دلایل و زمینه های رشد و توسعه اقتصادی ترکیه در دوران اخیر

صفحه 1:
دلابل و زهینه های رشد‌و توسعه اقتصادی,ترکیه در دوران اخیر استاد گرامی : جناب آقای دکتر دبیری مهر گردآورندگان حزب الله شهنوازى زهرا فداكار بارمحمدى 

صفحه 2:


صفحه 3:
“رالا ا Witt Wyeth Wag ۳ Wt yd ال 0۳ oa ‏جاع‎ 

صفحه 4:
تور 1 لمركلا ۷ ول ۲ 53306 هن توت سر تا ‎Sue‏ ۳ حن تست ایو آخب ات وتوسه 

صفحه 5:
مقدمه: آمد و ونگ لعاب سکولاو یه گرفت:ایکه این کشور بخشی از وموجودیت خود را مرهون نظام خلافت وبخشی دیگر را مرهون آموزههای سکولاریسمبوده است.خود متضمن توجه بیشر به .مى شود كه نظام سیاسی تر کیه از درون خلافت اسلامی بیر بناختار سیاسی ترکیه از بو موجودیت این کشور است. قراین ونشانگان موجود حكايت از كن دارنيكه از ما ّل‌های نخست قرن بيستم كه منازعه نظام کهن وآندیشهای جدید در تركيه ورد مراحل ‎AU‏ می‌شب, دو جناح به ظاهر متضاد در براير يكد يكر صف آرابى كردند. در يكك سوى منازعه؛ بقاياى حكومت عثماتى يا تخلافت إيستاده بود و در سوى ديكر افسران جمهورىخواه: تصوير بيرونى اين ‎INE pe OIE Sy Sol cy SS BNR‏ وى ديكر بلونيهافا تاريخ اين كشر بالغريةزمين مضمن هاى سكولار در بطن نظام سياسى واجتماعى شد .اين الزام. تركيه را به تدريج با سيهر فرهدكى غرب آثشنا كره. ابن بازی به صورت طبيعىء عثمانى را كه از اوايل قرن ييستم ذيكر «مرد بيماره خواندء مى شد به سوى سپهر فرهنگی غرب سوق میداد حکومت تركيه جديد كه در سال 1458 شكل كر فتدر واقع برآ بند و محصول اين تنائعات و تحولات بود. ابن جكومت؛ دین راز دولت جدا کرد دردهه +141 نظاميان رين تلاش ها را براى تحكيم قدرت خودبه کار بت ابيرق آمو در دهه 1448 اصلاحات عصر توركوت اوزال انجام شد وبه افزايش اعتماد بين ارقش و سياستمدازان انجاميد و در دعه 1۹۹۲ به موازات انكارههاى ايدثولوزيكك رنكك باختد و كارآمدى جاى ايدئولوثيى را كرفت. لين تحول باعث شلد افزايش اعتماد بين ارش و سياسيون عه حزب سياسى عمده تركيه يعلى مام ميهن» را جدال فكرى بلكه كار كرد ككرايى قرار دهند. ست و جمهوريخواه خلق به تدريج از قالبهاى بيشين در آيند و مبناى كار خود رانه ین رویه جدید بیش از هر حزب و كروهى به نفع اسلامكرايان تركيه شد. اسلامككرايان كه در تمام دوران تركيه جديد: تا همين اواخر از قدرت دور بوه‌اندبهتر از هر حزبی می‌توانستند با ادعای تحول وارد گود سیاسی شوند. 

صفحه 6:
تحولات سیاسی, رشد و توسعه اقتصادی دوران اخیر ترکیه جراحی اقتصادی تركيه به وسیله تو رکوت اوزال بود .شاید بتوان این دهه را کلیدی ترین فرصت برای روی کار آمدن حزب عدالت وتوسعه بود. محتاج به توضیح است که جراحی اقتصادی اوزال بدون معایب موجود بر فرایند و روندهای اقتصادی تر کیه میسر نبود. از روی تا کید باید خاطر نشان کرد که معایب موجود مربوط به فاصله دهه ۵۰ تا اواخر دهه ۷۰ بود که ترکیه را گرفتار مصائب اقتصادی کرده بود.در حقیقت از دهه ۵۰ تا اواخر دهه ۷۶اقتصاد تر کبه همانند اقتصاد بسبازی از کشور های در حال توسعهءاقتصاد مبتنی بر جایگزینی واردات بوذ که در تن کنترل تجارت.ارز خارجنی واعتبارات بانکی توسط دولت؛ اصلی ترین ویژگی اقتصادی بود و باعث بدتر شدن موازنه حساب جاری و مفی شدن رخ بهره ی گردید. افزون بر این.انباشت سرمایه به جای آنکه مبتتی بر بازارباشد. به شدت وابسته به سیاست های دولتی وعرصه سیاست بود. در این راستا کار آفرینان کاملاًوابسته به دولت و بو رکراسی بودند و به جای بهره گیری از فرصت های ایجاد شده توسط بازارهدر صدد استفاده از یارانه های دولتی بودند. این فضای سیاسی و اقتصادی باعث رشد رفتار های رانت جویانه در میان تجار و مردم شد, 

صفحه 7:
تورکوت اوزال كه بعد از تفای دمیرل در سال ۱۹۷۱ در واشگن: شعلّی 5 نی پیدا کرده از تجارب سامان اوغلو يك اقتصاد دان ترکک ور بان« ره فروان برد. اوزال بعد از با گشت به ترکیه وق بخش خصوصی اقتصادی شد ورطی آن توانست سیاست اقتصادی دولت نظامی وقت را که مبتتی بر اقتصاد بود به پیش برد. اودر انتخابات سال ۱۹۸۳ با حزب بات برنده شده و نخست وزیر شود. اوزالبعد ‎GT‏ نیل به مقام نخست وزیری؛ توانست با استفاده از تجارب موفقیت آمیز برخی از کشور های آمریکای لاتین از جمله آرزانتین ومکزیکت در پیشبرد اصلاخات آقتصادی وخصوصی سازی کمک شایانی به اقتصاد ترکیه کند.مزید آَن او توانست با خاشیه نی كردن نسبى نخبگان دولت گراءزمیته انجام اصلاحات اقتصادی را فراهم کندبه عبارت دیگر مجاهدت ومساعی اوزال موجب گردش به چپ در رویکرد های اقتصادی شده به این معنی از رویکرد های سوسیالیستی به رویکرد های نثولیپرال روی, آورد. به این ترتیب معمار اصلاحات اقتصادی در تركيه نهاد بور وكراتيكك قدرتمندى را ابجاد كرد كه مستقيماً به دفتر نخست وزیری وصل بود و مستقل ازساير سازمان ها عمل مى كرد. هدف اوزال از اين كارء رفع موانع داخل حكومتئ بر سر راه خصوصى سازى بود اهمیت سیاست های نتولیبرال وسیاست های آژاد سازی دوران اوزال از آنجا ناشی می شد که جامعه ترکیه از زمان عثمانى يكك جامعه دولت محور پدر سالار بود و این میراث مرده ریگ در دوران جمهوری هم تداوم پیدا کرده بوده بايد خاطر نشان كرد که جراحی اقتصادی اوزال پیامد هایی نیز داشت که تضعیف سنت دولت سالاری.ظهور سرمایه سبز آناتولی» تقویت بخش خصوصی وتضعیف نسبی میراث کمالیسم از نشانگان بارز آنند. 

