توسعه صنعتی ایران بعد از انقلاب

صفحه 1:
توسعه صنعتی ایران بعد از انقلاب علینقی مشایخی دانشگاه صنعتی شریف آوریل 06006 

صفحه 2:
فهرست مطالب روند های کلان جمعیتی و اقتصادی بعد از انقلاب عملکردهای کلان صنعتی موانع و چالش های استمرار توسعه نقش ایرانیان خارج از کشور 

صفحه 3:
عملکرد اقتصادی بعد از انقلاب: عوامل موثر بر عملکرد ۰ بعد از انقلاب چند عامل مهم موجب کاهش تولید اقتصادی کشور شد: - خروج مدیران با تجربه و تصدی مدیران جوان» بی تجربه» و بدون دانش اداره مجمو عه هاء و بدون برنامه حساب شده در سطوح مختلف اداره کشور. - خروج تعداد زیادی از مدیران» متخصصان» و کارآفرینان و سرمایه گذاران از چرخه فعالیت کشور - شروع جنگ تحمیلی با عراق که خود تا حدودی ناشی از عامل اول بود - مسائل و در گیری های مربوط به اسقرار نظام سیاسی جدید - عوامل مزبور همدیگر را تشدید میکردند. 

صفحه 4:
‎a Slee‏ اقتصادی بعد از انقلاب: عوامل موثر بر عملکرد ‏۰ تغییر مدیریت در رده های بالاتر شدید تر بود ‎A y 0 ‏* اين تغييرات تا حدود يى آمد طبيعى انقلاب بود و براى تثبيت نظام جديد اجتتاب ناپذیر 

صفحه 5:
عملکرد اقتصادی بعد از انقلاب همزمان با عوامل مزبور و متناسب با آنها سیاستهای اقتصادی مخل رشد و توسعه اتخاذ شد: - ملی کردن کارخانجات و بر خورد با سرمایه گذاران و کار آفرینان موفق - سهمیه بندی و قیمت گذاری دولتی که موجب فقر تولید و توسعه رانت خواری شد - درون گرائی اقتصادی با سیاست جایگزینی واردات - درون گرائی سیاسی باروحیه بدبینی و دشمنی نسبت به سایرکشورها بخصوص کشورهای ‎ene ce‏ ری -- تعطیلی دانشگاها و تغیر نا مناسب برنامه های درسی آنها بعد از بازگشانی - سرکوب یا کم بها دادن به تخصص و اعمال گزینش های میتتی برظواهر عقیدتی ‏- نتیجه اين عوامل: افت عملکرد اقتصادی و کاهش تولید برای بیش از یک دهه 

صفحه 6:
کاهش تولید ناخالص داخلی بعد از رشد مستمر بعد از سال های زیادی ایجاد میکرد 0 فشار 5٩00000 0000 2 0 2 060000 g 10010 5 0 ۱ توليد ناخالص داخلي به قيمت بايه -ه- توليد ناخالص داخلي به قيمت بايهإبدون نفت) - 

صفحه 7:
.تولید در کلیه بخش ها بجزء کشاورزی برای بیش از 46 سال کاهش یافت تولید نلخللص داخلی به قیمت هلی ثلبت 4676 8 2 ‏و‎ ‎BEE وس ۲-3-7-9 كو قو تق تخ تي 8 5 e — G0Pwitkout Ot + @qnoulture —— GOR + Crnives = One & tdusiey 1660۱۰ 6۶ 

صفحه 8:
.توليد در كليه بخش ها بجزء کشاورزی برای بیش از 60 سال کاهش یافت توليد نلخللص دلخلى به ‎AROSE cola cia‏ ۰ pert wrt ‘or tee ۲ ore ‏8886م ووو‎ ال و سا ‎Heep te‏ 0000 IFO@itos Role ot ‏ملا‎ 0 79 9 GE EEEEEEEE ‎OOP wikout Ol‏ ب 06م ‎eri + Gyrivulture‏ = ‎edusiry‏ 8 0055 سه ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 9:
عملکرد اقتصادی بعد از انقلاب: رشد جمعیت همزمان با کاهش تولید - همزمان با کاهش تولی» رشد جمعیت افزایش ‎aly‏ - سیاست های دولت در زمینه دادن کوپن» زمین» و سایر امکانات رشد جمعیت را تشویق کرد - کشور یک انفجار تولد را در دهه 196600 تجریه کرد - با توجه به محدودیت های زمین و آب در روستا و اعطای امکانات در شهرهاء افزایش جمعیت عمدتا در شهرها مستقر شد - از اواخر دهه 492000 به علت مشگلات اقتصادی و سیاستهای کنترل جمعیت» رشد جمعیت کندتر شد 

صفحه 10:
9 19+ جمعيث كشور به تفكبك شهري و روستايي + 1 7 3 ¥ 9 6 8 5000 99090 90092 نا 606 00 1 اسن نیت عه 26 شيريه] ‎pig‏ | كلها 

صفحه 11:
همزمان با کاهش تولید رشد جمعیت انفجار تولد در دهه 900 موجب ایجاد شکم در هرم سنی جمعیت ایران شد شکم جمعیتی در هرم سنی خود را در آینده با دامنه کمتر تکرار خواهد انفجار تولد را در دهه 9600 فشارهای زیادی در مقاطع زمانی مختلف به نظام آموزشی» بهداشت ودرمان» اشتغال» و مسکن وارد میسازد. انفجار تولد همچنین موجب افزایش شدید تقاضا کالا و خدمات مختلف برای متولدین دهه 1600 در در مقاطع زمانی مختلف متناسب با سن آنان خواهد شد 

