دانلود پاورپوینت اکتشاف ژئوشیمیایی ذخایر پلاسری طلا و مونازیت در شمال شهرستان خمین

1 موضوع :اکتشاف ژئوشیمیایی ذخایر پالسری طال و مونازیت در شمال شهرستان خمین 2  اطالعات پایه ‏ منبع:گزارشات اکتشافی آرشیو در سازمان زمین شناسی واکتشافات معدنی کشور؛گزارش نهایی اکتشاف ژئوشیمیایی 1:25000در محدوده جنوب استان مرکزی ؛شهرستان خمین ‏ موقعیت مورد بررسی:استان مرکزی ؛18کیلومتری شمال شهرستان خمین ‏ نوع سنگها :مهمترین گونه های سنگی مشاهده شده در منطقه از قدیم به جدید:شیست وفیلیت های سازند کهرودولومیت چرت دار وسنگهای آهکی کریستالین متعلق به دولومیت سلطانیه باسن پرکامبرین،سنگهای آهکی باسن پرمین وتریاس ؛شیل ،ماسه سنگ ومارن با سن ژوراسیک وکرتاسه ،کنگلومرا با سن پلیئوسن وکنگلومرا سخت نشده،تراورتن و واریزه های بادبزنی با سن کواترنری.عالوه براین سنگها،رخنمونهایی ازدایکهای حد واسط (میکرو دیوریتی)در سنگهای کربناته پرمین وشیل های کرتاسه ورگه های سیلیسی متعددی نیز شیلها وماسه سنگ های ژوراسیک را قطع کرده است. 3  کانی سازی شناخته شده: این منطقه به دلیل برخورداری از پتانسل های معدنی باال،خصوصا سنگهای ساختمانی (تراورتن) از دیر بازمورد توجه معدن کاران بوده است.کانساری فلوئورین در شمال منطقه در نزدیکی بزیجان که بصورت معدن فعال در حال بهره برداری میباشد.و همچنین آهن به همراه سرب در قره تپه،آهن به همراه باریت در ارتفاعات شرق روستای چنار. هدف پیش بینی شده: هدف از اجرای این پروژه ،بررسی وجود ذخایر کانی های سنگین در منطقه مورد مطالعه به خصوص ذخایر مونازیت وطال بوده است. چرا که بررسی های ناحیه ای صورت گرفته حاکی ازآنند که ذخایر پالسری قابل توجهی از این تیپ کانسارها،خصوصا طال وکاسیتریت در این منطقه وجود دارد. وضعیت حوضه آبریز: الگوی توسعه آبراهه ها در منطقه از نوع شاخه درختی است وارتفاعات آهکی شمال روستای چنار و وجود بخشهای کم ارتفاع تا پست جنوب آن باعث شده است تا در فصول پربارش اغلب این آبراهه های فصلی پر آب شوند 4  ویژگی های آب و هوایی:این منطقه به دلیل شرایط کوهستانی دارای آب و هوایی متنوعی بوده.مهمترین ویژگی آب وهوایی این منطقه سرما در نواحی مرتفع در فصل زمستان است ودر فصل های دیگر عموما آب وهوایی معتدل حکمفرماست. میزان بارش سالیانه در حدود 260میلیمتر. دمای هوا بین -19درجه در سردترین روز های سال تا+40درجه در گرم ترین روزهای تابستان متغیر است. مشخصه های پوشش گیاهی:رستنی ها در منطقه شامل بوته زار ها ی خار وگون که به شکل پراکنده تا دامنه ارتفاعات دیده می شود.به دلیل خاک مناسب وبرخورداری از منابع آب سرشار؛ میزان فعالیت های کشاورزی ودامپروری در منطقه چشمگیر است.  شرایط صحرایی:مهمترین راه دسترسی به محدوده مورد مطالعه از مرکز استان (شهرستان اراک)جاده اسفالته اصلی اراک به خمین وجاده مو اصالتی خمین به محالت است.همچنین جاده های خاکی شرق وشمال شرق خوگان نیز امکان دسترسی به بخشهای جنوب شرق محدوده را میسر می سازد.راه های جیپ رو غربی که عموما شمالی-جنوبی هستند،که به ارتفاعات شمالی تا شمال غربی دسترسی دارند.واغلب جاده های فرعی در امتداد آبراهه ها گسترش یافته اند. نوع بررسی:پی جویی کانیهای سنگین در محیط رسوبات آبراهه ای 6 چگالی نمونه برداری:به طور میانگین به ازای هر0.6کیلومترمربع مساحت حوضه آبریز1،نمونه کانی سنگین برداشت شده است.  