تعرق و روش های سنجش آن در گیاهان

صفحه 1:
تعرق و روش های سنجش آن در گیاهان تهیه کنندگان : استاد : درس : A ¥ 

صفحه 2:
* ساختررزه و شک مختلف آن منابع و مآخذ 

صفحه 3:
؛ نقش تعرق در زندگی گیاه عقا دريس حول وبورشرتت ميخي ليق إجمال بدون انجام تعرق نیز انجام میگیرد اما تحت تاثیر اين پدیده ۱- گردش آب در گیاه ۲- تغذیه ترکیبات معدنی به وسیله شیره خام 3 ۳-تقلیل حرارت 

صفحه 4:
درخان بسته به ندازه تج پوشش و مساحت يرك های خود می توانند ۱۳۰۰۲۵۷ یت لب هزور ات دهدب عون ما زد ‎gio ls Orb otra) ol‏ سفید ((0 ایا اندازه سایبان ۰ فوت مربع (۸۳۶ متر مربع) می تولند تا ۸۲ لیتر آب در روز از طریق تعرق از دست بدهد. براى تبديل به بخار آب ‏ آب میع روی برگ نياز به انرزى اضافى دارد كه كرماى نهان ناميده مى شود. إين انرؤى را از هواى كرم اطراف خود و همچنین نور خورشید که بر روی ن می افتد می كليرد. طبق قانون حفظ انرزى ‎٠‏ كر مقدار اترزى وارد شده به سیستم كمتر از مقدار اترقى خروجى از سيستم باشد . در لين صورت سيستم برای حفظ تعادل سود مى شود 

صفحه 5:
تفاوت تعریق و تعرق توسط دو تا مکانیسم مختلف تعرق (1730501۳88100) و تعریق (60۱0]1361070) انجام می‌شود که اولی اسامی‌تر بوده و در ‎lawl ange‏ آن در انمسقر اشیاع نشته لب به صورت رجار لب خازح می‌شود در حللی که حومی جزه مکمل پدیده أول است و مخصوصا در اتمسقر اشباع شده باعث دفع آب مايع از كياه م شود. تعرق أنواع مخختلف دارد. 

صفحه 6:
تفاوت تعریق و تعرق ۷ 7 تعرق : عبارت لند از آبی که توسط روزنه ها در اتمسفر غیر اشباع به صورت بخار لب خارج میشود و مسئولیت بیشتری در جهت از دست دادن آب اضافه به عهده دارد. تعريق : عبارت اند از آب اشباع شده که توسط هیداتود سعط فطعها كه منلغذ تخصص یافته ای هستند که در منتهی الیه برگبه خصوص متصل به ركبرك است خارج میشود . در ولقع نمایاتگر خارج شدن آب زیادی استکه از طریق فشار ريشه ای توسط ريشه ها جذب شده است.در حالت محلول تعريق لَب خللص نبوده و دارای معلول زیادی است . وقتی آب تعريق.به سرعت تبخیر ميشود مواد محلول لَب روى سطح برگ رسوب مینملید . گاهی لین املاح محلول دوبار محلول شده و جذب داخل برگ / میشود ‎ae‏ غلظت این ملاح ممکن است یجاد زخم در کبک \ 

صفحه 7:
انواع روش های از دست دادن آب در گیاه لس تعرق كوتيكولى : بخار أب وقنى لابه كوتبكول (موم كوتين ) سطع برك ها تازك باشد قابل نفو مبباشد و از طريق كوتيكل خارج مبشود . در كياهان كه بركهايشان داراى لابه كوتيكول ضخيم اس قابل افماض ميباشد cy sissy gy ease amg yap orgs sagan pea ys gta ‏ذا موی سین ماو‎ pa ‏ا م ا‎ Neal at car ett penis ag RAS ae fam ents ‏ره اه ده اد زر مت زد زا ا‎ ‎Ol‏ مرجم یو و من ای ری ندز کر ‏الى ودح عسو د نع اكز را لیر آب از حست رفنه خر لين هو بروسه اقل افاي م باشلل . الى ل ميان تمق جد ‎SS ALL a‏ ۵۴ لیر شنیب زمیتی ۲۶ كفن أب فر ياك قصل رويكي میا ‎she poles Guttation gos O‏ محلول از كياه بوصورث مليع از طريق روزنههاى لبى را تعريق يا هش مىكوبند تعريق تراوش شيره بافت جوبى دز يك كياه أونددار مانتد علفها به صورت قطرمقطره ست تعريق بديدعاى كاملا متفلوت ب) شيتو ست ‎ ‎ ‎ 

صفحه 8:
سم : انواع روش تعرق تعرق روزنه‌ای تعرق کوتیکولار ... تعرق عدسکی res a TYPES OF TRANSPIRATION و 

صفحه 9:
تعرق عدسی تبخیر آب از طریق عدسک است. عدسک ها لکه های برچسته به شکل عدسی در سطح ساقه در شاه های چوبی درختان هستد که در تج رشد ثانويه كياه شكل:ميكيرند : آنها در درجه اول به تبادل گاز کمک می کنند. با این حال : عدنی تعرق يز كمك مى عدسی حدود ۰.1 درصد از کل تلقاتتعرق را تشکیل می دهد.علاه بر این »تعرق عدسی در طول روز و شب اتفاق مى افتد. اا Lenticels ve 

صفحه 10:
تعرق روزنه ای (استوماتال) برگهای گیاهعمدتا دای روزنه در سطح زیرین هستند. چند روزنه روی ساقه ها . گلها و مبوه های جوان نبز وجود درد. روزند ها دهانه ااا ب مو ار او ال ع ا ا 2 وزنه ای شتاخته می شود و نوع اصلی تعرق است که در همه گباهان رخ می دهد. تعرق روزنه ای حدود ۱2۸۵ ‎٩۰‏ درصد از دست دادن لب را از طریق تعرق یه خود اختصاص می دهد. روزنه های برگ محل اصلی تعرق هستند. در هر روزنه دو سلول محافظ وجود دارد. لین سلولهای محافظ باز و بسته شدن منافذ روزنه را کنترل می کنند. تعرق روزنه ای اترقی را برایانتقال لب در سراسر گیاه فراهم می کند. علاوه بر لین .جه خنک شدن گیاه کمک می کند. تعرق معده فقط در طول روز طريق روزته بخار مى شود. ابن به عنوان انجام می شود سمصسصس م۸ ۲ ‎Sin,‏ 7 

صفحه 11:
سلول های نگهبان و تعرق روزنه ها در ساختار همه بخش‌های هوایی جوان گیاه وجو دارند لما تعداد آنها در برگ بسیار بیشتر از سایر بخش « ست و فضاهای بین سلولی کندوی شکل که پر از هر تند سلولهای میلنبرگ را که دیواره نازک دلرند احاط می‌کند روزنه ها در تماس با این فضاها هستند. هر روزنه را ییک جفت سلول نگهبان لوسلیی شكل احاطه می کند تغییرات فشار ب سلول های نگهبان باعث 0 TR sw i772 

صفحه 12:
وقتی که سلول های نگهبان لب جذب می‌کندمتورم میشوند و فشار آب (فار آماس ) در آنها فزلیش می یبد.ب لین حال آرایش شعاعی رشته‌های سلولزى ديواره هاى سلولى اكرجه به سلول ها اجازه اقزليش طول را مى دهد ولى از افزليش قطرى أنها جلوكيرى مىكند در نتيجه جذب آب توسط سلول نكهبان باعث مى شود كه اين دو سلول از یکدیگر دور شوند وبا باز شدن روزنه ها تعرق انجام شود .هنكام خروج لب از سلول هاى تكهبان اين سلول کوتاه تر به یکدیگر نزدیکتر می‌شوند.نزدیک تر شدن سلول هاى تكهبان با يكديكر باعث بسته شدن روزه و توقف تعرق مى شود بنابرلين خروج لب از سلول هاى تكهبان باعث بسته شدن روزنه ها و در نتيجه توقف خروج بيشتر آب مىشود. el Wa, ww iz 

صفحه 13:
گیاهان برای کاهش تعرق دارای سازه‌های متعددی هستند سا داشتن روزنه های فرورفته کاهش تعداد روزنه ها در اقلیم های خشک و سرد ( کاج )یا گرم( تیره کاکتوس ) ‎O‏ داشتن کرک یا وکس روی برگ ها در گیاهان تیره گل ناز روزنه ها در ر 

صفحه 14:
وی A \ موی برگ اندام اصلی و عمده تعرق است و قسمت اعظم تعرق از میان روزنه‌های آن انجام | م7 می‌شود. لذا اين نوع تعرق را تعرق روزنه‌ای می‌نامند. Loi 

صفحه 15:
تعریق کوتیکولی تعرق کونیکولی تعرفی است که از طریق کوتیکول انجام می شود. در مقایسه با تعرق روزنه الى . از دست دادن آ تعرق كوتيكول كم است. تنها ف تا ‎٠١‏ درصد از كل تعرق را شامل مى شود. آب در طول تعرق كوتيكول مستقيماًاز كوتيكول بخش مى شود. تعرق كوتيكول بستاكى به ضخامت كوتيكول و وجود يا عدم وجود روكش مومى در سطح بركها دارد. با اين حال ضخامت کوتیکول ها در گياهان مختلف متفاوت است. گیاهانی که دارای کوتیکول های نازک هستند . آب بیشتری را از طريق تعرق كوتيكولار از دست مى دهند. در شرایط بسیار خشک , تعرق کوتیکولار از تعرق روزنه ای بیشتر است. مشابه تعرق عدسى ‎٠‏ تعرق کوتیکولار در طول روز و شب صورت می گیرد 

صفحه 16:
شباهت بین تعرق عدسی روزنه و تعرق کوتیکولار چیست؟ تعرق روزنه ای , عدسی و کوتیکول سه نوع اصلی تعرق است که در گیاهان رخ می دهد. هر سه نوع. مسئول سرد شدن گياهان هستند. تفاوت بین عدسی روزنه و تعرق کوتیکولار چیست؟ تعرق روزنه ای تبخیر آب از طریق روزنه است در حالی که تعرق عدسی تبخیر آب از طریق عدس و تعرق کوتیکولار تبخیر آب از طریق کوتیکول است. بنابراین . این تفاوت کلیدی بین تعرق عدسی روزنه ای و کوتیکولار است. تعرق روزنه ای حدود ۸۵ تا ‎٩۰‏ درصد از دست دادن آب را در بر می گیرد در حالی که تعرق عدسی حدود ۰.۱ درصد از کل از دست دادن تعرق و تعرق کوتیکولار مسئول حدود ۵ تا 1۰ درصد از کل تعرق است.علاوه بر اين . تعرق روزنه ای تنها در طول روز اتفاق می افتد در حالی که تعرق عدسی و کوتیکولار در طول روز و شب اتفاق می افتد. ry 5 

صفحه 17:
#تعرق پوست گاهی اوقات . تعرق از طریق پوشش چوب پنبه ای با سفت ساقه ای به نام پوست رخ می دهد که به دلیل مساحت زياد . میزان تعرق بالاتری نسبت به نوع عدسکی دارد. ۳ لنسستا فص زب 

صفحه 18:
‎Sige Suey Sat clang cole‏ ادوجو لود جد حرکت آب را از برگ به جو محدود می کند. بنابراین ۰ میزان تعرق سكي رياد به تیزوسای جرک میحیط ومقاوفت گناودا دض ‏تعزق به طور كلى برلير أنتت ب ‎Transpiration___ [Water potential (leaf) — Water potential (atmosphere)] Rate = sistance ‎Unit= mol/em?/s ‎ ‎ ‎ ‎ ‏یا آگاهی از ارزش نیروی محرکه و مقاومت می توان سهولت تعرق را از طریق اين معادله پیش بینی کرد. نیروی محرک بالا منجر به سرعت تعرق سریعتر می شود. ‏مقدار بیشتر مقاومت منجر به کاهش سرعت تعرق می شود. واحد سرعت تعرق + مول آب از دست رفته در هر سطح برگ در هر زمان ((76/2/ااست. 6 

صفحه 19:
| ٩ see و در سیستم آب - خاک - گیاه - آتمسفر, آب مستقیما از سطح خاک و یا گیاه به اتمسفر وارد می شود . * انتقال آ از سطح خاک به هوا راتبخیر شم خارج شدن آب از گیاه را تعرق (۳) ترکیب هو فرآیین ‎glace lacus‏ عملم ساك یه متوزت تسبي ولو یاهب یرت تفزق تلف شده, تبخیر تعرق( «#ه رهوج 3)) ناميده مى شود. 