صفحه 12:
هرم سنی جمعیت در سال1076 4,۳07 -.0 0 6100 ۰ 0 Mey May 

صفحه 13:


صفحه 14:
* عرضه نیروی کار با رشد جمعیت رو به افزایش است ۰ میزان مدیران و کارشناسان لازم برای اداره و هدایت نیروی انسانی قابل توجه است 0806 ] ccen | ccs | ocean | aces | cow | aa | 69 | ‏اتا 19555715 165011 10915916 | 57531029 0۳7107۳ | ۴006۳9 | عرضه تبرري کار سم‎ ocean 

صفحه 15:
عملکرد اقتصادی بعد از انقلاب: رشد جمعیت همزمان با کاهش تولید - کاهش تولید همزمان با رشد شدید جمعیت در دهه 5600 موجب کاهش تولید نا خالص داخلی سرانه و درآمد سرانه شد - تا آخر جنگ و پایان جنگ تولید سرانه در کلیه بخش های اقتصادی نیز کاهش یافت - صادرات نفت و واردات نیز بعد از انقلاب کاهش یافت ولی در طی سالهای جنگ واردات همواره بیشتر از صادرات بود - در حالیکه صادرات نفت بعد از انقلاب کاهش یافت مصرف داخلی به طور مستمر افزایش مییافت 

صفحه 16:
ano |= 20000 ‏ع‎ ‎eam § ‏مسه مر‎ § ano ‏ع هاه‎ 3 eno ‏صمو‎ ‏مسو‎ ‎dao dann 8 oO GEESE ESSESEP? ‎Population = ©OP pervepits‏ مد ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 17:
5 160220 162020 ‎a‏ 1 16۵600 گیج ‎9222s‏ 00000 سس سس سس سس سس سس سس سس سس سس سپس شک کی 0 ‎SEEEEFEEEEF‏ ‏نفت و گاز -- صادرات کالاها و خدمات-م- باردات کالاها و خدمات -- 

صفحه 18:
تولیده صادرلتء و مصرف نفت خلم در لیران ميش عي 00 للع يي ی قي قي هي قي هي تي قي قي قي في فلي ‎Ol exponis‏ —— وواتود بوهوم إن سق وسراو اصرح 0 د ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 19:
مصرف نفت خلم در لیران DD += oO EE EEEEEEEER —=— Ot ‏ههه‎ AGDDb Moy 

صفحه 20:
با پایان جنگ روندها تغییر کرد و عوامل و سیاستهای مثبتی در جهت توسعه اقتصادی اتخاذ شد - مدیران جدید 160) سال تجربه بيدا کرده بودند - آموزش مدیریت رو به گسترش نهاد - سیاست های دولتی به تدریج از محصولات صنعتی برداشته شد - قیمت ارز تعدیل و به طرف یک نرخی شدن تغییر کرد - ایجاد و توسعه زیربناها الویت یافت - دانشگاها رو به توسعه نهاد - باراه افتادن کارهای عمرانی متخصصین اهمیت و میدان کار یافتند - روابط سیاسی با خارج روبه بهبود نهاد - نتیجه این عوامل: بهبود عملکرد اقتصادی و افزایس تولید 

صفحه 21:
رشد قابل توجه تعداد دانشجویان دانشگاه ها بعد از جنگ 9 للشجرين الشكا هاو مؤرسك أمرزش. علي به تيك نورد تحميلي 1 1 (Ss ‏كراج فق لساس؟ لساس؟ فو ديلبع‎ 99 90 0 

صفحه 22:
رشد چشمگیر تعداد دانشجویان زن در دانشگاه ها بعد از جنگ دلشجیبان زن دانشگاه هار موسات آموزش علي به تیكدیرد تحصيلي. وه 28 026 58 acer |] ‏فرق ديبلم‎ dal 8 ‏لكترا ن فق ليسانس.‎ 

صفحه 23:
توسعه قابل توجه تحصیلات تکمیلی بعد از جنگ ‎sida il yt at‏ 9 (5 9 (eo 

صفحه 24:
تعداد مقالات علمی توسط دانشگاهها افزایش یافت QOuwber ‏و مه م۹۲۷۱‎ publisked by 4rsatan Ontversities ۰20 0 ۵ 00 9 ۳-2-۵-6 4029 09۴ 4028 155 027 1529 1929 0560 601:11 5088 8 

صفحه 25:
@ubltsked Olpupers tu ODES SALLE E Litt Ep) 

صفحه 26:
بهبود روند تولید ناخالص داخلی سرانه بعد از جنگ —— @pulstios ‏سه‎ OP per vupita 

صفحه 27:
تمام اجزا توليد ناخالص داخلى سرانه روبه افزايش گذاشت اگر چه با نرخی کم 19910006026 ی خی کي ی خی تت و و و و 00 اه و بت ‎O0P per vupita‏ == اب توا 8 و سم 0۱/۰ مب ‎Oqrivulture Perera‏ -— 

