به نام خدا :عنوان معرفی انواع گاز معرفی انواع گاز الف :گاز ساختگي ()substitute Natural گاز ساختگي را مي توان مانند گاز سنتز از گازسازي زغال سنگ و يا گازرساني مواد نفتي بدست اورد ارزش گرمايي اين گاز در مقايسه با گاز سنتز بسيار باالتر است چون مانند گاز طبيعي بخش عمده آن را گاز متان تشكيل مي دهد. ب :گاز سنتز ()synthesis Gas گاز سنتز گازي است بي بو ،بي رنگ و سمي كه در حضور هوا و دماي 574درجه سانتيگراد بدون شعله مي سوزد. وزن مخصوص گاز سنتز بستگي به ميزان درصد هيدروژن و كربن منواكسيد دارد از گاز سنتز مي توان به عنوان منبع هيدروژن براي توليد آمونياك ،متانول و هيدروژن دهي در عمليات پااليش و حتي به عنوان سوخت استفاده كرد گاز سنتز از گاز طبيعي ،نفتا ،مواد سنگين و زغال سنگ بدست مي آيد .معموال براي توليد هر يك تن گاز سنتز كه در آن نسبت مولي H2/co=1باشد ،به 0/55تن متان نياز است . در صورتي كه اين نسبت 3باشد 0/49تن متان الزم خواهد بود. تهيه گاز سنتز تهيه گاز سنتز از منابع هيدروكربورها امكان پذير است كه به شرح زير خالصه مي شود: -1تهيه گاز سنتز از زغال سنگ در فرايند تهيه گاز سنتز از زغال سنگ و يا گازي كردن زغال سنگ ،بخار آب و اكسيژن در دماي 870درجه سانتيگراد و فشار 27اتمسفر با زغال سنگ تركيب مي شود محصول حاوي 22.9درصد هيدروژن 46.2درصد كربن منو اكسيد 7.8،درصد كربن دي اكسيد 22.5 ،درصد آب و 0.6 درصد كربن متان و نيتروژن است پس از جداسازي گاز كربن دي اكيد ،محصول براي فروش از طريق خطوط لوله عرضه مي شود. -2تهيه گاز سنتز از مواد سنگين نفتي مواد سنگين نفتي با اكسيژن ( نه هوا) در دماي 1370درجه سانتيگراد و فشار 102 اتمسفر تركيب شده و گاز سنتز توليد مي كند. تهيه گاز سنتز -3 تهيه گاز سنتز از نفتا نفتا با بخار آب در مجاورت كاتاليست نيكل در دماي 885درجه سانتيگراد و فشار 25اتمسفر تركيب وگاز سنتز شود. مي حاصل -4تهيه گاز سنتز از گاز طبيعي اين روش كه در جهان متداول تر است در در دو مرحله كراكينگ و خالص سازي ،گاز طبيعي به گاز سنتز تبديل مي گردد.در اين روش از كبالت ،موليبديم و اكسيد روي به شود. مي استفاده كاتاليست عنوان محصول نهايي حاوي 83.8درصد هيدروژن 14.8 ،درصد كربن منواكسيد 0.1درصد كربن دي اكسيد و مقداري متان نيتروژن و بخار آب است .فرايند تهيه گاز سنتز از زغال سنگ در شكل نشان داده شده است. ج :گاز شهري ()town Gas اصطالحا به گازي گفته مي شود كه از طريق خط لوله از يك مجتمع توليد گاز به مصرف كنندگان تحويل مي شود .گاز شهري يا از زغال سنگ و يا از نفتا توليد و در مناطقي مصرف مي شود كه يا گاز طبيعي در دسترس نباشد و يا زغال سنگ ارزان به وفور يافت شود تركيب گاز شهري هيدروژن ،50%متان 20%تا ،30%كربن منواكسيد 7%تا ،17%كربن دي اكسيد ،3%نيتروژن ،8%هيدروكربورها 8% عالوه بر اين ناخالصي هاي ديگري مانند بخار آب ،امونيال ،گوگرد ،اسيد سيانيدريك نيز در گاز شهري وجود دارد .