حسابداری صنعتی

صفحه 1:


صفحه 2:


صفحه 3:
:حسابداری صنعتی (حسابداری قیمت تمام شده یا هزینه یابی) ضرورت: ‎-١‏ بدانيم تا جه قيمتى می توانیم بفروشیم و از آن کمتر ضرر دارد ۲-برای سهولت مدیریت کاهش هزینه ۳-برای برنامه ریزی و تنظیم برنامه های آینده وازه ها: ۱- هزینه مواد مستقیم شامل مواد اولیه ای که مستقیما در محصول بکار می رود می باشد. ۲- هزینه دستمزد مستقیم شامل حقوق کارکنانی که مستقیماً روی محصول کار می کنند مى بلشد. ۳- هزینه سربار شامل بقیه هزینه ها است. ۴- قیمت تمام شده محصول نیمه ساخته شامل هزینه های ۳مورد فوق برای یک محصول نیمه تمام است ۵- قیمت تمام شده محصول ساخته شده شامل هزینه های او آو ۳ فوق برلی یک محصول ساخته شده است. مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 4:
‎Ce wee |‏ فش ديكرى ار عمسابدارى: حسابداری بهای تمام شده نامیده می‌شود. حسابداری صنعتی فرایند هزینه‌یابی محصول است و اطلاعاتی را فراهم می‌کند که در برنامه‌ریزی عملیات آتی واحد تولیدی و کنترل هزینه‌ها مفید می‌باشد. حسابداری صنعتی طی یک فرآیند هزینه‌ها را شناسایی, اندازه يرى» طبقه بندی, تلخیص و جمع آوری نموده که اصطلاحاً به اين فرآیند هزینه یابی اطلاق می‌شود. عع ررد لاي در اه لك اس اس ۲ بتواند نيازهاي ناشي از شكل مشخص سيستم توليد آن شركت را تامین کند. هدف اصلي از هزینه يابي عبارت است از کمک به مدیریت در جریان تصمیم گيري عملياتي از طریق محاسبه و تعیین قیمت تمام شده هر فعالیت یا مجموعه هم بسته اي از فعاليتهاي موسسه. 

صفحه 5:
خب ۱7 حسابداری بطور اعم و حسابداری صنعتیبه طور اخص بخشی از سیستم اطلاعات مدیربت هرسازمان را تشکیل می دهد که قسمت قابل ملاحظه ای از نیازهای اطلاعاتی مدیریت را فراهم می آورد. با تولید اطلاعات مرتبط با هزینه ها برای مقاصد گوناگون سرو کار دارد. تعیین بهای تمام شده تولید فراورده هابه منظور تهیه صور تهای مللی و مقاصد مالیاتی تا پیش بینی هزینه ها و درآمد ها در جهت پشتیبلنی از تصمیم گیری های گوناگون ادامه می یابد سیستم هزبنه یابی باید در عمل اقتصادی و مقرون به صرفه باشد 

صفحه 6:
براي طراحي و انتخاب سیستم هزینه يابي توجه به هزینه و منفعت سیستم بسیار مهم است. هزینه بكارگيري سیستم ها شامل هزینه آموزش مدیران و کارکنان بسیار بالا ست. مدیران باید تنها زماني به استقرار یک سیستم پیچیده تن دهند که به فزوني منافع سیستم نسبت به هزینه هاي لن اعتقاد راسخ داشته باشند. سیستم باید متناسب با فعالیتها و کارهاي شرکت باشد و نه بر سيستمهايي که مدیران عملياتي آنها را گمراه کننده مي دانند بدترین سیستمها مي باشد. به کمک سیستم هزینه يابي فقط مي توان ارقام هزینه را گزارش کرد که نشانگر تحوه مصرف منابع سازمان بوسبله یک موضوع هزینه خاص (نظیر محصولات,خدمات» مشتریان ) است. 

صفحه 7:
تعریف هزینه حسابداران هزینه را از دست دادن متلبع برای دستیابی‌به هدفی خاص تعریف می در حسابداری صنعتی واه هزینه همواره همرامبا اصطلاحات توصیفی‌به کار برده میشود مثلا هزینه مواد. هزینه تبدیل.هزینه از دست رفتن فرصت وغیره © تعریف دیگر هزینه عبارت است از کاهش ناخللص دارایبها و ییا افزلیش ناخللص بدهی ها است که ناشی از فعالیت های انتفاعی یک واحد تجاری بودمو سبب تغییر حقوق صاحبان سرمایه می گردد. #عامل هزینه (محرک هزینه)دهر عاملی است که بر کل هزینه هاتأثیر میگذارد. بر درمیزان محرک هزینه باعث تغییر درمیزان کل هزینه موضوع هزینه مربوطه خواهد شد. مثلا "زمان و هزینه" با "نعداد و هزينه “يعنى تغيير در ميزان و اندازه محرک هزینه باعث تغییر در جمع مبلغ هزینه های مربوط به موضوع هزینه مورد نظر می شود. از نظر محرک هزینه به هزینه های ثابت و هزینه های متغیر طبقه بندی شوند. 

صفحه 8:
طبقه بندی هزینه‌ها هزینه‌ها را میتوان به شکل‌های مخّتلف طبقه بندی کرد که به برخی از این طبقه بندی اشاره می‌شود الف) طبقه بندی هزینه‌های تولید به تفکیک هزینه‌های مستقیم کا005 ۲601( و غیر مستقیم 0056 ‎Indirect‏ ب) طبقه بندی هزینه‌ها براساس عناصر تشکیل دهنده محصول ج) طبقه بندی هزینه‌ها به دو نوع هزینه‌های محصول و هزینه‌های دوره د) طبقه بندی هزینه‌ها براساس رفتار هزینه 8 

صفحه 9:
طبقه بندى هزينه ها بر اساس كرايش به تغيير در حجم تولید: هزينه هاى متغير: هزينه متغير هزينه اى است كه به نسبت مستقيم با تغییر در سطح فعالیتهای تغییر می کند اگر فعالیتها ۲۰ درصد افزايش یابند هزینه متغیر کل نیز ۲۰ درصد افزایش خواهد یافت. هزینه متغیر هر واحد با تغییر فعالیتها دجار تغيير نمی شود بطور خلاصه با تغییر در سطح فعالیت. هزینه متفیر کل متناسب با آن دچار افزایش با کاهش خواهد شد. اما هزینه متغیر هر واحد تغیبری نخواهد کرد. مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 10:


صفحه 11:
7 هزینه های ثابت هزینه ثلبت كل همیشه بدون توجه به تغییر در سطح فعالیتها. در یک دامنه مربوط بدون تغییر باقی می ماند. برای مثال: اگر فعالیتها ۲۰درصد افزایش یا کاهش یابد. هزینه استهلاک تجهزیات کارخامه. هزینه استهلاک موسسه خدماتی تغییر نخواهد کرد و بطور کلی با تغییز در سطح فعاليتهاء هزینه ثابت کل تغییری نخواهد کرد. مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 12:
به موازات افزایش سطح فعالیتها؛ تغییری در هزینه ثابت کل رخ نخواهد داد ولی هزینه ثابت هر واحد کاهش خواهد یافت هزينه ثابت كل | هزينه ثابت هر | عامل هزينه زا واحد 1500 1500 1500 1500 1500 1500 1500 1500 750 300 150 136/36 75 71/43 مددرس: عليرضا برى زادة 1 2 5 10 11 20 21 

صفحه 13:
3h : صدا خفه کن در اگزوز ماشین ها فعالیت می کند جدول زیر اطلاعات هزینه خرداد ماه این شرکت رات در سه سطح تولیدی مختلف نشان می دهد مبالغ مجهول را محاسبه کنید اطلاعات خر داد ماه أكل عزينة فليت ‎a‏ 42000 ‎c a‏ 30000 جنم شرت ها ‎e‏ 72000 هزینه ثابت هرواحد ‎h g‏ هزینه متغیر هرواحد ‎J‏ 1 جمع هزینه (بهای تمام ‎n m‏ شده) نصب هرواحد مدرس: علیرضاپری ژاده و اه و < ۳۲ 

صفحه 14:
با توجه به اينكه مبلغ كل هزینه ثابت در یک دامنه تغییر نمی کند مقادیر 3 و 0 برابر ۴۲۰۰۰ خواهد شد برای محاسبه هزینه متفیر کل ابتدا لازم است هزینه متفیر هر واحد را بيابيم كه برابي ۵۰ ریال می باشد (۶۰۰: ۳۰۰۰۰) این مبلغ نیز در دامنه مربوطه بدون تغیبر باقی می ماند بنابراین مقادیر مجهول لو او ]هر سه برابر ‎Jude‏ خواهند شد هزينه متغير هر واحد ‏ تعداد اگزوز نصب شده < هزینه متغیر كل ‎C= des x ۵۰ ۵‏ ‎d= ۷.۰ x ۵۰ ۳۵‏ مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 15:
۱7 #برای محاسبه مقادیر [) و 12 و نیز خواهیم داشت: © تعداد اگزوز نصب شده : هزینه ثابت کل < هزینه ثابت هر واحد 1-۰ aes = ۸. ۷ ۳ ۰و 3 ۳۹ 1 ۴۲۰ : ۷.۰ = ۰. AtC =E = Your + Ferre = ‏لمملا‎ ‏+ط‎ 1 =f = ۳۵ ‏ب‎ ۴۲ = Wee ® gti =m = +e = Fe h+ek =n = ۷۰+ ۵ = 0809© 1 +], =0 = & +o = ۵ مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 16:
هه ی را که ی تاه یک بخش خاص نمبت اه هه مسظیم آن بخش نامیده می شود مثلاً هزینه رنگ مورد استفاده در کارخانه يارس خودروء هزینه مستقیم بخش رنگ آمیزی آن کارخانه تلقی می شود هزینه غیرمستقیم هزینه ای را که نتوان به یک بخش خاص نسبت داد هزینه غیر مستقیم آن بخش نامیده می شود مانند هزینه تبلیغات یکك شرکت و با حقوق مدير كارخانه مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 17:
طبقه بندی هزینه هاً بر آساس ار تباط آنها با محصول هزینه های تولید و ساخت محصول به سه دسته تقسیم می شوند: مواد مستقیم» دستمزد و سربار ساخت مواد مستقيم: مواد خامى كه در فرايند توليد مصرف مى شوند ويا در كالاى ساخته شده نصب مى شوند و به راحتى قابل رد يابى به محصولات باشند مواد مستقيم يا مواد خام كفته مى شود. مانند ورق فلزى در توليد يخجال در كارخانه آزمايش و يا كاغذ مورد استفاده در مجله جوانان مواردى را كه نمى توان به توليد خاصى نسبت داد (مانند جسب يا كريس) شامل سربار ساخت مى باشد. مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 18:
a 5 : ‏دستمزد مستعیم‎ هزینه های حقوق ,دستمرد و مزایای کارکنانی که مستقیما در تولید محصول دشالت دارند. برای مثال: حقوق کارکنان مونتاژ کار و اپراتورهای ماشین آلات در کارخانه ایران خودرو. در حقیقت دستمزد مستقیم حقوق کار گران و کارمندانی است که مواد خام را به کالای ساخته شده تبدیل می کنند. سربار ساخت : تمامی هزینه های مرتبط با ساخت کالاء محصول و یا خدمات ارائه شده شرکت به جز مواد مستقیم. و دستمزد مستقیم هزینه سربار ساخت تلقی می شود که شامل هزینه مواد غيرمستقيم» دستمزد غير مستقیم و سایر هزینه های ساخت می شود. مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 19:
مواد غیر مستقیم موادی هستند که در طی فرایند ساخت و تولید یک محصول به کار می روند ولی ردیابی و نسبت دادن اين مواد به محصول خاص يا اکان پذیر نمی باشد و یا اينکه ردیابی آن به یک محصول خاص مقرون به صرفه نمی باشد» برای مثال چسب و میخ مصرفی در تولید یک صندلی و میز نمونه ای از مواد غیر مستقیم هستند که بخشی از كالاى ساخته شده محسوبه نمى شود امام برای ساخت آن لازم و ضروری می باشد اینگونه مواد معمولا آنقدر اززان قیمت هستند: که ارزش ردیابی هزینه های آنها به محصولات خاص و تلقی آنها به عنوان مواد مستقیم را ندارندو جزئی از هزینه سربار تلقی می شوند. مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 20:
کار غیر مستقیم: هزینه پرسنلی که بر روی محصول كار نمی کنند اما خدمات آنها در فرآیند تولید ضروری است برای مثال: حقوق و دستمزد سرپرستان بخش های تولیدی» نگهبانان و انبارداران سایر هزینه های قولید: تمامی هزینه های دیگر تولید که در طبقه دستمزد غیر مستقیم و مواد غير مستقیم جای نمی گیرند اين هزينه ها شامل استهلاک اموال و ماشین آلات و تجهیزات کارخانه. مالیات بردارائی» بیمه و استفاده از نیروی برق و هزینه خدمات دریافتی از واحدهای خدماتی می باشد. واحدهای خدماتی واحدهایی هستند که مستقیما بر امر تولید محصول اشتغال ندارند اما وجود آنها برای فرایندهای تولید ضرورت دارد مانند واحدهای تعمیرات و نگهداری تجهیزات مدرس: عليرضا يرى )22 