صفحه 28:
نگاهی نزدیکتر: رشد جمعیت و تولید ناخالص داخلی بدون نفت ——@epulatios —=- COP pervupits ‏ااموو بت‎ 000 

صفحه 29:
در دوران بعد از جنگ گروه صنایع و معادن پیشتاز رشد تولید ناخالص بوده است - 0,600 0,600 م معد تس ‎ono‏ § ° 0 ۰ 0 ‎o*‏ »+« پچ هه ‎é‏ ‏۰ تم 3 ‎WD Mpeg etter‏ 3 اه ‎ae‏ 4 اد + ‎x aE‏ 0 5 قف ف هيو ف فو ف ف قم معفم ممم فم عع ميم 0 ‎eer‏ 89 91 06 08 06 06 00 9 ۶ © 89 0 ‎One‏ = وله ‎٩4‏ وت —— Ger wateryos —— Ovastructiog 

صفحه 30:
تولید ناخالص سرانه صنایع و ساختمان لرزش لفزوده صنعت و شاختمان بر نفر 5 4,600 95 0 ‎eu +‏ 7 ‎ne‏ ‏ني ۳5 ام موی ۲ 10 3-11 رضي ناسين انول من ‎en‏ ‏3 1 5 5 ۶ 9 00 08 06 ‏ع0‎ 06 a Bee 0 د بررزون 260 سهد 00150165 

صفحه 31:
“توليد ناخالص سرانه معادن و "برق و آب و گاز 1 5 6 ۶ 9 00 06 06 08 06 91١ 59 69 ۶ = Ore —— Ger woter gar 8 8 8 8 8 8 5 ه 1۳۵۹6۰ 

صفحه 32:
تولید ناخالص سرانه خدمات Ceonives!Persoa 1 5 © ۶ Ga 06 06 ۶ 19 1 69 59 © ‎Genives‏ تب ‎ ‎ ‎ ‎i ‎ob8EEE ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 33:
تولید ناخالص خدمات و خدمات عمومی کاهش نرخ رشد خدمات عمومی (دولتی) مشگا اساسی است که بعدا به آن میپردازیم دحتا عه |48 0050675 11 ی خی کی کی خی کی کي کی کی گ —— Abhe senivesiper ISO Re Person —— Conivesiper 

صفحه 34:
رشد سریع صنعت را در عملکرد بخش های مهم صنعتی میتوان ملاحظه کرد - به عنوان مثال صنایع اساسی ذیل رشد قابل توجهی کردند: - فولاد ۴ رگا - اتومبیل - پتروشیمی - به علاوه ظرفیت هتی طراحی مهندسی و ساخت ماشین آلات نیز رشد جهش گونه اثی نمودند 

صفحه 35:
ملا :لامك مره شري وق yi baby gate (18-68) 55 5 ‏مه‎ ‎0 3 |] | © oo Be Ds ‏سل سلوع‎ du ۱ ۳ ‏للد سوس‎ ‏مرو اش‎ ‏ال رظنرد محصولاك فولانيه فرلادخام‎ 8ه ه د ه ه وه هاده Jay (ce 

صفحه 36:
ظرفیت عملی توليد برق در ليرلن 20000 anno 0 200 eno 2200 00 ‏و‎ ‏وصه - همه‎ 4 ano ‏مم6‎ amo § ‏هه‎ 00 8 600 2100 ano ao PEF EEEEEF —— Ger powervpersiowal cop — Gev powerpred pervupitu 

صفحه 37:
تولید لتومبیل درلیران, | _حداقل تولید 0005 واحد در سال 4908 | ۹110001 1 2000 Qo + GEPEEPEEEESF —— Orrpredurtiod 

صفحه 38:
ظرفیت تولیدی پتروشیمی 4 4,000[ وه ملس | 9 9 9 9 1 8 0 ‎oP vies‏ 72,000 06,0000 1,0 060 900 6,609 | 90 41999 9*0 19990090 OOS LOWE 

صفحه 39:
۲ 5 » * ۰ برخی عواملی که استمرار رشد را تهدید میکنند ضعف نظام دولتی و خدمات عمومی افزایش در آمد نفت | بازگشت از سیاستهای اقتصاد آزاد استمرار سوبسیدهای دولتی به اترژی» دارو» و سایر کالاهای عمومی بجای کمکهای هدفمند فقدان نظامهای ارزشیابی و انتخاب مدیران سیاسی بر اساس کارآنی با استفاده از سازو کارهای های مبتنی بر امکان مشارکت عمومی و فارغ از ملاک های فقدان نظامهای ارزشیابی و انتخاب و ارتقا مدیران اقتصادی بر اساس کارآمدی دولتی بودن اقتصاد و اکثریت بنگاه هابی تولیدی و فقدان بخش خصوصی قدرتمند و زمینه های رشد آن ظرفیت ساختار سیاسی برای پذیرش استمرار توسعه ظرفیت فرهنگی برای پذیرش و استمرار توسعه (کارهای گروهی گفتگو» رعایت حق 