به گاز شهري گاز زغال سنگ و يا گاز سنتز نيز مي گويند. در ايران گازي كه از طريق خط لوله به مشتركين در شهرها عرضه مي گردد گاز طبيعي است و تركيب آن مشابه گاز شهري نيست. د :گاز شيرين ()sweet Gas گازشيرين گازي است كه هيدروژن سولفيد و كربن دي اكسيد آن گرفته شده باشد. س :گاز طبيعي ()natural Gas گاز تولیدی از منابع نفتی و گازی را گاز طبیعی یا غنی می گویند که به صورت «کالهک» همراه با نفت (مانند مانند گاز منطقه آغاجاری) و «مستقل» (نظیر ذخایر گاز سرخس و سرخون) قابل دسترسی می باشد. گاز طبيعي عمدتا از هيدروكربوها همراه با گازهايي مانند كربن دي اكسيد ، نيتروژن و در بعضي از مواقع هيدروژن سولفيد تشكيل شده است بخش عمده هيدروكربورها را گاز متان تشكيل مي دهد و هيدروكربورهاي ديگر به ترتيب عبارتند از اتان ،پروپان ،بوتان ،پنتان و هيدروكربورهاي سنگين تر ناخالصي هاي غيرهيدروكربوري نيز مانند آب ،كربن دي اكسيد ،هيدروژن سولفيد و نيتروژن در گاز طبيعي وجود دارد. گاز چنانچه در نفت خام حل شده باشد گاز محلول ( ) solution Gasنام دارد و اگر در تماس مستقيم با نفت از گاز اشباع شده باشد گاز همراه (associated )Gasناميده مي شود. گاز غير همراه ( )Non-associated Gasاز ذخايري كه فقط قادر به توليد گاز به صورت تجاري باشد استخراج مي شود در بعضي موارد گاز غير همراه حاوي بنزين طبيعي و يا چكيده نفتي ( )Condensateاستخراج مي شود كه حجم قابل توجهي از گاز را از هر بشكه هيدروكربور بسيار سبك آزاد مي كند. ش :گاز طبيعي فشرده ( )COMPRESSED NATURAL GAS از گاز طبيعي فشرده و يا به اختصار سي ان جي نامیده می شود همان گاز طبیعی است که تا 200بار فشرده می شودکه مي توان در اتومبيل هاي احتراقي به عنوان سوخت استفاده كرد در حال حاضر حدود يك ميليون وسيله نقليه در جهان با گاز فشرده حركت مي كنند. در اتومبيل گاز طبيعي فشرده بايد در مخزن سنگين و بزرگ و در فشاري برابر 220اتمسفر ذخيره گردد. لحاظ ميزان ذخيره و ارزش حرارتي سي ان جي كه حدود 8/8هزار ژول /ليتر است در مقايسه بنزين حدود 32هزار ژول مي باشد مسافتي كه اتومبيل مي پيمايد محدود خواهد بود .عالوه بر اين به علت محدوديت تعداد ايستگاه سوخت گيري اتومبيل بايد به نحوي طراحي شود كه عالوه بر سي ان جي بتواند از بنزين هم استفاده نمايد. مزاياي سي ان جي مزاياي سي ان جي به شرح زير است: -1موتور در هواي سرد به راحتي روشن مي شود. -2سي ان جي اكتان بسيار بااليي دارد. -3تميز مي سوزد و ته نشين كمتري در موتور ايجاد مي كند. -4هزينه تعميراتي موتور كمتر است. -5مواد آالينده ناچيزي از اگزوز خارج مي گردد معايت سي ان جي معايت سي ان جي به شرح زير است: -1چون به صورت گاز وارد موتور مي شود هواي بيشتري در مقايسه با بنزين جايگزين مي كند و در نتيجه كارايي حجمي پايين تري دارد. -2مسافت كوتاه تري در مقايسه با اتومبيل هاي بنزين طي مي كند مگر انكه موتور بتواند عالوه بر گاز از بنزين هم استفاده نمايد. -3قدرت موتور اتومبيل هاي گاز سوز رويهمرفته 15درصد كمتر از اتومبيل هاي بنزين سوز است. -4ساييدگي نشيمنگاه شير كه بستگي به ميزان رانندگي دارد بيشتر