صفحه 20:
تبخیر آب (ملیع) در درون یافت گیاه و انتقال بخار حاصل به آتمسقر را تعرق می نامند. آب در گیاهن‌به طور عمده از درون روزته ها خارج می شود. روزنه ها منافذ كوجك در سطح بر گها هستند که گازها و بخار آب از درون لین منافذ عبور مى كند .آب به همراه برخى مواد غذليى. از طریق ريشه ها جذب ويه بخش هاى مختلف كياه انتقال مى يابد. تبخير در فضاى بين سلولى برك ها انجام شده و انتقال بخاربه آتمسقر به وسيله روزنه ها کنترل می شود. بخش عمده آب جذب شده توسط گیاه به صورت تعرق تلف ميشود. ‎Henig lad sss‏ رف كياد ‎ ‎ ‎ 

صفحه 21:
Transpiration eel eee تبخير تعرق تبخیر تعرق به طور هم زمان صورت گرفته و روش ساده ای برای تفکیک این دوفرآیند وجود تدارد. علاره بر آب در دمترس, تبخیر از سطح خاک تحت کشت. باه طور عمده. تلبع بخش (کسر) تیش ورودی به خاک است. با فزایش رشد و سایه اندازی پوشش گیاهی, مقدارتلیش کاهش می یابد. در آغاز رشد گیه. آب یه طور عمدهء به صورت تبخیر از خاک تلف می شود. لیکن, با کامل شدن پوشش گیاهی, تعرق جزء اصلی فرآیند اتلاف آب است. رابطه اجزای تبخیر تعرق و نملیه سطح برك در شکل تشان داده مر هکم که جر تسیر تیک به ۱ درس ‎ela‏ بر تعرق را تشکیل میدهد. لیکن. با رشد گیه و کامل شدن پوشش گیاهی. تعرق بيشتر از ‎٩۰‏ درصد آن می باشد 

صفحه 22:
بخیر به معنای تبدیل مایع به بخار است. تعرق به معنای آبی است که گیاهان در هوا آزاد می کنند. سطوح زنده با غیر زنده می تونندتبخیر شوند. سلول های زنده در آين قرآیند نقش دارند. تبخير زمانى كه هوا كاملا اشباع شود متوقف مى شود ‎٠‏ تشكيل بخار حتى يس از اشباع شدن هواى بيرون مدتی آدامه می‌یابد 69 

صفحه 23:
. نیروی مکشی ایجاب شده در صعود شیره خام کمک می‌نماید. با تثیر بر روی فشار انتشار . بطور غیر مستقیم پدیده انتشار در یاخته‌ها را کمک می‌کند. در جذب آب و موادکانی توسط روشه‌ها موثر است. در تبخیر آب اضافی کمک می‌کند. نقش مهمی در انتقال مود غذایی از قسمتی به قسمت دیگر کیاهدرد. دمای مناسب جهت برگها را حقظ می‌کند ‎IL .١‏ بو باز و بسته شدن روزنه‌ها . بطور غیر مستقیم در فتوسنتز و تنفس او می‌کند. در پرکندکی انرژیاضافی دریافت شده از خورشید توسط گیاهانموثر است. 

صفحه 24:
* شدت تعرق به طور کلی ۳ عامل زیر بستگی دارد ۱- عولمل ساختمانی: که به بمضی از ویژگی های مرفولوژیکی اندام های هولیی مربوط میگردد. لین عامل با وسعت اندام هاى هولبى كياه يعنى برك ها رابطه مستقيم دارد . بسیاری از گیاهان خشکی پسنه چوبی شده و دارای برگ های سوزنی و یا فلسی شکل میگردند . بعضی از گياهان مناطق نیمه خشک مئل مجمسمت ماس ۳() در تابستان برگ های خود را از دست میدهند و سطح تعرق کننده خود را ۶۰ تا ۸۰/ از دست میدهند. ‎berberis ob‏ ضنو كنم بر حسب درجه خشکی هوا خار ها و برگ های کوچک به وجود می آورددر مورد يکه روزنه بسته است تعرق به ضخامت کوتیکول بستگی دارد. و در حدود ۱۰ 14 اعرق را شامل میشود . همچنین موقعیت روزنه (وجود کریبت در خرزهره و زعفران )و کرک های زیاد در سطوح برگ ها شدت تعرق را کاهش میدهد ۲- عوامل داخلی :که حالت و طرز زندگی سلول ها را مشخص میکند ۳- عوامل خارجی : که محیط زندگی گیاه را تشکیل میدهد . 

صفحه 25:
ذخیره انرژی گیاه باد و تابش دمای هوا-رطوبت هوا مقدار آب خاک و شرایط مردابی و شوری شار بخار فرآیند تعرق به عواملی از جمله موارد زیر بستگی دارد: ye © 8 D 

صفحه 26:
عوامل موثر بر تبخیرو تعرق مدت تابش خورشید و يا زياد بودن ساعات روشنايى روزانه از جمله عواملى هستند كه در افزايش ميزان تبخير و تعرق ويا آب مصرفى كياهان مؤثر مى باشند. از ميزان تشعشعى که توسط برگ جذب می‌شود حدود ۱ تا ۵ آن صرف فتوسنتز می‌شود و حدود ۷۵تا ۸۵ آن به مصرف گرم كردن برك و تعرق می‌رسد. افزایش تشعشع خورشید موجب افزايش نياز اتمسفرى م ىكردد. ‘Sun’s Path During Summer and Winter D © 

صفحه 27:
طویت خاک: هنگامی که میزان رطوبت خاک در حد اشباع است مقدار تبخیر از سطح خاک حداکثر بوده و معادل تبخبراز سطلح آزاد آب است. اگر میزان رطوبت خاک در زیر حد ظرفیت زراعی باشد مقدار تبخیر خاک کم بوده و حتی می توان كفت وجود ندارد. 

صفحه 28:
هرجه رطوبت نسبى هواى اطراف كياه افزايش يابد تبخير كاهش يافته و آب مصرفی گیاه کمتر می شود. در فصل رشد گیاهان مناطقی که رطویت تسبی کمی دارند معمولا آب مصرفی گیاه افزايش مى یابد. ۲. رطوبت نسبی. هر چه محتوی آب هوا بيشتر باشد يتانسيل آب هواپشتر است. این بدین معنی است که نیز اتمسفری با افایش رطوبت تسبی کاهش می‌باد(شکل‌های تفیرات پتانسیل آب اتمسفری نسبت به تقيير رطوبت نسبی در ۲۵ درجه سانتیگراد و تأثيرات درجه حرارت برروی ظرفیت نگهداری آب در هو تأثیرات درجه حرارت بر روی ظرفیت نگهداری آب در هو اكر هوا داراى ظرفیت سنبی 1۵۰و درجه حوارت ۴۴ کرد فد و سین تا حد تنل شبنم ی زیر ۳۰ درجه سانتیگاد سرد شود در لين حالت نمى توائد به اندازه 55 درچه ساتی كراد رطویت در خود نگه درد چون آب زیادی متراکم می‌شود عوامل موثر بر تبخیرو تعرق 109) امه ام 20 بخار (ميلىمتر جيوه) 

صفحه 29:
سرعت با! زیاد بودن سرعت باد در مجاورت پوشش گیاهی و یا طولانی بودن مدت زمان وزش باد تبخیر و تعرق را اقزلیش می دهد. بدان معنی است که در نتیجه تبخیر و تعرق, هوای مرطوبی در مجاورت بوشش كياهى به وجود آمده وبا تغيير مكان لن بوسيله باد جاى خود را به هواى خشك ناده و بنابراين انتقال حرارت موجب تبخير مى شود. وقتى هواى متلاطم (باد) رطوبت موجود در نزديكى برك را دور می‌سازد اختلاف بتانسيل لب داخل برك و هواى مجاور روزندها افزايش هىيابد و انتشار آب از يرك افزايئن مى بابد. عوامل موثر بر تبخيرو تعرق a z % هوای متحرک ‏ 3 4 1 3 هوای با 3 هم و عرض روزنه‌ها ‎(a4)‏ 8 

صفحه 30:
می یاید. به همین دلیل است که گیاهان در فصل تابستان زياد آب مصرف مى کنند. درجه حرارت یکی از مهمترین عوامل در رشد گیاه می باشد. 

صفحه 31:
شخ توق در سطح خاک هرچه نسبت پوشش گیاه بیشتر باشد نسبت سایه افکنی به همان اندازه افزایش يافته و در نتیجه میزان تبخیر کم شده و نیاز آبی گیاه کاهش می یابد. 

صفحه 32:
تعرق و آب های زیرزمینی در بسیاری از مکان‌ها. ‎a‏ بالایی خاک که ریشه‌های گیاه در آن قرار دارند. بالای سطح لب قرار دارد و بنابراین اغلب تا حدی مرطوب است. اما کاملاً اشباع نشده است. مانند خاک زیر سطح. آب. خاک بالای سطح آب هنگام بارندگی خیس می شود زیرا آب از سطح به داخل آن نفوذ می کند. اما بدون بارش اضافی خشک می شود. از آنجایی که سطح ایستایی معمولاً زر عمق ريشه گیاهان قرار دارد. گیاهان به آبی که از طریق بارندگی نامین می شود وایسته هستند. همانطور که این نمودار نشان می دهد. در مکان هایی که سطح ایستابی نزدیک سطح زمین است. مانند کنار دریاچه ها و اقیانوس هاء ريشه های گياهان می توانند به منطقه اشباع زیر سطح لب نفوذ کنند و به گیاهان اجازه می دهند که لب را مستقیما از سیستم لب زیرزمینی تعرق کنند. در اینجا, تعرق لب های زیرزمینی معمولا منجر یه کاهش سطح ایستایی می شود که مانتد آثر یک چاه پمپ شده (مخروط فرورفتگی - خط نقطه چین اطراف ریشه های گیاه در نمودار. ۳ا ا ۳۳ ‎١‏ رید ‎Water table during‏ ‎‘dormant soason‏ ‎۱ ‎Water table during ‘rowing sozson ‎ ‎ 

صفحه 33:
املاح: املاح موجود در گیاه تعرق را کنترل می‌کند و هر چه میزان املاح موجود در گیاه بیشتر باشد. میزان تعرق کاهش می‌یابد. عامل اصلی مقاومت گیاهان در برایر تتش خشکی و شوری میزان غلظت املاح در گیاه است. به گونه‌ای كه هرجه ميزان املاح موجود در گیاه بیشتر باشد بتانسیل اسمزی گیاه بالا می‌رود و این املاح از خروج ب توسط اندام‌های گیاه جلوگیری می‌کند. تعرق از سطح گیاه تا زملنی ادامه پیدا می‌کند که پتانسیل خشکی و گرملیی محیط با پتانسیل اسمزی گیاه به تعادل برسد. 