صفحه 40:
فا ریخ ۳ ‎of ous‏ ضعف نظام دولتی و خدمات عمومی یکی از زمنه ای مهلک سوء مدیریت اقتصادی در دو دهه گذشته وجود تورم دو رقمی بوده است تورم درایران ناشی از کسزی بودجه و عدم رعایت انضباط مالی بوده است وجود تورم و عدم توانانی دولت درافزایش حقوق کارکنان خود متتاسب با تورم موجب کاهش حقوق آنها به قیمت های پابت شده است به عنوان مثال به تورم» کاهش ارزش واقعی خدمات عمومی دولت» و وضعیت حقوق دانشگاهیان نگاه کنیم همزمان با کاهش حقوقء فقر بر امکانات دیگر دانشگاهی مستولی شده است 

صفحه 41:
تورم و افزایش قیمت ها یکی از مشگلات مزمن اقتصاد ایران بوده است نرع تورم و شلخص قیمتهلی خرده فریشی وس ‎camo‏ ‏مه 7 سره هت مه ‎ao‏ هي في قي عي في في في في قي شلخص خرده فروشي -ه- ترخ تورم سم 

صفحه 42:
* تورم مجب کاهش خدمات عمومی (دولتی) سرانه شده است که مشگل اساسی برای ادامه توسعه ایران است دحتا عه |48 0050675 11 ی خی کی کی خی کی کي کی کی گ —— Abhe senivesiper ISO Re Person —— Conivesiper 

صفحه 43:
حقوق. و مزلیلی لسلتید به قیمت ثلبت سال 4660 PEP EEPEEEEEEEL ‏سال‎ 

صفحه 44:
تضعیف روز افزون خدمات عمومی موجب ضعف ارکان نظام اجتماعی ميشود * تورم و فقر دولت حوزه هاى بنيادى ذيل از خدمات عمومى را نيز تحت تاثير قرار داده است: - آموزش و پرورش - قوه قضائیه - پلیس و ارتش - خدمات دولتی - فقر این حوزها بنیادهای توسعه را تهدید میکند - فقر آموزش و پرورش موجب ضعف تربیت علمی و اخلاقی نسل آتی کشور میشود - فقر قوه قضائیه موجب اختلال در نظام قضانی و احقاق حقوق مردم ميشود و بستر توسعه را نابود میکند - فقر پلیس موجب اختلال در اجرای قانون و حفظ امنیت جامعه میشود - فقردستگاه اداری موجب توسعه فساد در ادارات و ناکارآمدی و ممانعت آن از توسعه میشود 

صفحه 45:
افزایش در آمد نفت میتواند مانع دیگری برای استمرار توسعه شود درآمد نفت شمشیر دولبی که میتواند در جهت حمایت از توسعه و یا ممانعت از آن عمل كند جند كزينه براى استفاده از درآمدهاى نفتى وجود دارد: كزينه اول: فروش ارز نفت به بانک مرکزی دریافت ریال برای هزینه های دولت و نوعی استفاده بانک مرکزی از ارز خریداری شده از دولت است گزینه دوم: سپرده گذاری در بانکهای خارجی و اشتفاده از سود آن برای تقویت مستمر دولت و فرایند توسعه بدون وارد شدن شکهای تند و مخرب گزینه سوم: انباشت در آمد اضافی نفت در صندوق ذخیره ارزی 

صفحه 46:
گزینه اول مصرف درآمد نفت با آثاری مخرب نتقال درآمد ارزي اضافي نفت به بانک مركزي و دریافت ریال برای انجام 00 فروش ارز توسط بانک مرکزی ذخيره ارز بانک مرکزی در برای دریافت ریال از جامعه و بانکهای خارجی و عدم فروش مصرف ارز برای واردات آن برای جلوگیری از واردات کاهش ارزش دلار و ضربه به کمبود کالا در مقابل ریال مصرفی صنایع داخلی دولت و تشدید تورم توسعه حجم دولت با اتکا به در آمد نايايدار نفت 

صفحه 47:
افزایش در آمد نفت میتواند مانع دیگری برای استمرار توسعه شود 

صفحه 48:
گزینه سوم انباشت در آمد اضافی نفت در صندوق ذخیره ارزی انتقال درآمد ارزي اضافي نفت به صندوق ذخیره ارزی برای اعطای وام جهت توسعه ظرفیت بخش های تولیدی عمومی و خصوصی ۷ موجودی ذخیره ارزی > _بازپرداخت وام دریافتی وام به سرمایه گذاران بخش ۱ خصوصی و دولتی توسعه صادرات و دریافت ارز | + + توسعه ظرفیت های تولیدی با پرداخت مالیات واردات ماشین آلات و تجهیزات 

