و مديران #مميزى توسط افرادى مستقل از سازمان بررسی و تجزیه و تحلیل ایمنی شفلی (5۸[) مطالعات عملیات و خطر و سایر روشهای واکاوی و شناسایی خطر برحسب نوع فرایند و خطرات ‎(FTA. FMEA, ETBA) sgog0‏ آمار و اطلاعات در مورد حوادث و ‎Gilg‏ 

صفحه 77:
روشهای متداو ل شناسایی خطرات - جك ليست ها FTA- ETBA - FMEA - HAZOP - What - If- از بين اين روشها 71/260۳ بیشترین کاربرد را در صنایع شیمیایی دارد. 

صفحه 78:
تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‎Job Safety Analysis‏ © ظ ت کنیکپ یشگیرواز حوادث وده که از آزدر جهت # ایجاد دستورالعمل ها و روش های اجرایی ایمن برای هر شغل #آموزش ایمنی در هر شغل #و سیستم های ایمن در محیط کار استفاده می نمایند 

صفحه 79:
تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‎Job Safety Analysis‏ #تکنیک 5۸[ از تکنیک های مطالعه کار 51107 ۷۷۵۲16 که به عنوان روش های مطالعه و سنجش کار معروفند. بوجود آمده است. #آنالیز ایمنی شغلی نیز از اصل ]9181211۷ استفاده می کند. پلی با این تفاوت كه ريسك را به جای محتوی کار ‎ole » Work Content‏ یکی از اجزاء تشکیل دهنده شغل مورد بررسی» اندازه گیری می نماید. 

صفحه 80:
تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‎Job Safety Analysis‏ ‎hol give )®‏ آنالیز ایمنی شغلی به صورت زیر است: #شغلی را که باید مورد آنالیز قرار گیرد انتخاب کنید ‎As)‏ ‏*آن شغل را با یک ترتیب منظم و بر اساس توالی مراحل شغل به ترتیب زمان وقوع, به قسمت های اصلی آن تفکیک ‎AR) aS‏ #با دیدگاه منتقدانه هر قسمت از اجزاء سازنده شغل را مشاهده و مورد ارزیابی قرار دهید تا بتوائید ریسک ‎ ‎ 

صفحه 81:
تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‎Job Safety Analysis‏ #اقدامات اصلاحی پیشنهادی رابه منظور حذف یا کاهش ریسک یک حادثه اجرا نمائید ( ط). سیستم های ایمن کار و دستورالعمل های ایمنی شغلی را برای شغل مربوطه به صورت مکتوب تنظیم نمائید (1). #سیستم های ایمنی کار و شیوه های انجام ایمنی شغلی را در فواصل زمانی منظم مورد بررسی مجدد قرار دهیدعا از به کارگیری آنها اطمینان حاصل نمائید )™ 

صفحه 82:


صفحه 83:
براي اینکه مطلبق‌با شرليط موجود باشد بليد تغبيراتى در آن اعمال شود. 

صفحه 84:
تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‎Job Safety Analysis‏ #معيارهليى كه بليد در زمان انتخاب ‎HLT cole Wo Jad‏ مورد توجه قرار بگیرد شامل موارد زیر می باشد: ۱. حوادث قبلی و خسارت به بار آمده ناشی از این حوادث ¥ حد اکثر پتانسیل خسارات و ضایعات ۲. احتمال وقوع مجدد ۲ الزامات قانونی ۸ تازگی و جدید بودن آن شفل ۶ تعداد کار کنانی که در معرض خطر قرار دارند 

صفحه 85:
تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل #زمانى که شتلی اتب مد ‎Job Safety Analysis‏ ‎٩‏ مرحله اول: شکستن و تفکیک كار به اجزاء سازنده و مراحل مختلف آن تقریبا ۱۵ مرحله در یک شغل وجود خواهد داشت. اگر تعداد این مراحل بیش از ۲۰ مرحله باشد شغل تحت بررسی» باید به اجزاء فرعی تقسیم و اگر تعداد این مراحل کمتر از ۱۰ مرحله باشد بایستی قسمت بزرگتری از ُن شغل مورد آنالیز قرار گیرد. لین تفکیک پذیری در مراحل انجام یک شغل نبلید خیلی کلی و نه چندان اختصاصی باشد. 

صفحه 86:
تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‎Job Safety Analysis‏ #مرحله دوم: شفل به صورت سیستماتیک از لحاظ ریسک فاکتورهای آن فاز کاری آناليز مى گردد. © مرحله سوم: جهت هر ريسك فاكتور شناسايى شده يكد اقدام كنترلى نيز وجود دارد. #سومین ستون (اقدامات كنترلى )» در واقع دستورالعمل هاى ايمنى شغلى مى باشد و اساس تهيه سيستم ايمنى كار را به صورت مكتوب شکل خواهد داد. 

صفحه 87:
کشیدن ترمز دسی آر و آسترين به مج /بازو از حرکات سریع و چنگش قوی 1 بیرون آوردن زاپاس از محل و چک فشار به کمر از تکنیکهای صحیح حمل بار استفاده ثماييد ردن فشار باد برداشتن قالباق استرین و با خراشیدگی در از یک دیلم مناسب استفاده تماييد دست اطمينان از سالم بودن جك و قرار ‎٠‏ افتلدن وسيله نقليه در اثر جك را بازرسى و امتحان نماييد گرفتن بر روی یک سطح صاف و فرورفتن جك در زمين محکم اطمینان از بی عیب و بی خطر بود افتادن وسیله نقلیه وسیله دومی به منظور حمایت از آن نقطه در نظر محل قرارگیری جک در زیر و بگیرید. نقلیه بالا بردن جك البته نه أنقدر كه جرخها ‎٠‏ فشار و ضربه به دست ها از حرکات سریع و چنگش قوی اجتتاب کنید از زمين جدا شوند شل كردن مهره جرخها اليز خوردن دست هاء كبود شدن | از دستكش استفاده كنيد آجار مناسب بكار ببريده از بند انگشتان و استرين حركات سريع و جنكش قوى اجتناب كنيد بالا بردن جك به طور كامل بر طبق ‎٠‏ فشار و ضربه به دست ها از حركات سريع و جنكش قوى اجتناب كنيد نظر سازنده بیرون آوردن چرخها به كمر افتادن روی پا ‎١‏ از تکنیکهای صحیح حمل بار استفلاه نمابيدء از دستكثر استفاده كنيد تا چنکش قوی تری داشته باشید وار كردن زايا فشار به از تکتیکهای صحیح حمل بار استفاده نمایید 

صفحه 88:
تکنیک های اد ۰ ۲ #اصول حاكم بر ايمنى سيستم #در ايمنى سيستم نكرانى اصلى براى كل سيستم, كاركرد صحيح آن بر اسا سآنچه که طراحی شده می باشد. بابراین با این هدف دیگ رکسی در اثر نقص فنی تجهیزات دچا رآسیب دیدگی و 

صفحه 89:
اصول حاکم بر ایمنی سیستم #با توجه به نظریه 3170 و 1.011115: مراحل مربوط به ایمنی سیستم به صورت زیر می باشد: شناسایی خطرات بالقوه قبل از وقوع حادثه. طراحی بر طبق اصول ایمنی موثر با مشخصات و ویژگی های عملیاتی» مقررات و معیارها. #ارزیلبی خیلی سریع در فازهای اولیه سیستم از طراحی روش های اجرلیی به منظور تطبيق أن با الزامات و معيارهاى كاربردى در ايمنى. © نظارت و يليش بيوسته از تمام جنبه های ایمنی, در سرتاسر طول عمر سيستم حتى در مرحله انهدام و دفع سیستم. 

صفحه 90:


صفحه 91:
‎es 550 3‏ روش هاى تجزيه و تحليل ‏#روشهای زیادی جهت تجزیه و تحلیل ایمنی سیستم ها مورد استفاده قرار مى كيرند كه ببارتند ‎ ‏7" تجزیه و تحلیل درخت خطا (۳ ) ‎ETBA ”‏ ۲ حالات شکست و اثرات آن (۳1۷612۸) ۲" مطالعه عملیات و خطر (71820۳) ” تكنيك بازنكرى در عمليات 19657161587 612110125 م0 02 عناوتسطعة 1" ” تجزيه و تحليل خطرات كراس 472313515 1182830 1055 از بين اين روشها ”11/8001 بيشترين كاربرد را در صنايع شيميايى دارد. ‎ 

صفحه 92:
0۳ اين رون در صنایع شیمیایی بکار گرفته شد منا 1 تی مورد ی در ‎Ar aioe‏ وا 8 مس ود کی ود عا 158115 نمودار جريان ‎PED ssl‏ نمودار جریان مکانیکی (تجهیزات)( 1۷1۳ نقشه کارخانه 9 روشهای عملیاتی روشهای اضطراری شرح وقایع (نقص هاء ‎Cut‏ هاء شبه حادثه ها و غیره) معمول که مورد بررسی قرار می گیرند عبارتند از: ان دهاء فشاره تر کیپ حالت مادهز سطح‌مایم: تست و نکهداری» خوردگی: ن لولف ویسکوزیته وغیره 

صفحه 93:
ررسى دياكراوهاى جريان و رويدهاى 5 ] اتقسيم سيستم به قسمتهاى (Node) ,<-. bal (Node) تخاب پارامتر رین ‎eel‏ کتترلی و اصلاحی ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 94:
مطمئناً قبل از آغاز ۴18260۳ باید زمینه‌های مناسب فراهم گردد از جمله: الف- تعهد مدیریت عالی به منظور تأمين منابع و حمايتهاى لازم ب- اعتبار بخشیدن به کار اعضاء گروه 1170۳ با شناساندن آنها و دادن اختيارات لازم به گروه. ج- حمايت از تصميمات كروه به منظور اجراى اقدامات پیشنهادی- د- در اختيار قراردادن منابع مورد نياز از جمله نقشدهاء دياكرامهاء طرحها و اطلاعات فنی مورد نیاز فرآیند 

صفحه 95:
ی LSS gael #بعد از حصول اطمینان از ایجاد یک زمینه مناسب می‌بایست مبادرت به تشکیل تیم 12.00۳ نمود. محوریت تیم با رهبر گروه است. #مطالعه 3۲۸2.0۳ نیازمند یک رهبر ورزیده است. 

صفحه 96:
© 3-2-5- مراحل انجام 11420۳ 9 بررسي مدارك و اطلاعات ‎:HAZOP 4) . sid‏ مستندات مورد نیاز جهت بررسي شامل موارد زیر مي‌شوند: شرح عملیات (رویدادها و دياگرام‌هاي عملیات) شرح استفاده از ابزارها و طرح‌هاي تجهیزات عملياتي مدارك مربوط ‎a:‏ نصب, راه اندازي و نگهداري دستگاه‌ها اطلاعات محیط دروني و بيروني مثل: دماء رطوبت, فشارء وضعیت آب و هواء سيل‌خيزي, 

صفحه 97:
®3-2- تكنيك ۲۲۸70۳ 3-2-9- مراحل انجام ۲۲۸720۳ #بررسي مدارك و اطلاعات فني در 1۸70۳]: #رهبر كروه بايد اطمينان حاصل كند نمام فرآيندهاي حیطه مورد مطالعه از لحاظ اطلاعات فني بررسي شده اند. همچنین بايد از معتبر بودن اطلاعات اطمینان حاصل شود و اطلاعات ناقص و ‎pat‏ معتبر مورد بررسي قرار نگیرد. در صورتیکه قسمتي از فرآیند قرار است که کنار گذاشته شود باید با توافق اعضاء صورت نگیرد و دلایل مربوط به آن ثبت و به مدیریت عالي گزارش شود. 

صفحه 98:
HAZOP ‏انجام‎ jee -3-2-5° = -.@ ‎alse‏ و دستگاه‌ها باید براي بررسي و تجزیه و تحلیل به قسمت‌هاي کوچكتري تقسیم شوند. اين تقسيم بندي نباید اعضاء گروه را در به کار بردن کلمات راهنما دچار سردرگمي کند. ‏*گروه همچنین باید در ریز شدن فرآیندها و فعالیت‌ها با توجه به اهداف و زمان مطالعه پرداختن به جزئیات مورد نیاز و متناسب با اهداف ‏است. 