صفحه 21:
از دیگر هزینه های سربار می توان ی اضافی جهت اضافه کاری و هزین زان سكارى كاركران هآ توقف ماشینها نام برد به يرداختهاى اضافى به كاركران» در قبال ساعات كار بيش از ساعات عادى » يرداخت اضافه كارى كفته مى شود. فرض. كنيد به ازاى هر ساعت كار يكك تكنيسين الكترونيكك كه به مونتاز راديو اشتغال دارد ۱۶۰۰۰ریال پرداخت می شود اگر تکنسین مورد نظر به جای ۴۰ ساعت کار در هفته ۴۸ ساعت. در هفته كار كنل چنانچه قوانین. موجود در آن کشور مبنای پرداخت اضافه کاری را ۱۵۰ درصد دستمزد عادی قرار داده باشد حق الزحمه یکك هفته او بصورت زیر محاسبه می شود: هزینه دستمزد مستقیم ( ریال ۴۸۲۱۶۰۰۰ ساعت) 1۸۰ سربار (۸۱۶۰۰۰۱۷۵/۰) لماعم کل پرداختی ۸۳۳۰ مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 22:
i _ زمان بیکاری (اوقات تلف شده) مدت زمانی که یک کارگر به دلائلی مثل خرابی ماشین آلات یا زمان آماده سازی جدید برای هر نوبت تولید بدون انجام کار مفید سپری كرده باشد. این زمان بیکاری در بسیاری از فرایندهای تولید غیرقابل اجتناب هستند» هزینه در زمان بیکاری یک کارگر به عنوان هزینه سربار ساخت محسوب می شود به اين ترتيب مى توان آلن را به کلیه کارهای در دست تولید و نه یک کار خاص سرشکن نمود. مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 23:
فرض کنید در یک شیفت ۴۰ ساعته یکی از ماشینها به مدت يكك و لیم ساعت دچار خرایی شود و فطع برق نیز کار را به غدت نیم ساعت دچار وقفه کرده باشد اگر حقوق یک کارگر در ساعت ۰ یال باشدء دستمزد او در پایان هفته به این شکل طبقه بندی می شود: هزینه دستمزد (۱۴۰۰۰ ۳۸ ۵۳۲۰۰ سربار اوقات تلف شده (۱۴۰۰۰ ۲ ۲۸۰۰۰ كل پرداختی ۰« مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 24:
تجزیه و تحلیل نقطه سربسر: جهت محاسبه نقطه سربسر لازم است ابتدا ماهیت هزینه ها از نقطه نظر ثابت و یا متیر بودن مشخص گرد بعبارت دیگر هزینه های ثابت و متغیر باید از یکدیگر تفکیک شوند در اینجا هزینه های مواد و کار مستقیم جزء هزینه های متغیر طبقه بندی می گردند هزینه های سربار کارخانه همانند هزینه های توزیع و فروش و اداری و تشکیلاتی به عوامل ثابت و متغیر تفکیک می شود. نقطه سربسر از طریق فرمول زیر محاسبه می گردد: ] فروش/)هزینه های متغیر-۱[( /هززینه های ثابت-مبلغ فروش در نقطه سربسر مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 25:
مثال: فرض نمائید هزینه های عملیات متفیر و ثابت شرکت‌«مونه؟ بشرح زیر برآورد شده است: هزینه های متفیر ‏ ۱۹,۸۹۸:۷۵۰ریال ريال مبلغ فروش ۰ ريال هزينه هاى ثابت مبلغ فروش در نقطه سربسر بصورت زير محاسبه مى شود: ا ادر اماه 5 6۱ ۰ ۲:۵ مدرس: عليرضا يرى زاده. 

صفحه 26:
۱-گر نقطه سربه سر بالای ۷۰ ظرفیت اسمی ‎oy‏ کارخانه نباید دایر شود. اگر کارخانه ذاير شده بوذ. ذو حالت ذارة پیش‌آبینی این است که هميشه بالای /۷۰ ظرفيت اسمى تقاضا هست آینده ( مثلاً در دوسال آینده) تقاضا خوب می شود الان هرچقدر میشود تولید می کنیم تا بتوان در حد امکان ضررها را جبران کرد. درا فر حالیکه پیش بینی است که وضم تقاضا خوب نیست کارخانهر می فروشیم مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 27:
خب ۱7 ۲-اگر نقطه ى سر به سر بين /۵۰ تا ۷۰۸ ظرفیت اسمی بود بستگی به تقاضادارد. یعنی اگر مطمتنیم تقاضا بیش تر از ۷۰1۸ است تولید را ادامه مى دهيم ولی اگر مطمتنیم که تقاضا کمتر از ۵۰7 است کارخانه را بايد بیندیم. گر نقطه ی سر به سر بین ۳۰/۰ تا ۵۰7 باشد» خوبست. ۴-اگر نقطه ی سر به سر کوچکتر از ۳۰7 ظرفیت اسمی بود» عالیست. مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 28:
سایر هزینه های جانبی دستمزد: علاوه بر هزینه فوق العاده اضافه کاری. سایر هزینه های جانبی دستمزد شامل هزینه هائی نظیر دستمزد ایام مرخصی و تعطیلات» سهم کارفرما بلبت بیمه های اجتماعی» دستمزد ایام بیکاری. بیمه کارکنان. هزینه های بازنشستگی هزینه های مزایای غیرنقدی کارکنان و مزایای پایان خدمت کارکنان است باید جزء سربار ساخت و به عنوان بخشی از نرخ از پیش تعیین شده جذب هزینه های سربار ساخت منظور شود. مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 29:
خب ۱7 :انواع سیستم های هزینه یابی محصول برای طراحی و اجرای سیستم هزینه یلبی در هر شرکت تولیدی یا خدملتی بلید اطلاعات کافی راجع به فرایند تولید ن شرکت فراهم شود. زیرا روشهای تفصیلی حسابداری که در سیستمهای هزینه یلبی محصول بکاربرده می شود به نوع صنعت مربوط بستگی دارد. در مجموع می توان گفت ماهیت فعالیتهای تولیدی اعم از لین که به شکل دستی انجام گیرد و يا مکانیزه باشد یا مبتنی بر سلیقه ها و نیازهای مشتریان باشد یلبه تولید محصولات یکسان و استاندارد منجر شود. تعیین کننده نوع سیستم هزینه یابی است كه بايد برای جذب. تخصیص و انتصاب هزینه ها بکارگرفته شود. مدرس: عليرضا يرى )22 

صفحه 30:
خب ۱7 نظربه اينکه فناوریهای ساخت. سازمان تولید و ترکیب محصولاتی که ساخته می شود در ش رکتهای مختلف متفاوت. است. بنابراین انتظار می رود سیستم هزینه یابی نیز در شرکتهای گوناگون متفاوت باشد. سیستم هزینه یابی در هر شرکت باید به گونه ای طراحی شود که بتوان نیازهای ناشی از شکل مشخص سيستم تولید آن شرکت را تأمین کند. برای گرد آوری انباشت و تخصیص هزینه ها به محصولات معمولا يكى از دو روش هزينه يابى سفارش كار يا هزينه يابى مرحله ای بكار كرفته مى شود مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 31:
0 سیستم هزینه یابی سفارش کار لین سیستم توسط سازمانها و شرکتهائی بکارگرفته می شود که محصولات خود را در دسته های مجزا که تفاوت اساسی بین آنها وجود دارد تولید می کنند به بیان دیگر در اینگونه سازمانها هر یک از واحدهای هزینه با سایر واحدهای هزینه تفایت دارد و هرکدام ویژگیهای اعضای خود را دارند. در این سیستم هردسته محصول به عنوان یک سفارش مجزا و یک موضوع هزینه مشخص محسوب می شود. سیستم هزینه یلبی سفارش کار با هدف تخصیص هزینه ها به هر یک از لین سفارشها طرلحی می شود. سپس به منظور دستیابی به هزینه متوسط هر واحد محصول موشوع هر یک از سفارشهاء هزینه های تخصیص یافته به هر سفارش را می توان بر حسب واحدهلئی از محصول که به آن سفارش مربوط به شکل میانگین محاسبه کرد. مدرس: عليرضا برى اده 

صفحه 32:
هزینه یابی بروش سفارش کار اگر کارخانه چند محصول داشته باشد دیگر مثل حالت قبل نمی توان قیمت تمام شده محصولات را مشخص کرد, در اینصورت بشکل زیر عمل می کنیم: مواد اولیه مصرف شده: در انبار مواد اولیه و قطعات ‎sly‏ هر محصول یک حساب باز کرده و مواد قطعات ‏مصرفی هر محصولی را در حساب مربوطه ثبت می ‏کنیم و در پایان سال مانده آنها را به انبار برگردانده و می کنیم. بدینصورت مواد اولیه مصرف شده در ‏مدرس: علیرضا پری زاده 

صفحه 33:
کارکنان دو نوع هستند: #کارکنانی که تمام وقت روی یک محصول کار می کنند. در اینصورت حقوق آنها را منظور می کنیم. #كاركنانى كه در طول روز يا هفته براى همه محصولات کار می کنند, براى اين افراد يى برك زمانى تهيه كرده و زمان كار روى هر محصول را ثبت مى كنيم و بهمين نسبت حقوق را تقسيم و دستمزد منظور مى شود. هزينه سربار: هزينه هاى سربار جون براى همه محصولات انجام می شود ابتدا تفکیک كرده سيس به مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 34:
شرکت صنعتی پارت خودرو 1 جمع هزينه مواد مستقيم آدرس: تاریخ سفارش: ۲/۱۰/ ۱۲۰۳ نوع محصول: تاريخ شروع: مشخصات: تاريخ تكميل: ‏ ۲/۱۸ ۱۳۰۳ تعداد هزینه مواد مستقیم تاريخ شماره برگه درخواست مواد هزینه مواد - ريال ۱۱۴۲ 2۶ ا ۱۷۸۰ ۵۲۱ ۲ ۲ 8252 ما۲ مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 35:
et ۱۴ VIVO VIVE YY VIVA ساعأت کار مستقیم yy ۳۶ FA هزینه دستمزد مستقیم- ریال . جمع هزینه دستمزد مستفیم ۳۲ YOR eee YAAye + ۳۲۰ لد ۱۳ + مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 36:
تسس سربار پیش بینی شده جذب شده و واقعی کارخانه و تجزیه و تحلیل انحرافات سربار کارخانه معمولا به هزينه مواد غير مستقیم , دستمزد غير مستقيم و ساير هزینه هایی که به اسانی قابل شناسائی یا بطور مستقیم قابل منظور شدن به سفارشات يا محصولات خاصی نمی باشد اطلاق می گردد مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 37:
سربار از پیش تعیین شده کارخانه تنها شیوه ممکن جهت محاسبه هزینه های سربار وقت نیازهای مدیریت را براورده ؛عدم کاراتی را مشخص و توسانات غیر منطقى و غير قابل رل بای سا شدذة ی واحد را ار بت سای ماه دیگر متعادل سازد استفاده از نرخ از پیش تعیین شده (جذب) سربار می باشد. مدرس: علیرضا پری زاده 