است. -5خطر بيشتر آتش سوزي در هنگام تصادف در مقايسه با اتومبيل هاي بنزيني ( البته تاكنون در سوابق ايمني خطر بيشتر ثابت نشده است) الف :مايعات گاز طبيعي (NATURAL )GAS LIQUIDS مايعات گاز طبيعي معموال همراه با توليد گاز طبيعي حاصل مي شود. مايعات گاز طبيعي را نبايد با گاز طبيعي مايع و يا ال ان جي اشتباه كرد مواد متشكله در مايعات گاز طبيعي عبارت است از اتان ،گاز مايع ( پروپان و بوتان ) و بنزين طبيعي ( )natural gasolineو يا كاندنسيت ( )condensateكه درصد هر كدام بستگي به نوع گاز طبيعي و امكانات بهره برداري دارد. ب :گاز طبيعي مايع ( Liquefied natural )gas LNG گاز طبيعي عمدتا از متان تشكيل شده است و چنانچه تا منهاي 161درجه سانتيگراد در فشار اتمسفر سرد شود به مايع تبديل مي شود حجم ان به يك ششصدم حجم گاز اوليه كاهش مي يابد در نتيجه حمل آن در كشتي هاي ويژه به مراكز مصرف امكان پذير مي شود براي مايع كردن گاز متان مي توان آن را تا 2/5درجه سانتيگراد زير صفر خنك نمود و تحت زير صفر خنك نمود و تحت فشار 45 اتمسفر به مايع تبديل كرد اين روش از لحاظ اقتصادي مقرون به صرفه است ولي از طرف ديگر حمل ان تحت فشار زياد احتياج به مخازن بسيار سنگين با جدار ضخيم دارد كه امكان پذير نيست و از نظر ايمني توصيه نمي شود در نتيجه در فرايند توليد گاز طبيعي مايع ،فشار آن رابه اندكي بيش از يك اتمسفر كاهش مي دهند تا حمل آن آسان باشد. گاز طبيعي مايع()LNG در توليد گاز مايع چهار مرحله عمده وجود دارد: -1جداسازي ناخالصي ها كه عمدتا از كربن دي اكسيد و در برخي از موارد تركيبات گوگردي تشكيل شده است. -2جداسازي آب كه اگر در سيستم وجود داشته باشد به كريستالهاي يخ تبديل شده و موجب انسداد لوله ها مي گردد. -3تمام هيدروكربورهاي سنگين جدا شده و تنها متان و اتان باقي مي ماند. -4گاز باقي مانده تا 160درجه سانتگراد سرد شده و به حالت مابع در فشار اتمسفر تبديل مي شود. گاز طبيعي مايع در مخازن ويژه عايق كاري شده نگهداري و سپس براي حمل به كشور مقصد تحويل كشتي هاي ويژه سرمازا( )CRYOGENIC TANKERSمي گردد ..در بندر مقصد گاز طبيعي مايع تخليه مي گردد تا هنگام نياز به مصرف برسد قبل از مصرف گاز طبيعي مايع مجددًا به گاز تبديل مي شود .در فرايند تبديل مجدد به گاز سرماي زيادي آزاد مي شود كه مي توان از اين سرما مثال براي انجماد موادغذايي و يا مصارف ديگر تجاري استفاده كرد . GTL(GasTo Liquid) ج:گاز غير همراه (NON-ASSOCIATED )GAS گاز غير همراه از مياديني كه تنها توليد گاز از انها به صورت اقتصادي امكان دارد استخراج مي شود به گاز استخراج شده از ميادين نفت ميعاني كه درصد گاز حاصله از هر بشكه هيدروكربورهاي مايع سبكه خيلي زياد است نيز گاز غير همراه مي گويند. چ :كالهك( )GAS CAP حجمي از اليه مخزن در اعماق زمين را كالهك گاز و يا گنبد گاز ( )GAS DOMEناميده اند كه در آن گاز در باالي نفت جمع شود. معموال مرتفع ترين ،يا يكي از مرتفع ترين مناطق اليه مخزن محسوب مي گردد. د :گاز كالهك گاز ()GAS CAP GAS گاز كالهك به گازي گفته مي شود كه در كالهك گاز محبوس شده باشد. ذ :گاز مايع ()LPG گاز مایع مخلوطی است از پروپان و بوتان نرمال که دراثر شرایط محیط و مصرف نسبت حجمی این دو ماده در مخلوط تغییر می یابد و در تحت فشاری حدود 100 – 110پوند بر اینچ مربع به صورت مایع در می آید .