صفحه 99:
3-2-9- مراحل انجام 11820178 انتخات ز نم * 8با توجه به شناخت رهبر و اعضاي گروه از فرآیند. زیرسیستم‌ها بر اساس توالي عملیات و اهمیت فرآیندها انتخاب مي‌شوند. هر زیر سیستم باید دقیقاً شناسايي و به همه اعضاء مدرف. ‎ok‏ 

صفحه 100:
@3-2-5¢- مراحل انجام : ‎HAZOP‏ ‏#انتخاب پارامتر: *پارامترها از آن ‎ug‏ اهمیت دارند که مي‌توان انحرافات آنها را از طراحي تجزیه و تحلیل کنیم. بنابراين بايد به دنبال پارامترهاي مهم بود. اهمیت پارامترها توسط تجزیه و تحلیل و شناخت اعضاء گروه معین مي‌گردد: اين پارامترها طبیعتاً در صنایع مختلف متفاوت است. گروه باید مجموعه پارامترها را با توافق نظر مستند سازد. براي نمونه در غالب شرکت‌هاي نفتي و شيميايي که داراي فرآيندهاي پیوسته هستند از پارامترهاي زیر استفاده شده است. 

صفحه 101:
3-9- تكنيك 11۸70۳ 3-2-9- مراحل انجام 11۸70۳ #انتخاب پارامتر: ‎Tewperctre‏ )48( ‎Gal) Grey‏ اه سس (خطاي مسب (فرسایش) تسه( (نگيداري) ‎Pow‏ (جريان) ‎(cht) Level ‎Pressure‏ (فشار) ‏مم0 )2:4( ‏مس یی (نحود لاستفادم از لبزار) ون _ (خوردگیا ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 102:
©3-6- تكنيك 1147012 ©3-2-6- مراحل انجام 114207 ©انتخاب كلمات راهنما: (11010 ©01110©) ©كلمات راهنماي انتخاب شده بايد متناسب با بارامترهاي مهم فرآيند ( مثل جریان» دماء فشار و ...) و همجنين ديكر عمليات سيستم ( مثل روشن شدن يا خاموش شدن دستگاه, تست کردن؛ تگهداري و ... .) باشد. *در ادامه نمونه‌هايي از کلمات راهنما ۲۲۸720۳ فرآیند و انسان و رویه شرح داده مي‌شوند: 

صفحه 103:
کلمه راهنما No/Not More Less As Well As Part Of Reverse OtherThan مفهوم نفي کامل منظور و عمل موردنظر افزايش كمي كاهش كمي افزايش كيفي كاهش كيفي عكس فعاليت مورد انتظار بطور كامل جايكزين شدن مثال عدم جريان ماده در لوله دماي بیشتر از حد طراحي نشده فشار کمتر از حد نرمال همه دریچه‌ها درست بسته شده اند ‎Lass‏ بخشي از سیستم به موقع خاموش شده است. برگشت جربان زمانیکه سیستم خاموش مي‌شود. وجود مایع در لوله گاز 

صفحه 104:
مفهرم هیچ بخشي از نتیجه مورد نظر حاصل نشده افزايش كمي در ميزان يك بارامتر فيزيكي کاهش كمي در ميزان يك بارامتر فيزيكي فعاليت موردنظر انجام مي شود اما نتايج اضافي حاصل مي شود فقط بخشي از فعاليت موردنظر انجام مي شود عکس آن چيزي که مدنظر بیده انجام مي شود مانند معكوس شدن جريان در بيك لوله هيج بخشي از فعلیت میردنظر انجام نمي شود و فعلیت ديگري جايكزين أن امي شود خيلي زود یا به ترتیب نادرست. خيلي دير يا به ترتيب نادرست HAZOP عبارت راهتما ‎Not, No, None‏ More, higher, greater Less,lower ‘As well as Part of Reverse Other Than Sooner Than Later Than 

صفحه 105:
3-2-9- مراحل انجام 118420۳ ‎e‏ تعیین انحرافات پارامتر: *ترکیب هر کلمه راهنما با هر پارامتر يك انحراف را تشکیل مي‌دهد. در واقع منظور انحراف از مقدار طراحي شده است. تکته مهم در ایتجا اين است که مطمئن شویم طراحي موجود درست است. پس باید با استفاده از مدارك و اطلاعات از قابل قبول بودن طراحي موجود اطمینان حاصل 

صفحه 106:
©3-6- تكنيك 1142017 3-2-9- مراحل انجام 118207 #تعيين انحرافات بارامتر: #*اثرات بايد در اهداف مطالعه 1147017 معين شده باشند. اما 1142707 يك روش كيفي است و از اين بابت کاملاً متكي به تجزیه و دانش اعضاء گروه است. در صورتیکه به دلیل اطلاعات ناقص, نتوان راجع به مهم بودن اثرات تصميم‌گيري کرد باید اقدامات مضاعفي فراهم شود تا اين ابهام رفع كردد. اين اقدامات مي‌بایست مستند شود و از آن گزارش تهیه گردد. 

صفحه 107:
*پس از شناسايي خطرات لازم است آنها را اولویت بندي کرد. بمنظور رتبه بندي نسبي که بيشتر براي خطرات شيميايي بكار مي رود از شاخص هايي مانند ۲0۷۷ 210202 و ‎SHI‏ ‏استفاده مي کند 

صفحه 108:
شاخص حریق و انفجار 0۷۷ این شاخص توسط شرکت شیمیایی ‎DOW‏ بمنظور رتبه بندی نسبی ریسک حریق و انفجار یک فرایند شیمیایی ارائه شده است. برای محاسبه این شاخص از سه فاکتور زیر استفاده می شود: © فاكتور مواد خطرات عمومی فرآیند خطرات خاص فرآیند 

صفحه 109:
DOWFEI = MF 7 PUH = (1 + SPH) (1 + GPH) PUH: PROCESS UNIT HAZARD SPH: SPECIFIC PROCESS HAZARD GPH:GENERAL PROCESS HAZARD 

صفحه 110:
#براي انتشار مواد گازي: AQ = 4.751 *10 - 4D? Pa (MW/(T+273.10)12 ۶8 میزین‌هولبرد (19/5) (Kpa) glo jlis Pa® ‏وزن‌مولکولیماده‎ 8 ©1 دمايفرليند درجه سانتوكراد © قطر سورلخ 72271 

صفحه 111:
انتشار مواد ‎aslo‏ در اين حالت كميت هوابرد ناشي از پاشیدن و کمیت هوابرد ناشي از جوشیدن استخر مایع با هم جمع شده و کمیت هوابرد كلي را بدست مي دهد. 52° نهایت شاخص داو بصورت زیر محاسبه مي گردد: DOWCEI = 655.1 (AQ/ERPG,) °5 #در این رانطد 1۳16 توسط سازمان ۸1۲1۸ بر حسب میلی گرم بر متر مکعب بیان میگردد. 

صفحه 112:
080 ges bis << #اين شاخص پس از فاجعه فلیکسبورو در سال 1985 طراحي شد. موند ویرایش 1972 داو را اصلاح کرد. اصلاحات عمده شامل موازد زير مي شود: - مطالعه وسیع تر تأسیسات فرآیند و نگهداري مواد (انبار, تخلیه و بارگيري) - پروسه مواد شيميايي که خاصیت انفجاري دارند مورد توجه قرار گرفته - به خطرات هیدروژن توجه شده - خطرات خاص بيشتري از فرایند بررسي شده - سمیت در ارزيابي لحاظ گردیده 

صفحه 113:
Material Factor = 0 ۴ 0 ‎He aS®‏ برحسب کالري بر گرم اندازه گيري مي شود. ‎ 

صفحه 114:
© فاكتور مواد سيس بر اساس موارد زیر تعدیل يا اصلاح مي كردد: الف - خواص مواد فرآيند ب - كميتهاي مواد ج - نوع فرآيند و امكان كنترل آن د - شرايط فرآيند ه - خطرات حاد بهداشتي د - جيدمان فرآيند 

صفحه 115:
:شاخص موند عبارتند از 1- فاکتور مواد 2 خطرات خاص مواد 3- خطرات خاص فرآیند 4- خطرات عمومي فرآیند 5- فاکتور سمیت 6- خطرات چیدمان 7- خطرات سمیت 

صفحه 116:
شاخص 5۱۷ #اين شاخص براي مواد بشدت سمي بكار مي رود و بصورت زير محاسبه مي شود: ‎EVP‏ SHI— ‏فشار بخار تعاد لاس و بصورت زیر محاسبه مي‎ 7۷۳ ٩ ‏شود:‎ ‏سح جر‎ VPx1 Oo 760 5 ©1728 فشار بخار ماده در دمای20 درجه سانتیگراد است 6 تتراکم سمینجاد اسنبر حسب۳( #براي مواد پودري و مواد جامد و آثروسلها فشار بخار ماده با حداکثر غلظت ماده که مي تواند پس از گذراندن مسافت ته نشيني 100 متر از نقطه انتشار در هوا حمل شود جایگزین مي گردد. 

صفحه 117:
= آرزيابي فر نس #هدف آنالیز فرکانس برآورد رخداد هر واقعه نامطلوب یا سناريوي حادثه است این آنالیز را مي توان به دو روش انجام داد: #الف - استفاده از مستندات کارخانه 9 FMEA. ETA. FTA aiile ‏9ب - استفاده از روشهايي‎ HRA 

صفحه 118:
3- asl, LET *آنالیز پیامد حادثه براي تعیین بيآمد حوادث شديد بالقوه در تأسيسات, کارگران و محیط بايد انجام كيرد. يك آناليز ييامد حادثه شامل: 1- شرح حادثه بالقوه (انفجار مخزنء انفجار لوله. نقص شير ايمني و حريق). 2- براوردي از كميت مواد منتشره (مواد سمي» قابل اشتعال و منفجره) 3- - در صورت امكان محاسبه اي از انتشار مواد منتشره (كاز يا مايع تبخير شده). 4- ارزيابي از اثرات زیان آور (سمي, تشعشع حرارتي, موج انفجار). 

صفحه 119:
:واقعه دو مرحله لازم است 1- مدلي براي برآورد ييامد فيزيكي 2- مدلي براي برآورد بيامدهاي انساني و مادي 

صفحه 120:
ييامد بك سناريوى حادنه را مي توان :با يك روش سه مرحله اي تعيين كرد ‎oe ae 1‏ منبع (يعني میزان انتشار یا رها شدن و نحوه ‏2- ارزيابي مواجهه يعني میزان مواجهه فرد با انتشار ‏3- ارزيابي اثرات بهداشتي پیامد مورد نظر ‎ 

صفحه 121:
Source term ‏مدلهاي‎ #در اين مدلها براي برآورد میزان انتشار گاز از سيستمهاي تحت فشار از مشخصات اولیه منبع (دما و فشار) در ‎eo cules lal‏ ود *از این مدلها مي توان به مدل 170ظ و ‎Stewart‏ 9 ‎Lightfoot‏ اشاره کرد. 

صفحه 122:
© انتشار جوى ابرهاى بخاربه سه عامل بنستكى دارد: ©1- ويزكيهاى ماده آزاد شده ©2- شرايط جوى ©- منطة در بين مدلهای انتشار مدل 619527 کاربرد زیادی داشته و استفاده ا زآن بوپژه در انتشا ر گاز متراکم متداول است 

صفحه 123:
مدلهاي حریق و انفجار مدياق ‎ee‏ ۱ تی در فواصل مختلف از حریق بكار مى روند برخی از اين مدلها عبار ۱- 576 0001 20۳1۳060) برای مواقعی است که حریق ناشی از اشتعال یک مایع در یک فضای بسته ماتند مخزن مدنظر است. 7۲ 5۳76 0001 11۳060۳01۳860 برای حریق گاز مایع است که در یک فضای باز بصورت استخر پراکنده شده است. ‎fire -۳‏ 6 [برای حریقی که در اثر نشت یا ترکیبدن خط لوله گاز تحت فشار یا گاز مایع تحت فشار ا ‏۴- 31.۰۷ در اثر گرم شدن سریع یک مخزن حاوی مایع تحت فشار, بخار داخل مخزن افزایش يافته و فشار وارد بر جداره مخزن بیشتر خواهد شد. اگر این فشار به حد معینی برسد مخزن منفجر می شود. ‎ ‎ 

صفحه 124:
مدلهاي ‎ail‏ نفجار برای تعیین فشار حاصل از انفجار در فواصل مختلف بکار می روند. ااز مدلهای انفجار می توان به موارد زیر اشاره کردد Us Army TNT Equivalency® Uk HSE TNT® TNO Multi - Energy® Baker - Streblow® 

صفحه 125:
نمايش ريسك و ارزشيابي آن ريسك را به طور مختلفى مى توان بيان كرد: گرسک فردی ریسک اجتماعی #ریسک مالی ریسک اکولوژیکی #ریسک جغرافیایی 

صفحه 126:
ريسك فردي ‎4118-1١©‏ :يا متوسط ريسك فردى براى يرسنل عملياتى يى تأسيسات با درنظر كرفتن درصد زمانى مواجهه با خطر در سال PLE. IN, <Q © حتمل له رگدر سللیسولی‌کلیه پسرسنل 6 تعداد لفراد دیگیر در طول‌سدل © © متوسط درصد مولجهه AIR= 

صفحه 127:
۲- 1۷11833 بالاترین مقدار ریسک فردی در هر نقطه جغرافیایی. ۳- ۳۸۸34 پتانسیل تعداد مرگ و میر در گروهی از افراد است که در مدت معینی در معرض فعالیت معین قرار دارند. بلط 8 یط ‎Nu 8760‏ ی ‎FL‏ و 00 ‎FAR yea “Ny, .x8760‏ ا نرخ حادثه منجربه مرگدر منطقه مشخ صرشده ۴ نرخ حادله منجر به مرگدر کل تأسیسان(۷6۵۲/۱) 

صفحه 128:
#واقعه شناسایی شده ممکن است یک یا چند پیامد داشته باشد (بسته به ترتیب وقایعی که واقعه اولی را دنبال می کنند). برای مثال نشت مایع فرار قابل اشتعال از لوله می تواند باعث حریق آنی (: ©[ 6 تشکیل ابر قابل اشتعال که مى تواند ‎(Plash fire) cet‏ يا انفجار ابر بخار شود. مواد همچنین ممکن است اصلا مشتعل نشده و تشکیل ابر سمی بدهند. این سناریوهای بالقوه حادثه پیامدهای واقعه نامیده می شوند. 