صفحه 38:
نرخهای جذب سربار د ظرفیت 0 مترس: عليرضا يرى زادة 

صفحه 39:
معمولاً مبنای انتخاب باید در ارتباط نزدیک با فعالیتهائی باشد که باعث ایجاد هزینه های سربار گردیده است بعنوان مثال در صورتیکه هزینه های سربار کارخانه عمدتا از نوع هزینه های دستمزد مستقیم از قبیل هزینه های سرپرستی و دستمزد غیر مستقیم باشد احتمالاً هزینه دستمزد مستقیم یا ساعات کار مستقیم مبنای مناسبی برای جذب هزینه های سربار خواهد بود. اگر اقلام هزینه های سربار عمدتاً ناشی از هزینه های سر مایه ای بوده و با استهلای یا کا کرد ماشین آلات ارتباط داشته باشد اختمالاً ساعات کار ماشین مناسبترین مبنا برای جذب هزینه های سربار خواهد بود. هرگاه هزینه های سربار عمدتاً در ارتباط با هزینه های مواد از قبیل هزینه سربار مربوط به خرید و نقل و انتقال مواد باشد در اینصورت ممکن است هزینه مواد بعنوان مبنای جذب سربار مورد توجه قرار برد. مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 40:
:هدف انویه از انتخاب مبنای جذب هزینه های سربار کاهش هزینه ها و کارهای دفتری است. معمولا انتخاب هزینه دستمزد یا مواد مستقیم بعنوان مبنا موجب کاهش هزینه ها و کارهای دفتری می گردد و استفاده از مبنای ساعات کار مستقیم یا ساعات کار ماشین معمولاً مستلزم هزینه ها و کارهای دفتری اضافی است. مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 41:
مقدار محصو توليك شذه بعنوان ‎a‏ ‏ابن روش در شرايطى مطلوب است كة شركت تنها يى نوع محصول توليد نمايد, چنانچه محصولات متنوع تولیدی؛ مشابه يا در ارتباط_ نزدیک با یکدیگر بوده و اختلاف آنها صرفاً در وزن يا حجم باشد, سربار كارخانه مى 0 بر اساس وزن يا ‎lus] pio‏ مشخصر ‎Sibi‏ بكب شود. الاب ‎Md‏ 2 ۲ ‎i ۳ ۱‏ یا اد زان زاس الیل مدرس: علیرضا پری زاده 

صفحه 42:
برای هر محصول يا سفارش به میزان ۱۲۰درصد مواد مصرف شده سهم هزینه های سربار منظور خواهد شد بعنوان مثال چنانچه هزینه مواد مستقیم مصرفی یک سفارش ۵۰۰۰ریال باشد سهم هزینه های سربار کارخانه جهت سفارش مذکور ۶۰۰۰ ریال ((۱۲۰ ۰۰۰ ۵) خواهد شد. از آنجائیکه همواره نمی توان یک رابطه منطقی بین هزینه مواد مستقیم یکث محصول و سربار مصرف. مصرف شده در تولید برقرار کرد لذا کاربرد این روش محدود است. مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 43:
خب ۱7 چنانچه محصولات متنوعی تولید شود که مشابه یا در ارتباط نزدیک با یکدیگر بوده و اختلاف آنها صرفاً در وزن پا حجم باشد: سربار کارخلنه می تولند بر اساس وزن یا ضرائب مشخص ‎ice‏ جذب شود استفاده از وزن بعنوان ؛ موجب جذب هزینه های سربار کارخانه بر 7 وزن هر واحد محصول تولیدی میگردد مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 44:
ر صورتیکه هزینه های سربار برآوردی معادل ۳۰۰/۰۰۰ ریال و سایر اطلاعات مطابق جدول زیر باشد مطلوبست برآورد هزینه سربار برای هر واحد محصول . برآورد مقدار هریک از محصولات تولیدی(واحد) وزن هر محصول (کیلو) ۵ ۲ ۱ برآوردوزن هر یک از محصولات (کیلو) سس tele ۲ ۲ 1 ‏برآورد هزينه سربار براى هركيلو‎ Fe) ۶ ۲ ‏هر محصول‎ ee ba sly ۲ ۴ ‏برآورد هزینه سوبار کارخانة برای هرواخد‎ مدرس: علیرضا پری زاده 

صفحه 45:
ve Norio ۷۳۳/۰ 5۸۰۰۰ 8 ۱ ۰ 0 ۸ ۳۳۳ Vee مدرس: علیرضا پری زاده 50 ww ties 

صفحه 46:
متداولترین روش جذب سربار می باشد برآ ورد مزينه سربار كارخاته اا رصا هر به دسعرد مقعم ۰۰-2۸ 300000[] مثال يا اگر هزينه دستمزد مستقيم سفارش با محصول ۳۰۰۰ریال باشد مبلغ ۰ یال نیز بعنوان سربار کارخانه به آن تخصیص داده می شود. اشکالات: ۱- افزایش ارزش غالباً از طریق هزینه استهلاک ماشین آلات. گرانبها ایجاد شود و هیچگونه ارتباطی با دستمزد مستقیم نداشته باشد. ‎-Y‏ جمع هزینه های دستمزد مستقیم شامل دستمزدهای مربوط به کار گان تولیدی ماهر و غیر ماهر باشد مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 47:
؛ساعات کارمستقیم بعنوان مبنا ریال ۱/۵ - ۳۰۰/۰۰۰ مثال 0 ‎Nanas‏ ‏پرای سفارشی که مستلزم ۴۰۰ ساعت کار مستقیم باشد مبلغ ۰ریال بعنوان هزینه سربار کارخانه منظور می گردد. تا زمانیکه نیروی کار عامل اصلی تولید و ساخت باشد این روش بعنوان بهترین روش جذب سربار تلقی می شود. ‎aS‏ ساعات کار مستقیم ‏مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 48:
حا بر ريال ‎١‏ - مثال 10 - نرخ هر ساعت كار ماشين برای سفارشی که مستلزم ۱۲۰ساعت ماشین باشد مبلغ ۱۲۰ریال بعنوان هزينه سيار كارحانه منظور می گردد. اين روش مستلزم كارهاى دفترى اضافى است ولى بعنوان يكى از صحیح ترین روشهای جذب سربار کارخانه تلقى مى كردد. مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 49:
تعیین نرخ جذب سربار کارخانه نرخ جذب سربار را می توان پس از برآورد هزینه های سربار کارخانه و تعیین سطح فعالیت برای مبنای انتخاب. شده محاسبه کرد مثلاً رخ جذب. سربار برای هرساعت کار مستقیم با فرض برآورد ۲۰۰/۰۰۰ ساعت کار مستقیم ريال ۱/۵ -۳۰۰/۰۰۰ 200/000 مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 50:
:سربار واقعى كار خانه ی ار ها سريار کال تا مبناء سطح قعالیت مورد نظر و محاسبه نرخ جذب سربار همگی قبل از وقوع و ثبت هزینه های واقعی انجام می گیرد. مقایسه بین ارقام واقعی و بودجه شده ممکن ظرفیت بلااستفاده منجر شود. مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 51:
يس از انتقال کلیه اقلام ثبت شده در دفاتر روزنامه به حساب كنترل سربار در دفتر كل كارحانه. طرف را این ساب مصرف كل سربار واقعى و طرف بستانكار اين حساب بيانككر سربار جذب شده طى دوره مى باشد. مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 52:
سس مثال: فرض کنید سربار واقعی کارخانه برابر با ۲۹۲/۰۰۰ ریال باشدء در صورتب برآورد هزینه های سربار کارخانه برابر ۳۰۰/۰۰۰ریال و برآورد ساعات کار مستقیم نیز برابر ۲۰۰/۰۰۰ ساعت باشد با درنظر گرفتن ۱۹۰/۰۰۰ ساعت کار مستقیم بصورت واقعی مطلوب است تجزیه و تحلیل انحراف هزینه انحراف ظرفیت بلااستفاده انحراف هزینه: انحراف ناشی از بودجه یا عوامل هزینه انحراف ظرفیت بلااستفاده: انحراف ناشی از حجم يا عوامل فعالیت. ضمنً: سربار ثابت بودجه شده کارخانه معادل ۱۲۵/۰۰۰ ریال و نرخ سربار متغیر كارخانه نيز به ازاى هر ساعت كار مستقيم معادل ۷۵ ريال باشد. (نرخ سربار ثابت برابر 2۰/۶۲۵ ۰/۸۷۵ -۱/۵) مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 53:
رال ۱/۵ -۳۰۰۸۰۰۰/۹۰۱۰۰۰ دترخ ساعات كار مستقيم ريال ۰ ۱/۵2 *« 190660 - ميزان سربارجذب شله كارخانه حساب کنترل سربار کارخانه ۲۸۵/۰۰۰ ۲ ۱۹ YAY ‏سربار واقعى كارخانه سربار جد ب شده كارخانه‎ مانده بدهكار حساب كنترل جذب سربار كارخانه پیانگر کسر جذب سربار و مانده بستانكار آن مصرف اضافه جذب سربار مى باشد. مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 54:
خب ۱7 و بوأرردهزنسيا كران اس دی سوام رل ‎di takin thle‏ اه ‎ ‎= << ۲ ‏فا ۱۹۸۸۱۸۰ ‏مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 55:
کسر جذب سربار - ۷/۰۰۰ ریال هزینه سربار واقعی کارخانه ۱۹/۰۰۰ * انحراف هزینه (نامساعد) ‎atl‏ ‏بودجه مجاز: ساعات کار کرد مستقیم ‎vor‏ سربار ثابت بودجه شده (۰/۶۲۵ <۲۰۰/۰۰۰)-۱۲۵/۰۰۰ سربار متغیر کارخانه ‎-)1٩۰/۰۰۰۰/۸۷۵(‏ ۱۶۶/۲۵۰ ۱۹۰ # انحراف ظرفیت بلااستفاده (نامساعد) ۳ سربار جذب شده کارخانه (۱۹۰/۰۰۰*۱/۵) ی کسر جمع سربار ‏ (۲۸۵/۰۰۰- ۲۹۲/۰۰۰ ‎Vivre‏ مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 56:
#نحوه تخصیص اضافه یا کسر جذب سربار در گزارشهای مالی دو روش زیر بمنظور تخصیص اضافه یا کسر جذب سربار مورد استفاده قرار می گيرد. ۱-انتقال اضافه یا کسر جذب سربار به بهای تمام شده کالای فروش رفته بهای تمام شده کالای فروش رفته ‎Vives‏ ‏كنترل سربار كار خانه ا ۲-انتقال اضافه یا کسر جذب سربار به خلاصه حساب سود و زيان. بعلاصه حساب سود و زيان ۳۳۹۹ کنترل جذب سربار ‎Yor‏ مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 57:
جدول بهای تمام شده کالای, فروش. رفته موادمستقیم مصرفی ‏ ۴۰۰/۰۰۰ دستمزد مستقیم ‏ ۵۰۰/۰۰۰ سربار جذب شده کارخانه ۲۸۵/۰۰۰ جمع هزینه های تولید ۱/۱۸۵/۰۰۰ کسر می شود: تفاوت موجود کالای در جریان ساخت ابتدا و پایان دوره ۳-۰ بهای تمام شده کالای تولید شده 2 اضافه می شود: تفاوت موجودی کالای, ساخته شده ابتدا و پایان دوره ۳/۰ بهاى تمام شده کالای فروش رفته ۰۱۹/۰ اضافه می شود: کسر جذب سربار کارخانه ۷/۰۰۰ بهای, تمام شده کالای فروخته شده (واقعی) 1/۲۰۳/۰۰۰ مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 58:
١ ie ‏کسر می شود:‎ ۱/۱۹۵/۰۰۰ ‏بهای تملم شده کالای فروش رفته‎ ۷۰۰۰ ‏كسر جذب سربار‎ ۱/۰ سود ناخللض ۱۳۹۸/۰۰ كسر مى شود: هزینه های توزیع و فروش ۱/۰ هزینه های اداری سود خالص عا مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 59:
قیمت تمام شده یک محصول از هزینه های فوق تشکیل شده است. هزینه مواد مستقیم: (موجودی اولیه اول دوره) بعلاوه ی (خرید مواد اولیه طی دوره) منهای (موجودی مواد اولیه اخر دوره) مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 60:
تسس هزینه یایی مرحله ای در بعضی از کارخانجات علاوه بر محصول یا محصولات نهایی,. محصولات میانی تولید (نیمه ساخته) برای عرضه به بازار (بعنوان قطعات یدکی) تولید می شود در این حالت بايد قيمت تمام شده محصولات نیمه ساخته در هر مرحله تولید را داشته باشیم. مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 61:
۱۵ ۳۱ Yo ۳۰ ۱۸ ۵۰ مواد ‎aol‏ ‎Pe‏ ۲۵ ۴۰ ۳۱ ۲۵ ۲۰ <سععرد مهم ‎yo ۳۵ ve‏ ۴۰ ۳۲ 6 رت سربار ۱۰۰ ۱۵ ۵ ۷۰ ۱۵ ۷۰ درصد فروش يدكى مدرس: عليرضا پری زاده 

صفحه 62:
خب ۱7 مطلوب است قیمت تمام شده در هر مرحله از خط تولید اگر فرایند تولید بصورت زیر باشد مدرس: علیرضاً پری زاده ۳۹ 

صفحه 63:
انتقالی از مرحله قبل مواد اوليه ۱۳۶/۲ ۳۷/۸۶۴ ۸ ۵۰ Yo ۶۰ ro ve ۲۳۳ ows ۱۸/۲ ۳/۵ re ۳۰ Yo ۱۵۳/۴ ۱۳۹۷ ۷۷ ۵۴و ۶۶۳ ۳ Yo ۵ ۳ ۳ ۳ vA ۱۶۳ «۶۳ ۳۷ vv WF مدرس: علیرضا پری زاده 5 Ye or ۶ دستمزد مستقیم هزيته سربار قيمت تمام شده انتقالى به مرحله بعد فروش بعنوان ‎su‏ 

صفحه 64:
1) ۳۳01 1 (ho Yo ۳۰ ۸ Se 56 ‏دستمزد‎ yo ۲۰ Yo ۷۲ Yo ۶ 17 ۲. ۸ yy ۲۳ ۳۰ to Ve ° ۷۰ yo yo درصد فروش یدکی 70% ۳5 عون ملهرها هري ‎oh‏ 

صفحه 65:
ی وآقعی دوایر خدمانی به دوایر تولیدی در هزينهيابى واقعى ی زا 

صفحه 66:
در صورتی که روش هزینه بلبی واقعی باشد. در پایان دوره حسابداری صنعتی. هزینه‌های واقعی سربار کارخلنه دولیر خدملتی با استفاده از یکی از روشهای مستقیم یک طرفه با رباضی به دوایر تولیدی تسبهیم شده. 