صفحه 34:
در صورتی که گرما و خشکی محیط به حدی برسد که گیاه نتواند آبی جهت تعرق از روزنه‌های خود خارج کند. گیاه دچار پژمردگی موقت می‌شود. پژمردگی موقت حالتی است که گیاه برای جلوگیری از مرگ» روزنه‌های خود را بسته نگه می‌دارد تا تمام آب موجود در اندام‌های خود صرف تعرق نشود. در این حللت گیاه حللت خمودگی و چروکیدگی به خود می‌گیرد. در لین زمان اگر آب مورد نیاز گیاه تامین شود گیاه دوباره حللت آماس خود را بدست می‌آورد. هرچه وقفه زمانی بین پژمردگی موقت گیاه و تامین لب مورد نیاز آن بیشتر شود. گیاه ضعیف‌تر شده؛ تا جایی که گیاه دچار پژمردگی دائم می‌شود و پس از این لحظه هر چه آب در اختیار گیاه قرار گیر حاصلی در بر ندارد و گیاه از بین خواهد رفت. فاصله نقطه پژمردگی موقت تا پژمردگی دائم به نوع و سن گیاه بستگی دارد. Bo 

صفحه 35:
تعداد و وضع روزنه‌ها : تعداد و وضع روزنه‌ها از عوامل اصلی تعرق به شمار می‌آید. هميشه نوعی رابطه مثبت بین تعداد روزنه‌ها و شدت تعرق وجود دارد. در بعضی گیاهان ساختار تشریحی خاص روزنه‌ها باعث کاهش شدت تعرق می‌شود. مانند کریپت روزنه‌ای در گیاه خرزهره که فرورفتگی‌های پر از کرک در سطح زیرین برگ هستند و روزنه‌ها در ته آنها قرار دارند. 

صفحه 36:
مواد شیمیایو تعرق موادی مانند مومهای پلی وینیل و الکلهای سنگین که بتوانند از راه تاثیر بر یاخته‌های روزنه‌ای موجب بسته شدن روزنه‌ها شوند و یا مستقیما روزنه‌ها را مسدود کنند. مواد باز دارنده تعرق نام دارند. مشاهده شده است که هنگام کاهش تعرق . فتوسنتز نیز همزمان با آن کاهش می‌یابد. زیرا به هر نحو که مانع خروج بخار آب از روزنه‌ها شویم. ورود دی اکسید کرین به داخل برگ و در نتیجه فتوسنتز کاهش می‌یاید 

صفحه 37:
عملیات زرا شخم زدن) شخم زدن سطح خاک باعث افزایش میزان تبخیر شده و آب مصرفی گیاه افزایش يابد. مى ياب مرحله رشد كياه: تعرق كياه در مرحله توسعه ريشه ها و در شروع رشد سبزينه اى خيلى كم بوده و قسمت اعظم تبخیر - تعرق را میزان تبخیر از سطح خاک تشکیل می دهد. میزان آب مصرفی گیاه تا اوایل مرحله گل دادن رفته رفته افزایش يافته و در اواسط مرحله گل دهی به حداکثر می رسد. سپس تا مرحله برداشت. آب مصرفی گیاهان رفته رفته کاهش می یابد. 

صفحه 38:
به طور معمول؛ شدت تبخیر تعرق به صورت ميلى متر بر زمان_بيان شده كه معادل لب تلف شدة ازيك سطح کشت بر حسب واحد عمق بر واحد زفان. است: واحند:زمان.می: تون بام رون ‎Lag cole tins‏ حنى بعد هوره زشد كامل ها يك تال باشد: 

صفحه 39:
کاهش یک میلی متر آب از آنجا که یک هکتار ۱۰۰۰۰ مترمربع و یک میلی متر ۰۰۱/۰ متر می باشد معادل از دسبت دادن ۱۰ متر مکعب لب در هر هکتار است. به عبارت دیگر, یک میلی متر تبخیر تعرق برروز معادل ۱۰ متر مکعب تار بر روز ميباشد. 

صفحه 40:
آزمایش تعرق ما می توانیم مفهوم تعرق را با انجام یک آزمایش ساده با گرفتن یک کیهکلدان خوب درک کنيم برای جلوگیری از تبخير آب . "كيه رابا غلاف بلى تیان بوشاید و با طناب بیندید. پس از مدتی + آب آزاد شده توسط گیاه در سطح داغلی بالای غلاف يلى اتيلن ظاهر مى شود. يك فيلم از قطرات آب روی قلاف پلیاتلن مراکم می شود و نشان دهنده فعاليت تعرق يك گیله است که طی آن آب به شکل بخار آزاد می شود. D® 

صفحه 41:
تبخیر تعرق گیاه مرجع در شرایط استاندارد تبخیر تعرق یک سطح بدون کمبود لب و تحت مد؛ زراعی مطلوب. تبخیرتعرق گیاه مرجع نامیده شده و با نشان داده می شود. گیاه مرجع. یک كياه فرضی با ویژگی های مشخص (ارتفاع ۰/۱۲ متر » مقاومت سطحی ۷۰ ثانیه بر متر و ضریب البید و ۰/۲۳) می باشد . که تبخیر از لین سطح یه طور دقیق, مشلیه تبخیر از سطح وسیع چمن سبز با رتفاع یکنواشت. رشد فعال و آبيارى مناسب مى باشد climate reference = ETO, > surface we. Rodition Temperature Wind spoee Humiany 2 ۳ 

صفحه 42:
#تبخیر تعرق گیاهان تحت شرایط استاندارد (تبخیر تعرق واقعی) بخیرتعرق گیاهان تحت شرایط استاندارد که با نشان داده 2ET, 9 ET, oe ‏ر ابطه‎ * ET, =Ke* ETp 6 < تبخیر -تعرق گیا ه یا آب ممرفي گیا ۰ (۲0۳۳/۵۵۷) 1 - ضريب كيا هي (بدون و احد ) 0 - تبخير-تعرق كياه مرجع يا أب مصرفي كياه مرجع (mm/day) 0 

صفحه 43:


صفحه 44:
این روش دا ش اندازه تعرق_گیاهان استلایسیمتر یا جعبه کشت وسیله ای است که قسمتی از خاک مزرعه را دربر گرفته وبه استثناه سقف بقیه دیواره های ن بسته می باشد. بنابر اين از این جعبه کشت. لب داده شده نمی تولند در جهت افقی یا عمودی به خاک اطراف خود نفوذ نماید. پس می توان گفت لایسیمتر در حکم مخزنی از خاک با حچم ثابث است.: 

صفحه 45:
این روش برای اندازه گیری مقدار تعرق یک پوشش گیاهی بکار مىرود. براى اين منظور پوشش گیاهی را در ظرفهایی به ابعاد دو متر يا بيشتر به نام لیزیمتر که پر از خاک و پوشیده از گیاهاند و در داخل زمین جای می‌گیرند. قرار می‌دهندو با دستگاه پیزوللکتریک وزن لیزیمتر را تعیین می‌کنند. اندازه گیری در مورد مجموعه آب خارج شده از گیاه و خاک است و اتلاف آب را تبخیر - تعریق گویند. در قسمت ز: لیزیمتر ظرفی برای جمع آوری فاضلاب قرار دارد. * 5 ۱7 ۲ ۰۵ ۰ 

صفحه 46:
انواع لابسیمتر ۱- لایسیمتر وزنی ۲- لایسیمتر زهکشداز لایسیمتر وزنی دقیق ترین ولی از نظر هزینه تأسیس و نگهداری پر هزینه ترین است. لایسیمتر زهکشدار کم هزینه ترین آنهاست و معمول تر است. 

صفحه 47:


صفحه 48:
۲-روش حجم سنجی يا پهتومتری (آشام پوتومتر دستگاهی است که برای اندازه گیری میزان تعرق بكار برده مى شود. اين دستگاه طوری طراحی شده است که در آن آب موردنیاز گیه بای تعرق از داخل يك لوله مدرج افقى تأمين مى كردد. در ابتدا و قبل از اتصال لوله به منبع تأمين آب اجازه داده می شود يك حیاب یپرد لوله گردد با تجام هبل تعرق و حرکت آب از منبع بطرف گیاهان حباب هوا نیز حرکت میکند. از روی حرکت حباب هوا ويا داشتن قطر وله می توان حجم آبی را که به مصرف تعرق رسیده است بدست آورد. پوتومتر (۳۳4۳: نوشیدنی, ۳۳۳۲ پیمانه) به معنای دستگاهی است که آب وارد شده توسط گیاه را ندازه گیری می کند. دو نوع اصلی آشام سنج داریم. 

صفحه 49:
8 پوتومتر گانانگ: بوتومتر © 0) يك لوله شيشه اى دو بار خم شده است که داراى يك استوانة شيشه اى دهانة يهن یک میله شيشة اى, افقى با يك لوله مويركى در داخل و يك مخزن متصل به ميله اققى استد هر سمت جلوى دستكاه يك استوانه شيشه اى دهانه پهن وجود دارد. دهانه سیلندر با چوب پنبه لاستیکی یک سوراخ نصب شده است. شاخه های تازه بریده شده برای آزمایش در تفای تیب ود نم تن ‎Grace aan be‏ چوب پنبهلاستیکی مرتب می شوند. میله فقی این دستگاه یک ‎waste‏ ‏اوه شیعه اغ بلند است کذ داخل آن یک لولهموبرگی ‎iar‏ شده و درایقرلت های مدرح بلای آن است. این مبله افقی ‎Nos‏ ‎oh‏ ده بدهه تال آشت: این انتای نع شده مر داخل یک بشر حاوى آب رنكى تكهدارى مى شود. به سمت حت انتهاى جلوى ميله افقى يك مخزن به صورت عمودی متصل به میله ات جودهرد کم تون آبزا مان دخیزه کرد عام موی هلو wer 

صفحه 50:
یک شاخه از گیاه مناسب (مثلاً كولئوس) كه با جاقوى تيز بریده شده است در دستگاهثبت می شود.برای جلوگیری از تشکیل حباب هوا در آوند های چویی بایستی شاخه را در زیر آب قطع کرد شاخه قطع شده را از منفذ جوب ينبه عبور داده و سيس در صورت نشت اطراف چوب پنبه و شاخه را با استفاده از وازلين و بارافين و پنبه مسدود تماید تا هیچگونه منفذ احتمالی وجود آبی خارج نشود کل دستگاه از طریق قیف شير دار با أب جوشيده و سرد شده ومن شود تا فضایی وجود نداشته:باشد: 

صفحه 51:
یک حباب هوا به لوله موبين درجه بندى شده افق وارد مى شود كه در حال فرو رفتن در ظرف حاوی آب است. این کار با بلند كردن لوله مويين خم شده از بالاى آبِرنكى انجام مى شود تا هوا در اثر كشش مكش به داخل مكيده شود و دوباره هر آب قرو برود.] با ادامه تعرق يعنى زمانى كه آب از شاخه از بين مى رود يك انيروى مكش ايجاد مى شود كه آب را از ليوان مى كشد و ‎Gag as ose ela age de‏ وله مویرگی حجم آب از دست رفته را در یک زمان معين تشان مین دهد خباب هوا را می توان با آزاد کردن مقداری آب بیشتر در لول .مويين با باز كردن شير آب به موقعيت اوليه خود بازكرداتد. هك سه در ابتدای حرکت حباب هوا به نقطه صفر میرسد . در این ‎[ee‏ ها هه معط لحظه زمان را یادداشت کرده (60) و بعد از رسیدن حباب هوا به درجه انتهایی دوبره زمان را یادداشت تمایید (8 تونجه به زمان به دست آمده درصد تعرق قابل محامنبه 

صفحه 52:
حدودیت در استفاده از پوتومتر: تمرف سبانی وا شیاین ‎sail lad‏ ۲. شاخه ممکن است برای مدت طولانی به طور کامل زنده بماند. هر گونه تغيير دز دماى هواى بيرون ممكن است بر موقعيت حباب هوا در لوله مویرگی تأثیر بگذارد. A Potometer حباب هوا داخل آشام سنج 