صفحه 129:
۱- اختیاری و غیر اختیاری بودن ریسکد ۲- اثرات آنی یا تأخیری خطر ۳- وجود يا عدم وجود جایگزین ۴- درجه ریسک مشخص شده ۵- عام یا خاص بودن خطر ۶- برگشت پذیر یا برگشت ناپذیر بودن پیامد ریسک 

صفحه 130:
LARP Jolt” #اين اصل كه توسط 11515 ارائه شده بیان می کند که حدی از ریسک. وجود دارد که غیرقابل قبول یا غیر قابل تحمل است. ‎As Low As Reasonably Practicable‏ © 

صفحه 131:
TOLERABLE if cost of reduction would exceed the improvement ained NEGLIGIBLE RISK Necessary only to ensure that risks remain at this level . BROADLY ‏مه‎ > ACCEPTABLE éeuiled working REGION to demonstrate ALARP) ALARP ~As Low As Reasonably Practicable 

صفحه 132:
0 توضصيه عملي براي اجراي برنامه ‎s‏ ‎HSE‏ 1( تمامي عملیات را به دقت و به صورت استراتژیك از نظر إحتمال وقوع حوادث بررسي كنيد, اطمينان حا كنيد كه تمامي مدیران سازمان, مديرعامل و هيئت مديره هيجكاه توسط مسائل پیش بيني تشده عافلگیر نخواهند شد. 2) يك برنامه استراتژيك بلند مدت تهيه كنيد و شرایط اجراي آن را بدون اغماض, از طریق انحادیه و برنامه هاي آموزشي بررسي نمایید. 

صفحه 133:
3) شبکه اي از متخصصین 1351 قابل اعتماد تشکیل دهید تا به عنوان نقاط تماس بين كروه هاي كاري عمل كنند. 4( انتظارات واقعي مدیران اجرايي» مدیرعامل و هیئت مدیره از عملکرد ‎HSE‏ را دقیقا مشخص 5) بين ميدران اجرايي» مدیران مالي و تولید و مسوولین امور قانوني» يك شبکه ارتباطي قوي تشکیل دهید و بطور مستمر براي بهبود اين روابط تلاش کنید. 

صفحه 134:
6( نقش و مسقولیت 115۳ را به روشني براي وههاي كاري» عملياتي و پرسنلي از قبیل مهندسي, بازاريابي و فروش تعریف کنید. 7) قابلیت هاي پرسنل ‎HSE‏ و کیفیت کار مشاوران خارجي را تا حد امکان بهبود دهید. 8) در مراحل اولیه, بر روي موفقیت چشمگیر و بارز در يك یا دو ناحیه كليدي» متمرکز شوید. 

صفحه 135:
9) سيستمهايي براي ارزيابي عملکرد و بازرسي ایجاد کنید و به تناوب» هيئت مدیره را در جریان عملکرد و مسائل مربوطه قرار دهید. 0) زمان خود را متعادل کنید: در رده ‎slp‏ بالا و پایین سازمان در داخل و خارج شرکت 