صفحه 8:
۱) حزب عدالت توسعه: تجربه جدید در نظام سیاسی تر کیه در حقيقت با به فلل نيدن حزب عدالت وتوسعه در سال.01٠؟‏ از يكك سو با پیش پیشنهاد عضویت ترکیه در ‎ab‏ سال 1944 و از سوى ديكر با ميراث به جاى مانده از بجران مالى ‎ ‏تا ۲۰۰۱ همراه و بدر چنین بستری. ‎ ‏حزب عدالت وتوسعه با در درس گرفتن از برخى از تجرییات موفق و نیز از برخی اشتباهات ,احزاب وفاه وفضیلت از ‎ ‏شکاف مای ‎ecco‏ لك ‎MSS nah ay Esl) Nace MON‏ غاد ییاد و ‎CaS‏ ‏اكثريت مطلق را در بارلمان تركيه به دست آورد که در نوع خود طی یک دهه گذشته امری.بی سابقه بود. اردوغان با آكاهى به اين امر نزديكى هر جه بيشتر به اتحادبه اروبا و آغاز مذاكرات الحاق را در سر لوحه برنامه ها وسیاست خارجی ‏خود قرار داد تا ‎ ‏اد در عرصه داحلی مخالفان ود را غیر مستقیم تحت فشار قرار دهد با این حال رهبران حزب به ‏آخوبی واقف بودند که پیروزی.تضمین کننده موفقیت آنان نیست. ‎ ‏حزب در زمان تبلغات انتخاباتی شعار هایی متعددی چون اقتصادی سیاسی واجتماعی را مطرح کرده بود. در دل شعار های, سیاسی اوه مولف. هایی چون:عرضه دم وکراسی نمایندگی: نتخابات آژاده مبارزه با تروريسم و عرضه اسلام كرابى نوين و ترويج فرهنگ تسامح نسبت لائیتسه و میراث کمالیسم و بسیار دیگری از مولفه های سیاسی وجود داشت كه به نظر مى رسيد شرط لازم وكافى رشد اقتصادى و مآلا ‏اهداف غايى كه همان بيوستن به اتحاديه اروبا مى باشد.بوده است. 

صفحه 9:
۲) حزب عدالت توسعه: برنامه ها واستراتزی ها ١)افزليش‏ توان اقتصادى در سايه اتخاذ سياست هاى واقع كرايلنه از جمله نكات مبرز لين دوره تركيه اسّت كه با سير صعودى توليد ملى و افزليش سرمايه كذارى و حضور در صنايع مختلف و فعال سازى تجارت خارجى در ذه سال اخير حاصل كرديده است. در عين حال ايجاد مزيتهاى نسبى در عرصه تجارت, بانکداری و خدمات عمومی و ایجاد دلنش و تکنولویق روز برای ایجاد در آمدهای بیشتر از نکات مهم بوده است- ۲) کمرنگ کردن نقش نظامیان در تصمیم سازی, سیاسی از جمله دیگر اقدامات حزب عدللت. و توسعه در راستای چرخش روال عمومی جامعه تعبیر می‌شود چرا که در گذشته نه چندان دور هميشه سایه نظامیان و امرای ارتش در جای جای تصمیمات در تر کیه بروز ظهور داشته 

صفحه 10:
۳ تسهیل شرایط زندگی با کاهش نرخ تورم به حدود ۷ درصد .افزایش حقوق در بخش‌های مختلف جامعه به همراه کاهش بدهی های خارجی و در مقلبل افزایش سرمایه گذاری در داخل و سیر صعودی آورده تر ک‌های مقیم خارج و ایجاد شر کت های متعدد متنوع فعال ترک برای اشتغال در فضای کسب و کارحتی در بیرون مرزها و فرصت سازی بهینه در تمامی نقاط قابل دسترسی لین کشور سبب شد تا متفیرهای نزولی لین کشور در دهه‌های گذشته به سیر صعودی تغییر جهت دهد و از ت رکیه قدرت هفدهم اقتصادی جهان را بسازد. ۶) حوزه سیاست خارجی فعال همراه با واقع گرايي از دیگر محصولات دوره حاکمیت, حزب عدللت و توسعه است که تا کنون توانسته است بر کات زیادی برای تر کیه به بار آورد چرا که آنکارا در روز اول حاکمیت عدالت وتوسعه توانسته بود به سریل‌های جدید خاورمیانه و کشورهای اسلامی متصل شود و به نوعی چرخشی ۱۸۰ درجه‌ای از نظام بین‌الملل به نظام منطقه‌ای داشته باشد همزمان با افزایش نقش بازیگری خود در سطح منطقه و بین‌الملل از این طرییق به ایجاد فرصت‌های جدید نیز نلثل شهند که مجموعه قراردادهای اقتصادی با کشورهای اسلامی, عرب و حتی شرق دور و رولبط به جای مانده از گذشته با غرب توانسته است بنگاه‌های اقتصادی این کشور رابه شدت شکوفا کرده و کوک آن را برای حضور قدرتمندانه در میدان ساز نماید. 

صفحه 11:
۵ حزب عدللت و توسعه برای سال ۲۰۲۳ با محوریت مسائل اقتصادی؛ آزادیهای فردی و اجتماعی و ارتقای جایگاه این کشور با ایجاد شبکه ارتباطات بین المللی برنامه های کلانی را برای آینده دارد که توجه بسیاری از مردم را به خود جلب کرده است. 1( شخصیت کاریزماتیک اردوغان به جهت قابلیت های فردی و برخورداری از پشتولنه قوی سیاسی و تشکیلامی بنام حزب و عدالت و توسعه در رقلبت های نقسگیر انتخاباتی سبب شده مردم و لایه های اجتماعی و حتی احزاب و گروه های سیاسی رقیب به جدیت حزب عدللت و توسعه در سیاست و حضور در قدرت واقف شوند. ۷) سیرصعودی جایگاه حزب عدللت وتوسعه به همراه خستگی اپذیری مردان سیاست درآن بر ادامه حاکمیت در کنار دیدگاههای سیاسی واقتضادی جدید از جمله تغیبر قانون اساسی؛ افزایش حقوق وآزادبهای فردی و اجتماعی , تدوین نقشه راه برای آمادگی جهت برگزاریجشن صدمین سال تاسیس جمهوری تر کیه وتغیبر سیستم سیاسی از نظام پارلملنی به ریاست جمهوری از جمله راهکارهلیی است که می تواند آرای بالایی از مردم را به حساب آکث پارتی واریز نماید. ۸) درعین حال احزاب رقیب به دلایل مختلف از جمله رقلبت های درهنی. جایگاه متوسط اجتماعی, بروز فساد در سران آن و در برخی موارد نمایندگی بخش کوچکی از جامعه و حتی اقلیت ها دارای وزن و جایگاه مهمی در رقابت سیاسی با حزب عدالت و توسعه نیستند. 

صفحه 12:
۳) الزامات تحولات سیاسی حزب عدالت وتوسعه: حزب عدالت وتوسعه نسبت به دولت‌های قبلی دو وجه تمایز داشت. اول اینکه نخستین هه که عقوت ‎I‏ هزاب تشکیل دهد و دوم اینکه به صراحت از مشی اسلامی خود دفاع می‌کرد مبنای کار خود را بر تحولات سیاسی در ابعادی چون عرضه دمو کراسی نمایندگی؛وجود انتخابات آزاد.احزاب سیاسی و وجود مطبوعات مستقل. جنگ با ترورسم (کد. گل.پ)؛ اسلام گرایی نوین و ترویج فرهنک تسامح نسبت لائیسه ومیراث کمالیسم مالا در جهت رشد وتوسعه اقتصادی و مبارزه با فساد گذاشت. این برنامه ها با اقبال عمومی روبه‌رو شد و به دولت جدید فرصت داد. برنامه‌های اصلاحی دهه ۱۹۸۰ که در کشا کش احزاب سیاسی رنگ باخته بود, بار ديكر احيا شوفد. 

صفحه 13:
الف) عرضه دموکراسی نمایندگی دم وکراسی, (061006۲۵6۷) یک روش حکومتی است برای مدیریت کم خطا بر ‎oat‏ ووار در زمان صدارت حزب عدالت وتوسعه.در حیات سیاسی خود اجرا کرده است. دولت مردان این کشور اصل تسامح.انتخابات؛انتخایی بودن حاکمان. نسبی بودن اصا دم وکراسی,تعدد احزاب ونظام تکثر گرایی.جدایی دین از سیاسیت واصل تفکیک قوا را پذیرا شده اند و عدول از آن را مخالفت با دمو کراسی می دانند.اما ویژگی اصلی دم و کراسی در تر کیه دم و کراسی نمایند گی است. به هر حال تر کیه گذار به دمو کراسی را تا حد زیادی پشت سر نهاده و در کار تثبیت دمو کراسی است. 

صفحه 14:
ب) وجود انتخابات آزاد ویژ کی هایی است. این ویژ کی ها عبار تند از: ۱- حق داشتن یک راق : کسانی که واجد شرایط برای انتخاب کردن هستند می توانند یک رای به صندوق بیاندازند. ۲- برابری: هر انتخاب کننده تنها می تواند یکث بار یک رای بدهد و همه رای‌ها پرابر می باشند و یکسان شمرده می شوند. ۳- مخفی بودن رای: در جریان و پس از انتخابات می باید همه انتخاب کنند گان اطمینان داشته باشند که این که به چه کسی رای داده اند مخفی می ماند 6- تقلب در رای: .) کنترل انتخابات: هر انتخاب کننده حق این را دارد که هر زمان که بخواهد درستی شرایط نام برده در ۱ تا ۶ را برای اطمینان خود کنترل کند. 