صفحه 53:
Gass ‏پسوتومتر‎ B ‏شکل پایین ساده ترین نوع پوتومتر مورد استفاده برای اندازه گیری میزان تعرق‎ ‏است. از یک لوله شيشه ای با یک لوله جانبی تشکیل شده است. یک شاخه‎ ‏به صورت مورب در زیر آب بریده می شود و از طریق یک سوراخ چوب‎ Pree) ‏پنبه در لوله کناری قرار می گیر. نتهای بلایی لوله مستقیم نیز دارای چوب پنبه‎ ‏است و در انتهای پایین یک چوب پنبه تک لوله ای با یک لیله مویرگی تعبیه‎ ‏شده است. یک قسمت مدرج یر روی لوله مویین نصب شده است که قسمت پایین‎ ‎oo‏ در یک لیوان حاوی لب فرو می‌رود. یک حباب ها در لوله مویین وارد می شود که از طریق آن لب جذب می شود. سرعت حرکت حباب در یک فاصله ثابت ذکر می شود. مقایسه حرکت حباب در شرلیط مختلف میزان تعرق را نشان می دهد. مقداری از آب توسط سلول ها برای انجام سایر فرآیندهاء به عنوان مثال. تولید مواد غذلیی (فتوسنتز) استفاده می شود. پوتومتر بلید کاملاً لب بند ساخته ‏شود و شاخه بلید.به صورت مورب بریده شود (قا سطح بزرگتری برای ورودی آب ایجاد شود) و زیر آب برای جلوگیری از مکش حباب هوابه داخل شاخه که جذب آب را یه آوند چوبی متوقف می کند. ) ‎ ‎ 

صفحه 54:
یک ترازو بر روی لوله مویین تصب شده ست كه قسمت پایین لن در یک لیوان حاوی آب قرو می‌رود. یک حباب هوا در وله موبین وارد می شود که از طریق آن آب جذب می شود سرعت حرکت حباب در یک فاصله ثابت ذکر می شود. مقایسه حرکت حباب در شرایط مختلف میزان تعرق را نشان می دهد. مقداری از آب توسط سلول ها برای انجام سایر فرآیندها. به عنوان مثال. توليد مواد غذايى (فتوسنتز) استفاده مى شود. بوتومتر بايد کاملً لب بند ساخته شود و شاخه باید به صورت مورب بریده شود (تا سطح بزرگتری برای ورودی لب ایجاد شود) و زیر آب برای جلوگیری از مکش ‎he‏ هوا یه داخل شاخه که جذب لب رابه آوند چوبی متوقف می کند. ) 

صفحه 55:
روش شاخه ‎Fr on abd cle‏ اين روش گاهی اوقات به روش ‎Gi‏ سریع نیز مضطاح است. تعداد زیادی از اندازه گیری های تعرق به این روش بوده است. به این ترتيب كه يك يرك يا يك شاخه را قطع نموده و در عرض چند دقيقه يس لز قطع با ترازوى مخصوصى توزين مى كردند. على رغم مناست بودن .و اندازه كيرى هائ زيادى كهنيا اين روشن شدد به دلايل زيادى در اندازه كيرى تعرق روش قابل اطمينانى نيست. قطع بر گها ن را از تنش موجود در سيستم هدليت آب خلاص نموده و به علت افزايش موقتى اندازه منفذ روژنه ها میزان تعرق نيز افزايش می یبد Do 

صفحه 56:
6 000000 ۲1 روس تلفات بخار اب ‎f=‏ ‏در این روش برگ. شاخه و یا تمام گیاه در داخل محفظه ای قرار گرفته و تفییرلت محتوی آب هولیی که از داخل محفظه در جریان است اندازه گیری می شود. محفظه معمولا از جنس پلاستیک بوده و از نظر اندازه از محفظه های کوچکی که فقط گنجایش یک برگ را دارند تا محفظه های شفاف پلاستیکی که می تولند درخت کوچکی را در خود جای دهد متفیر است. در سیستم های باز اختلاف محتوی آب هوای ورودی و خروجی اندازه گیری می شود. ولی در سیستم های بسته افزایش غلظت بخار آب يا رطویت نسبی اندازه گیری می شود. wwe (Lae 

صفحه 57:
لت بررقرين عوت یرو ین تسه سي زان رساك كوللا ممح سوس طق حرى (اكدهرار صبيرك سمي طبيعى بيا محيط كنترل شده يوجود مى آید ادزم گیری نمود.ولی در لین روش نيز محيطى که پرگ یا گیه در آن قرار گرفته است مصنوعی می باشد: تغییراتی که با قرار دادن گیاه در داخل گلدان در درچه حرار برك و هوا و اسرعت باد بوجود مى آيد موجب مى شود كه بين ميزان تعرقى که به لين روش اندزه گیری می شود و ميزان تعرق در مزرعه تفاوت های زیادی وجود داشته باشد. [ روش دقیق تر لن است که يرك داخل محفظه الى كه مجهزبه يك باديزن مى باش ذه قرار ناذه شود. وجوذ بافيزن باعث مى شود مقاومت لابه مرزى هواى روى برك كه مانع از تعرق مى شود به صفر برسد. بدين ترتيب به كمك يك یمپ. هوا از روى يرك داخل محفظه عبور كرده و غلظت أن از نظر رطوبت و دى اكسيد كرين قبل از ورود و يس از ‎jh abi eas‏ تقيرى سن .قوب افراين غلفلك بيار لب و کامش: دی اکشید رين تشان دهتدهتعرق و افتوسنتز بوده و از روى اين اختلاف مى توان سرعت تعرق را سنجيد. al, Wa, ‏سم‎ iz 

صفحه 58:
با اين روش مىتوان ميزان تعرق به مقدار كم را در كياهان که در هوای بسته و هوای آزاد رشد می‌کنند. اندازه كرفت. در روش هواى بسته كياهى را با كلدان در زیر سرپوش می‌گذارند که در آن ظرف کوچکی حاوی مقدار کلرید کلسیم (۲ 1 6806) با وزن مشخصی قرار دارد افزایش وزن کلرید کلسیم ۰ مقدار آب خارج شده از گیاه را معلوم می‌کند. در روش هوای آزاد » كياه در محفظهاى قرار دارد كه هواى مرطوب آن عبور می‌کند. هوای مرطوب پس از ورود به محفظه از یک طرف از داخل ظرفی حاوی کلرید کلسیم بی آب عبور می‌کند. رطوبت آن بوسیله کلرید کلسیم جذب می‌گردد و از طرف دیگر از بخش واجد كياه نيز عبور می‌کند و سپس وارد ظرف دیگری می‌شود که محتوی کلرید کلسیم است. با توجه بهاينکه وزن کلرید کلسیم قبل از شروع آزمایش شده است. می‌قوان مقداری از آب خارج شده از گیاه را که بوسیله کلرید کلسیم جذب گردیده . تعیین کرد. ضمنا با عبور دادن هوای آزاد و مرطوب . شرایط طبیعی كياه نيز رعایت شده است. 2۵ 

صفحه 59:
روش وزنی-۶ ایتدا گلدانی را انتخاب کرده و پس از آبیاری به وسیله فویل آلمینیومی تمامی سطوح خاک را میپوشانند تا هیچ گونه تبادل بین خاک و اتمسفر صورت نگیرد . انتدا وزن اولیه کلدان را محاسبه کرده . پس از گذشت چند ساعت وزن انویه گلدان را محاسبه میکنند . اختلاف وزن اولیه و انویه میزان آبی است که گیاه از طریق تعرق از دست 

صفحه 60:
‎oe * ۰‏ 3 “روس کاغذ کیالت ۷ در اين روش يك صفحه كاغذ جاذب در محلول رقيق .ا ه درصد کلرور کبللت (۲0۵)/1) فرو برده می شود. سپس آن را در آون خشک میکنند تا به رنك آبى روشن در آيد. اكر اين كاغذ در معرض هوای مرطوب قرار كيرد رنك أن به صورتى تغيير مى كند. حال جنانجه يك كاغذ خشك آغشته به كلرور کبللت را به سرعت روى سطح يك برك قرار دهیم و ن را از رطوبت هوا دور نگهداريم می توانیم از روی میزان رنگ کاغذ از آبی به صورتی سرعت تعرق را تخمین بزنیم. پلید توجه داشت که تغییر رنگ معمولا در مدت چند دقیقه صورت می كيرد و از لین روش بیشتر برای تعیین سرعت نسبی تعرق استفاده می شود. میزان تغیبر رنگ آن معیاری برای اندزه گیری تعرق است. ‎ ‎ ‎ww a 

صفحه 61:
منابع و مآخذ 9سا 66و اسان ضرللی ای سص ‎-higs‏ © bipe:l/ ما 19099 سس محسساسسی أ نمی ای ام توارط رم | مد و ی ماو نسوس 9 1660 ام امه هس سس نها 5 ‎Faerie‏ ۷-کتاب اندازه گیری و تخمین تبخیر و تبخیر و تعرق- نوشته وسنو آپتو - ترجمه عباس کاویانی -انتشارات دانشگاه بین المللی امام خمینی 

صفحه 62:


تعرق و روش های سنجش آن در گیاهان تهیه کنندگان : استاد : درس : 1 فهرست مطالب تعریف ومکانیسم تعرق • • • • • فرآيند تبخير تعرق تفاوت تعرق و تعریق تفاوت شبنم و تعرق تفاوت تبخیر و تعرق عوامل مؤثر بر تبخير تعرق روش اندازه گیری تعرق • وزنی • پوتومتر • کاغذ کبالت • لیزومتری روش های از دست دادن آب توسط گیاه • ساختار روزنه و اشکال مختلف آن منابع و مآخذ 2  :نقش تعرق در زندگی گیاه تعرق در سه عمل زیر شرکت میکند .این اعمال بدون انجام تعرق نیز انجام میگیرد اما تحت تاثیر این پدیده تشدید میشود . -۱گردش آب در گیاه -۲تغذیه ترکیبات معدنی به وسیله شیره خام -۳تقلیل حرارت 3 درخت5ان بس5ته ب5ه ان5دازه ت5اج پوش5ش و مس5احت ب5رگ ه5ای خ5ود می توانن5د بین 70ت5ا 120لی5تر آب در روز از دس5ت بدهن5د .ب5ه عن5وان مث5ال ،بی5د س5یاه ()Salix nigra ی5ا ص5نوبر س5فید ((Populus albaب5ا ان5دازه س5ایبان 900 ف5وت مرب5ع ( 83.6م5تر مرب5ع) می توان5د ت5ا 82لی5تر آب در روز از طری5ق تع5رق از دس5ت بده5د .ب5رای تب5دیل ب5ه بخ5ار آب ،آب م5ایع روی ب5رگ نی5از ب5ه ان5رژی اض5افی دارد ک5ه گرم5ای نه5ان نامی5ده می ش5ود .این ان5رژی را از ه5وای گ5رم اط5راف خ5ود و همچ5نین ن5ور خورش5ید ک5ه ب5ر روی آن می افت5د می گ5یرد .طب5ق ق5انون حف5ظ ان5رژی ، اگ5ر مق5دار ان5رژی وارد ش5ده ب5ه سیس5تم کم5تر از مق5دار ان5رژی خ5روجی از سیس5تم باش5د ،در این ص5ورت سیستم برای حفظ تعادل سرد می شود. 4 تفاوت تعریق و تعرق خروج آب ازگی5اه بیش5تر توس5ط دو ت5ا مکانیس5م مختل5ف تع5رق ( )Transpirationو تعری5ق ()Guttation انج5ام می‌ش5ود ک5ه اولی اساس5ی‌تر ب5وده و در نتیج5ه انج5ام آن در اتمس5فر اش5باع نش5ده آب ب5ه ص5ورت بخ5ار آب خ5ارج می‌ش5ود .در ح5الی ک5ه دومی ج5زء مکم5ل پدی5ده اول اس5ت و مخصوص5ا در اتمس5فر اشباع شده باعث دفع آب مایع از گیاه می‌شود .تعرق انواع مختلف دارد. 5 تفاوت تعریق و تعرق تعNرق :عبNارت انNد از آبی کNه توسNط روزنNه هNا در اتمسNفر غNیر اشNباع بNه صNورت بخNار آب خNارج میشNود و مسNئولیت بیشNتری در جهت از دسNت دادن آب اضافه به عهده دارد . تعریNق :عبNارت انNد از آب اشNباع شNده کNه توسNط هیNداتود hydathodesکNه منافNذ تخصNص یافتNه ای هسNتند کNه در منتهی الیNه بNرگ بNه خصNوص متصNل بNه رگNبرگ اسNت خNارج میشNود .در واقNع نمایNانگر خNارج شNدن آب زیNادی اسNتکه از طریNق فشNار ریشNه ای توسNط ریشNه هNا جNذب شNده اسNت.در حNالت محلNول تعریNق آب خNالص نبNوده و دارای محلNول زیNادی اسNت .وقNتی آب تعریNق بNه سNرعت تبخNیر میشNود مNواد محلNول آب روی سNطح بNرگ رسNوب مینمایNد .گNاهی این امالح محلNول دوبNار محلNول شNده و جNذب داخNل بNرگ میشNود .معمNوال غلظت تعرق برگ شبدر تعریق برگ نعنا 6 انواع روش های از دست دادن آب در گیاه 5وذ میباش5د و از تعNرق کوتیکNولی :بخ5ار آب وق5تی الی5ه کوتیک5ول (م5وم ک5وتین ) س5طح ب5رگ ه5ا ن5ازک باش5د قاب5ل نف طریق کوتیکل خارج میشود .در گیاهان که برگهایشان دارای الیه کوتیکول ضخیم است قابل اقماض میباشد . تعNرق عدسNکی :lenicolesمناف5ذ ک5وچکی در ب5افت چ5وب پنب5ه اس5ت ک5ه س5اقه ه5ا و ش5اخه ه5ای کوچ5ک را میپوش5اند در گیاه5انی ک5ه در زمس5تان ب5رگ هایش5ان ری5زش می یاب5د و ج5ذب آب در زمس5تان در ریش5ه ه5ا در ح5د می5نیمم اس5ت تع5رق عدس5کی ح5ائز اهمیت اس5ت .تحت ش5رایط بس5یار خش5ک وق5تی ک5ه روزن5ه ه5ا بس5ته میش5ود تع5داد آب از دست رفته از این طریق دارای اهمیت است. ‏ ترشح : secretionاز دست دادن آب مایع از ریق غدد و نکتار ها رگ زدن : bleedingاز دست دادن اب در هنگام زخمها مق5ادیر آب از دس5ت رفت5ه در این دو پروس5ه قاب5ل اقم5اض می باش5د .ب5ه ط5ور کلی م5یزان تع5رق تحت ش5رایط مس5اعد در گیاهانی مثل ذرت ۵۴گالن و در سیب زمینی ۳۴گالن آب در یک فصل رویشی میباشد . هص5ورت م5ایع از طری5ق روزنه‌ه5ای آبی را تعری5ق ی5ا زهش تعریNق :Guttationخ5روج آب و م5واد محل5ول از گی5اه ب ‌ می‌گوین5د.تعریق ت5راوش ش5یره ب5افت چ5وبی در ی5ک گی5اه آون5ددار مانن5د علف‌ه5ا ب5ه ص5ورت قطره‌قط5ره اس5ت.تعریق پدیده‌ای کامًال متفاوت با شبنم است 7  :انواع روش تعرق تعرق پوست تعرق روزنه‌ای درختی تعرق کوتیکوالر تعرق عدسکی 8 تعرق لنتیکولی تعرق عدسی تبخیر آب از طریق عدسک است .عدسک ها لکه های برجسته به شکل عدسی در سطح ساقه در شاخه های چوبی درختان هستند که در نتیجه رشد ثانویه گیاه شکل میگیرند . آنها در درجه اول به تبادل گاز کمک می کنند .با این حال ،عدس در تعرق نیز کمک می کند. تعرق عدسی حدود 0.1درصد از کل تلفات تعرق را تشکیل می دهد .عالوه بر این ،تعرق عدسی در طول روز و شب اتفاق می افتد. 9 تعرق روزنه ای (استوماتال) برگه5ای گی5اه عم5دتا دارای روزن5ه در س5طح زی5رین هس5تند .چن5د روزن5ه روی س5اقه ه5ا ،گله5ا و می5وه ه5ای ج5وان ن5یز وج5ود دارد .روزن5ه ه5ا دهان5ه ه5ای ک5وچکی هس5تند ک5ه امک5ان تب5ادل گ5از -دی اکس5ید ک5ربن ب5ه داخ5ل و اکس5یژن ب5ه خ5ارج را ف5راهم می کنن5د .عالوه ب5ر تب5ادل گ5از ،آب از طری5ق روزن5ه بخ5ار می ش5ود. این به عنوان تعرق روزنه ای شناخته می شود و نوع اصلی تعرق است که در همه گیاهان رخ می دهد. تع5رق روزن5ه ای ح5دود 85ت5ا 90درص5د از دس5ت دادن آب را از طری5ق تع5رق ب5ه خ5ود اختص5اص می ده5د. روزن5ه ه5ای ب5رگ مح5ل اص5لی تع5رق هس5تند .در ه5ر روزن5ه دو س5لول محاف5ظ وج5ود دارد .این س5لولهای محاف5ظ ب5از و بس5ته ش5دن مناف5ذ روزن5ه را کن5ترل می کنن5د .تع5رق روزن5ه ای ان5رژی را ب5رای انتق5ال آب در سراس5ر گی5اه ف5راهم می کن5د .عالوه ب5ر این ،ب5ه خن5ک ش5دن گی5اه کم5ک می کن5د .تع5رق مع5ده فق5ط در طول روز انجام می شود. 10 سلول های نگهبان و تعرق روزن5ه ه5ا در س5اختار هم5ه بخش‌ه5ای ه5وایی ج5وان گی5اه وج5ود دارن5د ام5ا تع5داد آنه5ا در ب5رگ بس5یار بیش5تر از س5ایر بخش ه5ا س5ت و فض5اهای بین س5لولی کن5دوی ش5کل ک5ه پ5ر از ه5وا هس5تند س5لولهای می5انبرگ را ک5ه دی5واره ن5ازک دارن5د احاط5ه می‌کن5د روزن5ه ه5ا در تم5اس با این فضاها هستند. ه5ر روزن5ه را یNک جفت سNلول نگهبNان لوبیNایی شNکل احاط5ه می کن5د تغی5یرات 11 وق5تی ک5ه س5لول ه5ای نگهب5ان آب ج5ذب می‌کن5د مت5ورم میش5وند و فش5ار آب (ف5ار آم5اس ) در آنه5ا اف5زایش می یاب5د ب5ا این ح5ال آرایش ش5عاعی رش5ته‌های س5لولزی دی5واره ه5ای س5لولی اگرچ5ه ب5ه س5لول ه5ا اج5ازه اف5زایش ط5ول را می ده5د ولی از اف5زایش قط5ری آنه5ا جلوگ5یری می‌کن5د در نتیج5ه ج5ذب آب توس5ط س5لول نگهب5ان ب5اعث می ش5ود ک5ه این دو س5لول از یک5دیگر دور ش5وند و ب5ا ب5از ش5دن روزن5ه ه5ا تع5رق انج5ام ش5ود .هنگام خ5روج آب از س5لول ه5ای نگهب5ان این س5لول کوت5اه ت5رو ب5ه یک5دیگر کت5ر می‌ش5وند .نزدی5ک ت5ر ش5دن س5لول ه5ای نگهب5ان نزدی ‌ ب5ا یک5دیگر ب5اعث بس5ته ش5دن روزن5ه و توق5ف تع5رق می ش5ود بن5ابراین خ5روج آب از س5لول ه5ای نگهب5ان ب5اعث 12 گیاهان برای کاهش تعرق دارای سازه‌های متعددی هستند داشتن روزنه های فرورفته کاهش تع5داد روزن5ه ه5ا در اقلیم ه5ای خش5ک و س5رد ( ک5اج )ی5ا گرم( تیره کاکتوس ) داشتن کرک یا وکس روی برگ ها در گیاه5ان ت5یره گ5ل ن5از روزن5ه ه5ا در روز بس5ته و در ش5ب ب5از هستند برگ اندام اصلی و عمده تعرق است و قسمت اعظم تعرق از میان روزنه‌های آن انجام می‌شود ،لذا این نوع تعرق را تعرق روزنه‌ای می‌نامند. 14 تعریق کوتیکولی تعرق کوتیکولی تعرقی است که از طریق کوتیکول انجام می شود .در مقایسه با تعرق روزنه ای ،از دست دادن آب از طریق تعرق کوتیکول کم است .تنها 5تا 10درصد از کل تعرق را شامل می شود .آب در طول تعرق کوتیکول مستقیمًا از کوتیکول پخش می شود .تعرق کوتیکول بستگی به ضخامت کوتیکول و وجود یا عدم وجود روکش مومی در سطح برگها دارد. با این حال ،ضخامت کوتیکول ها در گیاهان مختلف متفاوت است .گیاهانی که دارای کوتیکول های نازک هستند ،آب بیشتری را از طریق تعرق کوتیکوالر از دست می دهند .در شرایط بسیار خشک ،تعرق کوتیکوالر از تعرق روزنه ای بیشتر است .مشابه تعرق عدسی ،تعرق کوتیکوالر در طول روز و شب صورت می گیرد. 15 شباهت بین تعرق عدسی روزنه و تعرق کوتیکوالر چیست؟ تعرق روزنه ای ،عدسی و کوتیکول سه نوع اصلی تعرق است که در گیاهان رخ می دهد .