ال پي جي در سيلندر نگهداري مي شود و در منازل مورد استفاده قرار مي گيرد گاز مايع را مي توان از سه منبع بدست آورد: -1گاز طبيعي غير همراه گاز ترو ترش از ميدان گاز طبيعي را پس از خشك كردن و گوگردزدايي مي توان تفكيك كرد و پروپان و بوتان را بدست آورد. -2گاز طبيعي همراه پس از تفكيك و پااليش گاز طبيعي همراه با نفت خام نيز مي توان پروپان و بوتان آن را جدا نمود. -3 نفت خام بخشي از پروپان و بوتان در نفت خام باقي مي ماند كه مي توان آن را با پااليش نفت خام بدست آورد همچنين در فرايند شكستن ملكولي و يا فرايند افزايش اكتان بنزين نيز ،پروپان و بوتان به صورت محصول جانبي حاصل مي شود. الف :گاز مشعل ()flare Gas هيدروكربورهاي سبك ممكن است به صورت گاز از شيرهاي ايمني در دستگاه هاي بهره برداري ،پااليشگاه ها و يا مجتمع هاي پتروشيمي ،گذشته و از طريق مشعل سوزانده شود چنانچه يكي از واحدهاي پااليشگاه به علت بروز اشكاالتي در سيستم برق يا آب سرد كننده از كار بيفتد الزم است كه مقادير خوراك مجتمع و يا محصوالت پااليشگاه از طريق دودكش به مشعل هدايت و سوزانده شود تا از خطرات احتمالي جلوگيري شود. در مجتمع هاي بزرگتر و مجهزتر معموال دستگاه هاي بازياب نصب شده كه مي توان در مواقع اضطراري بخشي از مايعات و يا گازها را به انجا هدايت كرد و از وسوختن آنها جلوگيري نمود. ب :گاز همراه ()associated Gas گاز همراه يا به صورت محلول در نفت خام است كه در مراحل بهره برداري از نفت خام جدا مي شود و يا به صورت جداگانه از نفت خام اشباع شود. مي حاصل شده چند تعريف: نفت سفید :نفت سفید برشی از نفت خام و متشکل از سه نوع هیدروکربور پارافینی ،نفتینی و آروماتیک می باشد .این فرآورده به عنوان سوخت گرمایشی و سوخت مراکز حرارتی به کار می رود و یکی از موارد اصلی تشکیل دهنده سوخت جت است. نفت کوره :نفت کوره از بازمانده تقطیر نفت خام در برجهای تقطیر پاالیشگاه به دست می آید .این فرآورده به سبب دارا بودن هیدروکربورهای سنگین ،به آسانی نمی سوزد و یکی از سوختهای عمده کشتیها و واحدهای بزرگ صنعتی از جمله نیروگاههای برق به شمار می رود. نفت گاز :نفت گاز فرآورده ای است که بعد از برش نفت سفید به دست می آید و به عنوان سوخت ماشین آالت کشاورزی ،صنعتیو سوخت تعدادی وسایل نقلیه عمومی و تأسیسات حرارتی به کار می رود بنزین موتور :بنزین موتور آمیزه ای است از هیدروکربورها به طور عمده حلقوی وایزومره با نسبتهای متفاوت که برای افزایش درجه آرام سوزی آن ،برخی از ترکیبات آلی به آن اضافه می شود. بگذار عظمت در نگاه تو باشد نه آن چیز که به آن مینگری پایان
آموزش • علوم انسانی و علوم اجتماعی
دانلود پاورپوینت معرفی انواع گاز
50,000 تومان