صفحه 15:
۰ ج) احزاب سیاسی احزاب سیاسی گروه سازمان یافته شهر وندانی است که دارای نظریات سیاسی مشتر کند و با عمل به مثابه یک واحد سیاسی می کوشند بر حکومت تسلط یابند با توجه به بررسی های و پژوهش های انجام گرفته. مشخص شده است که از گذشته تا کنون حدود ۲۳ حزب در داخل کشور تر کیه فعالیت داشته اند که برخی از آنها احزاب اصلی وبرخی دیگر در واقع به نوعی وابسته به این احزاب بوده وفعالیت سیاسی داشته اند. از مهمترین احزاب سیاسی در تر کیه می توان به احزابی چون: حزب مام میهن؛ حزب دم وکراسی خلق, جزب عدالت حزب بز ر کت تر کیه» حزب کمیته وحدت ملی. حزب دمو کراتیکت.حزب دم وکراسی.حزب چپ اقلایی. حزب دم و کرات. حزب کار گرآن مستقل وآزاد.حزب کار گران کردستان, حزب رفاه. حزب گرایش اسلامی,حزب اجتماع بز ر گد. حزب چپ دمو کراتیک. حزب جمهوری خلق.حزب راه راست تر کیه, حزب عدالت وتوسعه نام برد. 

صفحه 16:
د) مطبوعات مستقل روزنامه به طور خاص و مطبوعات به طور عام در تکوین افکار عمومی بسیار موثرند. برای نشان دادن اهمیت سیاسی مطبوعات بود که بر آن نام رکن چهارم دم و کراسی نهادند. لیپمن روزنامه را کتاب مقدس دمو کراسی نامید. روزنامه در دولت دم و کراتیک نو فیروی. شگرفی استودر توسعه دم و کراسی سهم فراوانی داشته است. برخی از معروفترین روزنامه ملی ت رکیه به قرار زیر است:باکیر کوی پستاسی؛ حریت؛ صاباح,زامان(زمان) فاناتیک, تا کویم(تقویم)» باس فوتو ماج مليت» واطان(وطن) تر کیه.آ کشام.شو کت وتا کیت جمهوریت» بیر گون, اوز گورگوندم.اورتا دوغویرفرانس,ینتی آسیاء اونچه واطان(وطن)؛اورنسل. ینتی مساج. دونیا(دنیا) هورسس. 

صفحه 17:
س) جنگ با تروریسم جنگ با تروریسم یا جنك عليه ترور يك رشته عمليات جنكى است كه إيالات متحده آمريكا به همراه تعدادى از هم بيمانانش مثل بريتانيا به منظور نابود كردن كرودهاى تروريستى و دولتهاى حامى آنهاء آغاز كردند. قراین ونشانگان حکایت. از آن دارند در شرایط كنونى تركيه در دو جبهه در حال مبارزه با تروریسم است. جبهه اول مبارزه بیشتر رنگ و لعاب داخلی دارد که در مواجهه با پ. کت. کك ,پژاث وا ر گنه کن جریان می یابد و در جبهه دوم ترکیه در گیر جنک و مبارزه با تروریسم در قالب مواجهه با القاعده می باشد. به هرتقدیر حاصل این مبارزات هر چه باشد به سود سیما وماهیت اقتصاد تر کیه است- 

صفحه 18:
ش) اسلام گرایی نوین وتوجه به میراث لائیسیته و کمالیسم تركيه وارث تاريخ پرفراز و نشیبی در مقایسه با اسلام » غرب و اندیشه های سکولاریستی . ملی گرایی و چپ کرایی بوده است. از دورانی که با فروپاشی خلافت عثمانی (که در لوای دین اسلام توجیه می شد) با روی کار آمدن اسلام گراها با رأی مردم در تر کیه (در قالب احزاب رفاه فضیلت و عدالت و توسعه) مردم این کشور تجربه های سخت و مفیدی را پشت سر نهادند که دوران حاکمیت آتاتور ک و برنامه اسلام زدایی و تحمیل یک حکومت سکولار بر مردم مسلمان ت رکیه از نقاط کلیدی تحولات سیاسی و فکری این کشور به شمار می رود. 

صفحه 19:
‎(F‏ رشد وتوسعه اقتصادی ناشی ازنشانگان تحولات سیاسی تر کیه در دوران اخیر ‏به عنوان مقدمه کار باید اشاره کرد.اقتصاد تر کیه آمیزه ای از یک اقتصاد صنعتی مدرن با اقتصاد کشاورزی است. طبق آمار سال ۱۲۰۰۶ ‎٩۱۳۵‏ در صد نیروی کار در بخش کشاورزی, ۸۱۲۲ در صد در بخش صنعت و ۲/۶۱درصد در بخش خدمات مشغول هستند. بر اساس آمار ۲۰۰۲ نزدیک به ۲۰ درصد جمعیت زیر خط فقر هستند. همچنین در سال ۲۰۰۶ سرانه تولید اخالص داخلی ۷۶۰۰ دلار بود که در مقایسه با کشور های صنعتی اروپا فاصله زیادی دارد. همین طور مطابق گزارش موسسه آمار دولتی, کل نیروی کار شاغل در تر کیه در سال ۰۲۰۰۶ ۸/۲۱میلیون نفر و نوخ اشتفال ۱/۶۳ در صد بوده است. در همین سال نرخ پیکاری نزدیک به ۱۰ در صد وجمعیت بیکاران در حدود ۱۲؛ میلیون نفر بود. در مقایسه با دوران پیش از قدرت گرفتن حزب عدالت وتوسعه آمار ها بهبود قابل ملاحظه ای نشان داده اند. 

صفحه 20:
مشخصه های اقتصادی تر کیه در قبل از ادوار اخیر رشد کمتر,تورم بیشتر و بهبود در عملکرد و بازده بازرگلنی خارجی می باشد. تولیدنا خللص ملی در سال ۱٩با‏ ۳ درصد در مقایسه با سال ‎VIAL A>‏ درصد رشد کمتری داشت. مشکلات مللی و عدم اطمینان ثبات در بازاربه علت تشدید بحران خلیج فارس در نیمه اول سال و افزایش نرخ های بهره و ارز خارجی در پی آن» باعث کود در فعالیت های اقتصادی کردید. بخش صنعتی,با ۲/۳ درصد رشد نسبت به سال ۰٩با ‎۱۱٩‏ ‏درصد رشد.در صد پایین تری را نشان می داد. صادرات تر کیه ۱۳ میلیارد و۳٩۵‏ میلیون دلار و واردات آن ۲۱ میلیارد و۶۷ میلیون دلار بود.و در نتیجه کسری تجاری خارجی با 4/۲۰ درصد کاهش نسبت به سال ۰٩به‏ ۷ میلیارد و۰ 46 میلیون دلار رسید. سهم کشور های( 0۴۶0 )از کل صادرات تر کیه از 7۸ درصدبه 1۵ درصد کاهش و سهم لین سازمان از واردات ت رکیه از 1۶ درصد به 1۷ درصد افزایش یافت. حساب های جاری سال ۱ ۱۹۹ با یک مازاد ۲ ۲۷ میلیون دلاری روبه رو بوده در حالی که در سال ۰ ‎٩‏ کسری ۲ میلیارد وه ۱۲ میلیون دلاری در تراز این مازاد ناشی از کاهش کسری تجاری و همچنین کمک های بلاعوض پرداخت ها داشت. خارجی بود 

صفحه 21:
رشد اقتصادی که در سال ۲۰۰۲ ۸/۷ در صد و در سال ۲۰۰۳ ‎٩/۵‏ دوصد بود ودر سال ۶ به ‎٩/۹‏ درصد رسید. که ناشی از توجه وجهد بلیغ تر کیه به تحولات سیاسی در ابعادی چون: عرضه دمو کراسی نمایند گیءوجود انتخابات آزاد.احزاب سیاسی و وجود تا ‎RA Aces sce) eel «(ee a ee‏ تسامح نسبت لائیتسه ومیراث کمالیسم بود. در سال ۲۰۰۶ تر کیه در میان کشور های عضو سازمان توسعه و همکار های اقتصادی بیشترین نرخ رشد اقتصادی راداشت. مهمترین دلیل این افزایش نرخ رشد افزایش سرمایه گذاری در بخش خصوصی بود از زمان وعده اروپا در مورد آغاز مذا کرات پیوستن ت رکیه به اتحادیه اروپا در ۱۷ دسامبر ۶ رخ جذب سرمایه در ت رکیه افزایش محسوسی داشته است. 