هر سه نوع مسئول سرد شدن گیاهان هستند. تفاوت بین عدسی روزنه و تعرق کوتیکوالر چیست؟ تعرق روزنه ای تبخیر آب از طریق روزنه است در حالی که تعرق عدسی تبخیر آب از طریق عدس و تعرق کوتیکوالر تبخیر آب از طریق کوتیکول است .بنابراین ،این تفاوت کلیدی بین تعرق عدسی روزنه ای و کوتیکوالر است .تعرق روزنه ای حدود 85تا 90درصد از دست دادن آب را در بر می گیرد در حالی که تعرق عدسی حدود 0.1درصد از کل از دست دادن تعرق و تعرق کوتیکوالر مسئول حدود 5تا 10درصد از کل تعرق است.عالوه بر این ،تعرق روزنه ای تنها در طول روز اتفاق می افتد در حالی که تعرق عدسی و کوتیکوالر در طول روز و شب اتفاق 16 :تعرق پوست گاهی اوقات ،تعرق از طریق پوشش چوب پنبه ای یا سفت ساقه ای به نام پوست رخ می دهد که به دلیل مساحت زیاد ، میزان تعرق باالتری نسبت به نوع عدسکی دارد. 17 مقاومت روزنه ای ،کوتیکولی و عدسکی در یک گیاه وجود دارد که حرکت آب را از برگ به جو محدود می کند .بنابراین ،میزان تعرق بستگی زیادی به نیروهای محرک محیط و مقاومت گیاه دارد .نرخ تعرق به طور کلی برابر است با: با آگاهی از ارزش نیروی محرکه و مقاومت می توان سهولت تعرق را از طریق این معادله پیش بینی کرد .نیروی محرک باال منجر به سرعت تعرق سریعتر می شود. مقدار بیشتر مقاومت منجر به کاهش سرعت تعرق می شود .واحد سرعت تعرق ،مول آب از دست رفته در هر سطح برگ در هر زمان ((mol/cm2/sاست. 19 فرآيند تبخير تعرق و در سيستم آب -خاک -گیاه -آتمسفر ،آب مستقیما از سطح خاک و یا گیاه به اتمسفر وارد می شود . • انتقال آب از سطح خاک به هوا راتبخير ()Evaporation • خارج شدن آب از گیاه را تعرق ()Transpiration • تركيب دو فرآيند جداگانه كه آب به وسيله آن از سطح خاك به صورت تبخير و از گياه به صورت تعرق تلف شده ،تبخير تعرق( )Evapotranspiration ناميده مي شود. 19 تعرق تبخ5ير آب (م5ايع) در درون ب5افت گي5اه و انتق5ال بخ5ار حاص5ل ب5ه آتمس5فر را تع5رق مي نامن5د .آب در گياه5ان،ب5ه ط5ور عم5ده ،از درون روزن5ه ه5ا خ5ارج مي ش5ود .روزن5ه ه5ا ،مناف5ذ كوچ5ك در س5طح ب5ر گه5ا هس5تند ك5ه گازه5ا و بخ5ار آب از درون اين مناف5ذ عب5ور مي كن5د .آب ب5ه هم5راه ب5رخي م5واد غ5ذايي ،از طري5ق ريش5ه ه5ا ج5ذب و ب5ه بخش ه5اي مختل5ف گي5اه انتق5ال مي ياب5د .تبخ5ير در فض5اي بين س5لولي ب5رگ ه5ا انج5ام ش5ده و انتق5ال بخ5ار ب5ه آتمس5فر ب5ه وس5يله روزن5ه ه5ا كن5ترل مي ش5ود .بخش عم5ده آب ج5ذب ش5ده توس5ط گي5اه 20 تبخير تعرق تبخ5ير تع5رق ب5ه ط5ور هم زم5ان ص5ورت گرفت5ه و روش س5اده اي ب5راي تفكي5ك اين دو فرآين5د وج5ود ن5دارد .عالوه ب5ر آب در دس5ترس ،تبخ5ير از س5طح خ5اك تحت كش5ت ،ب5ه ط5ور عم5ده ،ت5ابع بخش (كس5ر) ت5ابش ورودي ب5ه خ5اك اس5ت .ب5ا اف5زايش رش5د و س5ايه ان5دازي پوش5ش گي5اهي ،مق5دار ت5ابش ك5اهش مي ياب5د. در آغ5از رش5د گي5اه ،آب ب5ه ط5ور عم5ده ،ب5ه ص5ورت تبخ5ير از خ5اك تل5ف مي ش5ود .ليكن ،ب5ا كام5ل ش5دن پوش5ش گي5اهي ،تع5رق ج5زء اص5لي فرآين5د اتالف آب است. رابط5ه اج5زاي تبخ5ير تع5رق و نماي5ه س5طح ب5رگ در شکل نشان داده شده است 25 تفاوت تبخیر و تعرق تبخیر تعریق تبخیر فرآیند فیزیکی در هر سطح آزاد است. یک فرآیند فیزیولوژی است که فقط در گیاهان اتفاق میافند بخیر به معنای تبدیل مایع به بخار است. تعرق به معنای آبی است که گیاهان در هوا آزاد می کنند. هر مایعی می تواند تبخیر شود. اپیدرم زنده و روزنه درگیر نیستند. آب با کوتیکول خود از طریق اپیدرم یا از طریق روزنه یا عدس حرکت می کند. سطوح زنده یا غیر زنده می توانند تبخیر شوند. سلول های زنده در این فرآیند نقش دارند. نیروهای زیادی درگیر نیستند. نیروهای مختلفی مانند فشار بخار، فشار اسمزی و غیره درگیر هستند. تبخیر زمانی که هوا کامًال اشباع شود متوقف می شود تشكيل بخار حتي پس از اشباع شدن هواي بيرون مدتي ادامه مي‌يابد تا زمانی که آب روی سطح موجود تا حد زيادي به جذب آب از خاك 22 اهمیت تعرق .1نیروی مکشی ایجاب شده در صعود شیره خام کمک می‌نماید. .2با تاثیر بر روی فشار انتشار ،بطور غیر مستقیم پدیده انتشار در یاخته‌ها را کمک می‌کند. .3در جذب آب و مواد کانی توسط ریشه‌ها موثر است. .4در تبخیر آب اضافی کمک می‌کند. .5نقش مهمی در انتقال مواد غذایی از قسمتی به قسمت دیگر گیاه دارد. .6دمای مناسب جهت برگها را حفظ می‌کند. .7با تاثیر بر باز و بسته شدن روزنه‌ها ،بطور غیر مستقیم در فتوسنتز و تنفس اثر می‌کند. .8در پراکندگی انرژی اضافی دریافت شده از خورشید توسط گیاهان موثر 23 شدت تعرق به طور کلی ۳عامل زیر بستگی دارد : -۱عوامNل سNاختمانی :ک5ه ب5ه بعض5ی از وی5ژگی ه5ای مرفول5وژیکی ان5دام ه5ای ه5وایی مرب5وط میگ5ردد .این عام5ل ب5ا وس5عت ان5دام ه5ای ه5وایی گی5اه یع5نی ب5رگ ه5ا رابط5ه مس5تقیم دارد .بس5یاری از گیاه5ان خش5کی پس5ند چ5وبی ش5ده و دارای ب5رگ ه5ای س5وزنی و ی5ا فلس5ی ش5کل میگردن5د .بعض5ی از گیاه5ان من5اطق نیم5ه خش5ک مث5ل Artemesia monospermaدر تابس5تان ب5رگ ه5ای خ5ود را از دس5ت میدهن5د و س5طح تع5رق کنن5ده خ5ود را ۶۰ت5ا %۸۰از دس5ت میدهن5د .گی5اه berberis vulgarisب5ر حس5ب درج5ه خش5کی ه5وا خ5ار ه5ا و ب5رگ ه5ای کوچ5ک ب5ه وج5ود می آورد.در م5وارد یک5ه روزن5ه بس5ته اس5ت تع5رق ب5ه ض5خامت کوتیک5ول بس5تگی دارد .و در ح5دود ٪ ۱۰اع5رق را ش5امل میش5ود .همچ5نین م5وقعیت روزن5ه (وج5ود ک5ریپت در خرزه5ره و زعف5ران )و ک5رک ه5ای زی5اد در س5طوح ب5رگ ه5ا ش5دت تع5رق را ک5اهش میدهد . 24 ذخيره انرژي گیاه باد و تابش ‏A ‏B دماي هوا-رطوبت هوا ‏C مقدار آب خاك و قابليت هدايت آن به سمت ريشه گياهان ‏D ‏D شرايط مردابي و شوري D شيب -فشار بخار فرآيند تعرق به عواملي از جمله موارد زیر بستگي دارد: ‏D ‏C ‏B ‏A 25 عوامل موثر بر تبخیرو تعرق ملت و شدت تابش نور خورشید مدت تابش خورشید و یا زیاد بودن ساعات روشنایی روزانه از جمله عواملی هستند که در افزایش میزان تبخیر و تعرق و یا آب مصرفي گیاهان مؤثر مي باشند. از ميزان تشعشعى که توسط برگ جذب مى‌شود حدود ۱تا %۵آن صرف فتوسنتز مى‌شود و حدود ۷۵تا %۸۵آن به مصرف گرم کردن برگ و تعرق مى‌رسد .افزايش تشعشع خورشيد موجب افزايش نياز 26 رطوبت خاك: هنگ5امی ک5ه م5یزان رط5وبت خ5اك در ح5د اش5باع اس5ت مق5دار تبخ5یر از س5طح خ5اك ح5داکثر ب5وده و مع5ادل تبخ5براز س5طح آزاد آب اس5ت .اگ5ر م5یزان رط5وبت خ5اك در زی5ر ح5د ظ5رفیت زراعي باش5د مق5دار تبخ5ير خ5اك کم ب5وده و ح5تي مي ت5وان گفت وج5ود ندارد. 27 31 رطوبت هوا: هرچه رطوبت نسبي هواي اطراف گیاه افزایش یابد تبخیر کاهش یافته و آب مصرفي گیاه کمتر مي شود .در فصل رشد گیاهان مناطقي که رطوبت نسبي کمي دارند معموال آب مصرفي گیاه افزايش مي يابد .۳ .رطوبت نسبي .هر چه محتوى آب هوا بيشتر باشد پتانسيل آب هوا بيشتر است .اين بدين معنى است که نياز اتمسفرى با افزايش رطوبت نسبى کاهش مى‌يابد( .شکل‌هاى تغييرات پتانسيل آب اتمسفرى نسبت به تغيير رطوبت نسبى در ۲۵درجه سانتى‌گراد و تأثيرات درجه حرارت برروى ظرفيت نگهدارى آب در هوا). تأثيرات درجه حرارت بر روى ظرفيت نگهدارى آب در هوا. 28اگر هوا داراى ظرفيت نسبى %۵۰و درجه حرارت ۴۳ عوامل موثر بر تبخیرو تعرق سرعت باد: زی5اد ب5ودن س5رعت ب5اد در مج5اورت پوش5ش عوامل موثر بر تبخیرو تعرق گی5اهی و ی5ا ط5والنی ب5ودن م5دت زم5ان وزش ب5اد تبخ5یر و تع5رق را اف5زایش می ده5د .این ب5دان مع5نی اس5ت ک5ه در نتیج5ه تبخ5یر و تع5رق، ه5واي مرط5وبي در مج5اورت پوش5ش گي5اهي ب5ه وج5ود آم5ده و ب5ا تغی5یر مک5ان آن بوس5یله ب5اد ج5اي خ5ود را ب5ه ه5واي خش5ك داده و بن5ابراین انتق5ال ح5رارت م5وجب تبخ5ير مي ش5ود .وق5تى ه55واى متالطم (ب55اد) رط55وبت موج55ود در ن5زديکى ب5رگ را دور مى‌س5ازد اختالف پتانس5يل 29 درجه حرارت: با افزایش درجه حرارت هوا آب مصرفي گیاهان نیز افزایش می یابد ،به همین دلیل است که گیاهان در فصل تابستان زیاد آب مصرف مي کنند ،درجه حرارت يكي از مهمترین عوامل در رشد گیاه مي باشد. 30 پوشش گیاهی در سطح خاك هرچه نسبت پوشش گیاه بیشتر باشد نسبت سایه افکنی به همان اندازه افزایش یافته و در نتیجه میزان تبخیر کم شده و نیاز آبی گیاه کاهش مي يابد. 31 تعرق و آب های زیرزمینی در بس5یاری از مکان‌ه5ا ،الی5ه ب5االیی خ5اک ک5ه ریش5ه‌های گی5اه در آن ق5رار دارن5د ،ب5االی س5طح آب ق5رار دارد و بن5ابراین اغلب ت5ا ح5دی مرط5وب اس5ت ،ام5ا ک5امًال اش5باع نش5ده اس5ت ،مانن5د خ5اک زی5ر س5طح آب .