صفحه 49:
از توجه شما متشکرم 

توسعه صنعتی ایران بعد از انقالب علینقی مشایخی دانشگاه صنعتی شریف آوریلَ 2006 فهرست مطالب روند های کالن جمعیتی و اقتصادی بعد از انقالب عملکردهای کالن صنعتی موانع و چالش های استمرار توسعه نقش ایرانیان خارج از کشور • عملکرد اقتصادی بعد از انقالب :عوامل موثر بر عملکرد بعد از انقالب چند عامل مهم موجب کاهش تولید اقتصادی کشور شد: – خروج مدیران با تجربه و تصدی مدیران جوان ،بی تجربه ،و بدون دانش اداره مجمو عه ها ،و بدون برنامه حساب شده در سطوح مختلف اداره کشور. – خروج تعداد زیادی از مدیران ،متخصصان ،و کارآفرینان و سرمایه گذاران از چرخه فعالیت کشور – شروع جنگ تحمیلی با عراق که خود تا حدودی ناشی از عامل اول بود – مسائل و در گیری های مربوط به اسقرار نظام سیاسی جدید – عوامل مزبور همدیگر را تشدید میکردند. عملکرد اقتصادی بعد از انقالب :عوامل موثر بر عملکرد • تغییر مدیریت در رده های باالتر شدید تر بود 100% شدت تغییر مدیریت هرم مدیریت در کشور • این تغییرات تا حدود پی آمد طبیعی انقالب بود و برای تثبیت نظام جدید اجتناب ناپذیر عملکرد اقتصادی بعد از انقالب • همزمان با عوامل مزبور و متناسب با آنها سیاستهای اقتصادی مخل رشد و توسعه اتخاذ شد: – ملی کردن کارخانجات و بر خورد با سرمایه گذاران و کار آفرینان موفق – سهمیه بندی و قیمت گذاری دولتی که موجب فقر تولید و توسعه رانت خواری شد – درون گرائی اقتصادی با سیاست جایگزینی واردات – درون گرائی سیاسی باروحیه بدبینی و دشمنی نسبت به سایرکشورها بخصوص کشورهای صنعتی – واگذاری امکانات متناسب با تعداد خانوار و تشویق ازدیاد جمعیت. – تعطیلی دانشگاها و تغیر نا مناسب برنامه های درسی آنها بعد از بازگشائی – سرکوب یا کم بها دادن به تخصص و اعمال گزینش های مبتنی برظواهر عقیدتی – نتیجه این عوامل :افت عملکرد اقتصادی و کاهش تولید برای بیش از یک دهه کاهش تولید ناخالص داخلی بعد از رشد مستمر بعد از سال 1340فشار های زیادی ایجاد میکرد 0 43 46 49 52 55 58 61 64 67 4 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 توليدناخالصداخليبه قيمتپايه ت توليدناخالصداخليبه قيمتپايه(بدوننف ) میلیارد ریال1376 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000 50,000 0 تولید در کلیه بخش ها بجزء کشاورزی برای بیش از 12.سال کاهش یافت تولیدناخالصداخلیبه قیمتهایثابت1376 250,000 150,000 100,000 50,000 0 8 6 3 1 6 6 3 1 ‏GDP without Oil ‏Agriculture 4 6 3 1 2 6 3 1 0 6 3 1 8 5 3 1 6 5 3 ‏GDP ‏Services ‏Mine & Industry 1 1376 Billion Rials 200,000 تولید در کلیه بخش ها بجزء کشاورزی برای بیش از 12.سال کاهش یافت تولیدناخالصداخلیبه قیمتهایثابت1376 500,000 300,000 200,000 100,000 0 3 8 3 1 0 8 3 1 7 7 3 1 ‏GDP without Oil ‏Agriculture 4 7 3 1 1 7 3 1 8 6 3 1 5 6 3 1 2 6 3 1 9 5 3 1 ‏GDP ‏Services ‏Mine & Industry 6 5 3 1 1376 Billion Rials 400,000 عملکرد اقتصادی بعد از انقالب :رشد جمعیت همزمان با کاهش تولید – همزمان با کاهش تولید ،رشد جمعیت افزایش یافت – سیاست های دولت در زمینه دادن کوپن ،زمین ،و سایر امکانات رشد جمعیت را تشویق کرد – کشور یک انفجار تولد را در دهه 1360تجربه کرد – با توجه به محدودیت های زمین و آب در روستا و اعطای امکانات در شهرها ،افزایش جمعیت عمدتا در شهرها مستقر شد – از اواخر دهه 1360به علت مشگالت اقتصادی و سیاستهای کنترل جمعیت ،رشد جمعیت کندتر شد جمعيتكشوربهتفكيكشهريوروستايي 80,000,000 60,000,000 20,000,000 - 1385 1375 1365 1355 1345 47,269,194 36,817,789 26,844,560 15,854,680 9,794,246 شهري 23,069,227 23,237,699 22,600,448 17,854,064 15,994,476 روستايي 70,338,421 60,055,488 49,445,008 33,708,744 25,788,722 كل كل روستايي سال شهري نفر 40,000,000 همزمان با کاهش تولید رشد جمعیت • انفجار تولد در دهه 1360موجب ایجاد شکم در هرم سنی جمعیت ایران شد • شکم جمعیتی در هرم سنی خود را در آینده با دامنه کمتر تکرار خواهد • انفجار تولد را در دهه 1360فشارهای زیادی در مقاطع زمانی مختلف به نظام آموزشی ،بهداشت ودرمان، اشتغال ،و مسکن وارد میسازد. • انفجار