صفحه 67:
معادل احاد تکمیل شده مفهوم معادل آحاد تکمیل شده اساس هزینه‌یابی مرحله‌ای می‌باشد در اکثر موارد بر روی کلیه واحدهایی که طی دورة عملیات تولیدی بر روی آنها صورت می‌گیرد تکمیل نمی‌گردد بدین معنی که بعضی از آنها در پایان دوره تکمیل نشده باقی می‌مانند در این گونه موارد بخشی از هزینه‌های تولید باید به واحدهای در جریان ساخت پایان دوره تخصیص پابد بنابراین جهت تعیین قیمت تمام شده یک واحد جمع هزینه‌های تولید را نباید فقط بر روی واحدهای تکمیل شده تقسیم نمود بلکه واحدهای تکمیل نشده در پایان دوره نیز بایستی در محاسبات ‎Solis‏ 207 شل اد واحدهای در جریان ساخت پایان دوره را برخسب واحدهای تکمیل شده بیان نمود قبل از محاسبه آحاد تکمیل شده درجه تکمیل موجودی کالای در جریان ساخت باید تعیین گردد در بعستی از شنابع انجام این کار ایجاد اشکال نمی‌نماید اما در صنایعی که امکان تعیین درجه تکمیل موجودی کالای در جریان سا 

صفحه 68:
فر آیند تخصیص و تسهیم هزینه‌های سربار ؟آشنایی با تسهیم اولیه و ثانویه سربار و روشهای تسهیم ثانویه سربار © تشريح فرآيند تسهيم ثانويه سربار به روش * تشريح فرآيند تسهيم ثانويه سربار به روش یک طرفه © تشريح فرایند تسهیم ثانویه سربار به روش ریاضی *آشنایی با هزینه بر مبنای فعالیت ۸۳۴0 مدرس: علیرضا پری زاده 

صفحه 69:
تسهیم اولیه و انوبه سربار : منظور از تسهیم ا ینه‌های سربار به تفکیک دوایر خدماتی و تولیدی ه شده و در مراکز هزینه , معین و با استفاده از لید منتقل می‌گردند. س: عیرضاپری زاده 

صفحه 70:
مدرس: علیرضا پری زاده 

صفحه 71:
مبانی تسهیم انوبه سربار برای تسهیم ۱۲۳۲۲ ۲ آباسی باید ضورت گیرد. نخست اینکه مبانی مناسب برآی آنتقال هزینه از دوایرخدماتی به دوایر تولیدی انتخاب گردد. روا ۱3۱ رای تتنهيم ثانویه انتخاب شود. انفش هليضا يرق زاحة: 

صفحه 72:
مدرس: علیرضا پری زده 

صفحه 73:
مدرس: علیرضاً پری زاده 

صفحه 74:
۱ - روش مستقیم اين روش بسیار ساده است ولی از دقت لازم برخوردار نیست در لین روش هزینه دایره زمانی براساس مبناهای مناسب بین دولیر تولیدی تسهیم می‌گردد. از معلیب اساسی لین روش ‎eal‏ است که سهم هزینه دولیر خدملتی که‌به یکدیگر سرویس داده‌اند مورد محاسبه 3 توجه قرار نمی‌گیرد. 

صفحه 75:
مدرس: علیرضا پری زاده 

صفحه 76:
خب ۱7 فرض كنيد هزينه واحد ستادی ۱ به نسبت مساوی ؛ واحد ستادی ۲ به نسبت او ۲و۳ ؛ واحد ستادی ۳ به نسبت ۲و۴و۶ ؛ واحد ستادی ۴ به نسبت اوو۵ ؛ واحد ستادی ۵ به نسبت ۵و۷و٩‏ تسهیم شوند . ۱ یعنی برای هر یک از واحد های تولیدی ( ۱و۲و۲) ۲۳/۳۳ ریال هزینه ناشی از واحد ستادی ۱ اضافه بر هزینه های خود در نظر گرفته 0 ستادی خواهيم مدرس: علیرضا پری زاده 

صفحه 77:
واحد تولیدی ۳ ری و( ۱ 1 ‏و‎ ۱۰:۲ ۳ ۱۰۰۲۳ ‏اا ات اا ا‎ CSE Asean Oey « Oy Sine ue eC ‏ل‎ ‎nae ‏و‎ )۱۵۰ ۰۲۱۹ ۹ مدرس: علیرضا پری زاده 

صفحه 78:
روش یکطرفه کاملتر از ر است که هر دایره‌ای بعدی حذف می‌شود ولئن ات آن اين شود از فرآيند محاسباتى سهم هزینه نمی‌گیرد. نکته مهم و قابل توجه این است که کدام دایره خدماتی باید قبل از دوا هزینه خود را ‎ae‏ ام در این مورد وجود ندا 1 ولی معمول ب مقدار دای که دارند به صورت نزولی مرت که مدرس: علیرضا پری زاده 

صفحه 79:
فرض کنید هزینه واحد ستادی ۱ به نسبت مساوی ؛ واحد ستادی ۲ به ذ او۲ووو۵و۶ ؛ واحد ستادی ۳ به نسبت ۲و۴وعوو۱۰ ؛ واحد ستادی ۴ به نسیت اواو۵ وا واحد سادی ۵ ۰ ۰۷۵ سهيم شوند . لذا خواهیم داشت : ۹ ۰ ۱۰۰۰۷ یو ۲۲۰/۴ ۱ ۱۴/۲۹(۰۲۱ + 1۲۰۰و ۱۱۱۰/۲ ۱۴/۲۹(:۲۱ +1۲۰۰ و ۴-۱۳۹۲ ما ۱۰۱۲۰۳۰ +۱۴۲۹ + 1۸۰و ۲۶۶۹ ۱ ۱۰/۲۰۳۰ +۱۴۲۹ + 10۸۰ ۷۱۰ ۰:۱۶( ۶۹۷ + ۲۰/۴ + ۱۴/۲۹ + 10۱۲۰ 1)۱۵۰ + ۱۴/۲۹ + ۳۰/۶ + ۱۳/۹۳ + ۱۰:۲۱ ]* ۵ - ۱ 08 

صفحه 80:
مدرس: علیرضا پری زده 

صفحه 81:


مدرس :علیرضا پری زاده حسابدار ی صنعتی حسابداری صنعتی (حسابداری قیمت تمام :شده یا هزینه یابی) ضرورت - 1 :بدانیم تا چه قیمتی می توانیم بفروشیم و از آن کمتر ضرر دارد -2برای سهولت مدیریت کاهش هزینه - 3برای برنامه ریزی و تنظیم برنامه های آینده واژه ها - 1 :هزینه مواد مستقیم شامل مواد اولیه ای که مستقیما در محصول بکار می رود می باشد. - 2هزینه دستمزد مستقیم شامل حقوق کارکنانی که مستقیمًا روی محصول کار می کنند می باشد. - 3هزینه سربار شامل بقیه هزینه ها است. - 4قیمت تمام شده محصول نیمه ساخته شامل هزینه های 3مورد فوق برای یک محصول نیمه تمام است - 5قیمت تمام شده محصول ساخته شده شامل هزینه های 1و 2و 3 فوق برای یک محصول ساخته شده است. مدرس :علیرضا پری زاده حسابداری صنعتی چیست؟ بخش دیگری از حسابداری ،حسابداری بهای تمام شده نامیده می‌شود .حسابداری صنعتی فرایند هزینه‌یابی محصول است و اطالعاتی را فراهم می‌کند که در برنامه‌ریزی عملیات آتی واحد تولیدی و کنترل هزینه‌ها مفید می‌باشد. حسابداری صنعتی طی یک فرآیند هزینه‌ها را شناسایی ،اندازه گیری ،طبقه بندی ،تلخیص و جمع آوری نموده که اصطالحًا به این فرآیند هزینه یابی اطالق می‌شود. سيستم هزينه يابي در هر شرکت بايد به گونه اي طراحي شود که بتواند نيازهاي ناشي از شکل مشخص سيستم توليد آن شرکت را تامين کند. هدف اصلي از هزينه يابي عبارت است از کمک به مديريت در جريان تصميم گيري عملياتي از طريق محاسبه و تعيين قيمت تمام شده هر فعاليت يا مجموعه هم بسته اي از فعاليتهاي موسسه. 4 حسNابداري بطNور اعم و حسNابداري صNنعتي بNه طNور اخص بخشNي از سيسNتم اطالعNات مNديريت هرسNازمان را تشNکيل مي دهNد کNه قسNمت قابNل مالحظNه اي از نيازهاي اطالعاتي مديريت را فراهم مي آورد. با توليد اطالعات مرتبط با هزينه ها براي مقاصد گوناگون سرو کار دارد. تعNيين بهNاي تمNام شNده توليNد فNراورده هNا بNه منظNور تهيNه صNورتهاي مNالي و مقاصد مالياتي تا پيش بيNني هزينNه هNا و درآمNد هNا در جهت پشNتيباني از تصNميم گNيري هNاي گوناگون ادامه مي يابد سيستم هزينه يابي بايد در عمل اقتصادي و مقرون به صرفه باشد 5 شرایط براي طراحي و انتخاب سيستم هزينه يابي توجه به هزينه و منفعت سيستم بسيار مهم است .هزينه بکارگيري سيستم ها شامل هزينه آموزش مديران و کارکنان بسيار باال ست. مديران بايد تنها زماني به استقرار يک سيستم پيچيده تن دهند که به فزوني منافع سيستم نسبت به هزينه هاي آن اعتقاد راسخ داشته باشند. سيستم بايد متناسب با فعاليتها و کارهاي شرکت باشد و نه بر عکس سيستمهايي که مديران عملياتي آنها را گمراه کننده مي دانند بدترين سيستمها مي باشد. به کمک سيستم هزينه يابي فقط مي توان ارقام هزينه را گزارش کرد که نشانگر نحوه مصرف منابع سازمان بوسيله يک موضوع هزينه خاص (نظير محصوالت،خدمات ،مشتريان ) است. 6 تعریف هزینه ‏حسNابداران هزينNه را از دسNت دادن منNابع بNراي دسNتيابي به هدفي خاص تعريف مي کنند. ‏در حسNNابداري صNNنعتي واژه هزينNNه همNNواره همNNراه بNNا اصNطالحات توصNيفي بNه کNار بNرده ميشNود مثال هزينNه مNواد، هزينه تبديل،هزينه از دست رفتن فرصت وغيره ‏تعريNNف ديگNNر هزينNNه عبNNارت اسNNت از کNNاهش ناخNNالص داراييهNا و يNا افNزايش ناخNالص بNدهي هNا اسNت کNه ناشNي از فعNاليت هNاي انتفNاعي يNک واحNد تجNاري بNوده.و سNبب تغيNير حقوق صاحبان سرمايه مي گردد. ‏عامل هزينه (محرک هزينه):هر عاملی است که بر کل هزینه هاتأثیر میگذارد .یعنی ،تغییر درمیزان محرك هزینه باعث تغییر درمیزان کل هزینه موضوع هزینه مربوطه خواهد شد .مثال ”زمان و هزينه“ یا ”تعداد و هزینه“يعني 7تغيير در ميزان و اندازه محرک هزينه باعث تغيير در جمع طبقه بندی هزینه‌ها هزینه‌ها را میتوان به شکل‌های مختلف طبقه بندی کرد که به برخی از این طبقه بندی اشاره می‌شود الف) طبقه بندی هزینه‌های تولید به تفکیک هزینه‌های مستقیم Direct costsو غیر مستقیم Indirect costs ب) طبقه بندی هزینه‌ها براساس عناصر تشکیل دهنده محصول ج) طبقه بندی هزینه‌ها به دو نوع هزینه‌های محصول و هزینه‌های دوره د) طبقه بندی هزینه‌ها براساس رفتار هزینه‌ 8 طبقه بندی هزینه ها بر اساس گرایش به تغییر در حجم تولید: هزینه های متغیر :هزینه متغیر هزینه ای است که به نسبت مستقیم با تغییر در سطح فعالیتهای تغییر می کند اگر فعالیتها 20درصد افزایش یابند هزینه متغیر کل نیز 20درصد افزایش خواهد یافت. هزینه متغیر هر واحد با تغییر فعالیتها دچار تغییر نمی شود بطور خالصه با تغییر در سطح فعالیت ،هزینه متغیر کل متناسب با آن دچار افزایش یا کاهش خواهد شد ،اما هزینه متغیر هر واحد تغییری نخواهد کرد. مدرس :علیرضا پری زاده هزینه متغیر کل هزینه متغیر هر واحد عامل هزینه زا (تعداد تولید) 100 100 1 400 100 4 1800 100 18 3000 100 مدرس :علیرضا پری زاده 30 هزینه های ثابت هزینVه ثVابت کVل همیشVه بVدون توجVه بVه تغیVیر در سVطح فعالیتهVا ،در یVک دامنVه مربVوط بVدون تغیVیر بVVاقی می مانVVد ،بVVرای مثVVال :اگVVر فعالیتهVVا 30درصVد افVزایش یVا کVاهش یابVد ،هزینVه اسVتهالک تجهزیVات کارخامVه ،هزینVه اسVتهالک مؤسسVه خVدماتی تغیVیر نخواهVد کVرد و بطVور کلی بVا تغیVیز در سVطح فعالیتهVا ،هزینVه ثVابت کVل تغیVیری نخواهد کرد. مدرس :علیرضا پری زاده به موازات افزایش سطح فعالیتها ،تغییری در هزینه ثابت کل رخ نخواهد داد ولی هزینه ثابت هر واحد کاهش خواهد یافت هزینه ثابت کل هزینه ثابت هر واحد عامل هزینه زا 1500 1500 1 1500 750 2 1500 300 5 1500 150 10 1500 136/36 11 1500 75 مدرس :علیرضا پری زاده 20 مثال :شرکت جهان خودرو در زمینه خدمات اتومبیل بویژه نصب نوعی صدا خفه کن در اگزوز ماشین ها فعالیت می کند جدول زیر اطالعات هزینه خرداد ماه این شرکت رات در سه سطح تولیدی مختلف نشان می دهد مبالغ مجهول را مقدار 700 600 محاسبه کنید 500 صداخفه کن اطالعات خرداد ماه کل هزینه ثابت ‏a 42000 ‏B کل هزینه متغیر ‏c 30000 ‏d جمع هزینه ها ‏e 72000 ‏f هزینه ثابت هرواحد ‏g ‏h ‏i هزینه متغیر هرواحد ‏J ‏K ‏L جمع هزینه (بهای تمام شده) نصب ‏m ‏n ‏O مدرس :علیرضا پری زاده با توجه به اینکه مبلغ کل هزینه ثابت در یک دامنه تغییر نمی کند و b مقادیر a برابر 42000خواهد شد برای محاسبه هزینه متغیر کل ابتدا الزم است هزینه متغیر هر واحد را بیابیم که برابر 50ريال می باشد ( )30000 : 600این مبلغ نیز در دامنه مربوطه بدون تغییر باقی می ماند بنابراین مقادیر مجهول Jو kو Lهر سه برابر 50ريال خواهند شد هزینه متغیر هر واحد × تعداد اگزوز نصب شده = هزینه متغیر کل =c 500 × 50 = 25000 =d 700 × 50 = 35000 مدرس :علیرضا پری زاده برای محاسبه مقادیر gو hو iنیز خواهیم داشت: ‏تعداد اگزوز نصب شده :هزینه ثابت کل = هزینه ثابت هر واحد = 42000 : 500 = 84 ‏g = 42000 : 600 = 70 ‏h = 42000 : 700 = 60 ‏i = 25000 + 42000 = 67000 ‏a+c =e = +زاده 35000 42000 = 77000 مدرس :علیرضا پری تعریف هزینه مستقیم: هزینه ای را که می توان به یک بخش خاص نسبت داد ،هزینه مستقیم آن بخش نامیده می شود مثًال هزینه رنگ مورد استفاده در کارخانه پارس خودرو ،هزینه مستقیم بخش رنگ آمیزی آن کارخانه تلقی می شود هزینه غیرمستقیم: هزینVه ای را کVه نتVوان بVه یVک بخش خVاص نسVبت ‏Vود ‏VداVد VهزVیVنVه غVیVر مسVتقVیم آVن بVخش VنVامیVده VمVی Vش V ماننVد هزینVه تبلیغVات یVک شVرکت و یVا حقVوق مVدیر کارخانه مدرس :علیرضا پری زاده طبقه بندی هزینه ها بر اساس ارتباط آنها با محصول هزینه های تولید و ساخت محصول به سه دسته تقسیم می شوند :مواد مستقیم ،دستمزد و سربار ساخت موادمستقیم: مVواد خVامی کVه در فراینVد تولیVد مصVرف می شVوند و یVا در ب VمVی شVوVند Vو VبVه VرVاحVتVی VقابVل VردV ه VنصV V ختVه VشVد V ‏Vاالی سVا V کV م یVا VمVواد VخVام VگVفتVه د VمVواVدV VمسVتVقVVی V ت باشVنV V ی بVه مVحصVوال V یVابV V خچVال Vد Vر کارVخVانVه مVی VشVود .VمVاننVد و VرقV VفلVزVی د Vر VتولیVد یV V ن فاVده در VمجVله جواVنا V ش و یا VکاغVذ مVورVد اVست V آزمVای V مواردی را که نمی توان به تولید خاصی نسبت داد (مانند چسب یا گریس) شامل سربار ساخت می باشد. مدرس :علیرضا پری زاده دستمزد مستقیم : هزینVه هVای حقVوق ,دسVتمرد و مزایVای کارکنVانی کVه مسVتقVیما VدVر تVولVیVد VمحصVول VدخVاVلت Vدا VرنVد .VبVرVای VمثVال :V ‏Vالت حقVوق VکارVکنVان مونتVاژ کVار و اVپراتورهVای ماشVین آ V در کارخانه ایران خودرو. در حقیقت دستمزد مستقیم حقوق کارگران و کارمندانی است که مواد خام را به کاالی ساخته شده تبدیل می کنند. سربار ساخت : تمVامی هزینVه هVای مرتبVط بVا سVاخت کVاال ،محصVول و یVا رکVت بVه جVز VمVوVاد VمVسVتقVیم ،Vو ه VشV V ه VشVد V دمVاVت VاVرائV V خV V ه VسVربار VسVاVختV VتلVقی مVی شVوVد م VهزینV V دسVتمVزد VمسVتقVVی V ه مVوVاد VغیرمسVتقیمV ،دسVتمزVد غVیرV کVه شVاVمل VهزینV V مستقیم و سایر هزینه های ساخت می شود. مدرس :علیرضا پری زاده مواد غیر مستقیم: موادی هسVتند کVه در طی فراینVد سVاخت و تولیVد یVک ن ی ردیVابی Vو نسVبت داVدن ایV V د ولV V ی رونV V محصVول VبVه کVار م V ن پVذVیر VنVمVی بVاشVد وV VیVا VایVنکVه ص یVVا VVاکVVا V حصVول خVا V همV مVوVاد VبV V ی ه نمV V ه صVرVف V ل خVاصV VمقVرVونV VبV V حصVوV V ه یVک مV V ‏VردVیVاVبی VآنV VبV V بVاشVدV ،VبVرایV VمVثVاVل VچسVب و VمیVخ VمصVرVفی VدV Vر توVVلیVد یVکV هسVتنVد VکVه ونVه ای Vاز VمVواV Vد غVیر مVسVتقVیVم V V صVنVدVلی و VمVیVز نVم V ه مVحسVوب VنVمی