صفحه 22:
نتیجه گیری واستنتاجات نظری در اين ميان با توجه به عرضه دمو کراسی نمایند گی.وجود انتخابات آزاد.احزاب مطبوعات. مبارزه با تروریسم وآشتی مذهب ودم و کراسی واحترام به میراث کمالیسم, به عنوان نشانگانی از تحولات سیاسی آنهم برای رشد و توسعه اقتصادی بیشتر تلاش برای پیوستن به اتحادیه اروپاست اما پیشرفت های عمده در روابط این دو به طور رسمی از دهه ۱۹۵۰ آغاز شد .در خواست رسمی ت رکیه برای پیوستن به جامعه اروپا در ۱۶ آوریل ۱۹۸۷ ارائه شد.از ۱۲ دسامبر ۱۹۹۹ ت رکیه به طور رسمی به عنوان کاندیدای عضویت در اتحادیه اروپا شناخته شد.با این حال روند مذاکرات برای الحاق ت رکیه از ۱۳اکتبر۲۰۰۵ آغاز شد.روندی که به یک دوره ۰ اساله از مذا کرات مشروط شده است. نکته مهم برای تر کیه و دولت مردان قبل از حا کمیت حزب وعدالت وتوسعه آن بود که ساختار های اقتصادیسیاسی واجتماعی تر کیه عامل اصلی تداوم عدم همگرایی میان این کشور با اتحادیه اروپا بوده است.اما هم اینک رهبران حزب وعدالت وتوسعه خوب می دانند که نگاه اتحادیه اروپا به تحولات جهان بیشتر یک نگاه اقتصادی است تا سیاسی 

صفحه 23:
تحت بهترین شرایط ت رکیه می تواند در دهه پیش رو همکاری های مشتر ک خود را با اتحادیه اروپا کسترش دهد. از این منظر اتحادیه اروپا نقش ملبتی در پیشبرد روند اصلاحات اقتصادی در ت رکیه ایفا کرده است. از طرف دیگر تشکیل حکومت توسط حزب عدالت و توسعه و داشتن اکثریت در پارلمان و از سرگیری تحولات سیاسی از سوی این حزب. اعتماد سرمایه گذاران به بازارهای مالی ت رکیه را افزایش داده و موجب سرمایه گذاری خارجی در این کشور شده است. بررسی شاخص های اقتصادی کلان در تر کیه در سال های اخیر موید این امر بوده است. قراین نشان داده است که به جهت از سرگیری تحولات سیاسی سالهای حکومت حزب عدللت و توسه از پایان سال ۲۰۰۲ تركيه را قوی تر از هر دوره دیگری در مسیر تغییر و تحول قرار داده است به همین خاطربسیاری از روشنفکران و گروههای مختلف درتر کیه از اردوغان و دولت او حمایت می کنند. 

صفحه 24:
لین امر مورد توجه قرار می گیرد که در سالهای آینده دیگر مسئله :موضوعی چون خطر کودتای نظامی ارتش ویا مسئله منع حجاب در تر کیه نخواهد بود. بلكه موضوع مهم يك قانون اساسی جدید و توسعه و پیشرفت و به وجود آمدن دستاوردهای دم و کراسی جدید و برقراری شکل جدید قموکراسی در اين کشور خواهد بود. در این راستاءاردوغان در راستای منافع ملی» کشوری ساخته انشت که | کنون ثروتمنستر و باثبات تو از گذشته است. مشار کت سیاسی مردم آن افزایش يافته و نقش منطقه ای و پر المللی؛ آن را چشمگیر تر کرده است. سایر عوامل تاثی رگذار بر آینده و نقش جهلنی ت رکیه عبارتند از: ‎ey SE peg me) BR I a NE ald‏ ‎Airways) 1(g bobs op 9‏ ۲0۲۲5) با مر کزیت استانبول» رشد اقتصادی همپای چین و هند. قرار گرفتن در جرکه هفدهمین اقتصاد بزرک جهان؛ عضویت در 0 عضویت در نلتو آنهم به عنوان بزرگترین ارتش ناتو بعد از آمریکاء افزايش نقش پررنگ و تاثی رگذار در خاورمیانه و در قبال اسرائیل و حمایت از فلسطین. هدف عالی ت رکیه تا سال ۲۰۲۳ که صدمین سال تاسیس جمهوری درلین کشوراست,آنست که‌جه یکی از ده کشور پیشرفته جهان تبدیل شود. 

صفحه 25:
در لین زمینه با توجه به زمینه های همگرلیی تر کیه به وییه در بخش نظامی با آمریکا .این کشور می تولند نقش قلبل ملاحظه ای را در پیوستن تر کیه جه انحادیه اروپاایفا کند. بنيز این یکی از دغدغه های مهم آمریکا در رولبط با ترکیه؛پیوستن این کشور به اتحادیه اروپاست. به همین دلیل این کشور در دوره های مختلف فشار هایی را بر اتحادیه اروپا وارد کرده است.از جمله در مورد پیوستن ترکیه به اتحادیه گمرگی با اروپا در سال ر۱۹۹۵ طی چند سال گذشته نیز آمریکابه یونان فشار آورده تا از طریق مذا کره مشکلات خود رابا تركيه حل کند. گرچه لین اقدامات منجربه اصطکا کك در روابط آمریکا و برخی وهای ار نده است. لا ارت ‎Ooo‏ پیوستن 1 تابر و ۳ تواند منافع استراتژیک آمریکا را درمنطقه تضمین کند.زیرا در نتیجه این امر,توسعه اقتصادی و دم و کراسی در ت رکیه تقویت شده و زمینه های ایجاد یک نظام با ثبات سیاسی در منطقه حیاتی فراهم خواهد شد. 

صفحه 26:
Ic مآخذ: الف) منایع فارسی ۲) آندرو ریئولزبین رایلی و آندرو الیس ودیگران؛ دانشنامه نظام های انتخاباتی؛ ابوذر رفیعی قهسارهتهزانپژوهشکده مطا لعات راهبردیر ۱۳۹۰ ۲) باشگاه اند آشتی مذهب وسیاست در نو کی “ا را سوت ارانوی تاوراله ات که ولحدودبت ها واللاریت ها ابرانه درو لبکده تخفیق استراتزیکتهران»/۱۳۸۷ ۴ صولت؛ رضا :نقش کار کرد ۱ المللی ابرار معاصر تهران» ۱۳۸۴ راب سیاسی درات رکیه کتاب آسیا(وییه مسائل ترکیه»تهرآن موسسه فزهنگی مطالعات ین ۵ قادری؛ حاتم:؛اندیشه های سیاسی قرن بیستم:تهران,سمت. *) قهرمان ‎Sel Whey Uy‏ اقتصادی در ترکیه وچالش های, پی وتحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران»ر۱۳۸۴ اب آسیاء‌تهران موسسه فرهنگی مطالعات پیش رو ۷ قهرمان پون رحمان » تاثير انقلاب اسلامى بر تركيه: فصلنامه مطالعات خاورمیانه‌سال هفتم: شماره ۶ زمستان ۱۳۷۹ ۸) عالم عبدالرحمان» ؛بنیاد های علم سیاست.تهراننشر ‎WAY Gg‏ 

صفحه 27:
ی ‎oy‏ - P1mg Deniir. “A Failure Story: Politics and Financial Liberalization in Turkey, Revising the Revolving Door Hypothesis,” World Development. Vol.32. No.5. 2004 y- Edniond Bmke, 4bougMs on the coos. of Present Oiscontent,a in die of Edmand Bure, vol. 2. (todon: Hollniw & lopt. 1949) vol. 2. p. 82. 3- j..A-schumpeter,Capitallism,Socialism and Democracy,5thed.london Allen unwin,1650. ¥- http://www.zaman.com.Ir. o- http://www.yenisafak.com.tr/go2.html. »- httpi/www.webo4.mihr.comilurkce. 