تولد همچنین موجب افزایش شدید تقاضا کاال و خدمات مختلف برای متولدین دهه 1360در در مقاطع زمانی مختلف متناسب با سن آنان خواهد شد هرمسنیجمعیتدر سال1375 80 70 60 سن 50 40 30 20 10 0 1,000,000 500,000 -1,000,000 -500,000 0 تعداد مرد زن هرمسنیجمعیتدر سال1385 77 66 55 سن 44 33 22 11 0 1,000,000 500,000 -500,000 0 تعداد مرد زن -1,000,000 روی کار با رشد جمعیت رو به افزایش است دیران و کارشناسان الزم برای اداره و هدایت نیروی انسانی قابل عرضه نيروي كار 25,000,000 20,000,000 10,000,000 5,000,000 1380 1375 1370 1360 1365 1355 1350 1345 0 7841523 8764474 9796056 11206618 12820291 14736707 16027223 19329000عرضه نيرويكار سال نفر 15,000,000 عملکرد اقتصادی بعد از انقالب :رشد جمعیت همزمان با کاهش تولید – کاهش تولید همزمان با رشد شدید جمعیت در دهه 1360 موجب کاهش تولید نا خالص داخلی سرانه و درآمد سرانه شد – تا آخر جنگ و پایان جنگ ،تولید سرانه در کلیه بخش های اقتصادی نیز کاهش یافت – صادرات نفت و واردات نیز بعد از انقالب کاهش یافت ولی در طی سالهای جنگ واردات همواره بیشتر از صادرات بود – در حالیکه صادرات نفت بعد از انقالب کاهش یافت مصرف داخلی به طور مستمر افزایش مییافت 8,000 7,000 Mil Persons 50.0 6,000 5,000 4,000 3,000 40.0 30.0 20.0 2,000 1,000 0 10.0 0.0 6 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 5 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 Population GDP per capita 1000l 1376 Rials/Person 60.0 0 43 46 49 52 55 58 61 64 67 4 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 نفتو گاز صادراتكاالهاو خدمات وارداتكاالهاو خدمات میلیارد ریال1376 160,000 140,000 120,000 100,000 80,000 60,000 40,000 20,000 0 1000 b/day و مصرفنفتخامدر ایران، صادرات،تولید 7,000 6,000 5,000 4,000 3,000 2,000 1,000 0 1 8 4 3 1 0 5 3 1 2 5 3 Oil production 1 4 5 3 1 6 5 3 1 8 5 3 1 0 6 3 1 Oil consumption 2 6 3 1 4 6 3 1 6 6 3 1 8 6 3 Oil exports مصرفنفتخامدر ایران 1000 b/day 1000 800 600 400 200 0 1 8 4 3 1 0 5 3 1 2 5 3 1 4 5 3 1 6 5 3 1 8 5 3 1 0 6 3 1 2 6 3 Oil consumption 1 4 6 3 1 6 6 3 1 8 6 3 با پایان جنگ روندها تغییر کرد و عوامل و سیاستهای مثبتی در جهت توسعه اقتصادی اتخاذ شد – مدیران جدید 10سال تجربه پیدا کرده بودند – آموزش مدیریت رو به گسترش نهاد – سیاست های دولتی به تدریج از محصوالت صنعتی برداشته شد – قیمت ارز تعدیل و به طرف یک نرخی شدن تغییر کرد – ایجاد و توسعه زیربناها الویت یافت – دانشگاها رو به توسعه نهاد – ....... – با راه افتادن کارهای عمرانی متخصصین اهمیت و میدان کار یافتند – روابط سیاسی با خارج روبه بهبود نهاد – نتیجه این عوامل :بهبود عملکرد اقتصادی و افزایس تولید رشد قابل توجه تعداد دانشجویان دانشگاه ها بعد از جنگ دانشجوياندانشگاههاومؤسساتآموزشعاليبهتفكيكدورهتحصيلي 1,389,751 1,500,000 1,000,000 500,000 1384 1375 96,353 106,900 1365 1355 دكترا فوقليسانس ليسانس فوقديپلم 0 نفر 718,381 رشد چشمگیر تعداد دانشجویان زن در دانشگاه ها بعد از جنگ دانشجويانزندانشگاه ها ومؤسساتآموزشعاليبهتفكيكدورهتحصيلي 500000 438937 400000 303036 300000 1384 1375 31090 34821 1365 1355 دكترا فوقليسانس ليسانس فوقديپلم 100000 0 نفر 200000 توسعه قابل توجه تحصیالت تکمیلی بعد از جنگ تعداد دانشجویانفوقليسانس 100000 80000 60000 40000 20000 0 1384 1375 1365 1355 تعداد مقاالت علمی توسط دانشگاهها افزایش یافت Number of ISI papers published by Iranian Universities 3500 3277 3000 2500 2266 2000 1500 1408 1000 500 0 323 390 487 631 713 1650 1041 993 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 450000 400000 350000 300000 250000 200000 150000 100000 50000 0 Published ISI papers in 2003 10.0 1,000 0.0 0 Population GDP per capita 1000l 1376 Rials/Person 2,000 1382 20.0 1380 3,000 1378 30.0 1376 4,000 1374 40.0 1372 5,000 1370 50.0 1368 6,000 1366 60.0 1364 7,000 1362 70.0 1360 8,000 1358 80.0 1356 Mil