ساز دیوان

موضوع: ساز دیوان تهیه کننده :پرویزی ساز دیوان دیوان از جمله سازهای مضرابی است .این ساز یک ساز ُکردی است .و یکی از سازهای خانواده تنبور به حساب می‌آی د ،ک ه غ یر از کردس تان ترکی ه در من اطق مختل ف کردس تان ع راق و کردس تان ای ران و کردس تان س وریه استفاده می‌شود و انواع خاصی از آن در مناطق مختلف کردس تان ترکی ه وج ود دارد .دی وان س ایز بزرگ تر تنب ور است. ساز دیوان این ساز بیشتر در بین مردم کردستان ترکیه (مناطق کرم انج) ،کردس تان ای ران و کردس تان ع راق (ش مال عراق) که زبان و فرهنگ و رسوم یکسانی و مشابهی دارن د مت داول می‌باش د .ام روزه دی وان در بوک ان، مهاب اد ،س نندج و کرمانش اه م ورد اس تفاده ب وده و ب ا اینک ه س ابقه دیرین ه در این من اطق ن دارد مش تاقان ف راوانی پی دا ک رده اس ت .دی وان در کردس تان ترکی ه دوس تداران ف راوانی دارد و ب رای اج رای ملودی‌ه ای س نتی از آن اس تفاده می‌ش ود .ترک‌ه ای ترکی ه آن را باغالما نام نهاده‌اند .مردم کرمانج کردستان ترکیه این س از را تنب ور می‌نامن د و در این منطق ه می‌ت وان اصیل‌ترین ملودی‌ها را از زبده‌ترین نوازندگان این ساز شنید. این ساز در اندازه‌های مختلف ساخته می‌شود که سایز کوچک آنرا (جرا) که مختص کرکوک و اربیل است و سایز متوسط آنرا (دس ته کوت اه) و س ایز ب زرگ (دس ته بلن د) را در اص ل دی وان می‌نامند (در ایران بین دسته کوتاه و دیوان فرقی قایل نیستند ولی پرده‌های دیوان کمی بلندتر است و کاس ه‌ای بزرگتر دارد) که کاسه‌ای بسیار بزرگ‌تر از سه‌تار دارد. دس ته دی وان دارای ۲۴پ رده اس ت .پرده‌ه ا جابج ا می‌ش وند. دیوان ۷س یم دارد از این تعداد دو سیم آن واخوانند .هر سه سیم به طور هم صدا کوک می‌شوند .از تعداد گوشیها ۴گوشی روی جایگاه یا صفحه گوشیها و سه گوشی در کنار آنها قرار دارند .سیم بست در منتهالیه قسمت صاف بدنه طنین نصب ش ده اس ت .قس مت تحت انی آن س وراخی ص وتی ب ه بع د ۳۵ میلی‌م تر دارد .دی وان ب ا مض راب پالس تیکی نواخت ه می‌ش ود. نوازن ده ،موق ع اج را ،انگش ت می انی خ ود را ب ر کاس ه ط نین می‌زند. باغالما :نام‌سازی ریشه گرفته از مردم منطقه آناتولی و آذربایجان است و در میان مردمان ترک و ترکمن‌های عراق رایج است .باغالما و سازهای هم‌خانوادٔه آن در آذربایجان ایران و کردستان ایران نیز بتازگی رواج یافته‌است.نوعی باغالمای کوچک در یونان نیز رایج است[نیازمند منبع] گمان می‌رود باغالما و سازهای هم‌خانوادٔه آن محصول تغییراتی هستند که روی قوپوز صورت گرفته‌است .به هر ترتیب باغالما و سازهای هم‌خانوادٔه آن نقش مهمی در انتقال فرهنگ و موسیقی ترکی به عصر حاضر ایفا کرده‌اند .این ساز در کشور ترکیه یک ساز محبوب است.