صفحه 28:
Download from Dreamstime.com 

استاد گرامی : جناب آقای دکتر دبیری مهر گردآورندگان : حزب اهلل شهنوازی زهرا فداکار یارمحمدی مقدمه: گفته می شود که نظام سیاسی ترکیه از درون خالفت اسالمی بیرون آمد و رنگ لعاب سکوالر به خود گرفت .اینکه این کشور بخشی از هویت وموجودیت خود را مرهون نظام خالفت وبخشی دیگر را مرهون آموزه های سکوالریسم بوده است،خود متضمن توج,,ه بیش,,تر ب,,ه ساختار سیاسی ترکیه از بدو موجودیت این کشور است .قراین ونشانگان موجود حکایت از آن دارند که از همان سال‌های نخس,,,,ت قرن بیستم که منازعه نظام کهن و اندیشه‌های جدید در ترکیه وارد مراحل پایانی می‌شد ،دو جناح به ظاهر متضاد در برابر یکدیگر صف‌آرایی کردند .در یک سوی منازعه ،بقایای حکومت عثمانی یا خالفت ایستاده بود و در سوی دیگر افسران جمهوری‌خ,,واه .تص,,ویر ب,,یرونی این منازعه این بود که گروه‌های واپسگرا و نوگرا به جدال برخاسته‌اند.از سوی دیگر پیون,,دهای ت,,اریخی این کش,,ور با مغرب زمین متض,,من پذیرش آموزه های سکوالر در بطن نظام سیاسی واجتماعی شد .این الزام ،ترکیه را به تدریج با سپهر فرهنگی غرب آشنا کرد .این بازی به صورت طبیعی ،عثمانی را که از اوایل قرن بیستم دیگر «مرد بیمار» خوانده می‌شد ،به سوی سپهر فرهنگی غرب س,,وق می‌داد.حک,,ومت ترکیه جدید که در سال ۱۹۲۴شکل گرفتدر واقع برآیند و محص,,ول این تنازعات و تح,,والت ب,,ود .این حک,,ومت ،دین را از دولت ج,,دا کرد در دهه ۱۹۷۰نظامیان آخرین تالش‌ها را برای تحکیم قدرت خود به کار بستند. در دهه ۱۹۸۰اصالحات عصر تورگوت اوزال انجام شد و به افزایش اعتماد بین ارتش و سیاستمداران انجامید و در دهه ۱۹۹۰به م,,وازات افزایش اعتماد بین ارتش و سیاسیون ،انگاره‌های ایدئولوژیک رنگ باختند و کارآمدی جای ایدئولوژی را گرفت .این تحول باعث ش,,,د سه حزب سیاسی عمده ترکیه یعنی مام‌میهن ،راه راست و جمهوریخواه خلق ،به تدریج از قالب‌های پیشین در آیند و مبنای کار خود را نه جدال فکری بلکه کارکردگرایی قرار دهند. این رویه جدید ،بیش از هر حزب و گروهی به نفع اسالمگرایان ترکیه شد .اسالمگرایان که در تمام دوران ترکیه جدید ،تا همین اواخر از قدرت دور بوده‌اند بهتر از هر حزبی می‌توانستند با ادعای تحول وارد گود سیاسی شوند. تحوالت سیاسی ،رشد و توسعه اقتصادی دوران اخیر ترکیه جراحی اقتصادی ترکیه به وسیله تورکوت اوزال بود .شاید بتوان این دهه را کلیدی ترین فرص,,ت ب,,رای روی ک,,ار آم,,دن حزب عدالت وتوسعه بود. محتاج به توضیح است که جراحی اقتصادی اوزال بدون معایب موجود بر فرایند و روندهای اقتصادی ترکیه میسر نب,,ود .از روی تاکید باید خاطر نشان کرد که معایب موجود ،مربوط به فاصله ده,,ه ۵۰ت,,ا اواخر ده,,ه ۷۰ب,,ود ک,,ه ترکی,,ه را گرفت,,ار مصائب اقتصادی کرده بود.در حقیقت از دهه ۵۰تا اواخر دهه ،۷۰اقتصاد ترکیه همانند اقتصاد بس,,,یاری از کش,,,ور های در حال توسعه،اقتصاد مبتنی بر جایگزینی واردات بود که در آن کنترل تجارت،ارز خارجی واعتبارات بانکی توس,,,,ط دولت، اصلی ترین ویژگی اقتصادی بود و باعث بدتر شدن موازنه حساب جاری و منفی ش,,دن نرخ به,,ره می گردی,,د .افزون ب,,ر این،انباشت سرمایه به جای آنکه مبتنی بر بازار باشد ،به شدت وابسته به سیاست های دول,,تی وعرص,,ه سیاس,,ت ب,,ود .در این راستا کارآفرینان کامًال وابسته به دولت و بورکراسی بودند و به جای بهره گیری از فرصت های ایجاد شده توسط بازار،در صدد استفاده از یارانه های دولتی بودند .این فضای سیاسی و اقتصادی باعث رشد رفتار های رانت جویانه در میان تجار و مردم شد. تورکوت اوزال که بعد از استعفای دمیرل در سال ۱۹۷۱در واشگتن ،شغلی در بانک جهانی پیدا کرد ،از تجارب سامان اوغل,,,,و یک اقتصاد دان ترک در بانک جهانی بهره فراوان برد .اوزال بعد از بازگشت به ترکیه ،مدیر یک بخش خصوصی اقتصادی شد و طی آن توانست سیاست اقتصادی دولت نظامی وقت را که مبتنی بر اقتصاد بود ،به پیش برد .اودر انتخابات سال ۱۹۸۳با حزب تازه بنیاد خود،حزب مام میهن توانست در انتخابات برنده شده و نخست وزیر شود .اوزال بع,,د از نی,,ل ب,,ه مق,,ام نخس,,ت وزی,,ری، توانست با استفاده از تجارب موفقیت آمیز برخی از کشور های آمریکای التین از جمله آرزانتین ومکزیک در پیشبرد اصالحات اقتصادی وخصوصی سازی کمک شایانی به اقتصاد ترکیه کند،مزید آن او توانست با حاشیه نش,,,ین کردن نسبی نخبگ,,,ان دولت گرا،زمینه انجام اصالحات اقتصادی را فراهم کند.به عبارت دیگر مجاهدت ومساعی اوزال موجب گردش ب,,,,ه چپ در رویکرد های اقتصادی شد ،به این معنی از رویکرد های سوسیالیستی به رویکرد های نئولیبرال روی آورد .به این ترتیب معمار اص,,الحات اقتصادی در ترکیه نهاد بوروکراتیک قدرتمندی را ایجاد کرد که مستقیمًا به دف,,تر نخس,,ت وزی,,ری وص,,ل ب,,ود و مس,,تقل ازسایر سازمان ها عمل می کرد .هدف اوزال از این کار ،رفع موانع داخل حکومتی بر سر راه خصوصی سازی بود .اهمیت سیاست های نئولیبرال وسیاست های آزاد سازی دوران اوزال از آنجا ناشی می شد که جامعه ترکیه از زمان عثمانی یک جامع,,ه دولت مح,,ور پدر ساالر بود و این میراث مرده ریگ در دوران جمهوری هم تداوم پیدا کرده بود ،باید خاطر نشان کرد که ج,,,راحی اقتصادی اوزال پیامد هایی نیز داشت که تضعیف سنت دولت ساالری،ظهور سرمایه سبز آناتولی ،تقویت بخش خصوصی وتضعیف نسبی میراث کمالیسم از نشانگان بارز آنند.  )۱حزب عدالت توسعه :تجربه جدید در نظام سیاسی ترکیه: در حقیقت با به قدرت رسیدن حزب عدالت وتوسعه در سال ۲۰۰۲از ی,,ک س,,و با پ,,ذیرش پیش,,نهاد عض,,ویت ترکی,,ه در اتحادیه در سال ۱۹۹۹و از سوی دیگر با میراث به جای مانده از بحران مالی ۲۰۰۰ت,,ا ۲۰۰۱همراه ب,,ود .در چ,,نین بس,,تری حزب عدالت وتوسعه با در درس گرفتن از برخی از تجربیات موف,,ق و ن,,یز از ب,,رخی اش,,تباهات احزاب رف,,اه وفض,,یلت از شکاف های اجتماعی موجود در جامعه ترکیه ونیز نا رضایتی مردم از احزاب برسر قدرت نهایت استفاده را برد و توانس,,ت اکثریت مطلق را در پارلمان ترکیه به دست آورد که در نوع خود طی یک دهه گذش,,ته امری بی سابقه ب,,ود .