نوع مواد نمونه برداری شده:در این بررسی از رسوبات آبراهه ای نمونه برداری به عمل امده است. نحوه آماده سازی نمونه ها:ابتدا جزء-20مش نمونه های برداشت شده توسط الک مزبور در محل جداسازی شده وسپس به منظور گلشویی واستحصال کانیهای سنگین کل مجموعه در کرانه رودخانه های فعال الوکشویی شده است ونهایتا مواد الوکشویی شده پس از کدگذاری وبسته بندی برای آنالیزبه ازمایشگاه ارسال شده اند. جزءمورد استفاده:جزء-20مش از کانیهای سنگین عناصرشناسایی شدهAu\Sn\W\Cu\Zn: شیوه تجزیه وآنالیز:برای مطالعه کانیهای سنگین از \XRD ‏XRFومیکروپروب الکترونی 7 مقدمه مطالعه کانیهای سنگین امروزه به عنوان یکی ازمهمترین اطالعاتی در پی جویی واکتشاف کانسارها در جهان شناخته میشود.جستجو برای این تیپ کانیها در راستای تامین مواد معدنی به وسیله تغلیظ رسوبات آبرفتی در مسیر رودخانه ها وآبراهه ها از دیرباز رواج داشته است. روش های جدید اکتشاف کانیهای سنگین امروزه باعث کشف واستخراج کانه های پالتین؛الماس؛قلع وسایر کانیهای اقتصادی در رسوبات آبرفتی شده که در این تکنیک اکتشافی،با حرکت در جهت مخالف جریان آبراهه ها می توان به منشاء یامنبع اصلی این کانی ها دست یافت. اکتشاف کانیهای سنگین در آبرفت ها،مخروط افکنه،سواحل دریاها وسواحل اقیانوس ها منجر به کشف کانسارهای بزرگی از طال،پالتین،کرومیت،روتیل ومونازیت شده است. اصوالاکتشاف کانیهای سنگین به عنوان یک روش مکمل اکتشافات ژئوشیمیایی عناصر مختلف وحتی بعنوان یک روش مستقل می تواند منجر به کشف کانسارهای مختلف پنهان؛نیمه پنهان ورخنمون دارشود. 8 روش اکتشاف کانیهای سنگین این امکان را به وجود آورده است که با بررسی وضعیت فراوانی این کانیها می توان در مورد وضعیت پراکندگی آنها در منطقه ووضعیت پاراژنز ها و نوع آنها نیز دست یافت. مطالعه کانیهای سنگین رسوبات آبراهه ای و آنالیز مستقیم نمونه های ژئوشیمی از نظر فراوانی عناصر مختلف و تجزیه وتحلیل داده های حاصله با استفاده از تکنیکهای مختلف آماری ،عواملی هستند که باعث ایجاد کارایی باال برای این قبیل اکتشافات می شوند. یکی از نمونه های موفقیت آمیزاستفاده از روش مطالعه نمونه های کانی سنگین در سطح کشور ،پی جویی برای ذخایر طالومونازیت(پالسری)درشمال شهرستان خمین بوده است. این پروژه در ناحیه نیمه بیابانی درشمال شهرستان خمین،که درخالل مطالعات ژئوشیمیایی (1:100000درمقیاس ناحیه ای)ازنظر کانی سازی احتمالی طال،عناصر نادر خاکی وبرخی سولفید های پلی متالیک مستعد تشخیص داده شده بود،در تابستان 1383از سوی سازمان زمین شناسی واکتشافات معدنی کشور تحت پوشش عملیات اکتشافی نیمه تفضیلی در مقیاس1:25000قرار گرفت. 9 محدوده مورد مطالعه با وسعت 234کیلومترمربع ،بخشی از ورقه 1:100000زمین شناسی وژئوشیمیایی محالت وبخش میانی وجنوبی نقشه 1:50000توپوگرافی چوگان را شامل میشود. ازنظر جایگاه زمین شناسی ایران،این محدوده در قسمتی از زون سنندج-سیرجان در فاصله زمانی تریاس پسین-ژوراسیک پیشین ،شرایط پالتفرمی در آن برقرار بوده ولی پس از آن گودالهای پویای مزوزوئیک چیره شده که با فعالیتهای آتشفشانی همراه بوده که در این محدوده رخنمونی نداشته.در شمال شرق محدوده رخداد های زمین ساختی در حد فاصل رسوبات آهکی پرمین وتریاس حالت تدریجی را نشان می دهند ورخدادهای زمین ساختی آلپی آغازین خصوصا فاز خشکی زایی سمرین پسین در زمان ژوراسیک تا کرتاسه در شکل گیری منطقه اهمیت زیادی داردعالوه براین در کرتاسه،فاز ها ورخدادهای زمین ساختی مختلف منجر به تشکیل گسلهای فراوان در واحدهای آهکی وستیغ های شمالی محدوده شده باشد که در پی آن دو نوع سنگ آهک موجود در منطقه مرتفع شده اند. اصلی ترین گسل منطقه؛گسل امتداد لغز با عملکرد چپگرد،با روند شمال غرب-جنوب شرق 10 در سرتاسر منطقه امتداد داشته وموجب تقسیم شدن منطقه به دو قسمت شمال و جنوبی. قسمت شمالی توسط شیل وماسه سنگ های ژوراسیک وسازند کربناته کرتاسه پوشیده شده وقسمت جنوبی توسط شیلهای کرتاسه و تخربیی های پلئیوسن و کواترنر.