صفحه 136:
joi FOR 28 i 

مقدمه سیستم : HSE سیستم مدیریت ایمنی بهداشت OHSAS- 18000 سیستم مدیریت محیط زیست ISO- 14000 سیستم مدیریت ادغام شده IMS HSEدر حقیقت تلفیقی است از سیستمهای مدیریت ایمنی و بهداشت و محیط زیست و زیر مجموعه IMSمی باشد تاريخچه در س)ال 1984كمپ)اني Shellدر سيس)تم ه)اي م)ديريت كمپ)اني ه )ا)زمت)د ي خ)و )د )تغي)ي)ري) ايج)ا)د )نم)ود) ك)ه ا)ين) )ت)غي)ير )بر)گر) )فت)ه ش)د ) ه)ا ) ه )ك)اهش )چ)ش)م)گير) )م)يزان ر من)ج)ر ب) ) Dupontب)ود) .اين تغ)ي)ي ) حوادث در نيمه دوم دهه 80گرديد. سيس)تم م)ديريت HSEك)ه م)ا اكن)ون مي شناس)يم در حقيقت هم)ا)ن سي)س)تم م)ديريت () EPاكتش)اف )و تولي)د) در) اوا)خ)ر ده)ه 80مي باشد. پیشرفتهای اخیر ‏اخ)یرًا این سیس)تم پیش)رفت ه)ای قاب)ل قب)ولی را بخص)وص در زمین)ه ک)اهش ح)وادث ب)اعث گردی)ده ب)ه طوریک)ه در این س)الها س)رعت ک)اهش ح)وادث رش)د چش)مگیری داش)ته است. دالیل استقرار سیستم HSE اق)دامات دولت ه)ا و س)ازمانهاي دول)تي ب)راي تش)ويق بيش)تر نظ)امخودكن)ترلي در س)ازمانها ب)ا ايج)اد حس مس)ئوليت پ)ذيري و قانونمندي در آنها تغي)يرات در ق)وانين و مق)ررات از ط)رف س)ازمانهاي ق)انون گ)ذاردر ارتباط با نيازمنديها و الزامات عملكردي سازمانها آگ)اهي بيش)تر جوام)ع از مس)ايل زيس)ت محيطي و انتظ)ارات وتوقع)ات م)ردم از س)ازمانها در م)ورد پيش)گيري از آل)ودگي و رعايت جنبه هاي زيست محيطي فعاليتهايي كه انجام مي دهند. انتظ)ارات فراين)ده كاركن)ان س)ازمانها ب)راي داش)تن ي)ك محي)طكاري ايمن ،بهداشتي و بدون آلودگي دالیل استقرار سیستم HSE آگ)اهي بيش)تر كارفرماي)ان در زمين)ه مس)ايل ايم)ني و زيس)ته كار)من)دان اخالقي ک)ه نس)ب)ت ب) ) محي)طي و پ)ذيرفت)ن تعه)د ) خود و جامعه دارند. ناتواني ق)وانين و اس)تانداردهاي اجب)اري در ف)راهم نم)ودنبه)بو)ده)اي)ي د )ر عملك)ر)د س)از)م)ان )و تش)ويق) نم)ودن) آن)ه)ا) ب)را)ي رسيدن به بهترين سطح فعاليت خود. هزين)ه ه)اي فزاين)دة ح)وادث و جريم)ه ه)اي ناش)ي از ع)دمرعايت قوانين و مقررات. نيازمن)ديهاي مش)تري در قرارداده)اي عم)ده از نظ)ر مس)تقرب)و)د)ن س)يس)تم)هاي)خ)ا)ص ايم)ني و)ب)هداش)ت)و ز)يس)ت محيطي در سازمان فوايد ادغام -1اختصاص صحيح و منطقي منابع -2ايجاد تصوير بهتري از سازمان -3بهبود عملكرد سازمان -4بهبود رضايت مشتري -5كاهش پيچيدگي و سردرگمي مراحل ادغام -1شناسايي فواصل خالي ((:Identification of GAP3 يك بازنگري اوليه مي تواند شامل سؤاالت زير باشد: در حال حاضر سازمان از نظر مطابقت با قوانين و مقرراتمربوطه و استانداردها در چه سطحي است؟ خطرات عمده و جنبه ها يا اثرات زيست محيطي مهم چهمواردي مي باشند؟ كداميك از اين موارد ريسك غير قابل قبولي را براي مردم و يامحيط زيست ايجاد مي نمايند؟ براي به حداقل رساندن و مديريت اين ريسك ها چه اقداميصورت گرفته است؟ تجزيه گذشتة سازمان در كاهش و مديريت اين ريسك ها چهبوده است؟ -2اقدامات كنترلی موقتي: استقرار و اجراي روشهاي اجرائي تغيير نحوه انجام فعاليتهاي كاري فراهم كردن تجهيزات ايمني براي پرسنل بهبود روشهاي جابجايي و انبارش كاالهاي خطرناك بهبود و يا تغيير فرآيندها فراهم نمودن آموزش هاي مناسب بهبود روشهاي پايش و كنترل آالينده ها پايه ريزي يك رويه مشورتي در سازمان تدوين روشهاي اجرائي در شرايط اضطراري -اجراي نيازمنديهاي قانوني  -3طرح ريزي و اجراي سيستم ادغام شده: -1تعيين خط مشي هاي مديريت -2تهيه و تنظيم اهداف كالن براي استقرار و ادغام سيستم -3استقرار يك برنامه اجرايي با اهداف كالن و شاخصها -4ابالغ كردن برنامه -5فراهم نمودن آموزشهاي مرتبط -6تهيه مستندات سيستم -7اجراي سيستم در سازمان -8پياده سازي شيوه هايي براي اندازه گيري كارآيي سيستم و مطابقت آن با استانداردها و قوانين و مقررات -9بازنگري و بهبود مستمر سيستم انفجار فلکسیبورو انفجار دریای شمال انفجار نیو مکزیکو انفجار پاسادنا حادثه فلکسیبورو کارخانه فلکسیبورو در انگلستان: در 30می 1974نشت سیکلوهگزان از راکتور در اثر جرقه به انفجار مهیب منجر شد و چندین کارخانه مجاور را نابود کرد. 28نفر کشته و 36نفر مجروح. خوشبختانه حادثه در روز یکشنبه بود و تعداد قربانیان نسبتا کم بود. حادثه بوپال کارخانه بوپال هند: سوم دسامبر 1984 نشست متیل ایزوسیانات منجر به اتشار بخارات در محدوده کارخانه شد. مسمومیت بیش از 2500نفر و مجروح شدن بیش از ده برابر این رقم. انفجار ورمز ‏کارخانه ورمز در آلمان: 21نوامبر 1988 ‏انفجار مخزن نگهداری مایع دی اکسید کربن 3نفر کشته و بیش از 10نفر مجروح و خساراتی بالغ بر 20میلیون دالر و 3ماه توقف تولید انفجار پپكون ‏شرکت پپکون در 12مایلی الس وگاس برای تولید پرکلرات آمونیوم 4می سال 1988 ‏انفجار بدنبال یک حریق روی داد اما علت حریق احتماال نشت گاز از خط لوله گاز طبیعی و جوشکاری در محوطه بوده است. 2نفر کشته و 350نفر مجروح و خسارات بالغ بر 100میلیون دالر. انفجار فيليپس ‏انفجار پتروشيمي فيليپس در تگزاس 23اكتبر سال 1989 ‏انفجار در اثر نشت گاز اتيلن بود كه باعث انفجار دو مخزن ايزوبوتان شد شدت انفجار معادل 4و 2تن تي .ان .تي بود 23نفر کشته و 130نفر مجروح شدند. مديريت ايمني فرآيند Process Safety Management مقدمه ‏هدف از اس)تاندارد م)ديريت ايم)ني در فرآين)دهاي م)واد ‏Highly ‏Hazardous شيميايي بسيار خطر ناك Chemicalsیا 29CFR1910. 119 ‏پيش)گيري از ع)واقب فاجع)ه ب)ار انتش)ار مfواد شfيميايي سfمي ،واfكنfش پfذير ،fق fابfل اشfتعال ،fقاfبfل fانفجfار از فرآيندهاي مذكور می باشد. ‏فرآيند یعنی هر گونه فعاليت يا تركيبي از فعاليتها از قبيل كاربرد ،ذخيره سازي ،توليد ،پردازش و يا انتقال و جابجايي مواد شيميايي كامًال خطر ناك مهمترين دليل تمركز بر روي ،PSMنصب و راه اندازی فرایندها و تاسیسات بزرگتر بوده که باعث افزایش فجايع و حوادث خطرناك در پروسه هاي توليدي و تاسيسات صنعتي مي شود. هدف از اين بحث ‏معرفي مديريت ايمني فرآيند ارائه سوابق علت وجود آمدن قوانين مربوطه تعاريف كاربردي در اين زمينه ‏الزامات مديريت ايمني فرآيند در سطح دنیا سوابق ‏Background بروز حوادث عمده در سطح جهان: .1انفج)ار ش)يميايي در اي)الت تگ)زاس ،در س)ال 1947ك)ه ب)اعث كش)ته ش)دن 581نف)ر و مج)روح ش)دن ح)دود3500 نفر گرديد .2نشت گاز متيل ايزو سيانيد در بوپال هند در سال 1984 .3انفج)ار س)كوي نف)تي پ)ايپر آلف)ا در دري)اي ش)مال در س)ال 1988 توجه بخش صنعتي را بدين مشكل جلب نمود. قوانين PSM PSM سيس)تم يكپارچ)ه اي در ق)الب برنامfه مfديريت جامع ،براي ايمني شيميايي بنيان گذاشته است. شركتها از طريق كاربرد .1تكنولوژيهای یکسان .2دستورالعمل ها و روش هاي اجرایی هماهنگ .3اقدامات مديريتی يكپارچه قادر به توسعه يك استراتژي ايمني بوده که به طور مؤثر بر فرايندها نظارت نموده تا از انتشار گازها و بخارات قابل اشتعال و مواد منفجره در محيط جلوگيري گردد. PSM الزامات Application كاربرد Exceptions موارد استثنا Process Safety Information اطالعات ايمني فرايند Employee Involvement مشاركت كاركنان Process Hazard Analysis تجزيه وتحليل خطرات فرآيند Operating Procedures روش هاي اجرایی عمليات آموزش Contractors پيمانكاران الزامات PSM بازنگري و بازرسي ايمني قبل از شروع بكار Pre-Start-Up Safety Review عدم نقص فني Mechanical Integrity عمليات داغ Hot Work مديريت تغييرات ايجاد شده در فرآيند Management of Change بررسي وقايع ورویدادها Incident Investigation برنامه ريزي واكنش در شرايط اضطراري Emergency Planning and ‏Response مميزي فرايند بر اساس الزامات قانوني Compliance Audits اسرار تجاری شرکت Trade Secrets كاربرد Application اين استاندارد براي فرآيندهايي بكار گرفته مي شود كه: در بردارنده مواد سمي در حد آستانه و یا باالتر مواد شيميايي واكنش پذير در حد آستانه و یا باالتر مايعات و گازهاي قابل اشتعال با وزن بيشتر از 10000پوند فرآيندهاي توليدي مواد منفجره و ادوات اشتعال پذير موارد استثنا Exceptions .1 .2 .3 .4 .5 .6 تاسيسات كوچك ساختمانها تاسيساتی که به طور معمول از راه دور کنترل می شوند و کسی در آنها حضور ندارد فعالیت های حفاری و تعمیر چاههاي نفت و گاز سوختهاي هيدروكربني كه صرفًا جزء مصارف جنبي كارگاهها بوده و به عنوان سوخت مصرف نمي شوند مخازن ذخيره هوايي مايعات قابل اشتعال و مسيرهاي نقل و انتقال مواد مرتبط با اين مخازن كه بدون استفاده از سيستم هاي خنك كننده ،درجه حرارتي كمتر از نقطه جوش معمول خود قرار دارند مگر اينكه اين مخازن هوايي در ارتباط و يا در مجاورت فرآيندي باشند كه خطر بروز حادثه در آن وجود داشته و اين خطر نيز ممكن است نهايتا اين مخازن را در بر گيرد تحت پوشش استاندارد PMSقرار نمي گيرند اطالعات ايمني فرايند ‏Process Safety Information ‏ .1 .2 .3 گرد آوري و تدوين اطالعات ايمني فرآيند از قبيل اطالعات در مورد خطرات مواد شيميايي بسيار خطرناك اطالعات تكنولوژي ،فنی تجهيزات فرآيند مشاركت كاركنان ‏Employee Involvement ‏پرس)نل و نماين)دگان آنه)ا مي بايس)ت در جري)ان ام)ور مرتب)ط ب)ا تجزي)ه و تحلي)ل خط)رات فرآين)د و ديگ)ر م)وارد م)ديريت ايم)ني فرآين)د ق)رار داده ش)وند( .بfر اسfاس یک برنامه مدون) ‏الزم اس)ت كاركن)ان و نماين)دگان آنه)ا در م)ورد نت)ايج خط)رات فرآين)د و كلي)ه اطالع)ات مرتب)ط ب)ا آن آگ)اهی داشته باشند. ‏در اين اینج)ا كاركن)ان منظ)ور اف)راد حاض)ر در كارگ)اه و پيمانكاران مي باشند. تجزيه وتحليل خطرات فرآيند ‏Process Hazard Analysis ‏تجزي)ه و تحلي)ل خط)رات فرآين)د PrHAsرا باي)د در س)ریعترین زم)ان ممکن ب)رای ه)ر ی)ک از فرآين)دهاي تحت پوش)ش ،ب)ا اس)تفاده از اطالع)ات ايم)ني فرآين)د انج)ام شود. ‏تجزي)ه و تحلي)ل خط)رات فرآين)د ح)داقل ه)ر پنج س)ال يكب)ار ب)روز رس)اني ش)ده و م)ورد ارزي)ابي مج)دد ق)رار گ)يرد و كلي)ه مس)تندات مرتب)ط ب)ا آن را ب)راي تم)ام چرخ)ه حيات فرآيند باید حفظ و نگهداري نمود. اطالعات ايمني فرآيند بر مبناي مجموعه ای از .