Persons بهبود روند تولید ناخالص داخلی سرانه بعد از جنگ 1376 1000 Rials/Person تمام اجزا تولید ناخالص داخلی سرانه روبه افزایش گذاشت اگر چه با نرخی کم 8,000 7,000 6,000 5,000 4,000 3,000 2,000 1,000 0 6 5 13 9 5 13 2 6 13 5 6 13 8 6 13 GDP per capita Mine & Ind/person Agriculture/Person 1 7 13 4 7 13 7 7 13 0 8 13 3 8 13 Non-oil GDP/per Services/per Oil/Person 10.0 1,000 0.0 0 Population GDP per capita Non-oil GDP/per 1000 1376 Rials/Person 2,000 1382 20.0 1380 3,000 1378 30.0 1376 4,000 1374 40.0 1372 5,000 1370 50.0 1368 6,000 1366 60.0 1364 7,000 1362 70.0 1360 8,000 1358 80.0 1356 Mil Persons رشد جمعیت و تولید ناخالص داخلی بدون نفت:نگاهی نزدیکتر در دوران بعد از جنگ گروه صنایع و معادن پیشتاز رشد تولید ناخالص بوده است 1,200 1,000 800 600 400 200 0 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 ‏Mine 7 5 3 1 ‏Industry ‏Mine & Ind ‏Construction ‏Elec water gas 1000 1376 Rials/Person 1,600 1,400 تولید ناخالص سرانه صنایع و ساختمان ارزشافزودهصنعتو شاختمانبرنفر 1,200 800 600 400 200 0 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 ‏Construction ‏Industry 7 5 3 1 1000 1376 Rials 1,000 “تولید ناخالص سرانه معادن و ”برق و آب و گاز 80 70 50 40 30 20 10 0 11 13 15 17 19 21 23 25 27 ‏Elec water gas ‏Mine 9 7 5 3 1 1000 1376 Rials 60 تولید ناخالص سرانه خدمات 1000 1376 Rilas/Person Services/Person 4,000 3,500 3,000 2,500 2,000 1,500 1,000 500 0 1 3 5 7 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 Services تولید ناخالص خدمات و خدمات عمومی ش نرخ رشد خدمات عمومی (دولتی) مشگا اساسی است که بعدا به آن میپرداز 4,000 3,000 2,500 2,000 1,500 1,000 500 0 3 8 3 1 0 8 3 1 ‏Services/per 7 7 3 1 4 7 3 1 1 7 3 1 8 6 3 1 5 6 3 1 2 6 3 1 9 5 3 1 6 5 3 1 ‏Public services/per 1376 1000 Rls/Person 1000 1376 Rilas/Person 3,500 رشد سریع صنعت را در عملکرد بخش های مهم صنعتی میتوان مالحظه کرد – به عنوان مثال صنایع اساسی ذیل رشد قابل توجهی کردند: – فوالد – برق – اتومبیل – پتروشیمی – ....... – به عالوه ظرفیت هتی طراحی مهندسی و ساخت ماشین آالت نیز رشد جهش گونه ائی نمودند ماخذ :اطالعاتايميدرو گردآوريوتنظيم: دفترصنايعالكتريكيو فلزي وزارتصنايعومعادن توليدداخليفوالد ( ) 79 - 83 9.1 9.0 8.1 8.0 7.5 7.5 5.7 5.9 فوالدخامشامل :شمش -اسلب -بيلتوبلومميباشد. محصوالتفوالديشامل :ورقگرموسردوگالوانيزه -ميلگرد سادهو آجدار -تيرآهنوپروفيلنوردگرمميباشد محصوالتفوالدي فوالدخام ميليونتن ) سال83 سل82 ا سل81 ا سل80 ا سل79 ا وزن ( 6.9 6.6 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 35000.0 30000.0 25000.0 20000.0 15000.0 10000.0 5000.0 0.0 500.0 450.0 400.0 350.0 300.0 250.0 200.0 150.0 100.0 50.0 0.0 KW/Person MW ظرفیتعملیتولیدبرقدرایران 5 8 36 1 36 4 36 7 37 0 37 3 37 6 37 9 38 2 3 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Elec power operational cap Elec power prod per capita تولیداتومبیلدرایران 1200000.0 1000000.0 600000.0 400000.0 200000.0 0.0 4 8 3 1 1 8 3 1 8 7 3 1 5 7 3 1 2 7 3 1 9 6 3 ‏Car production 1 6 6 3 1 3 6 3 1 0 6 3 1 7 5 3 1 اتومبیل حد اقل تولید 8285واحد در سال 1368 800000.0 ظرفیت تولیدی پتروشیمی Production capacity 1 3 7 [1,000 t] 9 9 9 9 Number of sites 78,000 14,500 15,100 16,000 10,600 6,619 1,900 1963 1970 1995 2000 2002 2003e 2015e برخی عواملی که استمرار رشد را تهدید میکنند – ضعف نظام دولتی و خدمات عمومی – افزایش در آمد نفت ! – بازگشت از سیاستهای اقتصاد آزاد – استمرار سوبسیدهای دولتی به اترژی ،دارو ،و سایر کاالهای عمومی بجای کمکهای هدفمند – فقدان نظامهای ارزشیابی و انتخاب مدیران سیاسی بر اساس کارآئی با استفاده از سازو کارهای های مبتنی بر امکان مشارکت عمومی و فارغ از مالک های ایدئولوژیک – فقدان نظامهای ارزشیابی و انتخاب و ارتقا مدیران اقتصادی بر اساس کارآمدی – دولتی بودن اقتصاد و اکثریت بنگاه هابی تولیدی و فقدان بخش خصوصی قدرتمند و زمینه های رشد آن – ظرفیت ساختار سیاسی برای پذیرش استمرار توسعه – ظرفیت فرهنگی برای پذیرش و استمرار توسعه (کارهای گروهی، گفتگو ،رعایت حق سایرین).....