فصل 5 شیمی هفتم - از معدن تا کارخانه

فصل 5 از معدن تا کارخانه نام و نام خانوادگی........ : همه مواد از طبیعت به دست می آیند به طوری که تعداد اندکی از آن ها به طور مستقیم و بیشتر آن ها به طور غیرمستقیم از کره زمین به دست می آین د .بن ابراین ک ره زمین اندوخت ه ای عظیم و خ دادادی از م واد م ورد نی از برای زندگی است .بخشی از این اندوخته ها در معدن های آهن ،مس ،طال، آلومی نیم ،گچ ،زغ ال س نگ و ...ی افت می ش وند .در این مع دن ه ا م واد معم وًال ب ه ص ورت ت رکیب وج ود دارن د .مع دن ه ا ،م واد اولی ه الزم را ب رای آهن کنند. های می تأمین دارویی و... ساختمانی، بههای فراورده تولید است ترکیب که شامل صنعتی،معدن آهن شکل سنگ انواعطبیعت، آهن در عنصر یافت می شود. چگونه می توان به آهن دست یافت؟ به منظ ور تهی ه و تولی د آهن ،نخس ت بایس تی مع ادن آن را شناس ایی ک رد .ب رای شناس ایی این مع ادن از روش ه ای گون اگون اس تفاده می کنن د .در یکی از این روش ها ،مقداری از سنگ ها و خاک هایی که آهن دارند را برمی دارند و روی آن ها آزمایش های شیمیایی گوناگونی انجام می دهند. عنص ر آهن در ط بیعت عم دتًا ب ه ش کل اکس یدهای آهن ی افت می ش ود .در این اکسیدها ،اتم های آهن و اکسیژن به هم متصل اند .برای دستیابی به فلز آهن، باید اتم های اکسیژن را از اکسید آهن جدا کنیم. به دنبال سرپناهی ایمن هزاران سال است که انسان از مواد طبیعی مانند چوب ،سنگ ،خاک و ...برای ساختن سرپناه استفاده می کن د .ب ه این منظ ور از جنگ ل ه ا ،مع دن ه ا، جانوران ،گیاهان و دیگر منابع خدادادی بهره برداری می کند .البته نوع و میزان بهره برداری انسان از اندوخت ه ه ای ط بیعی ب ا گذش ت زم ان تغی یر ک رده یکی از مهم ت رین م وادی اس ت ک ه ام روزه ب رای س اختن خان ه ه ای است. مسکونی و برج ه ا از «بتن» آن اس تفاده می ش ود .بتن مخلوطی از سیمان ،شن ،ماسه و آب است و استحکام زیادی دارد. استفاده هم زمان از فوالد و بتن در ساختن خانه های مسكونی سبب می شود كه هنگام بروز حوادث طبیعی ،آسیب كمتری به ساختمان و ما وارد شود. کاربردهای بتن اندوختۀ طبیعی و ظرف های آشپزخانه ظرف ه ای آش پزخانه نیز مانند بس یاری از وس ایل م ورد اس تفاده در زن دگی از م واد موج ود در ط بیعت س اخته می شوند. دیدید که منبع ماده اولیه تولید کارد و چنگال ،سنگ معدن آهن است .جالب است بدانید ،بشقاب چینی که در آن غذا می خورید ،از خاک رس و لیوان شیشه ای که در آن آب می نوشید ،از ماسه ساخته می شود. خاک رس یکی از مواد طبیعی است که به فراوانی یافت می شود .برای تهیه ظرف های سفالی تغییرات زیر را روی خاک رس انجام می دهند: در تولید ظرف های سفالی رنگی از اکسید فلزهای متفاوت ،مانند آهن ،کروم ،مس ،و ...استفاده می شود. شیش ه ن یز یکی از م واد پرمص رف در تولی د ظ رف های آشپزخانه است .برای تهیه شیشه ،ماسه را با اف زودن م واد ش یمیایی گرم ا می دهن د ت ا ب ه خم یر شیشه تبدیل شود .سپس خمیر شیشه را در قالب ه ای دلخ واه می ریزن د و ب ه ش کل ه ای مش خص آورند.در ایران سابقه ای طوالنی دارد و به بیش درمیسازی شیشه از 2000سال می رسد. سرعت مصرف منابع ساالنه میلیارده ا تن از اندوخت ه ه ای ط بیعی و خ دادادی مص رف می ش وند. دانشمندان پیش بینی می کنند که اگر انسان با همین روند منابع را مصرف کند ،تا صد سال دیگر بسیاری از منابع شناخته شده به پایان خواهند رسید. برای محافظت از منابع طبیعی سه راه پیشنهاد شده است که عبارت اند از: «کاهش مصرف ،بازیافت و مصرف دوباره»