شرايط و مالحظات مورد نياز جمع آوري مي شوند روش هاي اجرایی عمليات ‏Operating Procedures ‏ ‏ .1 .2 .3 .4 اين روش ها مي بايست مکتوب بوده و دستورالعمل هاي واضح و كاملي را براي انجام مطمئن فعاليت هاي فرآيند تحت پوشش مهيا كرده و حاوي اطالعات ايمني فرآيند نیز باشد( .نمونه) روش هاي اجرایی عمليات بايد شامل پارامترهايي: فازهاي عملياتي، محدودیت هاي عمليات، شرايط ايمني و بهداشت و ايمني سيستمها و اقدامات و عملكردهای مرتبط با آن باشد. روش هاي اجرایی عمليات ‏Operating Procedures ‏ضمنًا روش ه)ای اج)رایی مي بايس)ت ب)ه آس)اني در دس)ترس د تحت )پو)ش)ش فع)ال)يت ن)م)وده و ي)ا) كا)ركن)اني) ك)ه) در ف)ر)آين) ) اق)دامات ت)عمير) و نگهدار)ي انجام)مي دهند)قرار گيرد). ‏همچ)نين الزم اس)ت مس)تمرًا آنه)ا را م)ورد بررس)ي و مي)ن)ا)ن ح)ا)ص)ل ش)ود )ك)ه رو)ش )ه)اي ب)ازنگ)ري ق)را)ر د)اده )ت)ا اط ) اجرایی بازتاب دهنده عمليات در حال اجرا مي باشند. ‏اق)دامات ايم)نی ك)ار مي بايس)ت در وض)عيت ه)ای خ)اص ه ورو)د ب)ه )فض)ا)هاي م)ح)ص)و )ر و ن)ي)ز ع)م)لي)ات) ه)ای)ی ك)ه) من)جمل) ) ن)ياز به قف)ل خا)رجي و نصب هشدارها (Lock out – Tag )outدارد را نيز در بر گيرد. آموزش بای)د ب)ه كاركن)ان ي)ك فرآين)د عملي)اتي در زمين)ه نك)ات كلي فرآين)د و )روش ه)اي )اج)رایی) عملي)ات )آم)وزش )ه)اي الزم داده شود. اين آموزش ها می تواند شامل: .1ايمني .2خطرات بهداشتي .3خطرات مرتبط با اعمال اضطراري در فرآيند .4و نحوه انجام كار ايمن باشد. انجام آموزش هاي اوليه قبل از واگذاری هر گونه وظيفه شغلي الزامي مي باشد .دوره هاي بازآموزي مدون حداقل براي هر سه سال يكبار مورد نياز مي باشند. پيمانكاران ‏Contractors تعيين مسئوليت پيمانكاران (كارفرمايان) در ارتباط با كارگران و كاركناني كه در زمينه تعمير و نگهداري، نوسازي و اصالح ،و يا كارهای اختصاصی ديگري در فرآيندهاي تحت پوشش قانون ( PSMفرایندهای شیمیایی) مشاركت دارند ،الزامي است. پيمانكاران ‏Contractors اقداماتی که پیمانکاران باید انجام دهند: .1آموزش كاركنان خود به منظور انجام ايمن وظايف .2آگاهی كاركنان درباره خطرات بالقوه فرآيند .3آشنايي كافي با برنامه واكنش در شرايط اضطراری .4رعايت قوانين ايمني در كارگاه مربوطه توسط كاركنان .5برنامه هاي مشاوره اي در زمينه خطرات محيط كار بازنگري ايمني قبل از به راه اندازی ‏Pre-Start-Up Safety Review ‏ .1 .2 .3 بازنگري و بررس)ي ايم)ني در تأسيس)ات و تس)هيالت جدي)د ل ت)وج)هي ))يا)فت)ه )ان)د) ،ب) )عن)و)ان) )و ك)ارگ)ا)هه)ایي) ك)ه ت)غي)يرات ) )قا)ب) ) يك ضرورت مطرح مي باشد تا: آنك)ه مش)خص ش)ود ک)ه س)اخت و س)از و تجه)يز نم)ودن فر)آين)د م)ورد) بح)ث منطب)ق ب)ا م)شخص)ه ه)اي )ط)را)حي مي باشد اطمين)ان از ف)راهم ش)دن دس)تور العم)ل ه)ا و روش)هاي اج)را)یی )مرتب)ط) ب)ا ايم)ن)ي ،عمل)ي)ات تعم)ي)ر و نگه)داري و واكنش در شرايط اضطراري اج)رای برنام)ه ه)اي آموزش)ی ب)راي ه)ر ي)ك از اپرتوره)ا براي تأسيسات جديد ،باید تكنيك PHAرا اجرا نموده و بر مبناي نتايج حاصله اقدامات اصالحي را قبل از شروع بكار اجرا نمود. در تأسيسات اصالح شده نيز مي بايست متناسب با نيازها تجزيه و تحليل تغيير ( )CAصورت گيرد عدم نقص فني ‏Mechanical Integrity ‏كارفرم)ا می بايس)ت نس)بت ب)ه برق)راري و اعم)ال دس)تورالعمل ه)اي م)دون و روش ه)اي ك)ار مش)خص ب)ه منظ)ور ع)دم ايج)اد نقص ف)ني در تجه)يزات فراين)د ب)ه طور مداوم اقدام نمايد. عمليات داغ ‏Hot Work ‏براي انج)ام عملي)ات داغ از قبي)ل :جوش)كاري ،لحيم ك)اري، آس)ياب و ي)ا ك)ار ب)ا من)ابع آتش در ن)زديكي فرآين)دهاي ش)يميايي داراي م)واد ش)يميايي ب)ا مق)دار بيش از ح)د مج)از باید حتمًا Permitمجوز كارباید صادر گردد. مديريت تغييرات ايجاد شده در فرآيند ‏Management of Change ‏برق)راري دس)تور العم)ل ه)ا و روش ه)اي ك)ار م)درن جهت مديريت كردن تغييرات در فرآيندهاي شيميايي ‏اين اس)تاندارد كارفرم)اي ك)ل مجموع)ه و كارفرماي)ان پيمانك)ار را مل)زم مي نماي)د ت)ا اطالع)ات و آم)وزش الزم را در زمين)ه تغي)يرات ايج)اد ش)ده ب)ه ك)ارگران مرتب)ط ارائ)ه نماين)د .در ص)ورت ل)زوم اطالع)ات ايم)ني فراين)د و روش هاي عمليات مي بايست بروز رساني شوند. بررسي وقايع ورویدادها ‏Incident Investigation ‏كارفرماي)ان بای)د در اس)رع وقت (ح)داكثر ت)ا 48س)اعت) )د ه ب)ار م)وا ) رو)ي)د)اده)ا و) )وق)ايعي ك)ه )ب)اعث )ا)نت)ش)ا)ر )فا)جع) ) ش)يميا)يي ش)ده) و ي)ا پتانس)يل ايج)ا)د آن ر)ا دارد شن)اس)ايي )و مورد بررسي و تحقيق قرار دهند. ‏باي)د ي)ك تيم بررس)ي ،متش)كل از ي)ك ف)رد مطل)ع در زمين)ه ي )در) ف)را)ين)د )م)ور )د ن)ظ)ر و اف)راد د)ا)را)ي دانش) و )تج)رب)ه ك)ا)ف ) ز)مين)ه بررس)ي) )و آن)ال)يز ح)اد)ث)ه ايج)اد)گ)رد)د) .و گ)زارش)م)دون در زمينه حادثه مورد نظر تهيه گردد. اين گزارش)ات باي)د ح)داقل ب)راي م)دت 5س)ال حف)ظ و نگهداري شوند. برنامه ريزي جهت واكنش در شرايط اضطراري ‏Emergency Planning and Response ‏كارفرماي)ان باي)د جهت ش)رايط اض)طراري و وق)وع بح)ران برنام)ه م)دوني را ط)راحي نم)وده و ب)ه ص)ورت مانوره)اي نمايشي مورد آزمايش قرار دهند. ‏اين برنام)ه مي بايس)ت ش)امل روش ه)اي اج)رایی انتق)ال و جابج)ايي م)واد ش)يميايي ك)ه ب)ه م)يزان كم در محي)ط ره)ا شده نیز باشد. مميزي فرايند بر اساس الزامات قانوني ‏Compliance Audits ه))ر س))ه س))ال يكب))ار ‏كارفرماي))ان مي بايس))ت استانداردها و الزامات قانونيس)ازمانهاي دول)تي ك)ه باي)د در فراين)د رع)ايت گ)ردد را م)ورد ب)ازنگري و ارزي)ابي ق)رار دهن)د و از انطباق و رعايت آنها در فرايند اطمينان حاصل كنند. اسرار تجاری شرکت ‏Trade Secrets ‏كلي)ه كاركن)ان باي)د تواف)ق نام)ه رازداري در م)ورد اطالع)ات مرتب)ط ب)ا فراين)د ،م)واد م)ورد اس)تفاده و خط)رات آنه)ا را امض)اء نم)وده ت)ا بدينوس)يله از افش)اء اطالع)ات و اس)رار مربوط به شركت جلوگيري به عمل آید. برنامه مدیریت ریسک EPA یا RMP ‏قانون PSMس))ازمان OSHAدر خص))وص فرآین))دهای ش)یمیایی خیلی خطرن)اک ت)أثیر گ)ذار ب)ر روی ک)ارگران ش)اغل در محل های کاری اعمال می شود ق)انون ) EPA (RMPب)رای مح)افظت از محی)ط زیس)ت در براب)ر ع)واقب ناخواس)ته انفج)ارات و انتش)ار م)واد ناش)ی از حوادث طراحی شده اند. برنامه مدیریت ریسک EPA یا RMP هدف از :RMP .1پیش)گیری از انتش)ار و آزاد ش)دن اتف)اقی م)وادی اس)ت ک)ه می توانن)د در تم)اس کوت)اه م)دت و ی)ا ح)اد ب)اعث ایج)اد صدمات جدی به جامعه و محیط گردد .2هدف دیگ)ر آن ک)اهش ش)دت وق)وع اینگون)ه ح)وادث می باشد. برنامه کلی مدیریت ریسک ‏Overall Risk Management Program ‏بر اس)اس این ق)انون ط)رح م)دیریت ریس)ک بای)د در خص)وص همه تأسیسات و تسهیالت مربوط به تولید ،فرآیند ،استفاده ،انبارش و استعمال "مواد تحت ضابطه خاص " Regulated Substances طراحی و اجرا گردد برنامه کلی مدیریت ریسک ‏Overall Risk Management Program ‏در این راستا RMPرویکرد یکپارچه ای را در مورد شناسایی و مدیریت خطرات در تأسیسات دارای مواد تحت ضابطه خاص فراهم می کند .اجرای آن بر اساس نوع صنعت فرایند و عوامل دیگر در سه سطح انجام می شود. برنامه کلی مدیریت ریسک ‏Overall Risk Management Program RMPشامل سه بخش عمده می باشد: -1ارزیابی خطر -2برنامه پیشگیری -3برنامه واکنش در شرایط اضطراری برنامه پیشگیری ارزیابی خطر پیامدهای مربوط به خارج از سازمان بدترین سناریوی حادثه آزاد شدن مواد شیمیایی به طرق مختلف اثرات بر روی جامعه و عموم مردم اثرات بر روی محیط مستند سازی سابقه 5ساله حوادث گذشته اطالعات ‏PrHA روش های اجرایی آموزش عدم نقص مکانیکی مدیریت تغییرات بازنگری ایمنی قبل از راه اندازی سیستم ممیزی تحقیق و بررسی در مورد حوادث همکاری پرسنل کار داغ پیمانکاران پاسخ در شرایط اضطراری برنامه ریزی/روش های اجرایی آموزش هماهنگی ()LEPC برنامه مدیریت ریسک تایید و تصدیق مالکان ثبت مدارک تجزیه و تحلیل پیامد ها تاریخچه حوادث برنامه حفاظت پاسخ در شرایط اضطراری مستندسازی بروزرسانی آناليز ريسك آن)اليز ريس)ك ب)رآورد كمي ريس)ك اس)ت ك)ه براس)اس ارزي)ا)ب)ي مهندس)ي )و) تك)نيك)ه)اي) ر)يا)ض)ي ب)ا ب)رآ)ورد اح)تم)ا)ل )و پيامد حادثه و تركيب آنها صورت مي گيرد. ‏ارزيابي ريسك ارزي)ابي ريس)ك نش)ان مي ده)د ك)ه ريس)كها قاب)ل قب)ول هستند يا نه. ‏ابالغ ريسك عبارتس)ت از ابالغ نت)ايج ريس)ك ب)ه مراج)ع تص)ميم گ)يري و مردم. ‏مديريت ريسك برنام)ه ري)زي ،س)ازماندهي ،ه)دايت و كن)ترل فعاليته)ا و ه نح)و)ي) ك)ه )اث)را)ت )س)وء )ب)ر عم)لك)ر )د و د)ارائ)ي ه)اي س)ازما)ن ب) ) اقتصاد آن در اثر حوادث به حداقل برسد. Risk reduction/control Decision making Implementation Monitoring Risk management Risk evaluation Risk tolerability decision Analysis of options Risk assessment Risk Estimation Scope definition Hazard identification Risk estimation ارزيابي ريسك : Risk Assessmentيك واژه كلي است كه براي شرح ،توصيف ،مطالعه و تصميم گيري در خصوص پيامدها و عواقب نامعلوم بكار مي رود. ‏برآورد ريسك : Risk Estimationاولين زير بخش از فرايند ارزيابي ريسك مي باشد كه شامل شناسايي خطرات ،تخمين بزرگي پيامدهاي مرتبط با اين خطرات، و همچنين برآورد احتمال وقوع آنها مي باشد. ‏ارزشيابي ريسك : Risk Evaluationدومين زيربخش از فرايند ارزيابي ريسك بوده ،و در واقع فرايند پيچيده اي از تعيين اهميت یا ارزش خطرات شناسايي شده و برآورد ريسكهاي مربوط به آن خطرات مي باشد. مرور و مقايسه سه روش اصلي ارزيابي ريسك .1شناسايي خطر .1شناسايي خطر .1غربالگري خطر .2برآورد احتمال .2ارزيابي تماس .2ارزيابي تماس .3دوز -پاسخ .3تجزيه و تحليل پيامد .3اثرات سميت .4توصيف ريسك .4توصيف ريسك .4ارزشيابي ريسك بطور كلي ،مراحل ارزيابي ريسك در ساده‌ترين شكل خود نياز به پاسخ به سئواالت ذيل دارد: چه چيزي مي تواند اشتباه باشد؟ اين اشتباه چقدر مي‌تواند جدي باشد؟ چقدر احتمال وقوع اين اشتباه وجود دارد؟ در قبال اين اشتباه ما چه بايد بكنيم؟ مالحظاتي براي انجام يك ارزيابي ريسك رسمي قب)ل از انج)ام ه)ر ارزي)ابي ريس)ك موض)وعات زي)ر بايس)تي شفاف گردند: .1هدف و استفاده نهايي از ارزيابي ريسك .2تعريف سيستمي كه تجزيه و تحليل مي شود. .3دسته بندي نگراني هاي اصلي .4منابع اطالعاتي قبلي مورد استفاده .5تنگناهاي زماني كه در ارزيابي ريسك وجود دارد .6افراد مورد نياز و قابل دسترسي جهت پشتيباني از ارزيابي ريسك در مراحل مختلف .7روشهاي بكار گرفته شده معيارهاي عمومي ريسك اين معياره)ا فق)ط بعن)وان راهنم)ا بك)ار مي رون)د و مي توان)د د)ر ص)ور)ت ل)ز)وم جه)ت ت)ناس)ب ب)ا)س)يس)ت)م ي)ا))فع)ال)يت تحت مطالعه تغيير كنند مثًال در هنگ)ام راه ان)دازي خ)ط تولي)د جدي)د ،معي)ار احتم)ال هميشه تغيير نمي‌كند. معياره)ا بايس)تي توس)ط‌هم)ه اعض)اي تيم ش)ركت‌كننده در ارزيابي ريسك پيش از شروع كار توافق گردد. معيارهاي عمومي ريسك رتبه تأثير .Sآسيب منجر به ناتواني. خسارت جسماني يا مرگ و مير باال احتمال رخدادن تكراري حداقل يكبار در سال .Pخسارت به عملكرد شركت ‏ چندين بار در چرخه‌ حيات براي يك دوره طوالني باپيامدهاي يك پروژه تجاري– انحراف عمده در كيفيت ‏ ًا مكرار در شرايط مشابه .Eنقص قابل گزارش ،رها سازي اتفاق مي‌افتد مواد سمي بيشتر از %50شانس وقوع وجود دارد .Dهزينه تعمير باال (بيشتر از 150هزار دالر) معيارهاي عمومي ريسك رتبه تأثير احتمال .Sآسيبي كه نياز به مراقبت پزشكي دارد .Pخسارت به عملكردشركت در يك دوره كوتاه مدت انحراف عمده متوسط دركيفيت تاثير متوسط روي تجارت .Eنشست غير قابل گزارش رها سازي مواد غير سمي .Dهزينه تعمير متوسط (بيشتر از 10هزار دالر) رخدادن كم ممكن است گاهي اوقات اتفاق بيفتد (كمتر از يكبار در سال بين 10تا %50شانس وقوع وجود دارد معيارهاي عمومي ريسك رتبه تأثير احتمال .Sآسيبي كه نياز به كمك هاي اوليه دارد .Pتوقف كوتاه توليد يا انحراف خفيف كيفيت پائين .Eنشت خفيف نشر تدخيني مواد غير سمي .Dهزينه تعمير پائين (كمتر از 10هزار دالر) Sـ ايمني كاركنان Pـ توليد رخدادن غير محتمل هرگز اتفاق نيفتاده است ‏ممكن است كمتر از يكبار در 10سال اتفاق مي‌افتد هرگز مشاهده نشده است اما احساس ميشود هنوز امكان وقوع دارد ‏كمتر از %10شانس وقوع وجود‌دارد. Eـ محيط Dـ صدمه و آسيب محاسبه يا اندازه گيري مقدار ريسك ريس)ك هميش)ه ب)ه ص)ورت ع)ددي بي)ان مي ش)ود ك)ه معم)وال" از دس)ت مي ه ب) حاص)لض)رب احتم)ال و)ق)وع در)پيام)د) ي)ا ش)دت وا)قع) ) آيد. عدد ريس)ك واح)د خاص)ي ن)دارد و بن)ابراين ب)ه ص)ورت تنه)ا مع)ني و مفهومي نخواهد داشت. مثال" اگ)ر گفت)ه ش)ود ك)ه ريس)ك انج)ام ك)ار ي)ا فع)اليت خ)اص براب)ر ي ر)س)ان)د) .ا)م)ا))اگ)ر)ريس)ك )200اس)ت) هيچ)گ)ون)ه مفه)و)مي )را) نم ) ه)دو)ر)وش)مختل)ف و ي))ا م ي)ك ك)ا )ر ب) ) مش)ابه)ي)ا ان)ج)ا ) ان)ج)ام د)و ك)ا )ر ) ي متف)اوت تع)ي)ين)ش)وند)،امك)ان)مقايس)ه ر)يس)ك انج)ا)م كاره)ا ) اع)داد ريس)ك ف)راهم ش)ده و ب)دين ت)رتيب اهميت ه)ا مش)خص مي گردد. سطوح ريسك ريسكهاي قابل قبول ريسكهايي كه تحت شرايط خاص قابل قبول هستند. ريسكهاي غيرقابل قبول سطوح ريسك وق)تي م)اتريس ريس)ك و خط)وط تع)يين كنن)ده م)يزان ريس)ك )و قا)ب)ل ق)ب)و)ل ته)ي)ه) و )در) اخت)ي)ار ط)ر)اح)،س)ازن)ده) ،به)ره) ب)ر) )دا)ر ) …))گذاش)ت)ه ش)د )آن) و )قت))ا)و م)تو)ج)ه مي)‌ش)و )د ك)ه ب)ر)اي ك)ا)هش ك)دام د)س)ته ا)ز ريس)ك)ها باي)د ت)الش ك)رد)ه و راهه)ايي را ب)راي اجرا پيشنهاد نمايد. سپس سيس)تم م)ديريتي تص)ميم مي‌گ)يرد ك)ه ك)داميك از آنه)ا ي)ا)هم)ه) آ)نه)ا )ب)ه)ا)ج)ر)ا )گذ)اش)ت)ه ش)و)ند)ك)ه خ)و )د اي)ن ت)ص)ميم) گ)يري نياز به مطالعات مديريتي ديگري دارد. كنترل ريسك كن)ترل ريس)ك ،طرحه)ا ي)ا اس)تراتژي‌هايي هس)تند ك)ه ريس)كها را ت)ا سطح قابل قبول كاهش مي‌دهند. جائيك))ه س)طح ريس)ك در منطق)ه ش)ديد ،ب)اال و متوس)ط ق)رار گ))يرد )،ب))ه اق))دا)مات كن))ترلي)جهت بح)د)اقل رس)ا)نيد)ن ي))ا)ح))ذف نگراني (خطر) نياز دارند. اق)دامات پيش)گيرانه احتم)ال وق)وع ي)ك روي)داد را ك)اهش مي‌ده)د و بهترين گزينه جهت ريسكهاي باال مي‌باشند. جائيكه خطر مي‌افت)د اتف)اق اق)دامات اض)طراري ،ت)اثير ي)ا ش)دت روي)دادي ك)ه داراي تاثير باال را كاهش مي‌دهد. و احتمال كم اقدامات پيشگيرانه با صرفه‌تر هستند. است ،اغلب از اقدامات مشروط استفاده براي اجتناب از ريسك بايد يكي از :راههاي زير انتخاب شود ‏حذف ريسك ‏كاهش ريسك ‏انتقال ريسك ‏پذيرش ريسك مراحل مديريت كنترل خسارت به IEDIM صورت Identify all loss exposure Evaluate the risk in each exposure )شناسايي كليه خطرات (منابع تماس ارزشيابي ريسك هر خطر Implement the plan Develop a plan اجراي طرح تهيه يك طرح Monitor the system پايش سيستم فرايند مديريت كنترل خسارت ‏Loss Control Management خطرات شناسايي خطرات شناسايي ‏B ريسك ارزشيابي ريسك ارزشيابي حذف خير حذف ريسك ريسك ‏C بلي ‏A •Termination •Treatment •Transfer •Toleration خير اصالح اصالح ريسك ريسك ‏B ‏C خير بلي خير انتقال انتقال ريسك ريسك بلي جهت اقداماتي جهت انجام اقداماتي انجام انتقال انتقال بيمه بصورت ريسك بصورت بيمه ريسك ‏A ‏B بلي ‏II كار شناسايي كار شناسايي استاندارد SS تنظيم استاندارد تنظيم اقدامات انجام انجام اقدامات ‏M ‌گيري اندازهه ‏M ‌گيري انداز ريسك حذف جهت جهت حذف ريسك ‏EE ارزشيابي ارزشيابي ‏CC اصالح اصالح تحمل تحمل ريسك خير ريسك بلي حذف ك ‌هايحذف ‌هاي ريسك ليستريس تهيةليست تهية ادواري بازنگريادواري جهتبازنگري شدهجهت شده كاهش ك ‌هايكاهش ‌هاي ريسك ليستريس تهيةليست تهية انتقال ك ‌هايانتقال ‌هاي ريسك ليستريس تهيةليست تهية ادواري بازنگريادواري جهتبازنگري يافتهجهت يافته ادواري بازنگريادواري جهتبازنگري يافتهجهت يافته بازنگري نتايج بازنگري پايش نتايج پايش روشهاي آناليز ريسك - 1آناليز كيفي ريسك -2آناليز نيمه كمي ريسك -3آنالیزکمی عوامل مهم در انتخاب روش ارزيابي ريسك ‏وسعت نتايج اطالعاتي موردنياز ‏پيچيدگي فرآيند مورد آناليز ‏قابليت دسترسي به اطالعات ‏منابع اطالعاتي در دسترس ميزان تخصص موردنياز براي كاربرد روش انتخابي ‏اثر پيامدهاي بالقوه فرآيند ارزيابي كمي ريسك -1آناليز خطرات -2ارزیابی فرکانس -3آنالیز پیامد -4نمایش ریسک و ارزشیابی آن آنالیز خطرات -1تعريف اهداف و گستره آناليز -2شناسائي خطرات -3تعيين پيامدهاي موردنظر -4شناسايي وقايع شروع كننده -5تعريف سناريوي حادثه شناسائي خطرات شناسايي خطر اولين و مهمترين گام در فرآيند ارزيابي ريسك است آن در تالش است تا نوع خطرات و محل آنها را مشخص كند. روشهاي متداول شناسایی خطرات در یک سازمان چندین روش وجود دارد که از طریق آنها می توان خطرات احتمالی را شناسایی کرد: بازرسی از محیط کار ‏بحث و گفتگو بین کارگران و مدیران ‏ممیزی توسط افرادی مستقل از سازمان ‏بررسی و تجزیه و تحلیل ایمنی شغلی ()JSA مطالعات عملیات و خطر و سایر روشهای واکاوی و شناسایی خطر برحسب نوع فرایند و خطرات موجود ()FTA، FMEA، ETBA آمار و اطالعات در مورد حوادث و سوانح روشهاي متداول شناسایی خطرات چك ليست ها FTA ETBA FMEA HAZOP What - Ifاز بين اين روشها HAZOPبيشترين كاربرد را در صنايع شيميايي دارد. تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‏Job Safety Analysis JSAتکنیک پیشگیری از حوادث بوده که از آن در جهت ایجاد دستورالعمل ها و روش های اجرایی ایمن برای هر شغل ‏آموزش ایمنی در هر شغل ‏و سیستم های ایمن در محیط کار استفاده می نمایند تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‏Job Safety Analysis ‏تکنی)ک JSAاز تکنیfک هfای مطالعfه کfار Work Study )د، ی مط)ا)ل)ع)ه )و )س)ن)ج)ش ک)ا)ر )معر)وفن ) عن)و)ان) رو)ش ه)ا ) ه ب)ه) ) ک) ) بوجود آمده است. ‏آن)الیز ایم)نی ش)غلی ن)یز از اصfل SREDIMاس)تفاده می کن)د) .ول)ی ب)ا )ا)ین تف)اوت) ک)ه ر))یس)ک ر)ا ب)ه ج)ای )محت)وی ک)ار) )ن)ده ) ،Work Contentب)ه عن)وان یکی )از اج)ز)اء تش)کی)ل ده ) شغل مورد بررسی ،اندازه گیری می نماید. تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‏Job Safety Analysis ‏روش اصلی آنالیز ایمنی شغلی به صورت زیر است: ‏شغلی را ک)ه بای)د م)ورد آن)الیز ق)رار گ)یرد انتخ)اب کنی)د (.)S ‏آن ش)غل را ب)ا ی)ک ت)رتیب منظم و ب)ر اس)اس ت)والی مراح)ل ش)غل ب)ه ت)رتیب زم)ان وق)وع ،ب)ه قس)مت ه)ای اصلی آن تفکیک کنید (.)R ‏با دی)دگاه منتقدان)ه ه)ر قس)مت از اج)زاء س)ازنده ش)غل را مش)اهده و م)ورد ارزی)ابی ق)رار دهی)د ت)ا بتوانی)د ریس)ک وقوع یک حادثه را تعیین و مشخص نمائید (.)E تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‏Job Safety Analysis ‏اق)دامات اص)الحی پیش)نهادی را ب)ه منظ)ور ح)ذف ی)ا کاهش ریسک یک حادثه اجرا نمائید (.)D ‏سیس)تم ه)ای ایمن ک)ار و دس)تورالعمل ه)ای ایم)نی ش)غلی را ب)رای ش)غل مربوط)ه ب)ه ص)ورت مکت)وب تنظیم نمائید ( .)I ‏سیس)تم ه)ای ایم)نی ک)ار و ش)یوه ه)ای انج)ام ایم)نی ش)غلی را در فواص)ل زم)انی منظم م)ورد بررس)ی مج)دد ق)رار دهی)د ت)ا از ب)ه ک)ارگیری آنه)ا اطمین)ان حاص)ل نمائی)د ( .)M شکل و سfاختار جزئیfات چfارت تجزیfه و تحلیfل ایمfنی شfغلی بfه نfوع فراینfد و شfرکت تحت آنfالیز از نظfر ایمfنی شfغلی بستگی دارد. برای اینکfه مطfابق بfا شfرایط موجfود باشد باید تغییراتی در آن اعمال شود. تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‏Job Safety Analysis ‏معیاره)ایی ک)ه بای)د در زمfان انتخfاب شfغل هfا بfرای آنfالیز ،م)ورد توج)ه ق)رار بگ)یرد ش)امل م)وارد زی)ر می باشد: .1حوادث قبلی و خس)ارت ب)ه ب)ار آم)ده ناش)ی از این حوادث .2حد اکثر پتانسیل خسارات و ضایعات .3احتمال وقوع مجدد .4الزامات قانونی .5تازگی و جدید بودن آن شغل .6تعداد کارکنانی که در معرض خطر قرار دارند تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‏Job