اردوغ,,ان با آگاهی به این امر نزدیکی هر چه بیشتر به اتحادبه اروپا و آغاز مذاکرات الحاق را در سر لوحه برنامه ها وسیاست خ,,ارجی خود قرار داد تا بتواند در عرصه داخلی مخالفان خود را غیر مستقیم تحت فشار قرار ده,,,,د .با این حال رهبران حزب ب,,,,ه خوبی واقف بودند که پیروزی،تضمین کننده موفقیت آنان نیست .این حزب در زمان تبلغات انتخاباتی شعار هایی متعددی چون اقتصادی سیاسی واجتماعی را مطرح کرده بود .در دل شعار های سیاسی او ،مول,,ف هایی چ,,ون:عرض,,ه دموکراس,,ی نمایندگی ،انتخابات آزاد ،مبارزه با تروریسم و عرضه اسالم گرایی نوین و ترویج فرهنگ تسامح نسبت الئیتس,,ه و م,,یراث کمالیسم و بسیار دیگری از مولفه های سیاسی وجود داشت که به نظر می رسید شرط الزم وک,,,افی رش,,,د اقتصادی و مآًال اهداف غایی که همان پیوستن به اتحادیه اروپا می باشد،بوده است.  )۲حزب عدالت توسعه :برنامه ها واستراتژی ها )1افزایش توان اقتصادی در سایه اتخاذ سیاست های واقع‌گرایانه از جمل ه نک ات مبرز این دوره ترکیه است که با سیر صعودی تولید ملی و افزایش سرمایه گ ذاری و حضور در صنایع مختلف و فعال سازی تجارت خارجی در ده سال اخیر حاص ل گردیده است .در عین حال ایجاد مزیت‌های نسبی در عرصه تجارت ،بانک داری و خدمات عمومی و ایجاد دانش و تکنولوژی روز برای ایجاد درآم دهای بیش تر از نکات مهم بوده است. ) ۲کمرنگ کردن نقش نظامیان در تصمیم سازی سیاسی از جمله دیگر اق دامات حزب عدالت و توسعه در راستای چرخش روال عمومی جامعه تعبیر می‌شود چ را که در گذشته نه چندان دور همیشه سایه نظامیان و امرای ارتش در جای جای تصمیمات در ترکیه بروز ظهور داشته  )۳تسهیل شرایط زندگی با کاهش نرخ تورم به حدود ۷درص د ،افزایش حق وق در بخش‌های مختلف جامعه به همراه کاهش بدهی‌های خارجی و در مقابل افزایش سرمایه گذاری در داخل و سیر صعودی‌آورده ترک‌های مقیم خارج و ایجاد شرکت های متعدد متنوع فعال‌ ترک ب رای اشتغال در فضای کسب و کارحتی در بیرون مرزها و فرصت سازی بهین ه درتمامی نق اط قاب ل دسترسی این کشور سبب شد تا متغیرهای نزولی این کشور در دهه‌های گذشته به س یر ص عودی تغییر جهت دهد و از ترکیه قدرت هفدهم اقتصادی جهان را بسازد. )۴حوزه سیاست خارجی فعال همراه با واقع‌گرایی از دیگر محص والت دوره حاکمیت حزب عدالت و توسعه است که تا کنون توانسته است برکات زیادی برای ترکیه به بار آورد چ را ک ه آنکارا در روز اول حاکمیت ع دالت وتوس عه توانس ته ب ود ب ه سرپل‌های جدی د خاورمیان ه و کشورهای اسالمی متصل شود و ب ه ن وعی چرخش ی ۱۸۰درجه‌ای از نظ ام بین‌ا‌لمل ل ب ه نظ ام منطقه‌ای داشته باشد همزمان با افزایش نقش بازیگری خود در س طح منطق ه و بین‌المل ل از این طریق به ایجاد فرصت‌های جدید نیز نائل شوند که مجموعه قراردادهای اقتصادی با کش ورهای اسالمی ،عرب و حتی شرق دور و روابط به جای مانده از گذشته با غرب توانسته است بنگاه‌های اقتصادی این کشور را به شدت شکوفا کرده و کوک آن را برای حضور قدرتمندان ه در می دان ساز نماید.  )۵حزب عدالت و توسعه برای سال ۲۰۲۳با محوریت مسائل اقتصادی ،آزادیهای فردی و اجتماعی و ارتقای جایگاه این کشور با ایجاد شبکه ارتباطات بین المللی برنام ه های کالنی را ب رای آین ده دارد ک ه توجه بسیاری از مردم را به خود جلب کرده است. ) ۶شخصیت کاریزماتیک اردوغان به جهت قابلیت های فردی و برخورداری از یک پشتوانه قوی سیاسی و تشکیالتی بنام حزب و عدالت و توسعه در رقابت های نفس گیر انتخاباتی سبب ش ده مردم و الی ه های اجتماعی و حتی احزاب و گروه های سیاسی رقیب به جدیت حزب عدالت و توسعه در سیاس ت و حض ور در قدرت واقف شوند. )۷سیرصعودی جایگاه حزب عدالت وتوسعه به همراه خس تگی ناپ ذیری مردان سیاس ت درآن ب ر ادام ه حاکمیت در کنار دیدگاههای سیاسی واقتصادی جدی د از جمل ه تغی یر ق انون اساس ی ،افزایش حق وق وآزادیهای فردی و اجتماعی ،تدوین نقشه راه برای آمادگی جهت برگزاریجش ن ص دمین سال تاس یس جمهوری ترکیه وتغییر سیستم سیاسی از نظام پارلمانی به ریاست جمهوری از جمله راهکارهایی اس ت ک ه می تواند آرای باالیی از مردم را به حساب آک پارتی واریز نماید. ) ۸درعین حال احزاب رقیب به دالیل مختلف از جمله رقابت های درونی ،جایگاه متوسط اجتماعی ،ب روز فساد در سران آن و در برخی موارد نمایندگی بخش ک وچکی از جامع ه و ح تی اقلیت ها دارای وزن و جایگاه مهمی در رقابت سیاسی با حزب عدالت و توسعه نیستند.  )۳الزامات تحوالت سیاسی حزب عدالت وتوسعه: حزب عدالت وتوسعه نسبت به دولت‌های قبلی دو وجه تمایز داشت .اول اینکه نخستین حزبی بود که در دو دهه اخیر توانسته بود دولت مستقل و بدون نیاز به دیگر احزاب تشکیل دهد و دوم اینکه به صراحت از مشی اسالمی خود دفاع می‌کرد مبنای کار خود را بر تحوالت سیاسی در ابعادی چون عرضه دموکراسی نمایندگی،وجود انتخابات آزاد،احزاب سیاسی و وجود مطبوعات مستقل ،جنگ با تروریسم(ک.گ.پ)، اسالم گرایی نوین و ترویج فرهنگ تسامح نسبت الئیتسه ومیراث کمالیسم مآًال در جهت رشد وتوسعه اقتصادی و مبارزه با فساد گذاشت .این برنامه ها با اقبال عمومی روبه‌رو شد و به دولت جدید فرصت داد ،برنامه‌های اصالحی دهه ۱۹۸۰که در کشاکش احزاب سیاسی رنگ باخته بود ،بار دیگر احیا شوند. الف) عرضه دموکراسی نمایندگی دموکراسی )Democracy( ،یک روش حکومتی است برای مدیریت کم خطا بر مردم حق مدار در زمان صدارت حزب عدالت وتوسعه،در حیات سیاسی خود اجرا کرده است .دولت مردان این کشور اصل تسامح،انتخابات،انتخابی بودن حاکمان ،نسبی بودن اصا دموکراسی،تعدد احزاب ونظام تکثر گرایی،جدایی دین از سیاسیت واصل تفکیک قوا را پذیرا شده اند و عدول از آن را مخالفت با دموکراسی می دانند.اما ویژگی اصلی دموکراسی در ترکیه دموکراسی نمایندگی است .به هر حال ترکیه گذار به دموکراسی را تا حد زیادی پشت سر نهاده و در کار تثبیت دموکراسی است. ب) وجود انتخابات آزاد ویژگی هایی است .