شVودV VامVام ه شVد V ی VسVاVخVت V ی از کVاال V ‏VبخVشV V ی باشVد ایVنگوVنVه مVواVد یم V بVراVی سVاخت آVن VالزVم Vو VضVرور V مVعمVوًال آVنقVدVر ارزان VقVیمVت VهسVتVند VکVه Vارزش VرVدیVابی هزینVه هVای آنVهVا بVه محصVوVالت خVاص Vو تVلقی آنVهVا VبVه عنVوان مVواVد مسVتقVیم را ندارنVدو VجVزVئی اVز هزیVنVه سVربVار تلقی می شوند. مدرس :علیرضا پری زاده کار غNیر مسNتقیم :هزینVه پرسVنلی کVه مسVتقیمًا بVر روی محVصVول VکVار VنVمی VکننVد VامVا VخVدVمات VآVنهVا VدرV VفرآینVد VتوVلیVد ن ضVرVورVی VاVسVت VبVرای VمثVال :VحقVوVق Vو VدVسVتمزدV VسVرپVرسVتا V بخش های تولیدی ،نگهبانان و انبارداران سایر هزینNه هNای تولیNد :تمVامی هزینVه هVای دیگVر تولیVد کVه VدVر طVبقVه VدسVتمVزد غVیVر مسVتVقیم و VمVوا Vد غVیVر مسVتVقیم جVای نمی گیرند این هزینVه هVا شVامل اسVتهالک امVوال و ماشVین آالت و تجهVیزات کارVخاVنVه ،مالیVاVت VبVردارVائVی V،بVیمVه و اسVتفVادVه از VنVیروی بVرق و هVزینه خVدمات دریاVفتی Vاز واحدVهای خدماتیVمی باشVد. واحVدهای خVدماتی واحVدهایی هسVتند کVه مسVتقیما بVر امVر تولیVد مVحصVوVل VاشVتVغاVل نVداVرنVد اVمVا VوجVود VآVنهVا بVرایV VفرVاینVدهای تولیVد ضرورت Vدارد مانVندVواحدهای تعمیراVت و نVگهداری تVجهیزات مدرس :علیرضا پری زاده از دیگVر هزینVه هVای سVربار می تVوان از پرداختهVای اضVافی ن بVیکVاVری VکVاVرگرVان VیVا VتوVقVفV ه کVاVری Vو VهزVینVه زمVا V جVهVت اضVاVف V ه VپردVاخVتهVاVی VاضVافVی بVه کVاVرVگVراVن ،در VقبVال مVاشVینهVا VنVام بVرVد ،VبV V سVاعات VکVار Vبیش VاVز سVاعات عVادVی ،پVرVداخVت اضVافVه کVاری گفته می شود. فرض کنیVد بVه ازای هVر سVاعت کVار یVک تکنیسVین الکترونیVک کVه بVه مونتVاژ کنVسVیVن VمVوردV ر VتV V ی VشVو Vد اگV V م V ل دVاVرVد V 16000VريVاVل پVر VداVخVت V V ‏VراVدیVو اVشVتغVا V ه VکVاVر کنVد عت VکVاV Vر دVر VهVفVتVه V 48VسVاVعت Vدر VهفVتV V ی V 40سVاV V ر VبVه VجVا V نVظV V ه کVاری Vرا ه VقVوانVین VمVوجVوV Vد VدVر آVن VکشVوV Vر مVبنVای VپVرداVخت VاضVاVف V چVناVنچV V 150درVصVد دسVتمزد عVاVدی VقVرا Vر داVده VباشVد VحVق الزحمVه یVکV VهVفتVه اVو بصورت زیر محاسبه می شود: هزینه دستمزد مستقیم ( ريال 48×16000ساعت) 768000 64000 ()8×16000×5/0 سربار 83200 کل پرداختی مدرس :علیرضا پری زاده زمان بیکاری (اوقات تلف شده) مدت زمVانی کVه یVک کVارگر بVه دالئلی مثVل خVرابی مVاشVین VآVالت VیVا زVمVان VVآمVاVده سVاVزی VجدیVد VبVراVی هVر نVوبت تولیVد بVدون انجVام کVار مفیVد سVپری کVرده باشد. این زمVان بیکVاری در بسVیاری از فراینVدهای تولیVد غیVرقVابVل VاVجVتنVاب هسVتVنVدV ،هزVVینVه VدVر VزVمVانV VبیVکVاریV ‏V ‏Vت ر بVه VعVنVوVان هVزینVه سVرVباVر سVاخ V یVک VکVارگV V مVحسVوب Vمی شVود VبVه این تVرتیب Vمی تVواVن آن VراV بVه کلیVه کارهVای در دسVت تولیVد و نVه یVک کVار خVاص سرشکن نمود. مدرس :علیرضا پری زاده فرض کنیVد در یVک شVیفت 40سVاعته یکی از ماشVینها ‏Vع و Vد V Vو Vقط V ت VدچVاV Vر خVراVبی VشV V م سVاعV V بVهV VمVدVت یVکV VوV VنVی V بVرVق نVیزV VکVارV VرVا VبVه مVدVت نVیم VسVاعVت VدچVا Vر وV VقفVه کVردهV باVشVد اVگVر VحقVوق VیVک VکVارگVر در VسVاVعVت V 14000ريVالV باشVدV ،دسVتمزد Vاو د Vر پایVان هفتVه بVه Vاین شVکل VطبقVه بندی می شود: 53200 هزینه دستمزد ()38 × 14000 28000 سربار اوقات تلف شده ()2 × 14000 کل پرداختی 560000 مدرس :علیرضا پری زاده تجزیNه و تحلیNل نقطNه سربسNر :جهت محاسVبه زیVنVه هVا اVز هیVت Vه V نقطVه VسVربسVر Vالزم VاسVت VابVتVدا VمVا V ،V ن مVشVخص VگVردVد V نقVطVهV VنظVر ثVاVVبتV Vو VیVا VمتVغVیر VبVوVد V ت Vو VمVتغVیVرV VبایVدV VازV VیکVدVیگر ی VثVاب V ه هVاV V ر هVزVینV V بعVبVاVرتV VدیگV V مسVتVقVیم فکVیVک شVوVنVد Vدر VاVیVنVجVا هزینVه VهVاVیV VمVوادV Vو کVاVر V تV ر طبقVه VبنVدVی Vمی VگرVدVنVد هVزینVه ی متغVی V جVز Vء هزینVه VهVاV V هVای سVربار کVارخVانVه هماVننVد هVزینVه هVای توزیVع و VفVروش ‏Vو اداری و تشVکیالتVی بVه عوVامVل ثVابVت و VمتغVیر تفVکیVک می شود. نقطه سربسر از طریق فرمول زیر محاسبه می گردد: ] فروش)/هزینه های متغیر/([1-هزینه های ثابت=مبلغ فروش در نقطه سربسر مدرس :علیرضا پری زاده مثال :فرض نمائید هزینه های عملیات متغیر و ثابت شرکت«نمونه» بشرح زیر برآورد شده است: هزینه های متغیر 19,898,750ريال هزینه های ثابت 2,500,000ريال 24,750,000ريال مبلغ فروش مبلغ فروش در نقطه سربسر بصورت زیر محاسبه می شود: 2,500,000 : ) 1 – 0/804 (=12,775,102 مدرس :علیرضا پری زاده تحلیل کارخانه -1اگر نقطه سربه سر باالی 70%ظرفیت اسمی بود ،کارخانه نباید دایر شود .اگر کارخانه دایر شده بود دو حالت دارد پیش بینی این است که همیشه باالی 70%ظرفیت اسمی تقاضا هست درآینده ( مثًال در دوسال آینده) تقاضا خوب می تولید می کنیم تا بتوان شود االن هرچقدر میشود در حد امکان ضررها را جبران کرد. در حالیکه پیش بینی است که وضع تقاضا خوب می فروشیم نیست کارخانه را مدرس :علیرضا پری زاده -2اگر نقطه ی سر به سر بین 50%تا 70% ظرفیت اسمی بود ،بستگی به تقاضادارد. یعنی اگر مطمئنیم تقاضا بیش تر از 70%است تولید را ادامه می دهیم ولی اگر مطمئنیم که تقاضا کمتر از 50%است کارخانه را باید ببندیم. -3اگر نقطه ی سر به سر بین 30%تا 50% باشد ،خوبست. -4اگر نقطه ی سر به سر کوچکتر از 30% ظرفیت اسمی بود ،عالیست. مدرس :علیرضا پری زاده سایر هزینه های جانبی دستمزد: عالوه بVر هزینVه فVوق العVاده اضVافه کVاری ،سVایر ‏Vی هزVینVه VهVاVی VجVاVنبVی VدسVتVمزد VشVVامVل هVزVیVنVه هVVائ V ‏V م ‏Vالت ،VسVه V م مVرVخصVی Vو تعVطیV مزVد ایVا V نظVVیر VدسVت V عی ،VدVسVتمVزد VاVیVام رمVا VبVاVبVت بیVمVه VهVای VاجVVتمVا V کVارVفV V بVیکVارVی ،بیVمVه VکارVکنVاVنV V،هزVینVه VهVاVی VباVزنشVسVتVگیV،V هVزینVهV VهVای مزVاVیVای VغVیرVنقVدی VکارVکVنVVان Vو VمزاVیVایV ‏VپاVیVان VخVدVمت VکVا VرکVنVانV VاVسVت VباVیVدV VجVز Vء سVربVارV خشVی VاVز نVرVخ Vاز VپVیش تVعVیینV سVاخVت و بVه VعنVوVان ب V شVده جVذب هزینVه هVای سVربار سVاخت منظVور شود. مدرس :علیرضا پری زاده انواع سیستم های هزینه یابی :محصول برای طVراحی و اجVرای سیسVتم هزینVه یVابی در هVر شVرکت ه فرایVنVد ی رVاجVع بV V ‏VالعVات VکVاVف V ی باVیVد اطV تVولVیVدی VیVVا خVدمVات V ی فصVیل V ی تV م شVودV ،VزVیVرVا VروVشVهVا V ت فVرVاه V تVولVیVد VآVن VشVرک V ی محصVوVل ی VکVه دVر VسVیسVتVم VهVای VهزVینVه VیVاب V حVسVاVبداVر V ه می VشVو Vد VبVه نVوع VصVنعتV VمVربVوط VبسVتگی دVارVد،V ‏VبکVاVرVبرد V ولVیVدVی ت مVاهVیت فعVالVیتVهVاVی تV V ن VگفV V وع Vمی VتVوVا V ‏Vدر VمجVمV V ی اVنجVاVم VگVیVر VدVو VیVاVVمVکVاVنVیزVه کل VدVسVVت V عم Vاز اVین VکVه بVه شV V ‏Vا V ‏Vد ن بVاش V ی مVشVترVیVا V ه هVا V Vو نVیازVهVا V ر سVلیقV V باVشVد یVا VمVبتVنVی VبV V ن و اسVتاVنVدVاVرد VمنVجVر شVود،VV ت یVکسVVا V ‏Vوال V حص V ‏VیاVبVه توVلیVد م V د بVرای تعVیین VکننVدVه نVوع سیVسVتم هزیVنVه یVابی اVسVت کVه بVایV V جذب ،تخصیص و انتصاب هزینه ها بکارگرفته شود. مدرس :علیرضا پری زاده نظربVه اینکVه فناوریهVای سVاخت ،سVازمان تولیVد و تVVرکVیVب محص VوVالتVی VVکVVه س VاVختVه می ش VوVد VVدر ن اVVنتVظVارV شVرVکVتهای مVخVتلVفV VمتVفVاوت اسVتV ،VبنVابرایV V م VهزینVهV VیVابیV VنVیز VدVر VشVرکVتهاVیV مVی VرVو Vد VسیسVتV V ن مVتفVاVوVت VباشVدV ،سVیسVVتم VهVزینVه VیVاVبی دVر VهVر گVونVاVگوV V ی شVودV VکVه بتVوVان ی طVراVح V شVرکت VباVیVد بVه گVوVنVه ا V نیازهVای ناشVی از شVکل مشVخص سیسVتم تولیVد آن شرکت را تأمین کند. برای گVردآوری انباشVت و تخصVیص هزینVه هVا بVه ی محصVوالت معمVوًال یکVی اVز دو Vروش VهزVینVه VیVاب V سVفارش کVار یVا هزینVه یVابی مرحلVه ای بکارگرفتVه می شود مدرس :علیرضا پری زاده سیستم هزینه یابی سفارش کار این سیسVتم توسVط سVازمانها و شVرکتهائی بکارگرفتVه می شVود کVه ‏VوالتVخVوVد VرVا دVر VدسVته VهVای VمجVزVا VکVه تVفVاوت VاسVاسVی بVین VآنهVا حص V مV ‏V ‏VوجVود دVاVردV VتVولیVد VمیV VکVننVدV VبVه VبیVان VدیVگVر VدVر VایVنگVونVه سVازمانهVا هVر ی VهزینVه VتVفVاوVت دارVد Vو ه بVا VسVاVیر VواVحVدهVاV V ی VهزینV V یVک Vاز واVحVدVها V هVرکدVام ویژگVیهای اعضاVی خوVد را دارند. در این سیسVتم هردسVته محصVول بVه عنVوان یVک سVفارش مجVزا و یVک میV VشVود V،سVیسVتمV VهزVینVه یVاVبی محVسVوVب V V مشVخVص V V ه V وضVوVع VهزVینV V مV ‏V ن ر VیVک VاVز Vای V سVفاVرVش VکVار VبVاV VهVدVفV VتVخVصVیص VهVزVینVهV VهVاV VبVه VهV V ه مVنظVوVر VدسVتVیاVبی VبVه هزینVه می VشVوVد V،سVVپس VبV V سVفارVشVهVا VطVرVاحی V V زیVنVه متVوسVطV VهVر V VواVحVد VمVحصVوVل مVوشVوVع هVر VیVک VVاز VسVفاVرشVهاV V،ه V ‏V ی VتخصVیVص VیافVتVه VبVه VهVر سVفاVرVش VرVا VمVی تVواVن VبVر VحسVبV هVا V ش VمVربVوVط بVه شVکVل ه Vآن VسVفاVر V ‏VواVحVدVهائVی Vاز مVحصVول VکVه بV V میاVنگین VمحVاسبه کVرد. مدرس :علیرضا پری زاده هزینه یابی بروش سفارش کار اگر کارخانه چند محصول داشته باشد دیگر مثل حالت قبل نمی توان قیمت تمام شده محصوالت را مشخص کرد ،در اینصورت بشکل زیر عمل می کنیم: مواد اولیه مصرف شده :در انبار مواد اولیه و قطعات برای هر محصول یک حساب باز کرده و مواد قطعات مصرفی هر محصولی را در حساب