Safety Analysis ‏زمانی که شغلی انتخاب شد: مرحلfه اول :شکسfتن و تفکیfک کfار بfه ء سازنfده و مراحل مfختلف آfن اfجزا f ‏تقریب)ا 15مرحل)ه در ی)ک ش)غل وج)ود خواه)د داشت. اگ)ر تع)داد این مراح)ل بیش از 20مرحل)ه باش)د )یم ی ت)قس ) ل تح)ت )بررس)ی) )،با)ی)د) ب)ه )اج)ز)اء ف)ر)ع ) ش)غ ) حل)ه ب)ا)ش)د را)ح)ل )کم)ت)ر از ) 10مر) ) ن م) )و )اگ)ر )تع)داد )ای ) بایس)تی قس)مت بزرگ)تری از آن ش)غل م)ورد آن)الیز قرار گیرد. ‏این تفکی)ک پ)ذیری در مراح)ل انج)ام ی)ک ش)غل نfبایfد خیfلی کلی و نfه چنfدان fاختصاصfی باشد. تجزیه و تحلیل ایمنی در شغل ‏Job Safety Analysis ‏مرحلfه دوم :ش)غل ب)ه ص)ورت سیس)تماتیک از لح)اظ ریسک فاکتورهای آن فاز کاری آنالیز می گردد. ‏مرحلfه سfوم :جهت ه)ر ریس)ک ف)اکتور شناس)ایی ش)ده ی)ک اقدام کنترلی نیز وجود دارد. ‏سومین س)تون (اق)دامات کن)ترلی ) ،در واق)ع دس)تورالعمل ه)ای ایم)نی ش)غلی می باش)د و اس)اس تهی)ه سیس)تم ایم)نی کار را به صورت مکتوب شکل خواهد داد. مراحل کار کشیدن ترمز دستی بیرون آوردن زاپاس از محل و چک کردن فشار باد برداشتن قالپاق ریسک فاکتورها فشار و استرین به مچ/بازو فشار به کمر اقدامات کنترلی از حرکات سریع و چنگش قوی اجتناب کنید از تکنیکهای صحیح حمل بار استفاده نمایید از یک دیلم مناسب استفاده نمایید استرین و یا خراشیدگی در دست جک را بازرسی و امتحان نمایید افتادن وسیله نقلیه اطمینان از سالم بودن جک و قرار گرفتن بر روی در اثر فرورفتن جک در زمین یک سطح صاف و محکم اطمینان از بی عیب و بی افتادن وسیله نقلیه وسیله دومی به منظور حمایت از آن نقطه در نظر بگیرید. خطر بودن محل قرارگیری جک در زیر وسیله نقلیه از حرکات سریع و چنگش قوی فشار و ضربه به باال بردن جک البته نه اجتناب کنید دست ها آنقدر که چرخها از زمین جدا شوند از دستکش استفاده کنید ،آچار شل کردن مهره چرخها لیز خوردن دست ها، مناسب بکار ببرید ،از حرکات سریع کبود شدن بند و چنگش قوی اجتناب کنید انگشتان و استرین از حرکات سریع و چنگش قوی فشار و ضربه به باال بردن جک به طور اجتناب کنید دست ها کامل بر طبق نظر سازنده از تکنیکهای صحیح حمل بار استفاده فشار به کمر افتادن بیرون آوردن چرخها نمایید ،از دستکش استفاده کنید تا روی پا تکنیک های ایمنی سیستم ‏اصول حاکم بر ایمنی سیستم در ایمنی سیستم نگرانی اصلی برای کل سیستم ،کارکرد صحیح آن بر اساس آنچه که طراحی شده می باشد. ‏بنابراین با این هدف دیگر کسی در اثر نقص فنی تجهیزات دچار آسیب دیدگی و جراحت نخواهد شد. تکنیک های ایمنی سیستم را می توان به منظور حذف هر گونه نقص فنی در دستگاهها و ماشین آالت و یا خطاهای ناشی از طراحی مورد استفاده قرار داد اصول حاکم بر ایمنی سیستم ‏با توج)ه ب)ه نظری)ه Birdو ،Loftusمراح)ل مرب)وط ب)ه ایم)نی سیستم به صورت زیر می باشد: شناسایی خطرات بالقوه قبل از وقوع حادثه. ‏طراحی ب)ر طب)ق اص)ول ایم)نی م)وثر ب)ا مشخص)ات و وی)ژگی های عملیاتی ،مقررات و معیارها. ‏ارزی)ابی خیلی س)ریع در فازه)ای اولی)ه سیس)تم از ط)راحی روش ه)ای اج)رایی ب)ه منظ)ور تط)بیق آن ب)ا الزام)ات و معیارهای کاربردی در ایمنی. ‏نظ)ارت و پ)ایش پیوس)ته از تم)ام جنب)ه ه)ای ایم)نی ،در سرتاس)ر ط)ول عم)ر سیس)تم ح)تی در مرحل)ه انه)دام و دف)ع سیستم. بنابراین از نقطه نظر ایمنی ،ایمنی سیستم را می توان به عنوان یک برنامه پایش منظم از سیستم مورد نظر قلمداد نمود .لذا شیوه ایمنی سیستم در پیوند بسیار نزدیکی با شیوه .مدیریت ریسک می باشد روش های تجزیه و تحلیل ‏روشهای زیادی جهت تجزیه و تحلیل ایمنی سیستم ها مورد استفاده قرار می گیرند که عبارتند از: تجزیه و تحلیل درخت خطا () FTA ‏ETBA  حاالت شکست و اثرات آن ()FMEA مطالعه عملیات و خطر () HAZOP تکنیک بازنگری در عملیاتTechnique of Operations Review تجزیه و تحلیل خطرات گراس Gross Hazard Analysis از بين اين روشها HAZOPبيشترين كاربرد را در صنايع شيميايي دارد. HAZOP اين روش نخستين بار در صنايع شيميايي بكار گرفته شد منابع اطالعاتي مورد استفاده در اين روش عبارتند از: سيستم لوله كشي و نقشه فني كارP&ID نمودار جريان فرايندPFD نمودار جريان مكانيكي (تجهيزات)MFD نقشه كارخانه روشهاي عملياتي روشهاي اضطراري شرح وقايع (نقص ها ،نشت ها ،شبه حادثه ها و غيره) پارامترهاي معمول كه مورد بررسي قرار مي گيرند عبارتند از: جريان ،دما ،فشار ،تركيب ،حالت ماده ،سطح مايع ،تست و نگهداري ،خوردگي ،تركيدن لوله ،ويسكوزيته وغيره بررسي دياگرام‌هاي جريان و رويه‌هاي كاري پايان خير تقسيم سيستم به قسمت‌هاي كوچكتر)(Node آيا هيچ گره‌ ديگري جهت تجزيه و تحليل وجود دارد؟ بله ) ( Nodeانتخاب خير بله آيا هيچ پارامتر ديگري وجود دارد؟ خير انتخاب پارامتر فرآيند انتخاب كلمه راهنما بله آيا هيچ كلمه راهنماي ديگري وجود دارد؟ تعيين انحرافات پارامتر خير آيا اثرات مهم وجود دارند؟ بله اقدامات كنترلي و اصالحي شروع ريسك تكنيك‌ ارزيابي ريسك هاي ارزيابي تكنيكهاي ‌ -1شروع: زمينههاي مناسب فراهم ‌ مطمئنًا قبل از آغاز HAZOPبايد گردد از جمله: الف -تعهد مديريت عالي به منظور‌تأمين منابع و حمايت‌هاي الزم. ب -اعتبار بخشيدن به كار اعضاء گروه HAZOPبا شناساندن آنها و دادن اختيارات الزم به گروه. ج -حمايت از تصميمات گروه به منظور اجراي اقدامات پيشنهادي. د -در اختيار قراردادن منابع مورد نياز از جمله طرحها و اطالعات فني مورد ‌ نقشهها ،دياگرام‌ها، ‌ نياز‌فرآيند. ريسك تكنيك‌ ارزيابي ريسك هاي ارزيابي تكنيكهاي ‌ ‏بعد از حصول اطمينان از ايجاد يك زمينه مناسب ميبايست مبادرت به تشكيل تيم HAZOPنمود. ‌ محوريت تيم با رهبر گروه است. ‏مطالعه HAZOPنيازمند يك رهبر ورزيده است.  ‏HAZOP تكنيك 3-2 -3 ريسك ارزيابي ‌هاي ك تكني تكنيك‌هاي ارزيابي ريسك 3- -3-2-5 مراحل انجام HAZOP بررسي مدارك و اطالعات فني در :HAZOP • مستندات مورد نياز جهت بررسي شامل موارد زير مي‌شوند: شرح عمليات (رويدادها و دياگرام‌‌هاي عمليات) شرح استفاده از ابزارها و طرح‌هاي تجهيزات عملياتي مدارك مربوط به نصب ،راه اندازي و نگهداري دستگاه‌ها اطالعات محيط دروني و بيروني مثل :دما، رطوبت ،فشار ،وضعيت آب و هوا ،سيل‌خيزي، ريسك-3 3ارزيابي ريسك ‌هاي ارزيابي ك‌هاي تكنيك تكني -3-2تكنيك HAZOP -3-2-5مراحل انجام HAZOP ‏بررسي مدارك و اطالعات فني در :HAZOP ‏رهبر گروه بايد اطمينان حاصل كند تمام ‌فرآيندهاي حيطه مورد مطالعه از لحاظ اطالعات فني بررسي شده اند .همچنين بايد از معتبر بودن اطالعات اطمينان حاصل شود و اطالعات ناقص و غير معتبر مورد بررسي قرار نگيرد .در صورتيكه قسمتي از‌فرآيند قرار است كه كنار گذاشته شود بايد با توافق اعضاء صورت نگيرد و داليل مربوط به آن ثبت و به مديريت عالي گزارش شود. ريسك-3 ك 3ارزيابي ريسك ‌هاي ارزيابي ‌هاي تكنيك تكني ‏HAZOP -3-2تكنيك -3-2-5مراحل انجام HAZOP ت‌هاي كوچكتر: ‏تقسيم سيستم به قسم ‌ ‌فرآيندها و دستگاه‌ها بايد براي بررسي و تجزيه و تحليل به قسمت‌هاي كوچكتري تقسيم شوند. اين تقسيم‌بندي نبايد اعضاء گروه را در به كار بردن كلمات راهنما دچار سردرگمي كند. •گروه همچنين بايد در ريز شدن فرآيندها و ت‌ها با توجه به اهداف و زمان مطالعه فعالي ‌ تصميم گيري كند .تا مشخص شود تا چه سطح پرداختن به جزئيات مورد نياز و متناسب با اهداف است. ريسك-3 ‌هاي 3ارزيابي ريسك HAZOPارزيابي ك‌هاي تكنيك تكني -3-2تكنيك -3-2-5مراحل انجام HAZOP ‏انتخاب زير سيستم: ‌با توجه به شناخت رهبر و اعضاي گروه از فرآيند ،زيرسيستم‌ها بر اساس توالي عمليات و اهميت فرآيندها انتخاب مي‌شوند .هر زير سيستم بايد دقيقًا شناسايي و به همه اعضاء معرفي گردد. ريسك-3 ك تكني 3ارزيابي ريسك ‌هاي ارزيابي ‌هاي ك -3-2تكنيكتكني ‏HAZOP -3-2-5مراحل انجام HAZOP ‏انتخاب پارامتر: •‌پارامترها از آن جهت اهميت دارند كه مي‌توان انحرافات آنها را از طراحي تجزيه و تحليل كنيم. بنابراين بايد به دنبال پارامترهاي مهم بود .اهميت پارامترها توسط تجزيه و تحليل و شناخت اعضاء گروه معين مي‌گردد .اين پارامترها طبيعتًا در صنايع مختلف متفاوت است. •گروه بايد مجموعه پارامترها را با توافق نظر ت‌هاي نفتي مستند سازد .براي نمونه در غالب شرك ‌ و شيميايي كه داراي‌فرآيندهاي پيوسته هستند از پارامترهاي زير استفاده شده است. ريسك-3 3ارزيابي ريسك ‌هاي ارزيابي ك‌هاي تكنيك تكني -3-2تكنيك HAZOP -3-2-5مراحل انجام HAZOP ‏انتخاب پارامتر: ( Temperatureدما) ( Viscosityويسكوزيته) ( Safetyايمني) ( Service Failureخطاي ( Erosionفرسايش) ( Maintenanceنگهداري) ( Flowجريان) ( Levelسطح ) ( Pressureفشار) ( Contaminationآلودگي) ( Instrumentationنحوه استفاده از ابزار) ( Corrosionخوردگي) ريسك ارزيابي ريسك ‌هاي ارزيابي ك‌هاي تكنيك --3تكني 3 -3-2تكنيك HAZOP -3-2-5مراحل انجام HAZOP ‏انتخاب كلمات راهنما)Guide Word( : ‏كلمات راهنماي انتخاب شده بايد متناسب با ‌ پارامترهاي مهم‌فرآيند ( مثل جريان ،دما ،فشار و )...و همچنين ديگر عمليات سيستم ( مثل روشن شدن يا خاموش شدن دستگاه ،تست كردن، نگهداري و ). ...باشد. •در ادامه نمونه‌هايي از كلمات راهنما ‌HAZOP ‌فرآيند و انسان و رويه شرح داده مي‌شوند: ريسك-3 3ارزيابي ريسك ‌هاي ارزيابي ك‌هاي تكنيك تكني ‏كلمات راهنما HAZOPفرآيند: كلمه راهنما مفهوم مثال ‏No/Not نفي كامل منظور و عمل موردنظر عدم جريان ماده در لوله ‏More افزايش كمي دماي بيشتر از حد طراحي شده ‏Less كاهش كمي فشار كمتر از حد نرمال ‏As Well As افزايش كيفي همه دريچه‌‌ها درست بسته شده اند ‏Part Of كاهش كيفي تنها بخشي از سيستم به موقع خاموش شده است. ‏Reverse عكس فعاليت مورد انتظار برگشت جريان زمانيكه سيستم خاموش مي‌شود. ‏Other Than بطور كامل جايگزين شدن وجود مايع در لوله گاز پارامترهای مورد استفاده در HAZOP مفهوم عبارت راهنما هيچ بخشي از نتيجه مورد نظر حاصل نشده ‏Not, No, None افزايش كمي در ميزان يك پارامتر فيزيكي ‏More, higher, greater كاهش كمي در ميزان يك پارامتر فيزيكي ‏Less,lower فعاليت موردنظر انجام مي شود اما نتايج اضافي حاصل مي شود ‏As well as .