این ویژگی ها عبارتند از: -1حق داشتن یک رای :کسانی که واجد شرایط برای انتخاب کردن هستند می توانند یک رای به صندوق بیاندازند. -2برابری :هر انتخاب کننده تنها می تواند یک بار یک رای بدهد و همه رای‌ها برابر می باشند و یکسان شمرده می شوند. -3مخفی بودن رای :در جریان و پس از انتخابات می باید همه انتخاب کنندگان اطمینان داشته باشند که این که به چه کسی رای داده اند مخفی می ماند -4تقلب در رای: ) ۵.کنترل انتخابات :هر انتخاب کننده حق این را دارد که هر زمان که بخواهد درستی شرایط نام برده در ۱تا ۴را برای اطمینان خود کنترل کند. ج) احزاب سیاسی احزاب سیاسی گروه سازمان یافته شهر وندانی است که دارای نظریات سیاسی مشترکند و با عمل به مثابه یک واحد سیاسی می کوشند بر حکومت تسلط یابند با توجه به بررسی های و پژوهش های انجام گرفته ،مشخص شده است که از گذشته تا کنون حدود ۳۳حزب در داخل کشور ترکیه فعالیت داشته اند که برخی از آنها احزاب اصلی وبرخی دیگر در واقع به نوعی وابسته به این احزاب بوده وفعالیت سیاسی داشته اند. از مهمترین احزاب سیاسی در ترکیه می توان به احزابی چون :حزب مام میهن ،حزب دموکراسی خلق ،حزب عدالت ،حزب بزرگ ترکیه ،حزب کمیته وحدت ملی ،حزب دموکراتیک،حزب دموکراسی،حزب چپ انقالبی ،حزب دموکرات ،حزب کارگران مستقل وآزاد،حزب کارگران کردستان ،حزب رفاه ،حزب گرایش اسالمی،حزب اجتماع بزرگ ،حزب چپ دموکراتیک ،حزب جمهوری خلق،حزب راه راست ترکیه ،حزب عدالت وتوسعه نام برد. د) مطبوعات مستقل روزنامه به طور خاص و مطبوعات به طور عام در تکوین افکار عمومی بسیار موثرند. برای نشان دادن اهمیت سیاسی مطبوعات بود که بر آن نام رکن چهارم دموکراسی نهادند .لیپمن روزنامه را کتاب مقدس دموکراسی نامید .روزنامه در دولت دموکراتیک نو نیروی شگرفی استودر توسعه دموکراسی سهم فراوانی داشته است. برخی از معروفترین روزنامه ملی ترکیه به قرار زیر است:باکیر کوی پستاسی ،حریت، صاباح،زامان(زمان) ،فاناتیک ،تاکویم(تقویم) ،پاس فوتو ماچ ،ملیت، واطان(وطن)،ترکیه،آکشام،شوک ،وتاکیت،جمهوریت ،بیرگون ،اوزگورگوندم،اورتا دوغو،رفرانس،یئتی آسیا ،اونچه واطان(وطن)،اورنسل ،یئتی مساج ،دونیا(دنیا) هورسس. س) جنگ با تروریسم جنگ با تروریسم یا جنگ علیه ترور یک رشته عملیات جنگی است که ایاالت متحده آمریکا به همراه تعدادی از هم‌پیمانانش مثل بریتانیا به منظور نابود کردن گروه‌های تروریستی و دولت‌های حامی آنها ،آغاز کردند. قراین ونشانگان حکایت از آن دارند در شرایط کنونی ترکیه در دو جبهه در حال مبارزه با تروریسم است .جبهه اول مبارزه بیشتر رنگ و لعاب داخلی دارد که در مواجهه با پ.ک.ک ،پژاک وارگنه کن جریان می یابد و در جبهه دوم ترکیه در گیر جنگ و مبارزه با تروریسم در قالب مواجهه با القاعده می باشد .به هرتقدیر حاصل این مبارزات هر چه باشد به سود سیما وماهیت اقتصاد ترکیه است ش) اسالم گرایی نوین وتوجه به میراث الئیسیته وکمالیسم ترکیه وارث تاریخ پرفراز و نشیبی در مقایسه با اسالم ،غرب و اندیشه های سکوالریستی ، ملی گرایی و چپ گرایی بوده است. از دورانی که با فروپاشی خالفت عثمانی (که در لوای دین اسالم توجیه می شد) با روی کار آمدن اسالم گراها با رأی مردم در ترکیه (در قالب احزاب رفاه ،فضیلت و عدالت و توسعه) مردم این کشور تجربه های سخت و مفیدی را پشت سر نهادند که دوران حاکمیت آتاتورک و برنامه اسالم زدایی و تحمیل یک حکومت سکوالر بر مردم مسلمان ترکیه از نقاط کلیدی تحوالت سیاسی و فکری این کشور به شمار می رود.  )۴رشد وتوسعه اقتصادی ناشی ازنشانگان تحوالت سیاسی ترکیه در دوران اخیر به عنوان مقدمه کار باید اشاره کرد،اقتصاد ترکیه آمیزه ای از یک اقتصاد صنعتی مدرن با اقتصاد کشاورزی است .طبق آمار سال ۹/۳۵ ،۲۰۰۴در صد نیروی کار در بخش کشاورزی۸/۲۲، در صد در بخش صنعت و۲/۴۱درصد در بخش خدمات مشغول هستند .بر اساس آمار ۲۰۰۲ نزدیک به ۲۰درصد جمعیت زیر خط فقر هستند .همچنین در سال ۲۰۰۴سرانه تولید ناخالص داخلی ۷۴۰۰دالر بود که در مقایسه با کشور های صنعتی اروپا فاصله زیادی دارد .همین طور مطابق گزارش موسسه آمار دولتی،کل نیروی کار شاغل در ترکیه در سال۸/۲۱ ،۲۰۰۴میلیون نفر و نرخ اشتغال ۶/۴۳در صد بوده است .در همین سال نرخ بیکاری نزدیک به ۱۰در صد وجمعیت بیکاران در حدود ۴/۲میلیون نفر بود .در مقایسه با دوران پیش از قدرت گرفتن حزب عدالت وتوسعه آمار ها بهبود قابل مالحظه ای نشان داده اند. مشخصه های اقتصادی ترکیه در قبل از ادوار اخیر رشد کمتر،تورم بیشتر و بهب ود در عملکرد و بازده بازرگانی خارجی می باشد .تولید نا خالص ملی در سال ۹۱با ۳درصد در مقایسه با سال ۹۰با ۷/۹درصد رشد کمتری داشت .مشکالت مالی و عدم اطمینان ثبات در بازار به علت تشدید بحران خلیج فارس در نیمه اول سال و افزایش نرخ های بهره و ارز خ ارجی در پی آن ،باعث رکود در فعالیت های اقتصادی گردید .بخش صنعتی با ۲/۳درصد رشد نسبت به سال ۹۰با ۱/۹ درصد رشد،در صد پایین تری را نشان می داد .صادرات ترکیه ۱۳میلیارد و ۵۹۳میلی ون دالر و واردات آن ۲۱میلیارد و ۴۷میلیون دالر بود،و در نتیجه کسری تجاری خارجی با ۴/۲۰درص د کاهش نسبت به سال ۹۰به ۷میلیارد و ۴۴۰میلیون دالر رسید .س هم کش ور های( ) OECDاز کل صادرات ترکیه از ۶۸درصد به ۶۵درصد کاهش و سهم این سازمان از واردات ترکیه از ۶۴ درصد به ۶۷درصد افزایش یافت .حساب های جاری سال ۱۹۹۱با ی دالری روبه رو بود ،در حالی که در سال ۹۰کسری ۲میلیارد و ۶۲۵میلی ک مازاد ۲۷۲میلی ون ون دالری در تراز پرداخت ها داشت .این مازاد ناشی از کاهش کسری تجاری و همچنین کم ک های بالع وض خارجی بود رشد اقتصادی که در سال ۸/۷ ،۲۰۰۲در صد و در سال ۹/۵ ۲۰۰۳درصد بود ودر سال ۲۰۰۴به ۹/۹درصد رسید .که ناشی از توجه وجهد بلیغ ترکیه به تحوالت سیاسی در ابعادی چون :عرضه دموکراسی نمایندگی،وجود انتخابات آزاد،احزاب سیاسی و وجود مطبوعات مستقل ،جنگ با تروریسم(ک.گ.پ) ،اسالم گرایی نوین و ترویج فرهنگ تسامح نسبت الئیتسه ومیراث کمالیسم بود .در سال ۲۰۰۴ترکیه در میان کشور های عضو سازمان توسعه و همکار های اقتصادی بیشترین نرخ رشد اقتصادی راداشت .