هم راستا با گسل اصلی،تعدادی گسل دیگر به سمت شمال منطقه ایجاد شده که در آنها رگه های سیلیسی ودایک های حد واسط نفوذ کرده است. در این پروژه ،تعداد 149نمونه کانی سنگین از حوضه آبریزو38نمونه از چاهک های اکتشافی ،با پردازش بر روی داده ها ی بدست امده ،پالسر ها یا محیط های کانی سازی مشخص شده اند. تهیه نمونه های کانی سنگین،پس از بررسی ومطالعه نقشه های 1:50000ونقشه های 1:25000و وضع زمین شناسی عمومی محدوده اکتشافی،نقاط مناسب جهت نمونه برداری کانی سنگین براساس واحدهای لیتولوژی وحوضه های آبریزتعیین وتمامی حوضه های آبریز و نقاط نمونه برداری در نرم افزارArcViewرقومی گردیده اند. مختصات UTMهر ایستگاه نمونه برداری ،با استفاده از این نرم افزار استخراج وGPSمنتقل میشود. 11 در مرحله صحرایی وتهیه نمونه های کانی سنگین،گروه نمونه بردار با استفاده از GPSنقاط نمونه برداری را شناسایی وشروع به نمونه برداری میکنند.هر نمونه از عمق 10تا50سانتی مترتهیه ودر محل توسط الک20مش الک گردید.باتوجه به وضعیت مورفولوژیکی منطقه از هر نمونه حداقل 8لیتر نمونه 20مش تهیه میشود.در پایان ،محل نمونه برداری با رنگ مشخص میکنند و کد نمونه بر روی پالک هایی ثبت و درون بسته نمونه قرا رمی دهندو نمونه ها پس از نمونه برداری ،برای شستشو به محل مناسب انتقال داده میشود .در مجموع ،به استثنای یک مورد ایستگاه که به علت عدم دسترسی به ایستگاه نمونه برداری پیش بینی شده از آن صرفنظر شد و148نمونه کانی سنگین با چگالی نسبی یک نمونه برای هر0.6کیلومتر مربع از این منطقه بدست امده است. 12  سواالت -1اصطالح کانی سنگین به چه نوع کانی هایی اطالق میشودواصوال از منظراکتشافی،مطالعه این نوع کانی ها وبررسی الگو ومیزان پراکندگی آنها در رسوبات آبراهه ای چه اهمیتی دارد؟ • کانی سنگین به کانیهایی اطالق می شود که وزن مخصوص آنها بیشتر از 2/89گرم برسانتیمتر مکعب است.باکمک سیاالت واسطه سنگین مانند بروموفرم می توان این کانیهای را از کانیهای سبک تر مانند کوارتز،فلدسپات وکلسیت جدا نمود. تنها بین 0.01تا 1درصد کل رسوبات را تشکیل می دهند ودر موراد خاص بیش از چند درصد می باشند. • 13 درمطالعات کانیهای سنگین،اندازه دانه های مطالعه شده و نوع گردشدگی می تواندبه شناخت کانسارها وموقعیت آنها نسبت به محل نمونه برداری کمک کند.به کمک این کانیها می توان درباره منشاءپاراژنز کانه ها،توزیع کانه ها،تاریخچه،درجه هوازدگی ،نوع رسوبات ودر تعیین جغرافیای دیرینه،مقایسه رسوبات ،بررسی کانیهای مختلف سنگها ودیگرپارامترها اطالعاتی به دست اورد. • عالوه براین می توان نوع کانی سازی،نوع آلتراسیون ،نوع دگرگونی ونوع تغییرات لیتولوژی را تشخیص داد. • بعضی از انواع کانیهای سنگین مخصوص انواع خاصی از سنگها هستند.مثال :الیوین،پالتینوئید،الماس وکرومیت فقط درسنگهای اولترامافیک.وسیلیمانیت،کیانیت، والستونیت،گلوکوفان ،گرونا،اپیدوت وکوردیریت در سنگهای دگرگونی. • کانیهای تورمالین ،زیرکن،مگنتیت،فلوریت،هپیرستن،توپاز،روتیل ،مونازیت،ا سفن،بریل،هورنبلند،ایلمنت وبیوتیت در سنگهای آذرین درونی ودگرگونی. • از کانیهای سنگین می توان برای شناخت طیف وسیع سنگهای مختلف موجود در نواحی باالدستی حوضه های آبریزنیز استفاده کرد. 14 -2چرا علی رغم وزن مخصوص باال وپایداری ومقاومت نسبی برخی کانی های سنگین نظیرهیپرستن واوژیت در برابرفرآیندهای هوازدگی سطحی،بندرت تمرکزقابل توجهی از این کانی ها درکانسارهای پالسری دیده می شود؟ • زمانی که کانیهای سنگین به تازگی از سنگ بلورین جدا می شوند معموال به صورت دانه های زاویه داروبا شکل بلورین کامل است .اگر این کانیها تحت چرخه ی رسوبی ثانویه ای قرار گیرند ،محتوا ومجموعه آنها تغییر خواهد کرد زیرا برخی از کانیها در حین فرآیندهای رسوبی تحلیل می یابند یا جانشین می شوند مانند هیپرستن و اوژیت و هورنبلند قهوه ای وفلدسپاتهایی از نوع پالژیو کالز. • بنابراین می توان انتظارداشت که چنین کانیهایی در بیش از یک چرخه رسوبی شرکت نداشته باشند. • درمقابل برخی از کانیهای پایدار وسخت نظیر زیرکن وتورمالین وروتیل غیرقابل تخریب هستند ومیتوانند تا چندین چرخه رسوبی را تحمل کنند. 15 -3ازنقطه نظر زمین شناسی ،در سیستم آبراهه ای چه عواملی تفکیک وتجمع کانی های سنگین را کنترل می کنند؟ • مراحل فرسایش،حمل ونقل ونهشته شدن در تفکیک کانیهای سنگین دخیل است. تمرکزعمودی ورو به پایین قطعات کانیهای سنگین به کمک تعادل فشاری وهیدرولیکی صورت میگیرد. • جریان آشفته اطراف موانع ومحلهای اتصال رودخانه ها مکان مناسبی برای تمرکز کانیهای سنگین هستند. • اندازه ،وزن مخصوص،شکل،خشن بودن سطح کانیها در تمرکز کانیهای سنگین موثر است. 16 -4اصوال با وجود تکنیک های متعارف و شناخته شده ا ی چون بررسی پراکندگی ژئوشیمیایی عناصر در رسوبات آبراهه ای ،استفاده از روش های اکتشافی مطالعه کانی های سنگین در محیط رسوبات آبراهه ای در نقش یک تکنیک مکمل،چه ضرورتی دارد؟ • در بررسی اکتشافی در مقیاس ناحیه ای که به منظور کشف هاله های ثانویه کانسارهای احتمال انجام می پذیرند،ابتدا منطقه وسیعی تحت پوشش اکتشاف ژئوشیمیایی یا کانی سنگین قرارمی گیرد.که منجر به کشف آنومالی های ظاهری موجود در محیطهای ثانویه می گردد.در روشهای ژئوشیمیایی،عنصر مستقیما مورد اندازه گیری قرار می گیرد و توجهی به فاز پیدایش آن نمی شود ،بنابراین هاله های ثانویه کشف شده نمی تواند معرف کانی سازی باشد. • برای تشخیص آنومالی واقعی از انواع کاذب مرتبط با پدیده های سنگ زایی باید کنترل زمینی آنها پرداخت . 17 -5حداقل 4مورد از عوامل موثر در توسعه هاله های کانی سنگین را ذکر کنید؟ )1ترکیب وبزرگی رخنمون کانی سازی در ناحیه منشاء )2تغییرات فیزیکو شیمیایی که در ناحیه منشاء رخ می دهد )3شرایط حوضه آبریز )4تمرکز کانه ها در مکان های مختلف -6چه مکانیزمی سبب تمرکز کانی های سنگین در مسیر آبراهه ها و رودخانه ها میشود؟ • هنوز مکانیزم دقیقی که باعث تمرکز کانیهای سنگین در مسیر رودها میشود به طور کامل شناخته نشده است؛عده ای سرعت سقوط را مهمترین مکانیزم جدایش می دانند و عده ای دیگر شکل بستر و چگالی دانه ها . • اصوال کانیهای سنگین موجود در هر رسوب،بسیار دانه ریزتر از اجزاء سبک ان هستند. 18 -7الف)از دیدگاه کانی شناسی ،کانی های سنگینی که در خالل بررسی رسوبات آبراهه ای با آنها مواجه هستیم به چند دسته تقسیم می شوند ؟ مطالعه این کانی ها به چه طرقی صورت می گیرد و اصوال شناسایی هریک از آنها چه اهمیتی دارد؟ • از دیدگاه کانی شناسی؛به دو گروه کانیهای سنگ سازو کانسار ساز کانسارسازنیمه مغناطیسی شامل مگنتیت،ایلمنیت،آندالوزیت وهماتیت از انواع غیر مغناطیسی طال،نقره وسینابر ،زیرکن،روتیل ،کانیهای خانواده عناصر مس ،سرب،روی و........... • از مهمترین کانیهای سنگ ساز ؛پیروکسن،آمفیبول،اپیدوت،فلدسپات وکوارتز استفاده از میکروسکوپ دوچشمی از مرسوم ترین روش تشخیص کانیها ست. غیراز میکروسکوپ ،المپ اشعه فرابنفش،میکروسکوپ پالریزان جهت مطالعه خواص نوری ،روش های میکروشیمی ،بکار گیری روش های خواص فیزیکی مانند سختی و........ 19 ب)از دیدگاه کاربرد در معدنکاری (اکتشافی و استخراجی)،استفاده از کانی های سنگین به چه زمینه هایی محدود می شود؟ • درکاربرد کانیهای سنگین در معدنکاری دو موضوع مطرح است؛ کاربرد کانیهای سنگین در اکتشاف کانسارها ودیگری کاربرد واستخراج خود کانی سنگین بعنوان ماده معدنی در صنعت. • فاز اکتشافی ؛استفاده از کانیهای سنگین بعنوان ردیاب کانسارها میتوان با محدود کردن حوضه آبریز،آنومالی کانیهای اقتصادی را بدست آورد و مطالعات بعدی را کامل کرد. استخراجی؛تجمع اقتصادی کانیهای سنگین گونه ای از ذخایر معدنی را تشکیل می دهد که تحت عنوان ذخایر پالسری شناخته می شوند. • 20 کانسار های پالسری بهطور عمده از رسوبات نسبتا سست نظیررسوبات ساحلی دریایی،رسوبات آبرفتی،مخروط افکنه ها و دلتا ها ورسوبات دریاچه ای تشکیل شده اند در صورت وجود عیار و ذخیره کافی قابل بهره برداری هستند. -8با استفاده از نتایجی که ازمطالعه کانی های سنگین بدست می آید،چگونه می توان درمورد ماهیت هاله های ثانویه اظهار نظر نمود؟ • از نتایج مطالعه کانی های سنگین می توان هاله های ثانویه را به دو گروه تقسیم کرد؛ هاله های ثانویه مرتبط با کانی سازی وهاله های ثانویه مرتبط با سنگهای منطقه که در آنها کانی سازی پراکنده یا عقیم رخ داده است. • هاله های ثانویه مرتبط با کانی سازی،کانیهای مختلف یک عنصر معموال در جزءسنگین رسوب آبراهه ای(مستقل)یافت می شوند؛ • هاله های ثانویه مرتبط با سنگهای منطقه؛پیدایش یک عنصر معموال بصورت ترکیب محلول جامد درساختمان شبکه همراه با عناصر دیگر -9الف)در یک سلسله عملیات نمونه برداری از کانیهای سنگین،شبکه نمونه برداری از رسوبات آبراهه ای باید به چه نحو بر روی نقشه پایه منطقه طراحی شوند وبه هنگام استقرار ایستگاه ها در صحرا باید به چه نکاتی توجه داشت؟ 21 • یکی ازمهمترین مراحل یک پروژه اکتشافی کانی سنگین،طراحی شبکه نمونه برداری یاهمان تعیین محل نمونه ها در روی نقشه توپوگرافی است. • این طراحی باتوجه به مواردی همچون رخنمون ها ورخساره های سنگی،نمودهای تکتونیکی در نقشه زمین شناسی(تاقدیس ها وناودیسها ،دگرگونی،دگرسانی و).....توده هاینفوذی نیمه عمیق در نقشه های ژئومغناطیس سنجی هوایی،گسترش پالسرهاو....... • در طراحی ونمونه برداری از رسوبات آبراهه ای در فصول بارندگی،ایستگاه نمونه برداری باید در آبراهه هایی طراحی شوند که دارای جریان سریع یا بیشترین انژری جنبشی باشند.در این محلها ،جریان سریع آبریزهای دائمی یاموقتی یه صورت جریانهای سیالبی،مواد تخریبی را حمل می کند ودر مسیرخود بصورت نهشته هایی برجا می گذارند. • بهترین محل برای برداشت نمونه کانی سنگین،منطقه جدایش ارتفاعات از نقاط پست می باشد.و پیچ رودخانه ها زیرا در این نقاط به دلیل کاهش ناگهانی سرعت آب،اکثر کانیهای سنگین ته نشین می شوند. 22 • محل هایی که به منظورنمونه برداری از کانیهای سنگین درصحرا انتخاب می شوندباید حائزاین ویژگیها باشند )1عیار کانیهای سنگین در آنها بهینه باشد )2رسوبات شن و ماسه ای به کافی در محل ضخیم باشد )3شرایط به دام انداختن کانهای سنگین در آنجا حداکثر باشد ب)میزان نمونه مورد نیاز از هر ایستگاه چقدر است و نمونه برداری ازاین ایستگاه ها باید با توجه به چه نکاتی وبه چه نحو صورت گیرد؟ • نمونه های کانی سنگین از عمق 5تا 10سانتی متری زمین و در حد مقدار حجمی 3تا5لیتر برداشت می شوند وجزء -20آنها برای مطالعات انتخاب می شود. محل نمونه برداری خیس باشد وامکان الک کردن وجود نداشته باشد،نمونه ها به صورت 23 • درهم وبا حجم 7تا10لیتر واز رسوبات درشت دانه برداشت می گردند. صرفنظر از خشک یا تر بودن،بهتر است نمونه ها با آب الک شوند زیرا ذراتی از کانیها که در اثرجذب سطحی به قلوه های درشت تر چسبیده اند،جدا می شوند. • در برداشت کانیهای سنگین در مرحله اکتشاف ناحیه ای توجه به رنگ رسوب آبراهه ای اهمیت دارد. • برداشت نمونه از محل تجمع رسوبات سیاه رنگ از جمله مکان های جالب برای نمونه برداری است. ج)چگالی متعارف نمونه برداری در مرحله اکتشاف مقدماتی چقدر است ودر این محله باید ازچه رسوباتی نمونه برداری به عمل آورد؟ • براساس وضعیت زمین شناسی ناحیه ووسعت عملیات اکتشافی چگالی نمونه برداری 1تا5نمونه در هر کیلومتر مربع ،که سرعت پیشرفت این نمونه برداری بسته به شرایط اقلیمی وتوپوگرافی ناحیه متفاوت است. • در شرایط آب وهوایی معتدل به طور متوسط هر 8نمونه درطول یک روز،به شرطی 24 که جاده دسترسی وجود داشته باشد. • تعدادنمونه کانی سنگین در مقایسه با نمونه های ژئوشیمیایی به نسبت 1به 7است. • در ایستگاه های تعیین شده نمونه ها از نقاط غیر همگن و درشت دانه برداشت شوند.معقوالنه ترین کار برداشت نمونه ها از رسوبات کنگلومرایی غیرهمگن وجورنشده است که مجموعه ای از رسوبات دانه درشت به همراه رسوبات دانه ریز را شامل می شود. • توجه به نکاتی همچون غیرهمگن بودن ذرات ،شیب ،محل پیچش ،محل اتصال و توجه به عرض آبراهه ها به هنگام نمونه برداری ضروری است. • در گودال ها وجلو وپشت سنگهای بزرگ و نقاطی که با موانع طبیعی به دلیل کاهش سرعت آب وموج دار بودن آن ،عمل تجمع وتغلیظ کانیهای سنگین بخوبی صورت می گیرد. )10الف)نحوه آماده سازی نمونه در صحرا به چه صورت است؟ 25 • آماده سازی نمونه ها ،شامل انتخاب قطر بهینه ذرات به وسیله الک در صحرااست.در نمونه های ژئوشیمیایی جزء80مش یکی از بهترین اندازه ها است. • در آماده سازی اولیه؛اکثر کانیهای سنگین زیر mm3قطر دارند ،در نتیجه در رسوبات نرم مانند آبرفتها جهت تهیه نمونه از الک (ترجیحا 20مش)استفاده کرد.نمونه برداشت شده روی سرندی با دهانهmm5زیرآن طشتکی قرار داده شده که ریخته شود این عمل انقدر ادامه پیدا میکنددر نهایت حدود 5تا10لیتر ماسه به دست آید.ذرات که روی سرند باقی می مانند را باید فورا از نظر وجود آثار کانی سازی احتمالی بررسی کرد اگه وجود داشته باشند بصورت جداگانه آنها را انبار کرد. ماسه بدست اومده را آنقدر شسته شود تا در نهایت کانیهای سنگین باقی بمانند. ب)نحوه تغلیظ و استحصال کانی های سنگین از نمونه های به دست آمده از مرحله قبل را توضیح دهید؟ • در بخش استحصال؛نخستین مرحله را تغلیظ نمونه های آبرفتی الک شده تشکیل می دهد .نمونه های الک شده درهمان محل برداشت نمونه یا در ایستگاه مرکزی شستشو وتغلیظ کرد. 26 • گل ومواد رسی کوچکتر mm5باید از طریق شستشو در یک طشتک پهن جدا کرد.نمونه ها پس از گلشویی به ظروف ویژه بنام الوک منتقل شده وسپس با انجام حرکات دورانی نمونه براساس اختالف وزن مخصوص ونیروی گریز از مرکز ،ذرات سنگین وسبک جدا می شوند.محصول تغلیظ یافته در وسط الوک جمع می شود وبا لرزشهای که به الوک منتقل میشه ذرات سبک تخلیه می شود(.ذرات رسی ومعلق) بعد نمونه ها را با بروموفرم مورد جدایش قرار می گیرند.با آهنربا کانیهای مغناطیسی وغیر مغناطیسی جدا می کنند. ج)روند اماده سازی نمونه ها در آمازیشگاه به چه شکل ادامه می باید و برای آنالیز نمونه های کانی سنگین غالبا از چه روش هایی استفاده می شود؟ • نمونه هاپس از آماده سازی در صحرا بسته بندی وکنترل نهایی همراه لیست گزارشات مربوطه برای آنالیز به آزمایشگاه ارسال می گردند.در آزمایشگاه با خردایش آغاز با پودر نمونه ها تا قطر 200مش ادامه می یابد.در همگن سازی اولیه در حجمی در حدود cm3 25تا200مش پودر ومابقی بایگانی میشود.تکنیک های تجزیه شیمیایی :جذب اتمی ،اسپکتروگراف تابشی و XRF 27  28 -11الف)زمینه کانساری که کانی های سنگین معموال در قالب آن تحت مطالعات اکتشافی ویا متعاقبا استخراج قرار می گیرند،تحت عنوان کانسارهای پالسری شناخته می شوند با توجه به پاسخ هایی که به پرسش های قبل داده اید ،مختصرا در مورد مکانیزم پیدایش این تیپ کانسارها توضیحی ارائه دهید؟ • ذخایر وکانسار پالسری همراه با کانیهای دیگر در اثر فروپاشی و هوازدگی سنگها و کانسنگها بوجود می آیند. • پیدایش این کانسارها به آب و هوازدگی فیزیکوشیمیایی سنگها وکانیها می باشد. • مکانیزم پیدایش پالسرها به تفکیک مواد آواری بر حسب اندازه دانه ها،وزن مخصوص ،شکل وسایش وهموارشدن سطح دانه ها وجدا شدن بعضی کانیها در زونهای زمین شناسی خاص است. • این کانسارها در دامنه کوه ها ،پادگانه ها،مخروط افکنه ،ماسه کویری ،رسوبات ساحلی و.........تشکیل وگسترش می یابند. 29 ب)با ذکر مثال توضیح دهید که امروزه این تیپ کانسارها از نظر استخراج چه عناصریا کانی هایی مورد توجه قرار گرفته اند؟ • درایران کشف ذخایر ارزشمندی از کانیهای پالسر همچون تیتانیوم کهنوج،تیتانومگنتیت های سواحل گیالن ،مونازیت مروست وشناسایی چندین ذخایر پالسری طال دار شده است. • مگنتیت وایلمنیت از فراوان ترین کانیهای موجود در پالسرها هستند اما تمرکز های آبرفتی این دوکانی بندرت در حدی است که ارزش اقتصادی داشته باشد. • بسیاری از کانسارهای تنگستن وقلع والماس جهان بصورت پالسری هستند از جمله نهشته های پالسری رودخانه ای کاستریت-روتیل در نیجریه و شن های الماس دار رودخانه های وال وارنج در افریقای جنوبی ج)یک کانی برای آنکه بتواند یک کانسار پالسری تشکیل دهد باید چه ویژگیهای داشته باشد؟ )1چگالی باال )2پایداری شیمیایی 30 )3پایداری فیزیکی ومکانیکی د)شکل گیری این نوع کانسار ها مستلزم وجود چه شرایطی در محیط های رسوبی است؟ • -وجود سنگ منشاءمناسب که دارای مقدار غیر عادی از کانیهای سنگین مربوطه باشد • -فاصله بین سنگ بسترمنشاء ومکان رسوب گذاری • -آب وهوا ه)کانسارهای پالسری ازچه دیدگاه هایی قابل طبقه بندی هستند؟چند مورد از انها را ذکر کنید .کدامیک از موارد در امر اکتشاف از اهمیت بیشتری برخوردار هستند؟ • طبقه بندی براساس زمان شکل گیری (سن)، • جایگاه قرارگیری • ،شکل ومحیط زمین شناسی • طبقه بندی براساس محیط زمین شناسی از سایر موارد از اهمیت خاصی برخورد ار است. 31 • که دارای طبقه بندی زیر الف)توزیع در زمان ومکان ب)اندازه وعیار ذخایر ج)کانی شتاسی د)جایگاه تکتونیکی )12عل رغم ممارست های بی شماری که تاکنون به منظور کشف ذخایر پالسری صورت گرفته است اما تاکنون از کانیهای سولفیدی نه به شکل باز و نه به شکل مدفون هیچگاه تمرکز پالسری دیده نشده است.دراین مورد توضیح دهید؟ • سولفید ها در محیطهای اکسیژن دار سطحی به آسانی متالشی وتجزیه می شوند،بندرت بصورت پالسر مشاهده می شوند.چند مورد استثنایی قابل توجه در نهشته های متعلق به دوره های پرکامبرین وکامبرین و در عهد حاضر (سینابر)از این قبیل کانسارها مشاهده می شود. 32 -13الف)به تجربه ثابت شده است که عل رغم تشابه لیتولوژیکی در دو ناحیه مختلف از کره زمین،نوع کانسارهای پالسری هر ناحیه لزوما مشابه دیگری نیست و کارشناسان برای هر ناحیه پتانسیل ویژه ای را تعریف می کنند.