فقط بخشي از فعاليت موردنظر انجام مي شود ‏Part of عكس آن چيزي كه مدنظر بوده انجام مي شود مانند معكوس شدن جريان در يك لوله ‏Reverse هيچ بخشي از فعاليت موردنظر انجام نمي شود و فعاليت .ديگري جايگزين آن مي شود ‏Other Than خيلي زود يا به ترتيب نادرست ‏Sooner Than خيلي دير يا به ترتيب نادرست ‏Later Than ريسك-3 3ارزيابي ريسك ‌هاي ارزيابي ك‌هاي تكنيك تكني -3-2تكنيك HAZOP -3-2-5مراحل انجام HAZOP ‏تعيين انحرافات پارامتر: •‌تركيب هر كلمه راهنما با هر پارامتر يك انحراف را تشكيل مي‌دهد .در واقع منظور انحراف از مقدار طراحي شده است .نكته مهم در اينجا اين است كه مطمئن شويم طراحي موجود درست است .پس بايد با استفاده از مدارك و اطالعات از قابل قبول بودن طراحي موجود اطمينان حاصل كنيم. ريسك-3 3ارزيابي ريسك ‌هاي ارزيابي ك‌هاي تكنيك تكني -3-2تكنيك HAZOP -3-2-5مراحل انجام HAZOP ‏تعيين انحرافات پارامتر: ‌اثرات بايد در اهداف مطالعه HAZOPمعين شده باشند .اما HAZOPيك روش كيفي است و از اين بابت كامًال متكي به تجزيه و دانش اعضاء گروه است. در صورتيكه به دليل اطالعات ناقص ،نتوان راجع به مهم بودن اثرات تصميم‌گيري كرد بايد اقدامات مضاعفي فراهم شود تا اين ابهام رفع گردد .اين اقدامات مي‌بايست مستند شود و از آن گزارش تهيه گردد. رتبه بندي خطرات: ‏پس از شناسايي خطرات الزم است آنها را اولويت بندي كرد .بمنظور رتبه بندي نسبي كه بيشتر براي خطرات شيميايي بكار مي رود از شاخص هايي مانند Mond، DOWو SHI استفاده مي كند شاخص حريق و انفجار DOW اين شاخص توسط شركت شيميايي DOWبمنظور رتبه بندي نسبي ريسك حريق و انفجار يك فرايند شيميايي ارائه شده است .براي محاسبه اين شاخص از سه فاكتور زير استفاده مي شود: ‏فاكتور مواد ‏خطرات عمومي فرآيند ‏خطرات خاص فرآيند فرمول محاسبه شاخص DOW DOWFEI = MF PUH PUH = (1 + SPH) (1 + GPH) PUH: PROCESS UNIT HAZARD SPH: SPECIFIC PROCESS HAZARD GPH:GENERAL PROCESS HAZARD شاخص مواجهه شيميايي DOW ‏براي انتشار مواد گازي: ‏AQ = 4.751 * 10 – 4D2 Pa (MW/(T+273.10)1/2 AQميزان هوابرد ()Kg/s Paفشار مطلق ()Kpa Mwوزن مولكولي ماده Tدماي فرآيند درجه سانتي گراد Dقطر سوراخ mm انتشار مواد مايع در اين حالت كميت هوابرد ناشي از پاشيدن و كميت هوابرد ناشي از جوشيدن استخر مايع با هم جمع شده و كميت هوابرد كلي را بدست مي دهد. در نهايت شاخص داو بصورت زير محاسبه مي گردد: ‏DOWCEI = 655.1 (AQ/ERPG2) 0.5 ‏در این رابطه EPRGتوسط سازمان AIHAبر حسب میلی گرم بر متر مکعب بیان میگردد. شاخص Mond اين شاخص پس از فاجعه فليكسبورو در سال 1985 طراحي شد .موند ويرايش 1972داو را اصالح كرد. اصالحات عمده شامل موارد زير مي شود: مطالعه وسيع تر تأسيسات فرآيند و نگهداري مواد (انبار،تخليه و بارگيري) پروسه مواد شيميايي كه خاصيت انفجاري دارند موردتوجه قرار گرفته به خطرات هيدروژن توجه شده خطرات خاص بيشتري از فرايند بررسي شده -سميت در ارزيابي لحاظ گرديده براي هر واحد بر اساس حرارت احتراق يك فاكتور مواد با استفاده از رابطه زير محاسبه :مي شود ‏Material Factor = Hc * 1.8/1000 ‏كه Hcبرحسب كالري بر گرم اندازه گيري مي شود. فاكتور مواد سپس بر اساس موارد زير تعديل يا اصالح مي گردد: الف – خواص مواد فرآيند ب – كميتهاي مواد ج – نوع فرآيند و امكان كنترل آن د – شرايط فرآيند ه – خطرات حاد بهداشتي د – چيدمان فرآيند بطور خالصه پارامترهاي موجود در :شاخص موند عبارتند از -1فاكتور مواد -2خطرات خاص مواد -3خطرات خاص فرآيند -4خطرات عمومي فرآيند -5فاكتور سميت -6خطرات چيدمان -7خطرات سمیت شاخص SHI اين شاخص براي مواد بشدت سمي بكار مي رود و بصورت زير محاسبه مي شود: ‏EVP ‏SHI  ‏ATC EVP فشار بخار تعادل است و بصورت زير محاسبه مي شود: ‏VP 10 6 ‏EVP  ‏ 760 VPفشار بخار ماده در دماي 20درجه سانتيگراد است. ATCتراكم سميت حاد است بر حسب ppm براي مواد پودري و مواد جامد و آئروسلها فشار بخار ماده با حداكثر غلظت ماده كه مي تواند پس از گذراندن مسافت ته نشيني 100متر از نقطه انتشار در هوا حمل شود جايگزين مي گردد. ارزيابي فركانس هدف آناليز فركانس برآورد رخداد هر واقعه نامطلوب يا سناريوي حادثه است اين آناليز را مي توان به دو روش انجام داد: ‏الف – استفاده از مستندات كارخانه ‏ب – استفاده از روشهايي مانند FMEA ، ETA ، FTAو ‏HRA آناليز پيآمد 3- ‏آناليز پيامد حادثه براي تعيين پيآمد حوادث شديد بالقوه در تأسيسات ،كارگران و محيط بايد انجام گيرد .يك آناليز پيامد حادثه شامل: -1شرح حادثه بالقوه (انفجار مخزن ،انفجار لوله ،نقص شير ايمني و حريق). -2برآوردي از كميت مواد منتشره (مواد سمي ،قابل اشتعال و منفجره) -3در صورت امكان محاسبه اي از انتشار مواد منتشره (گاز يا مايع تبخير شده). -4ارزيابي از اثرات زيان آور (سمي ،تشعشع حرارتي، موج انفجار). براي تعيين اثرات و پيامدهاي هر :واقعه دو مرحله الزم است -1مدلي براي برآورد پيامد فيزيكي - 2مدلي براي برآورد پيامدهاي انساني و مادي پيامد يك سناريوي حادثه را مي توان :با يك روش سه مرحله اي تعيين كرد - 1تعريف ويژگيهاي منبع (يعني ميزان انتشار يا رها شدن و نحوه انتشار). - 2ارزيابي مواجهه يعني ميزان مواجهه فرد با انتشار -3ارزيابي اثرات بهداشتي پيامد مورد نظر مدلهاي Source term در اين مدلها براي برآورد ميزان انتشار گاز از سيستمهاي تحت فشار از مشخصات اوليه منبع (دما و فشار) در محاسبه دبي آني اوليه استفاده مي شود. ‏از اين مدلها مي توان به مدل Birdو Stewartو Lightfootاشاره كرد. مدلهای انتشار انتشار جوی ابرهای بخاربه سه عامل بستگی دارد: -1ویژگیهای ماده آزاد شده -2شرایط جوی -3منطقه در بین مدلهای انتشار مدل Gaussianکاربرد زیادی داشته و استفاده از آن بویژه در انتشار گاز متراکم متداول است مدلهاي حريق و انفجار مدلهاي حريق براي محاسبه ميزان تشعشع حرارتي در فواصل مختلف از حريق بكار مي روند برخي از اين مدلها عبارتند از: Confined pool fire -1براي مواقعي است كه حريق ناشي از اشتعال يك مايع در يك فضاي بسته مانند مخزن مدنظر است. unconfined pool fire -2براي حريق گاز مايع است كه در يك فضاي باز بصورت استخر پراكنده شده است. Jet fire -3براي حريقي كه در اثر نشت يا تركيبدن خط لوله گاز تحت فشار يا گاز مايع تحت فشار است. BLEVE -4در اثر گرم شدن سريع يك مخزن حاوي مايع تحت فشار ،بخار داخل مخزن افزايش يافته و فشار وارد بر جداره مخزن بيشتر خواهد شد .اگر اين فشار به حد معيني برسد مخزن منفجر مي شود. مدلهاي انفجار براي تعيين فشار حاصل از انفجار در فواصل مختلف بكار مي روند. ااز مدلهاي انفجار مي توان به موارد زير اشاره كرد: ‏Us Army TNT Equivalency ‏Uk HSE TNT ‏TNO Multi – Energy ‏Baker – Streblow نمايش ريسك و ارزشيابي آن ريسك را به طور مختلفي مي توان بيان كرد: ‏ریسک فردی ‏ریسک اجتماعی ‏ریسک مالی ‏ریسک اکولوژیکی ‏ریسک جغرافیایی ريسك فردي : AIR -1يا متوسط ريسك فردي براي پرسنل عملياتي يك تأسيسات با درنظر گرفتن درصد زماني مواجهه با خطر در سال ‏PLL ‏AIR  ‏N b Q PLLاحتمال مرگ در سال براي كليه پرسنل Nbتعداد افراد درگير در طول سال Qمتوسط درصد مواجهه  MIR33 -2باالترين مقدار ريسك فردي در هر نقطه جغرافيايي. FAR34 -3پتانسيل تعداد مرگ و مير در گروهي از افراد است كه در مدت معيني در معرض 8فعاليت معين قرار دارند. 8 ‏PLLtot 10 ‏FAR installation  ‏N tot 8760 ‏PLLarea 10 ‏FAR area  ***N area 8760 FARareaنرخ حادثه منجر به مرگ در منطقه مشخص شده ()year/1 .FARinنرخ حادثه منجر به مرگ در كل تأسيسات ()year/1 پيامد واقعه واقعه شناسايي شده ممكن است يك يا چند پيامد داشته باشد (بسته به ترتيب وقايعي كه واقعه اولي را دنبال مي كنند). براي مثال نشت مايع فرار قابل اشتعال از لوله مي تواند باعث حريق آني ( ،)Jet Fireتشكيل ابر قابل اشتعال كه مي تواند باعث ( )Flash fireيا انفجار ابر بخار شود .مواد همچنين ممكن است اصًال مشتعل نشده و تشكيل ابر سمي بدهند. اين سناريوهاي بالقوه حادثه پيامدهاي واقعه ناميده مي شوند. عوامل موثر بر پذيرش ريسك در جامعه -1اختياري و غير اختياري بودن ريسك -2اثرات آني يا تأخيري خطر -3وجود يا عدم وجود جايگزين -4درجه ريسك مشخص شده -5عام يا خاص بودن خطر -6برگشت پذير يا برگشت ناپذير بودن پيامد ريسك اصل ALARP ‏اين اصل كه توسط HSEارائه شده بيان مي كند كه حدي از ريسك وجود دارد كه غيرقابل قبول يا غير قابل تحمل است. ‏As Low As Reasonably Practicable  10توصيه عملي براي اجراي برنامه هاي ‏HSE )1تمامي عمليات را به دقت و به صورت استراتژيك از نظر احتمال وقوع حوادث بررسي كنيد .اطمينان حاصل كنيد كه تمامي مديران سازمان ،مديرعامل و هيئت مديره هيچگاه توسط مسائل پيش بيني نشده غافلگير نخواهند شد. )2يك برنامه استراتژيك بلند مدت تهيه كنيد و شرايط اجراي آن را بدون اغماض ،از طريق اتحاديه و برنامه هاي آموزشي بررسي نماييد.  )3شبكه اي از متخصصين HSEقابل اعتماد تشكيل دهيد تا به عنوان نقاط تماس بين گروه هاي كاري عمل كنند. )4انتظارات واقعي مديران اجرايي ،مديرعامل و هيئت مديره از عملكرد HSEرا دقيقًا مشخص كنيد. ) 5بين ميدران اجرايي ،مديران مالي و توليد و مسؤولين امور قانوني ،يك شبكه ارتباطي قوي تشكيل دهيد و بطور مستمر براي بهبود اين روابط تالش كنيد.  )6نقش و مسؤوليت HSEرا به روشني براي گروههاي كاري ،عملياتي و پرسنلي از قبيل مهندسي ،بازاريابي و فروش تعريف كنيد. )7قابليت هاي پرسنل HSEو كيفيت كار مشاوران خارجي را تا حد امكان بهبود دهيد. ) 8در مراحل اوليه ،بر روي موفقيت چشمگير و بارز در يك يا دو ناحيه كليدي ،متمركز شويد.  ) 9سيستمهايي براي ارزيابي عملكرد و بازرسي ايجاد كنيد و به تناوب ،هيئت مديره را در جريان عملكرد و مسائل مربوطه قرار دهيد. )10زمان خود را متعادل كنيد :در رده هاي باال و پايين سازمان در داخل و خارج شركت