، ضعف نظام دولتی و خدمات عمومی – یکی از زمنه ای مهلک سوء مدیریت اقتصادی در دو دهه گذشته وجود تورم دو رقمی بوده است – تورم درایران ناشی از کسزی بودجه و عدم رعایت انضباط مالی بوده است – وجود تورم و عدم توانائی دولت درافزایش حقوق کارکنان خود متناسب با تورم موجب کاهش حقوق آنها به قیمت های پابت شده است – به عنوان مثال به تورم ،کاهش ارزش واقعی خدمات عمومی دولت، و وضعیت حقوق دانشگاهیان نگاه کنیم – همزمان با کاهش حقوق ،فقر بر امکانات دیگر دانشگاهی مستولی شده است تورم و افزایش قیمت ها یکی از مشگالت مزمن اقتصاد ایران بوده است نرخ تورمو شاخصقیمتهایخردهفروشی 50 12000.0 شاخصقیمتسال100 =1357 10000.0 40 شاخص 30 6000.0 20 4000.0 2000.0 10 0.0 0 1 8 3 1 8 7 3 1 شاخصخردهفروشي 5 7 3 1 2 7 3 1 9 6 3 1 6 6 3 1 3 6 3 1 0 6 3 نرختورم 1 7 5 3 1 درصددر سال 8000.0 • تورم مجب کاهش خدمات عمومی (دولتی) سرانه شده است که مشگل اساسی برای ادامه توسعه ایران است 4,000 3,000 2,500 2,000 1,500 1,000 500 0 3 8 3 1 0 8 3 1 ‏Services/per 7 7 3 1 4 7 3 1 1 7 3 1 8 6 3 1 5 6 3 1 2 6 3 1 9 5 3 1 6 5 3 1 ‏Public services/per 1376 1000 Rls/Person 1000 1376 Rilas/Person 3,500 حقوقو مزایایاساتیدبه قیمتثابتسال 1356 120,000 100,000 60,000 40,000 20,000 0 82 80 78 76 74 72 70 68 66 64 62 60 58 56 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 سال ریالدر ماه 80,000 تضعیف روز افزون خدمات عمومی موجب ضعف ارکان نظام اجتماعی میشود • تورم و فقر دولت حوزه های بنیادی ذیل از خدمات عمومی را نیز تحت تاثیر قرار داده است: – آموزش و پرورش – قوه قضائیه – پلیس و ارتش – خدمات دولتی – فقر این حوزها بنیادهای توسعه را تهدید میکند – فقر آموزش و پرورش موجب ضعف تربیت علمی و اخالقی نسل آتی کشور میشود – فقر قوه قضائیه موجب اختالل در نظام قضائی و احقاق حقوق مردم میشود و بستر توسعه را نابود میکند – فقر پلیس موجب اختالل در اجرای قانون و حفظ امنیت جامعه میشود – فقردستگاه اداری موجب توسعه فساد در ادارات و ناکارآمدی و ممانعت آن از توسعه میشود افزایش در آمد نفت میتواند مانع دیگری برای استمرار توسعه شود – درآمد نفت شمشیر دولبی که میتواند در جهت حمایت از توسعه و یا ممانعت از آن عمل کند – چند گزینه برای استفاده از درآمدهای نفتی وجود دارد: – گزینه اول :فروش ارز نفت به بانک مرکزی دریافت ریال برای هزینه های دولت و نوعی استفاده بانک مرکزی از ارز خریداری شده از دولت است – گزینه دوم :سپرده گذاری در بانکهای خارجی و اشتفاده از سود آن برای تقویت مستمر دولت و فرایند توسعه بدون وارد شدن شکهای تند و مخرب – گزینه سوم :انباشت در آمد اضافی نفت در صندوق ذخیره ارزی گزینه اول مصرف درآمد نفت با آثاری مخرب انتقال درآمد ارزي اضافي نفت به بانک مرکزي و دریافت ریال برای انجام هزینه ها فروش ارز توسط بانک مرکزی برای دریافت ریال از جامعه و برای ارز مصرف واردات کاهش ارزش دالر و ضربه به صنایع داخلی ذخیره ارز بانک مرکزی در بانکهای خارجی و عدم فروش آن برای جلوگیری از واردات کمبود کاال در مقابل ریال مصرفی دولت و تشدید تورم توسعه حجم دولت با اتکا به در آمد ناپایدار نفت افزایش در آمد نفت میتواند مانع دیگری برای استمرار توسعه شود – گزینه دوم :سپرده گذاری در بانکهای خارجی و اشتفاده از سود آن برای تقویت مستمر دولت و فرایند توسعه بدون وارد شدن شکهای تند و مخرب – گزینه دوم به علت عطش کشور برای توسعه انتخاب نخواهد شد گزینه سوم انباشت در آمد اضافی نفت در صندوق ذخیره ارزی انتقال درآمد ارزي اضافي نفت به صندوق ذخیره ارزی برای اعطای وام جهت توسعه ظرفیت بخش های تولیدی عمومی و خصوصی موجودی ذخیره ارزی وام به سرمایه گذاران بخش خصوصی و دولتی بازپرداخت وام دریافتی صادرات توسعه دریافت ارز توسعه ظرفیت های تولیدی با واردات و آالت ماشین تجهیزات پرداخت مالیات و از توجه شما متشکرم