خ5اک ب5االی س5طح آب هنگ5ام بارن5دگی خیس می ش5ود زی5را آب از س5طح ب5ه داخ5ل آن نف5وذ می کن5د ،ام5ا ب5دون ب5ارش اض5افی خش5ک می ش5ود .از آنج5ایی ک5ه س5طح ایس5تابی معم5وًال زی5ر عم5ق ریش5ه گیاه5ان ق5رار دارد ،گیاه5ان ب5ه آبی ک5ه از طری5ق بارن5دگی ت5امین می ش5ود وابس5ته هس5تند .هم5انطور ک5ه این نم5ودار نش5ان می ده5د ،در مک5ان ه5ایی ک5ه س5طح ایس5تابی نزدی5ک س5طح زمین اس5ت ،مانن5د کن5ار دریاچ5ه ه5ا و اقی5انوس ه5ا ،ریش5ه ه5ای گیاه5ان می توانن5د ب5ه منطق5ه اش5باع زی5ر س5طح آب نف5وذ کنن5د و ب5ه گیاه5ان اج5ازه می دهن5د ک5ه آب را مس5تقیمًا از 32 امالح: امالح موج5ود در گی5اه تع5رق را کن5ترل می‌کن5د و ه5ر چ5ه م5یزان امالح موج5ود در گی5اه بیش5تر باش5د ،م5یزان تع5رق ک5اهش می‌یاب5د .عامNل اصNلی مقNاومت گیاهNان در برابNر تنش خشNکی و شNوری مNیزان غلظت امالح در گیNاه اسNت .ب5ه گ5ونه‌ای ک5ه هرچ5ه م5یزان امالح موج5ود در گی5اه بیش5تر باش5د پتانسNیل اسNمزی گیNاه ب5اال می‌رود و این امالح از خ5روج آب توس5ط ان5دام‌های گی5اه جلوگ5یری می‌کن5د .تع5رق از س5طح گی5اه ت5ا زم5انی ادام5ه پی5دا می‌کند که پتانسیل خشکی و گرمایی محیط با پتانسیل اسمزی گیاه به تعادل برسد. 33 پژمردگی: در ص5ورتی ک5ه گرم5ا و خش5کی محی5ط ب5ه ح5دی هه5ای برس5د ک5ه گی5اه نتوان5د آبی جهت تع5رق از روزن ‌ خ5ود خ5ارج کن5د ،گی5اه دچ5ار پژم5ردگی م5وقت می‌ش5ود .پژم5ردگی م5وقت ح5التی اس5ت ک5ه گی5اه هه5ای خ5ود را بس5ته ب5رای جلوگ5یری از م5رگ ،روزن ‌ نگ5ه می‌دارد ت5ا تم5ام آب موج5ود در ان5دام‌های خ5ود ص5رف تع5رق نش5ود .در این ح5الت گی5اه ح5الت خم5ودگی و چروکی5دگی ب5ه خ5ود می‌گ5یرد ،در این زم5ان اگ5ر آب م5ورد نی5از گی5اه ت5امین ش5ود گی5اه دوب5اره ح5الت آم5اس خ5ود را بدس5ت می‌آورد .هرچ5ه وقف5ه زم5انی بین پژم5ردگی م5وقت گی5اه و ت5امین آب م5ورد نی5از آن بیش5تر ش5ود ،گی5اه ض5عیف‌تر ش5ده ،ت5ا ج5ایی ک5ه گی5اه دچ5ار پژم5ردگی دائم می‌ش5ود و پس از این لحظ5ه ه5ر چ5ه آب در اختی5ار گی5اه ق5رار گ5یرد 34 تعداد و وضع روزنه‌ها : تعداد و وضع روزنه‌ها از عوامل اصلی تعرق به شمار می‌آید. همیشه نوعی رابطه مثبت بین تعداد روزنه‌ها و شدت تعرق وجود دارد .در بعضی گیاهان ساختار تشریحی خاص روزنه‌ها باعث کاهش شدت تعرق می‌شود .مانند کریپت روزنه‌ای در گیاه خرزهره که فرورفتگی‌های پر از کرک در سطح زیرین برگ هستند و روزنه‌ها در ته آنها قرار دارند. . 35 مواد شیمیایی باز دارنده تعرق موادی مانند مومهای پلی وینیل و الکلهای سنگین که بتوانند از راه تاثیر بر یاخته‌های روزنه‌ای موجب بسته شدن روزنه‌ها شوند و یا مستقیما روزنه‌ها را مسدود کنند ،مواد باز دارنده تعرق نام دارند .مشاهده شده است که هنگام کاهش تعرق ،فتوسنتز نیز همزمان با آن کاهش می‌یابد. زیرا به هر نحو که مانع خروج بخار آب از روزنه‌ها شویم ،ورود دی اکسید کربن به داخل برگ و در نتیجه فتوسنتز کاهش می‌یابد 36 عمليات زراعي (شخم زدن) شخم زدن سطح خاك باعث افزایش میزان تبخیر شده و آب مصرفي گیاه افزايش مي يابد. مرحله رشد گیاه: تعرق گیاه در مرحله توسعه ریشه ها و در شروع رشد سبزينه اي خيلي کم بوده و قسمت اعظم تبخير -تعرق را میزان تبخیر از سطح خاك تشكيل مي دهد .میزان آب مصرفي گیاه تا اوایل مرحله گل دادن رفته رفته افزایش یافته و در اواسط مرحله گل دهي به حداکثر می رسد. سپس تا مرحله برداشت ،آب مصرفي گیاهان رفته رفته کاهش مي يابد. 37 به ط55ور معم55ول ،ش55دت تبخ5ير تع5رق ب5ه ص5ورت ميلي مNتر بNر زمNان بي5ان ش5ده ك5ه مع5ادل آب تل5ف ش5ده از ي5ك س5طح كش5ت ب5ر حس5ب واح5د عم5ق ب5ر واح5د زم5ان اس5ت .واح5د زم5ان مي توان55د س55اعت ،روز، ده5ه ،م5اه و ي5ا ح5تي ي5ك دوره رش5د كام5ل ي5ا ي5ك س5ال باشد. واحد ها 43 كاهش ي5ك ميلي م5تر آب از آنج55ا ك55ه ،ي5ك هكت55ار 10000م55ترمربع و ي55ك ميلي م5تر 001/۰م5تر مي باش5د ،مع5ادل از دس5ت دادن 10م5تر مكعب آب در ه5ر هكت5ار اس5ت .ب5ه عب5ارت ديگ5ر ،ي5ك ميلي م5تر تبخ5ير تع5رق ب5رروز مع5ادل 10مNتر مكعب 44 آزمایش تعرق ما می توانیم مفهوم تعرق را با انجام یک آزمایش ساده با گرفتن یک گیاه گلدان خوب درک کنیم. برای جلوگیری از تبخیر آب ،گیاه را با غالف پلی اتیلن بپوشانید و با طناب ببندید .پس از مدتی ،آب آزاد شده توسط گیاه در سطح داخلی باالی غالف پلی اتیلن ظاهر می شود .یک فیلم از قطرات آب روی غالف پلی اتیلن متراکم می شود و نشان دهنده فعالیت تعرق یک گیاه است که طی آن آب به شکل بخار آزاد می شود. 45 :تبخير تعرق گیاه مرجع در شرایط استاندارد 46 تبخير تعرق گیاهان تحت شرایط استاندارد (تبخير :تعرق واقعی) 47 روش های اصلی اندازه گیری تعرق جمع کردن و توزین بخار آب حاصل از تعرق روش وزن کردن روش لیزیمتری استفاده از پوتومتر یا آشام سنج 48 الیسیمتر۱- این روش دقیق5ترین روش ان5دازه گ5يري مس5تقيم تبخ5یر و تع5رق گیاه5ان است.الیس5یمتر ی5ا جعب5ه کش5ت وس5يله اي اس5ت ک5ه قس5متي از خ5اك مزرع5ه را درب5ر گرفت5ه و ب5ه اس5تثناء س5قف بقي5ه دي5واره ه5اي آن بس5ته مي باش5د .بن5ابر این از این جعب5ه کش5ت ،آب داده ش5ده نمي توان5د در جهت افقی ی5ا عم5ودي ب5ه خ5اك اط5راف خ5ود نف5وذ نمای5د .پس مي ت5وان گفت الیس5یمتر در حکم مخ5زني از خ5اك ب5ا حجم ث5ابت 49 این روش برای اندازه گیری مقدار تعرق یک پوشش گیاهی بکار می‌رود .برای این منظور پوشش گیاهی را در ظرفهایی به ابعاد دو متر یا بیشتر به نام لیزیمتر که پر از خاک و پوشیده از گیاه‌اند و در داخل زمین جای می‌گیرند ،قرار می‌دهندو با دستگاه پیزوالکتریک وزن لیزیمتر را تعیین می‌کنند .اندازه گیری در مورد مجموعه آب خارج شده از گیاه و خاک است و این اتالف آب را تبخیر -تعریق گویند .در قسمت زیرین 50 :انواع الیسیمتر -1الیسیمتر وزنی -2اليسيمتر زهکشدار الیسیمتر وزنی دقیق ترین ولی از نظر هزینه تأسیس و نگهداری پر هزینه ترین است. الیسیمتر زهکشدار کم هزینه ترین آنهاست و معمول تر است. 52 الیسیمتر 53 -۲روش حجم سنجی یا پوتومتری (آشام سنجی) پوتومتر دستگاهی است که برای اندازه گیری میزان تعرق بکار برده می شود .این دستگاه طوری طراحی شده است که در آن آب مورد نیاز گیاه برای تعرق از داخل یک لوله مدرج افقی تأمین می گردد .در ابتدا و قبل از اتصال لوله به منبع تأمین آب اجازه داده می شود یک حباب هوا وارد لوله گردد .با انجام عمل تعرق و حرکت آب از منبع بطرف گیاهان حباب هوا نیز حرکت میکند ،از روی حرکت حباب هوا و با داشتن قطر لوله می توان حجم آبی را که به مصرف تعرق رسیده است بدست آورد .پوتومتر (: potos نوشیدنی :meter ،پیمانه) به معنای دستگاهی است که آب وارد شده توسط گیاه را اندازه گیری می کند .دو نوع اصلی آشام سنج داریم : 54  .Aپوتومتر گانانگ: پوتومتر Ganongیک لوله شیشه ای دو بار خم شده است که دارای یک استوانه شیشه ای دهانه پهن ،یک میله شیشه ای افقی با یک لوله مویرگی در داخل و یک مخزن متصل به میله افقی است .در سمت جلوی دستگاه یک استوانه شیشه ای دهانه پهن وجود دارد .دهانه سیلندر با چوب پنبه الستیکی یک سوراخ نصب شده است .شاخه های تازه بریده شده برای آزمایش در چوب پنبه الستیکی مرتب می شوند .میله افقی این دستگاه یک لوله شیشه ای بلند است که داخل آن یک لوله مویرگی تعبیه شده و دارای قرائت های مدرج باالی آن است .این میله افقی دارای انتهای خمیده با دهانه نازل است .این انتهای خم شده در داخل یک بشر حاوی آب رنگی نگهداری می شود .به سمت انتهای جلوی میله افقی یک مخزن به 55 روش انجام کار .1یک شاخه از گیاه مناسب (مثًال کولئوس) که با چاقوی تیز بریده شده است در دستگاه ثابت می شود .برای جلوگیری از تشکیل حباب هوا در آوند های چوبی بایستی شاخه را در زیر آب قطع کرد. .2شاخه قطع شده را از منفذ چوب پنبه عبور داده و سپس در صورت نشت اطراف چوب پنبه و شاخه را با استفاده از وازلین و پارافین و پنبه مسدود نماید تا هیچگونه منفذ احتمالی وجود نداشته باشد و از انتهای لوله موئینه آبی خارج نشود . .3کل دستگاه از طریق قیف شیر دار با آب جوشیده و سرد شده پر می شود تا فضایی وجود نداشته باشد. 56 .1 .2 .3 .4 یک حباب هوا به لوله مویین درجه بندی شده افقی وارد می شود که در حال فرو رفتن در ظرف حاوی آب است[ .