مهمترین دلیل این افزایش نرخ رشد افزایش سرمایه گذاری در بخش خصوصی بود از زمان وعده اروپا در مورد آغاز مذاکرات پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا در ۱۷دسامبر ۲۰۰۴نرخ جذب سرمایه در ترکیه افزایش محسوسی داشته است. نتیجه گیری واستنتاجات نظری در این میان با توجه به عرضه دموکراسی نمایندگی،وجود انتخابات آزاد،احزاب، مطبوعات ،مبارزه با تروریسم وآشتی مذهب ودموکراسی واحترام به میراث کمالیسم ،به عنوان نشانگانی از تحوالت سیاسی آنهم برای رشد و توسعه اقتصادی بیشتر تالش برای پیوستن به اتحادیه اروپاست اما پیشرفت های عمده در روابط این دو به طور رسمی از دهه ۱۹۵۰آغاز شد .در خواست رسمی ترکیه برای پیوستن به جامعه اروپا در ۱۴آوریل ۱۹۸۷ارائه شد.از ۱۲دسامبر ۱۹۹۹ ترکیه به طور رسمی به عنوان کاندیدای عضویت در اتحادیه اروپا شناخته شد.با این حال روند مذاکرات برای الحاق ترکیه از ۱۳اکتبر ۲۰۰۵آغاز شد،روندی که به یک دوره ۱۰ساله از مذاکرات مشروط شده است. نکته مهم برای ترکیه و دولت مردان قبل از حاکمیت حزب وعدالت وتوسعه آن بود که ساختار های اقتصادی،سیاسی واجتماعی ترکیه عامل اصلی تداوم عدم همگرایی میان این کشور با اتحادیه اروپا بوده است.اما هم اینک رهبران حزب وعدالت وتوسعه خوب می دانند که نگاه اتحادیه اروپا به تحوالت جهان بیشتر یک نگاه اقتصادی است تا سیاسی تحت بهترین شرایط ترکیه می تواند در دهه پیش رو همکاری های مش ترک خ ود را با اتحادیه اروپا گس ترش ده د .از این منظر اتحادی ه اروپا نقش مثب تی در پیشبرد رون د اصالحات اقتصادی در ترکیه ایفا کرده است .از طرف دیگر تشکیل حکومت توس ط حزب عدالت و توسعه و داشتن اکثریت در پارلمان و از سرگیری تحوالت سیاس ی از س وی این حزب ،اعتماد سرمایه گذاران به بازارهای مالی ترکیه را افزایش داده و م وجب افزایش سرمایه گذاری خارجی در این کشور شده است .بررسی شاخص های اقتصادی کالن در ترکیه در سال های اخیر موید این امر بوده است .قراین نشان داده است ک ه ب ه جهت از سرگیری تحوالت سیاسی سالهای حکومت حزب عدالت و توسعه از پایان سال ۲۰۰۲ترکیه را قوی تر از هر دوره دیگری در مسیر تغییر و تحول قرار داده است به همین خاطربسیاری از روشنفکران و گروههای مختلف درترکیه از اردوغان و دولت او حمایت می کنند. این امر مورد توجه قرار می گیرد که در سالهای آینده دیگر مسئله ،موضوعی چ ون خطر کودتای نظامی ارتش و یا مسئله منع حجاب در ترکیه نخواهد بود ،بلکه موضوع مهم ی ک قانون اساسی جدید و توسعه و پیشرفت و به وجود آمدن دستاوردهای دموکراسی جدید و برقراری شکل جدید دموکراسی در این کش ور خواه د ب ود .در این راس تا،اردوغ ان در راستای منافع ملی ،کشوری ساخته است که اکنون ثروتمندتر و باثبات تر از گذشته اس ت. مشارکت سیاس ی مردم آن افزایش یافت ه و نقش منطق ه ای و پرس تیژ بین المللی ،آن را چشمگیر تر کرده است .سایر عوامل تاثیرگذار بر آین ده و نقش جهانی ترکی ه عبارتن د از: موقعیت ژئواستراتژیک این کشور میان اروپا و خاورمیانه.،توسعه خطوط هوایی بین المللی بویژه خطوط هوایی ( )Turkish Airwaysبا مرکزیت اس تانبول ،رش د اقتصادی همپای چین و هند ،قرار گرفتن در جرگه هفدهمین اقتصاد ب زرگ جهان ،عض ویت در ،G20عضویت در ناتو آنهم به عنوان بزرگترین ارتش ناتو بع د از آمریک ا ،افزایش نقش پررنگ و تاثیرگذار در خاورمیانه و در قبال اسرائیل و حمایت از فلس طین .ه دف عالی ترکیه تا سال ۲۰۲۳که صدمین سال تاسیس جمهوری دراین کشوراست،آنست که ب ه یکی از ده کشور پیشرفته جهان تبدیل شود. در این زمینه با توجه به زمینه های همگرایی ترکیه به ویژه در بخش نظامی با آمریک ا ،این کشور می تواند نقش قابل مالحظه ای را در پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا ایفا کن د .بن ابر این یکی از دغدغه های مهم آمریکا در روابط با ترکی ه،پیوس تن این کش ور ب ه اتحادی ه اروپاست .به همین دلیل این کشور در دوره های مختلف فشار هایی را ب ر اتحادی ه اروپا وارد کرده است.از جمله در مورد پیوستن ترکیه ب ه اتحادی ه گمرگی با اروپا در سال ۱۹۹۵٫طی چند سال گذشته نیز آمریکا به یونان فشار آورده تا از طریق م ذاکره مش کالت خود را با ترکیه حل کند .گرچه این اقدامات منجر به اصطکاک در روابط آمریکا و برخی کشور های اروپایی شده است،ولی از نظر این کشور پیوستن ترکی ه ب ه اتحای ه اروپا می تواند منافع استراتژیک آمریکا را درمنطق ه تض مین کن د،زی را در نتیج ه این امر،توس عه اقتصادی و دموکراسی در ترکیه تقویت شده و زمینه های ایجاد یک نظام با ثبات سیاس ی در منطقه حیاتی فراهم خواهد شد. منابع و مآخذ: الف) منابع فارسی ) ۱آندرو رینولز،بن رایلی و آندرو الیس ودیگران ،دانشنامه نظام های انتخاباتی ،ابوذر رفیعی قهساره،ته,,ران،پژوهش,,کده مط,,ا لعات راهبردی۱۳۹۰٫، )۲باشگاه اندیشه،آشتی مذهب وسیاست در ترکیه. )۳رض,,ا زاده ،س,,خاوت ،اس,,تراتژی خاورمیان,,ه ای ترکی,,ه ومح,,دودیت ها ومطل,,وبیت های ای,,ران ،ته,,ران،پژوهش,,کده تحقیق,,ات استراتژیک،تهران۱۳۸۷٫، ) ۴صولت ،رضا، ،نقش وکار کرد احزاب سیاسی در ترکیه،کتاب آسیا(ویژه مسائل ترکی,,ه)،ته,,ران ،موسس,,ه فرهنگی مطالعات بین المللی ابرار معاصر تهران،۱۳۸۴، ) ۵قادری ،حاتم ، ،اندیشه های سیاسی قرن بیبستم،تهران،سمت. )۶قهرمان پ,,ور ،رحمان ،اص,,الحات اقتصادی در ترکی,,ه وچالش های پیش رو ،کت,,اب آس,,یا،ته,,ران ،موسس,,ه فرهنگی مطالعات وتحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران۱۳۸۴٫، ) ۷قهرمان پور ،رحمان ، ،تاثیر انقالب اسالمی بر ترکیه ،فصلنامه مطالعات خاورمیانه،سال هفتم ،شماره ،۴زمستان۱۳۷۹٫ ) ۸عالم عبدالرحمان ، ،بنیاد های علم سیاست،تهران،نشر نی۱۳۸۱٫، ب) منابع التین – P1mg Deniir. “A Failure Story: Politics and F inancial L iberalization in Turkey, Revising the Revolving Door H ypothesis,” World Development. Vol.32. N o.5. 2004 ۲- E dniond Bmke, 4bougM s on the coos. of Present Oiscontent,a in die of Edmand Bu*e, vol. 2. (todon: H ollniw & I opt. 1949) vol. 2. p. 82. 3-j..A.schumpeter,Capitallism,Socialism and Democracy,5thed.london Allen unwin,1650. ۴- http://www.zaman.com.I r. ۵- http://www.yenisafak.com.tr/go2.htmI . ۶- httpi/www.webo4.mihr.comilurkce.