مربوطه ثبت می کنیم و در پایان سال مانده آنها را به انبار برگردانده و کسر می کنیم ،بدینصورت مواد اولیه مصرف شده در طول سال مشخص می شود. مدرس :علیرضا پری زاده هزینه دستمزد مستقیم: کارکنان دو نوع هستند: ‏کارکنانی که تمام وقت روی یک محصول کار می کنند ،در اینصورت حقوق آنها را منظور می کنیم. ‏کارکنانی که در طول روز یا هفته برای همه محصوالت کار می کنند ،برای این افراد یک برگ زمانی تهیه کرده و زمان کار روی هر محصول را ثبت می کنیم و بهمین نسبت حقوق را تقسیم و دستمزد منظور می شود. هزینه سربار :هزینه های سربار چون برای همه محصوالت انجام می شود ابتدا تفکیک کرده سپس به یک نسبت مناسبی محصوالت تقسیم می کنیم. مدرس :علیرضا پری زاده آدرس: نوع محصول: 13×3 مشخصات: تعداد شرکت صنعتی پارت خودرو تاریخ سفارش13×3 /2/10 : /2/14 تاریخ شروع: تاریخ تکمیل: 13×3 /2/18 هزینه مواد مستقیم تاریخ شماره برگه درخواست مواد مواد مستقیم /14/2 /17/2 /18/2 516 531 544 هزینه مواد – ريال 1,420,000 780,000 310,000 2,510,000 مدرس :علیرضا پری زاده جمع هزینه هزینه دستمزد مستقیم ساعات کار مستقیم تاریخ مستقیم هزینه دستمزد مستقیم -ريال 2/14 40 320,000 2/15 32 256,000 2/16 36 288,000 2/17 40 2/18 48 320,000 384,000 1,568,000 مدرس :علیرضا پری زاده جمع هزینه دستمزد سربار پیش بینی شده ،جذب شده و واقعی کارخانه و تجزیه و تحلیل انحرافات سربار کارخانه معموًال به هزینه مواد غیر مستقیم ،دستمزد غیر مستقیم و سایر هزینه هایی که به آسانی قابل شناسائی یا بطور مستقیم قابل منظور شدن به سفارشات یا محصوالت خاصی نمی باشد اطالق می گردد مدرس :علیرضا پری زاده سربار از پیش تعیین شده کارخانه تنها شیوه ممکن جهت محاسبه هزینه های سربار قابل تخصیص به محصوالت که بتواند در اسرع وقت نیازهای مدیریت را برآورده ؛عدم کارائی را مشخص و نوسانات غیر منطقی و غیر قابل کنترل بهای تمام شده یک واحد را از یک ماه به ماه دیگر متعادل سازد استفاده از نرخ از پیش تعیین شده (جذب) سربار می باشد. مدرس :علیرضا پری زاده مقدار محصول تولید شده هزینه مواد مستقیم هزینه مبانی مورد استفاده دستمزد مستقیم هزینه ساعات کار مستقیم ساعات کار ماشین عوامل قابل توجه در انتخاب نرخهای جذب سربار ظرفیت عادی سطوح فعالیت ظرفیت واقعی مدرس :علیرضا پری زاده مبانی مورد استفاده : معموًال مبنای انتخاب باید در ارتباط نزدیک با فعالیتهائی باشد که باعث ایجاد هزینه های سربار گردیده است بعنوان مثال در صورتیکه هزینه های سربار کارخانه عمدتًا از نوع هزینه های دستمزد مستقیم از قبیل هزینه های سرپرستی و دستمزد غیر مستقیم باشد احتماًال هزینه دستمزد مستقیم یا ساعات کار مستقیم مبنای مناسبی برای جذب هزینه های سربار خواهد بود. اگر اقالم هزینه های سربار عمدتًا ناشی از هزینه های سر مایه ای بوده و با استهالک یا کارکرد ماشین آالت ارتباط داشته باشد احتماًال ساعات کار ماشین مناسبترین مبنا برای جذب هزینه های سربار خواهد بود. هرگاه هزینه های سربار عمدتًا در ارتباط با هزینه های مواد از قبیل هزینه سربار مربوط به خرید و نقل و انتقال مواد باشد در اینصورت ممکن است هزینه مواد بعنوان مبنای جذب سربار مورد توجه قرار گیرد. مدرس :علیرضا پری زاده هدف ثانویه از انتخاب مبنای جذب هزینه :های سربار کاهش هزینه ها و کارهای دفتری است، معموًال انتخاب هزینه دستمزد یا مواد مستقیم بعنوان مبنا موجب کاهش هزینه ها و کارهای دفتری می گردد و استفاده از مبنای ساعات کار مستقیم یا ساعات کار ماشین معموًال مستلزم هزینه ها و کارهای دفتری اضافی است. مدرس :علیرضا پری زاده مقدار محصول تولید شده بعنوان مبنا: این روش در شرایطی مطلوب است که شرکت تنها یک نوع محصول تولید نماید، چنانچه محصوالت متنوع تولیدی؛ مشابه یا در ارتباط نزدیک با یکدیگر بوده و اختالف آنها صرفًا در وزن یا حجم باشد ،سربار کارخانه می تواند بر اساس وزن یا ضرائب مشخص دیگر جذب شود. مدرس :علیرضا پری زاده مبنا: برای هر محصول یا سفارش به میزان 120درصد مواد مصرف شده سهم هزینه های سربار منظور خواهد شد بعنوان مثال چنانچه هزینه مواد مستقیم مصرفی یک سفارش 5000ريال باشد سهم هزینه های سربار کارخانه جهت سفارش مذکور 6000ريال (120% × )5 000خواهد شد. از آنجائیکVه همVواره نمی تVوان یVک رابطVه منطقی بین هزینVه مVواد مسVتقیم یVک محصVول و سVربار مصVرف ،مصVرف شVده در تولیVد برقVرار کVرد لVذا کVاربرد این روش محVدود است. مدرس :علیرضا پری زاده چنانچVه محصVوالت متنVوعی تولیVد شVود کVه ه Vو ک بVVا یکVدیگر VبVود V مشVابVه یVا VدرV VارVتبVVاط VنزVدیV V ر Vفًا Vدر وزVن یVVا VحVجم باشVد :V اVختالف آنهVا VصV V سVرباVر کVارخاVنVه می توVانVد VبVر اسVاVس وزن VیVا ضرائب مشخص دیگری جذب شود اسVتفاده از وزن بعنVوان مبنVا ؛ مVوجب جVذب س Vوزن VهVر هVزینVه VهVای سVرVبارV VکارVخانVه VبVر VاسVا V واحد محصول تولیدی میگردد مدرس :علیرضا پری زاده مثال :در صورتیکه هزینه های سربار برآوردی معادل 300/000 ريال و سایر اطالعات مطابق جدول زیر باشد مطلوبست برآورد هزینه سربار برای هر واحد محصول . محصوالت الف ب ج برآورد مقدار هریک از محصوالت تولیدی(واحد) 20/000 15/000 وزن هر محصول (کیلو) 1 2 برآورد وزن هر یک از محصوالت (کیلو) 20/000 30/000 برآورد هزینه سربار برای هرکیلو مدرس :علیرضا پری زاده 2 2 20/000 5 100/000 2 برآور د هزینه سربا ر برای هروا حد محص ول 15 30 24 12 برآورد سربار برای هر محصو ل 30/00 0 150/0 00 72/00 0 48/00 0 300/0 برآور د نرخ جذب سربا ر 3 3 3 3 برآورد مقدار تولید ضربدر ضرائب 10/00 0 50/00 0 24/00 0 16/00 0 ضرائ ب 5 10 8 4 مدرس :علیرضا پری زاده 100/0 برآور د مقدا ر تولید 2/00 0 5/00 0 3/00 0 4/00 0 محصوال ت الف ب ج د :هزینه دستمزد مستقیم بعنوان مبنا متداولترین روش جذب سربار می باشد = درصد هزینه × 100 دستمزد مستقیم 300000 ×%100 = 100 %مثال 300000 اگVر هزینVه دسVتمزد مسVتقیم سVفارش یVا محصVول 3000ريVال باشVد مبلVغ 3000ريVال نVیز بعنVوان سVربار کارخانه به آن تخصیص داده می شود. اشVکاالت -1 :افVزایش ارزش غالبًVا از طریVق هزینVه اسVتهالک ماشVین آالت گرانبهVا ایجVاد شVود و هیچگونVه ارتباطی با دستمزد مستقیم نداشته باشد. مدرس :علیرضا پری زاده :ساعات کارمستقیم بعنوان مبنا ريال 300/000 = 1/5مثال  = نرخ ساعات کار مستقیم 200/000 برای سفارشVVی کVVه مسVVتلزم 400سVVاعت کVVار مسVتVقیم بVاشVد مبلVغ V 600ريVال بعنVوVان VهزینVه سVربارV کارخانه منظور می گردد. تا زمانیکVه نVیروی کVار عامVل اصVلی تولیVد و سVاخت باشVد این روVش بعنVوVان بهVترین Vروش VجVذب سVربار تلقی می شود. مدرس :علیرضا پری زاده ساعات کار ماشین بعنوان :مبنا ريال = 1مثال = نرخ هر ساعت کار ماشین برای سفارشVی کVه مسVتلزم 120سVاعت ماشVین باشVد مبلVغ 120ريVال بعنVوان هزینVه سVربار کارخانه منظور می گردد. این روش مسVتلزم کارهVای دفVتری اضVافی اسVت ولی بعنVوان یکی از صVحیح تVرین روشVهای جVذب سربار کارخانه تلقی می گردد. مدرس :علیرضا پری زاده تعیین نرخ جذب سربار کارخانه نرخ جVذب سVربار را می تVوان پس از بVرآورد هزینVه هVای سVربار کارخانVه و تعVیین سVطح فعVالیت بVرای مبنVای انتخVاب شVده محاسVبه کVرد، مثًال نVرخ جVذب سVربار بVرای هرسVاعت کVار مسVتقیم بVا فVرض بVرآورد 200/000سVاعت کVار مستقیم ريال 300/000= 1/5 200/000 مدرس :علیرضا پری زاده :سربار واقعی کارخانه پیش بینی هزینه های سربار کارخانه ،انتخاب مبنا، سطح فعالیت مورد نظر و محاسبه نرخ جذب سربار همگی قبل از وقوع و ثبت هزینه های واقعی انجام می گیرد. مقایسه بین ارقام واقعی و بودجه شده ممکن است به محاسبه انحراف هزینه و انحراف ظرفیت بالاستفاده منجر شود. مدرس :علیرضا پری زاده :حساب کنترل سربار کارخانه پس از انتقال کلیه اقالم ثبت شده در دفاتر روزنامه به حساب کنترل سربار در دفتر کل کارخانه ،طرف بدهکار این حساب مصرف کل سربار واقعی و طرف بستانکار این حساب بیانگر سربار جذب شده طی دوره می باشد. مدرس :علیرضا پری زاده مثVال :فVرض کنیVد سVربار واقعی کارخانVه برابVر بVا 292/000 ريVال باشVد ،در صVورتیکه بVرآورد هزینVه هVای سVربار کارخانVه برابVر 300/000ريVال و بVرآورد سVاعات کVار مسVتقیم نVیز برابVر 200/000سVاعت باشVد بVا درنظVر گVرفتن 190/000سVاعت کVار مسVتقیم بصVورت واقعی مطلVوب اسVت تجزیVه و تحلیVل انحVراف هزینVه انحVراف ظرفیت بالاستفاده انحراف هزینه :انحراف ناشی از بودجه یا عوامل هزینه انحراف ظرفیت بالاستفاده :انحراف ناشی از حجم یا عوامل فعالیت. ضمنًا :سVربار ثVابت بودجVه شVده کارخانVه معVادل 125/000 ريVال و نVرخ سVربار متغVیر کارخانVه نVیز بVه ازای هVر سVاعت کار مستقیم معادل 0/875ريال باشد. مدرس :علیرضا پری زاده ريال = 300/000 200/000= 1/5نرخ ساعات کار ريال × 1/5= 285/000 مستقیم = 190/000میزان سربارجذب شده کارخانه حساب کنترل سربار کارخانه 285/000 29/12 292/000 29/12 سربار جذب شده سربار واقعی کارخانه کارخانه مانده بدهکار حساب کنترل جذب سربار کارخانه بیانگر کسر جذب سربار و مانده بستانکار آن مصرف اضافه جذب سربار می باشد. مدرس :علیرضا پری زاده مدرس :علیرضا پری زاده کسر جذب سربار = 7/000ريال 292/000 هزینه سربار واقعی کارخانه * انحراف هزینه (نامساعد) بودجه مجاز :ساعات کارکرد مستقیم 750 سربار ثابت بودجه شده (125/000=)200/000× 0/625 سربار متغیر کارخانه (166/250 =)190/000×0/875 291/250 * انحراف ظرفیت بالاستفاده (نامساعد) 6/250 285/000 سربارجذب شده کارخانه ()190/000×1/5 کسر جمع سربار 7/000 ()292/000 –285/000 مدرس :علیرضا پری زاده :نحوه تخصیص اضافه یا کسر جذب سربار در گزارشهای مالی دو روش زیر بمنظور تخصیص اضافه یا کسر جذب سربار مورد استفاده قرار می گیرد. - 1انتقال اضافه یا کسر جذب سربار به بهای تمام شده کاالی فروش رفته 7/000 بهای تمام شده کاالی فروش رفته 7/000 کنترل سربار کارخانه - 2انتقال اضافه یا کسر جذب سربار به خالصه حساب سود و زیان. 7/000 خالصه حساب سود و زیان 7/000 کنترل جذب سربار مدرس :علیرضا پری زاده جدول بهای تمام شده کاالی فروش رفته مواد مستقیم مصرفی 400/000 500/000 دستمزد مستقیم . 