این کار با بلند کردن لوله مویین خم شده از باالی آب رنگی انجام می شود تا هوا در اثر کشش مکش به داخل مکیده شود و دوباره در آب فرو برود]. با ادامه تعرق ،یعنی زمانی که آب از شاخه از بین می رود یک نیروی مکش ایجاد می شود که آب را از لیوان می کشد و حباب در لوله مویین به امتداد حرکت می کند .قرائت روی لوله مویرگی حجم آب از دست رفته را در یک زمان معین نشان می دهد. حباب هوا را می توان با آزاد کردن مقداری آب بیشتر در لوله مویین با باز کردن شیر آب به موقعیت اولیه خود بازگرداند. در ابتدای حرکت حباب هوا به نقطه صفر میرسد .در این لحظه زمان را یادداشت کرده ( )t1و بعد از رسیدن حباب هوا به درجه 57 محدودیت در استفاده از پوتومتر: .1معرفی حباب هوا خیلی آسان نیست. .2شاخه ممکن است برای مدت طوالنی به طور کامل زنده بماند .هر گونه تغییر در دمای هوای بیرون ممکن است بر موقعیت حباب هوا در لوله مویرگی تأثیر بگذارد. حباب هوا داخل آشام سنج 60  .Bپوتومتر داروین: شکل پ5ایین س5اده ت5رین ن5وع پوتوم5تر م5ورد اس5تفاده ب5رای ان5دازه گ5یری م5یزان تع5رق اس5ت .از ی5ک لول5ه شیش5ه ای ب5ا ی5ک لول5ه ج5انبی تش5کیل ش5ده اس5ت .ی5ک ش5اخه ( )freshب5ه ص5ورت م5ورب در زی5ر آب بری5ده می ش5ود و از طری5ق ی5ک س5وراخ چ5وب پنب5ه در لول5ه کن5اری ق5رار می گ5یرد .انته5ای ب5االیی لول5ه مس5تقیم ن5یز دارای چ5وب پنب5ه اس5ت و در انته5ای پ5ایین ی5ک چ5وب پنب5ه ت5ک لول5ه ای ب5ا ی5ک لول5ه م5ویرگی تعبی5ه ش5ده اس5ت .ی5ک قس5مت م5درج ب5ر روی لول5ه م5ویین نص5ب ش5ده اس5ت ک5ه قس5مت پ5ایین آن در ی5ک لی5وان ح5اوی آب ف5رو می‌رود .ی5ک حب5اب ه5وا در لول5ه م5ویین وارد می ش5ود ک5ه از طری5ق آن آب ج5ذب می ش5ود ،س5رعت ح5رکت حب5اب در ی5ک فاص5له ث5ابت ذک5ر می ش5ود .مقایس5ه ح5رکت حب5اب در ش5رایط مختل5ف م5یزان تع5رق را نش5ان می ده5د .مق5داری از آب توس5ط س5لول ه5ا ب5رای انج5ام س5ایر فرآین5دها ،ب5ه عن5وان مث5ال ،تولی5د م5واد غ5ذایی (فتوس5نتز) اس5تفاده می ش5ود. ًال 61 یک ت5رازو ب5ر روی لول5ه م5ویین نص5ب ش5ده اس5ت ک5ه قس5مت پ5ایین آن در ی5ک لی5وان ح5اوی آب ف5رو می‌رود .ی5ک حب5اب ه5وا در لول5ه م5ویین وارد می ش5ود ک5ه از طری5ق آن آب ج5ذب می ش5ود ،س5رعت ح5رکت حب5اب در ی5ک فاص5له ث5ابت ذک5ر می ش5ود .مقایس5ه ح55رکت حب55اب در ش55رایط مختل55ف م55یزان تع55رق را نش55ان می ده55د. مق5داری از آب توس5ط س5لول ه5ا ب5رای انج5ام س5ایر فرآین5دها ،ب5ه عن5وان مث5ال، تولی5د م5واد غ5ذایی (فتوس5نتز) اس5تفاده می ش5ود .پوتوم5تر بای5د ک5امًال آب بن5د س5اخته ش5ود و ش5اخه بای5د ب5ه ص5ورت م5ورب بری5ده ش5ود (ت5ا س5طح بزرگ5تری ب5رای ورودی آب ایج5اد ش5ود) و زی5ر آب ب5رای جلوگ5یری از مکش حب5اب ه5وا ب5ه 62 روش شاخه های قطع ۳- شدهروش ت5وزین س5ریع ن5یز این روش گ5اهی اوق5ات ب5ه مص5طلح اس5ت .تع5داد زی5ادی از ان5دازه گ5یری ه5ای تع5رق ب5ه این روش ب5وده اس5ت .ب5ه این ت5رتیب ک5ه ی5ک ب5رگ ی5ا ی5ک ش5اخه را قط5ع نم5وده و در ع5رض چن5د دقیق5ه پس از قط5ع ب5ا ت5رازوی مخصوص5ی ت5وزین می گردن5د .علی رغم مناس5ب ب5ودن و ان5دازه گ5یری ه5ای زی5ادی ک5ه ب5ا این روش ش5ده ،ب5ه دالی5ل زی5ادی در ان5دازه گ5یری تع5رق روش قاب5ل اطمین5انی نیس5ت .قط5ع ب5ر گه5ا آن را از تنش موج5ود در سیس55تم ه55دایت آب خالص نم55وده و ب5ه علت اف5زایش موق5تی ان5دازه منف5ذ روزنه ه5ا م5یزان تعرق نیز افزایش می یابد. 63 روش تلفات بخار آب ۴- در این روش ب5رگ ،ش5اخه و ی5ا تم5ام گی5اه در داخ5ل محفظ5ه ای ق5رار گرفت5ه و تغی5یرات محت5وی آب ه5وایی ک5ه از داخ5ل محفظ5ه در جری5ان اس5ت ان5دازه گ5یری می ش5ود .محفظ5ه معم5وال از جنس پالس5تیک ب5وده و از نظ5ر ان5دازه از محفظ5ه ه5ای ک5وچکی ک5ه فق5ط گنج5ایش ی5ک ب5رگ را دارن5د ت5ا محفظ5ه ه5ای ش5فاف پالس5تیکی ک5ه می توان5د درخت ک5وچکی را در خ5ود ج5ای ده5د متغ5یر اس5ت .در سیس5تم ه5ای ب5از اختالف محت5وی آب ه5وای ورودی و خ5روجی ان5دازه گ5یری می ش5ود .ولی در سیس5تم ه5ای بس5ته اف5زایش غلظت بخ5ار آب یا رطوبت نسبی اندازه گیری می شود. 64  بزرگNترین مNزیت این روش این اس5ت ک5ه می ت5وان نوس5انات کوت5اه م5دت س5رعت ه5ای تع5رق را ک5ه در اث5ر تغی5یرات محی5ط ط5بیعی ی5ا محی5ط کن5ترل ش5ده بوج5ود می آی5د ان5دازه گ5یری نم5ود .ولی در این روش ن5یز محیطی ک5ه ب5رگ ی5ا گی5اه در آن ق5رار گرفت5ه اس5ت مص5نوعی می باش5د .تغی5یراتی ک5ه ب5ا ق5رار دادن گی5اه در داخ5ل گل5دان در درج5ه ح5رارت ب5رگ و ه5وا و س5رعت ب5اد بوج5ود می آی5د م5وجب می ش5ود ک5ه بین م5یزان تع5رقی ک5ه ب5ه این روش ان5دازه گ5یری می ش5ود و م5یزان تع5رق در مزرع5ه تف5اوت ه5ای زی5ادی وج5ود داش5ته باشد. روش دقیNق تNر آن اس5ت ک5ه ب5رگ داخ5ل محفظ5ه ای ک5ه مجه5ز ب5ه ی5ک ب5ادبزن می باش5د، ق5رار داده ش5ود .وج5ود ب5ادبزن ب5اعث می ش5ود مق5اومت الی5ه م5رزی ه5وای روی ب5رگ ک5ه م5انع از تع5رق می ش5ود ب5ه ص5فر برس5د .ب5دین ت5رتیب ب5ه کم5ک ی5ک پمپ ،ه5وا از روی ب5رگ داخ5ل محفظ5ه عب5ور ک5رده و غلظت آن از نظ5ر رط5وبت و دی اکس5ید ک5ربن قب5ل از ورود و پس از خ5روج از محفظ5ه ان5دازه گ5یری می ش5ود .اف5زایش غلظت بخ5ار آب و ک5اهش 65 جمع کردن و توزین بخار آب حاصل از تعرق۵- با این روش می‌توان میزان تعرق به مقدار کم را در گیاهان که در هوای بسته و هوای آزاد رشد می‌کنند ،اندازه گرفت .در روش هوای بسته گیاهی را با گلدان در زیر سرپوش می‌گذارند که در آن ظرف کوچکی حاوی مقدار کلرید کلسیم ( )CaCL ۲با وزن مشخصی قرار دارد .افزایش وزن کلرید کلسیم ،مقدار آب خارج شده از گیاه را معلوم می‌کند .در روش هوای آزاد ،گیاه در محفظه‌ای قرار دارد که هوای مرطوب از آن عبور می‌کند. هوای مرطوب پس از ورود به محفظه از یک طرف از داخل ظرفی حاوی کلرید کلسیم بی آب عبور می‌کند .رطوبت آن بوسیله کلرید کلسیم جذب می‌گردد و از طرف دیگر از بخش واجد گیاه نیز عبور می‌کند و سپس وارد ظرف دیگری می‌شود که محتوی کلرید کلسیم است .با توجه به اینکه وزن کلرید کلسیم قبل از شروع آزمایش تعیین شده است ،می‌توان 66 روش وزنی۶- ابت5دا گل5دانی را انتخ5اب ک5رده و پس از آبی5اری ب5ه وس5یله فوی5ل آلمی5نیومی تم5امی س5طوح خ5اک را میپوش5انند ت5ا هیچ گون5ه تب5ادل بین خ5اک و اتمس5فر ص5ورت نگ5یرد .ابت5دا وزن اولی5ه گل5دان را محاس5به ک5رده .پس از گذش5ت چن5د س5اعت وزن ثانوی5ه گل5دان را محاس5به میکنن5د .اختالف وزن اولی5ه و ثانوی5ه م5یزان آبی اس5ت ک5ه گی5اه از طری5ق تع5رق از دست میدهد 67 :روش کاغذ کبالت ۷- در این روش ی5ک ص5فحه کاغ5ذ ج5اذب در محل5ول رقی5ق ۳ت5ا ۵درص5د کل5رور کب5الت ( )۲CaClف5رو ب5رده می ش5ود .س5پس آن را در آون خش5ک میکنن5د ت5ا ب5ه رن5گ آبی روش5ن در آی5د .اگ5ر این کاغ5ذ در مع5رض ه5وای مرط5وب ق5رار گ5یرد رن5گ آن ب5ه ص5ورتی تغی5یر می کن5د .ح5ال چنانچ5ه ی5ک کاغ5ذ خش5ک آغش5ته ب5ه کل5رور کب5الت را ب5ه س5رعت روی س5طح ی5ک ب5رگ ق5رار دهیم و آن را از رط5وبت ه5وا دور نگه5داریم می ت5وانیم از روی م5یزان تغی5یر رن5گ کاغ5ذ از آبی ب5ه ص5ورتی س5رعت تع5رق را تخمین ب5زنیم .بای5د توج5ه داش5ت ک5ه تغی5یر رن5گ معم5وال در م5دت چن5د دقیق5ه ص5ورت می گ5یرد و از این روش بیش5تر ب5رای تع5یین س5رعت نس5بی تع5رق اس5تفاده می ش5ود. میزان تغییر رنگ آن معیاری برای اندازه گیری تعرق است. 68 منابع و مآخذ 1-https://passel2.unl.edu/view/lesson/c242ac4fbaaf/3 2- https:// www.indiastudychannel.com/resources/168991-How-to-measure-the-rate-of-trans piration-of-a-cut-twig-with-Ganongs-Potometer.aspx 3-https://mag.dibasabz.com/measurement-of-transpiration-in-plants/? 4-https://civilica.com/doc/147199/ 5- https://www.hortidaily.com/article/9148032/keep-control-of-crop-transpiration/ ۶-youtube نوشته وسنو آپتو – ترجمه عباس-کتاب اندازه گیری و تخمین تبخیر و تبخیر و تعرق-۷ کاویانی –انتشارات دانشگاه بین المللی امام خمینی 72 پایان !!!ممنون از توجه شما 73