به نظر شما عالوه بر وجود زمینه لیتولوژیکی ،چه عامل دیگری پراکندگی جهانی پالسرها را درکنترل خود دارد؟ • چگونگی پراکندگی جهانی نهشته های پالسری تا حد زیادی محصول تنوع فرآیند های ژئومورفولوژیکی عمل کننده در سطح زمین است؛ به شرط آنکه منبع اولیه ای وجود داشته باشد. • مثال در مناطق نیمه خشک فرآیند های سیالبی نقش بارزتری در آزاد سازی وانتقال کانیهای سنگین دارند،تمرکز آنها تا حد عیارهای اقتصادی امکان پذیر است. 33 ب)برخالف سایر انواع کانسارها ،اکتشاف اغلب کانسارهای پالسری به استخراج آنها ختم می شود؛در مورد علت این امر توضیح دهید؟ • بیشتر نهشته های پالسری کم عیارند ولی چون نرم بوده و مواد سازنده آنها به آسانی قابل معدنکاری می باشند ،بسیاری از انها مورد بهره برداری قرار می گیرند. • این گونه مواد نیازی به خردایش ندارند به همین دلیل برای معدنکاری آنها می توان از جداکننده های ارزان قیمت ونیمه متحرک یا دستگاه های معدنکاری هیدرولیکی استفاده کرد. -14با توجه به بررسی های صورت گرفته در منطقه ونیز تاریخچه زمین شناسی آن که در بخش مقدمه به سمتی از آن اشاره شد،نوع کانسار پالسری که در این منطقه با آن مواجه هستیم از نوع پالسرهای رودخانه ای یا آبرفتی است؛در قالب بیانی ساده در محیط تشکیل این نوع کانسارهای پالسری توضیحی ارائه دهید؟ 34 • پالسرهای رودخانه ایدر هر مرحله از سیستم رودخانه می توانند تشکیل شوند؛محیط رودخانه ای و پادگانه های رودخانه ای وپرکننده دره ها،مهمترین مکان برای تجمع کانیهای سنگین است.در مراحل جوانی وپیری مسیلی که رسوبگذاری در آن برفرسایش چیرگی دارد مساعدترین زمانها برای انباشت ذخایر بزرگ باعیار قابل توجه است. • ازجمله نواحی مناسب دیگر،محل تالقی یک رود فرعی پرشتاب با یک رودخانه مئاندری است. • با مهاجرت مئاندر،ذخایری شکل می گیرند که به وسیله رسوبات آبرفتی پوشیده شده وسرانجام در فاصله ای دور از مسیر کنونی رودخانه جای میگیرند.بنابراین دردره رودخانه مئاندری کانیهای سنگین در حلقه های رود پیچی و تیغه های ناودانی تمرکز می یابد. 35 -15اکتشاف ذخایر پالسری ممکن است در منطقه ای بکر یا در منطقه ای مجاور کانه زایی انجام پذیرد؛همانگونه که در بخش اطالعات پایه اشاره شد ،در خالل بررسی های ناحیه ای شواهدی از این تیپ کانی سازی درشمال شهرستان خمین به دست آمده است.برای اکتشاف کانسارهای پالسری در این منطقه ،چه اصولی باید مدنظرقرار گیرد وبدین منظور باید از چه ابزارها و تکنیک های اکتشافی بهره برد؟ • از جمله مهمترین شواهد که به هنگام پی جویی و اکتشاف کانسارهای پالسری )1منبع شایان توجه در جایگاه تکتونیکی مناسب )2رژیم هوازدگی طوالنی )3سیستم انتقال دینامیکی توام با شرایط مساعد برای رسوب گذاری )4توالی مساعد حرکات خشکی و دریا 36 • • • در اکتشاف مقدماتی ،داده های به دست آمده از دور سنجی وعکس هوایی می تواند سودمند باشد. مبانی اصلی اکتشاف پالسرها ،تهیه نقش هایی است که جزئیات زمین شناسی ،پوشش کواترنر وژئومورفولوژی را در اختیار می گذارد. برآورد تفضیلی ذخیره های پالسری ،نمونه های گردآوری شده از حفر چاه ،ترانشه یا حفاری را باید تجزیه کرد. -16در این سوال به چه اصول کاربردی درژئوشیمی اکتشافی اشاره شده است؟ • برخی اصول اولیه مربوط به شکلگیری نهشته های کانیهای سنگین در سیستم آبراهه ای،کانسارهای پالسری بعنوان یکی از منابع مهم تامین فلزاتی همچون طال ،قلع ،پالتین کرومیت. • مرحله طراحی شبکه اکتشافی بر روی نقشه های پایه تا آماده سازی وآنالیز نمونه های جمع شده. 37 با تشکر 38