285/000 سربار جذب شده کارخانه جمع هزینه های تولید 1/185/000 کسر می شود: تفاوت موجود کاالی در جریان ساخت ابتدا و پایان دوره . 20/000 1/165/000 بهای تمام شده کاالی تولید شده اضافه می شود: تفاوت موجودی کاالی ساخته شده ابتدا و پایان دوره . 30/000 بهای تمام شده کاالی فروش رفته 1/195/000 . اضافه می شود :کسر جذب سربار کارخانه 7/000 1/202/000 بهای تمام شده کاالی فروخته شده (واقعی) مدرس :علیرضا پری زاده صورت سود و زیان 1/600/000 فروش کسر می شود: بهای تمام شده کاالی فروش رفته 1/195/000 7/000 کسر جذب سربار 1/202/000 سود ناخالص 398/000 کسر می شود: هزینه های توزیع و فروش هزینه های اداری 150/000 100/000 250/000 148/000 سود خالص مدرس :علیرضا پری زاده قیمت تمام شده یک محصول از هزینه های فوق تشکیل شده است. هزینه مواد مستقیم( :موجودی اولیه اول دوره) بعالوه ی (خرید مواد اولیه طی دوره) منهای (موجودی مواد اولیه آخر دوره) مدرس :علیرضا پری زاده هزینه یابی مرحله ای در بعضی از کارخانجات عالوه بر محصول یا محصوالت نهایی ،محصوالت میانی تولید (نیمه ساخته) برای عرضه به بازار (بعنوان قطعات یدکی) تولید می شود در این حالت باید قیمت تمام شده محصوالت نیمه ساخته در هر مرحله تولید را داشته باشیم. مدرس :علیرضا پری زاده 6 5 4 3 2 1 مرحله 50 1 30 25 21 1 مواد 8 60 2 5 40 31 25 5 70 3 10 2 دستمزد مستقیم 0 25 40 32 5 1 اولیه 2 هزینه سربار 5 5 10 15 1 مدرس :علیرضا پری زاده درصد فروش مطلوب است قیمت تمام شده در هر مرحله از خط تولید اگر فرایند تولید بصورت زیر باشد 30% 4 . 3 6 70% 1 5 2 مدرس :علیرضا پری زاده :روش حل 6 5 4 3 2 1 327/ 136/ 58/ 54و 0 0 86 27 4 66/ مرحلNNه 3 قبل 50 18 30 25 21 60 25 40 31 25 70 35 25 40 32 507/ 214/ 153 216 78 3 /4 /3 182/ 145 194 2 /7 /7 1 انتقNالی از مواد اولیه 5 9 2 دسNNNNNNتمزد 0 مستقیم 2 هزینNNNNNNNNNه 5 سربار 6 قیمت تمNام 0 شNNNNNNNNNNده مرحله 66 مدرس :علیرضا پری زاده /3 5 انتقNالی بNه 4 مرحله بعد )1 6 5 4 3 2 1 مرحله 3 2 1 3 25 1 مواد 5 0 8 0 4 2 1 2 0 5 2 5 0 30 1 5 4 3 2 2 18 2 5 0 0 2 3 0 1 1 1 5 1 6 5 55 دستمزد 0 سربار 70% 2 0 4 مدرس :علیرضا پری زاده درصد فروش یدکی 30% 1 تسNهیم هزینNه ‌هNای دNوایNNNNNNر واNقعNی خNNدماNتی NNبNNه NNدواNیNNر در تولیNNNNNNNNدی هزینه‌یابی واقعی مدرس :علیرضا پری زاده در صNورتی کNه روش هزینNه یNابی واقعی باشNNد ،در پایNNان دوره حسNابداری صNنعتی ،هزینه‌هNای واقعی سNNربار کارخانNNه دوایNNر خNدماتی بNا اسNتفاده از یکی از روشNهای مسNتقیم یNک طرفNه یNا ریاضNی بNه دوایNر تولیNدی تسNهیم شده. مدرس :علیرضا پری زاده معادل آحاد تکمیل شده مفهوم معادل آحاد تکمیل شده اساس هزینه‌یابی مرحله‌ای می‌باشد در اکثر موارد بر روی کلیه واحدهایی که طی دورة عملیات تولیدی بر روی آنها صورت می‌گیرد تکمیل نمی‌گردد بدین معنی که بعضی از آنها در پایان دوره تکمیل نشده باقی می‌مانند در این گونه موارد بخشی از هزینه‌های تولید باید به واحدهای در جریان ساخت پایان دوره تخصیص یابد بنابراین جهت تعیین قیمت تمام شده یک واحد جمع هزینه‌های تولید را نباید فقط بر روی واحدهای تکمیل شده تقسیم نمود بلکه واحدهای تکمیل نشده در پایان دوره نیز بایستی در محاسبات منظور گردد بدین منظور باید واحدهای در جریان ساخت پایان دوره را برحسب واحدهای تکمیل شده بیان نمود قبل از محاسبه آحاد تکمیل شده درجه تکمیل موجودی کاالی در جریان ساخت باید تعیین گردد در بعضی از صنایع انجام این کار ایجاد اشکال نمی‌نماید اما در صنایعی که امکان تعیین درجه تکمیل موجودی کاالی در جریان ساخت نباشد آن را باید برآورد نمود. مدرس :علیرضا پری زاده فرآیند تخصیص و تسهیم هزینه‌های سربار ‏آشنایی با تسهیم اولیه و ثانویه سربار و روشهای تسهیم ثانویه سربار ‏تشریح فرآیند تسهیم ثانویه سربار به روش مستقیم ‏تشریح فرآیند تسهیم ثانویه سربار به روش یک طرفه ‏تشریح فرآیند تسهیم ثانویه سربار به روش ریاضی ‏آشنایی با هزینه بر مبنای فعالیت ABC مدرس :علیرضا پری زاده تسهیم اولیه و ثانویه سربار : منظور از تسهیم اولیه این است که هزینه‌های سربار به تفکیک دوایر خدماتی و تولیدی ردیابی ،شناسایی و بدهکار حساب دایره مربوطه (مرکز هزینه) ثبت و انباشته شود. ولی در تسهیم ثانویه ،هزینه‌های سربار انباشته شده و در مراکز هزینه دوایر خدماتی کارخانه بر مبنای مشخص ,معین و با استفاده از روش‌های مناسب ،به مراکز هزینه دوایر تولید منتقل می‌گردند. مدرس :علیرضا پری زاده عمNل انتقNال این هزینNه اNز دNوایNر NخNدم NاتNی بNه دNوایNNNر توNلیNNNدی رNا ‏Nطالحًا تسNهNیم ثانویNه اص N می‌Nنامند N. مدرس :علیرضا پری زاده مبانی تسهیم ثانویه سربار برای تسهیم ثانویه سربار دو کار اساسی باید صورت گیرد. نخست اینکه مبانی مناسب برای انتقال هزینه از دوایرخدماتی به دوایر تولیدی انتخاب گردد. روش مناسب برای تسهیم ثانویه انتخاب شود. مدرس :علیرضا پری زاده برخی از مناسب‌ترین مبناها از نظر تسهیم ثانویه ،به شرح زیر ارائه می‌شود. دوایر خدماتی مبنای مناسب جهت تسهیم هزینه کارگزینی تعداد کارکنان حسابداری ساعات کارکنان تعمیرات و نگهداری ساعات کار ماشین تعمیرات ساختمان سطح زیر بنا انبار تعداد حواله /هزینه مواد رستوران تعداد کارکنان بهداری تعداد کارکنان نگهبانی سطح زیربنا کنترل کیفی تعداد /مقدار محصول مدرس :علیرضا پری زاده روشهای تسهیم ثانویه سربار مدرس :علیرضا پری زاده  – 1روش مستقیم این روش بسNیار سNاده اسNت ولی از دقت الزم برخNوردار نیسNت در این روش هزینNه دایNره زمNانی براسNاس ب بین دوایNر تولیNدی مبناهNای مناس‌ N تسNهیم می‌گNردد .از معNایب اساسNی این روش آن اسNت کNه سNهم هزینNه دوایNNر خNNدماتی کNNه بNNه یکNNدیگر سNرویس داده‌انNد مNورد محاسNبه و توجه قرار نمی‌گیرد. مدرس :علیرضا پری زاده )1(100 )2(200 واحد تولیدی 1 واحد تولیدی 2 واحد تولیدی 3 )3(80 واحدها ی ستادی واحدها ی تولیدی مدرس :علیرضا پری زاده )4(120 )5(150 فرض کنیVد هزینVه واحVد سVتادی 1بVه نسVبت مسVاوی ؛ ‏VواVحVد سVتادVی V 2بVه VنسVبVت 1و2وV 3؛ وVاVحVد سVتادVی V 3بVهV نسVبت 2و4وV 6؛ وVاحVد سVتادVی V 4بVه نسVبت 1و3وV 5؛ واحد ستادی 5به نسبت 5و7و 9تسهیم شوند . 100 : 3 = 33/33 یعVنی بVرای هVر یVک از واحVد هVای تولیVدی ( 1و2و)3 33/33ريVاVل VهزیVنVه ناشVی VاVز VواحVد سVتادVی 1اVضVاVفه ی خVوVد درVV VنظVر VگVرفتVه VخVواهVد VشVد Vو بVه بVر هVزینVه VهVاV V همین تVرتیب از سVایر واحVدهای سVتادی خVواهیم داشت : مدرس :علیرضا پری زاده واحد تولیدی 3 واحد تولیدی 2 100 : 3 = 33/33 واحد تولیدی 1 100 : 3 = 33/33 100 ) 200 : 6 ( * 3 = 99/99و ) 200 : 6 ( * 2 = 66/66و : 6(* 1 = 33/33 ) 200 ) 80 : 12 ( * 6 = 39/99و ) 80 : 12( * 4 = 26/66و : 12( * 2 = 13/33 ) 80 ) 120 : 9 ( * 5 = 66/66و ) 120 : 9 ( * 3 = 39/99و : 9( * 1 = 13/33 ) 120 ) 150 : 21 ( * 9 = 64/29و ) 150 : 21 ( * 7 = 50و : 21 ( * 5 = 35/7 ) 150 304/26 216/64 مدرس :علیرضا پری زاده : 3 = 33/33 129/02  – 2روش یک طرفه روش یکطرفه کاملتر از روش مستقیم است ولی از معایب آن این است که هر دایره‌ای که هزینه‌اش تسهیم شود از فرآیند محاسباتی بعدی حذف می‌شود متقابًال از تسهیم بعدی سهم هزینه نمی‌گیرد. نکته مهم و قابل توجه این است که کدام دایره خدماتی باید قبل از دوایر دیگر هزینه‌ خود را تسهیم کند ضابطه مقبول عام در این مورد وجود ندارد ولی معموًال دوایر خدماتی برحسب مقدار هزینه‌ای که دارند به صورت نزولی مرتب سپس از دایره‌ای که بیشترین هزینه را دارد عملیات تسهیم آغاز می‌شود. مدرس :علیرضا پری زاده فرض کنید هزینه واحد ستادی 1به نسبت مساوی ؛ واحد ستادی 2به نسبت 1و2و3و4و5و 6؛ واحد ستادی 3به نسبت 2و4و6و8و 10؛ واحد ستادی 4به نسبت 1و3و 5و7؛ واحد ستادی 5به نسبت 5و7و 9تسهیم شوند . لذا خواهیم داشت : 100 : 7 = 14/29 ……و [)200 + 14/29( :21 ]* 2 = 20/4و ]* 1 = 10/2 [) 200 + 14/29( : 21 …..و [) 80 + 14/29 + 10/2( : 30 ]* 4 = 13/93و ] * 2 = 6/69 [) 80 + 14/29 + 10/2( : 30 ......و ...........و [) 120 + 14/29 + 20/4 + 6/97 ( : 16 ]* 1 = 10 [) 150 + 14/29 + 30/6 + 13/93 + 10 ( : 21 ] * 5 = 52/1 93/28 مدرس :علیرضا پری زاده روش ریاضی /جبری 3 – / دوطرفه ‏روش دو طرفNه روش کNاملی اسNت و در تسNهیم ثانویNه ،سNهم هزینNه دوایNر خNدماتی را کNه بیشNتر از یکNدیگر سNرویس گرفته‌انNد تعNیین نمNوده و اطالعNات کNاملی در اختیNار مNدیریت می‌گذارد . ‏برای تسNهیم ثانویNه هزینNه بNه روش دو طرفNه بایNد قبNل از هNر اقNدامی ،جNدول (مNاتریس) هزینNه دهی و هزینNه بNری را تشNکیل داد سNپس براسNاس این جNدول بNرای دوایNر خNدماتی ‏Nلپری زاده علیرضا معادلNه عمNل تسNهیم مدرس :ح معNادله‌ای تنظیم و بNا با آرزوی موفقیت شما مدرس :علیرضا پری زاده