صفحه 1:
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در کشورهاي مختلف جهان
سس
صفحه 2:
۷ Fe ese Senay
مقدمه
| I i ain PAS 1 7
ld Ree See Mae ee Sede coc Me at SY eyo eS ES eT TD
Pen Yor h Oo RN: Er OM RC OM I) rarer eTecm اا a Ore Ue Bae veray
SOTO eM SL LEE De Pee MIST Ce SET NT م met ney
و Pen SS eee SY CeCe) Toe Te Scot oe Serta Yo]
BIS ا م eS Sirs ere sen
00 037
۱ ene leek DeLee fae oe]
POLST STS eee Re De TeNe Pen heen ben Eee rr DEY: tor ate Seg
eRe tect peste
صفحه 3:
1 nee ge
و
آمریکا برمبنای نظریه "پیشتازی برای پیشوایی " همواره کوشیده است در تمامی زمینهها
۱
۱
دارد. وظایف این معاونت در دو گرروه کلی "سازمانهای دفاعی" و "خدمات نظامی" قرار میگيررد. در ذیل این
معاونت, چندین مدیریت قررار دارد که ذیل هر یک چندین سازمان قرار دارد. "مدیریت تحقیقات دفاعی و مهندس ی"
ene م ا ا Fe
بلندمدت تحقیقاتی کشور, پروژهها را تعریف وبه اجرا میگذارد.
۱
م ااا Lele SD) BE Lime Yee ۱
آینده ) ارتباط دارند. دوم اینکه دارای ریسک بسیار بالایی میباشند که سرمایه گذاری در آنها از عهده بخشهای
br tanec) Toman ee Se reer ۱
برگشت بسیار بالایی هستند.
0 itm Ye ea SBS Leb ead elt mee Sete ea Tea E RUC
PSS beets er ryan ene eine SPE EY Siero?
Shae
won Galas)
صفحه 4:
1 nee ge
سس
3
0
١ اين كشور ماي هكذارى ضراوانى
میدهد که هدف اصلی از آنها حفظ ی
کشور) و اجتتاب از عافلگیری |
دا
es Ae enone ا د لطر
تحقيقات در داخل خود وزارت دفاع (داريا ) انجام مىيذيررند و بعضاً
۲ از مهمترین حوزههای تحقیقاتی وزارت دفاع آمریکا میتوان این موارد را برشمرد:
Fee Cee CRED nna ec Brae ceed SC eee EA slag
بر رو ری
|۱7 EE LTE et ve OS LCS ACT read
مستقیم مغر انسان و ماشینها (سیستمهای تسلیحاتی )
tented ا ا ل
- سیستمهای واکنش سریع (آنی ) به کمک حسگرهای پیشرفته و پردازشگرهای فوقسریع
- فناوریهای زیرسیستمی همچون الکترونیک نوری و فناورینانو
صفحه 5:
1 nee ge
ed
ee en
Be meee SSE PP eet ve RE cbs ee ee AC OTC ei
: جتگهای نامتقارن کشورها و گروههای کوچک و ضعیف
] ae eel one Ie eo ed eM ae iad
pr
ارچهسازی کار کردی و فناورانه, کاهش زمان توسعه و تبدیل به آفناوری, سیستم و محصول و
شبكسازى ماهوارهاى جهانى براى واكنش سريع و بموقع, ايجاد سيستمهاى مقرو نبهصرفه و مشت رك (براى
۱
۱۳
4 تقويت وتكيه ب مطالعات فكررى كسترده انديشكادهاى وابسته ومستقل (داراى تخصصهاى جند رشتهاى فعال
NCO ame 1
iN aurea es و muertos 7
5. ايجاد وارايه ننشهاى اجتماعى برجستهتى به سازمانهاى دفاعى و سازمانهاى وابسته
ات
صفحه 6:
1 nee ge
۳
0
00 ti Dy ere Been GATS Peer Ce Tee eS ya ers haa
| nls le Ie Cree) ee EOL IS ed
پروژه توانمند در کنار فعالیتها از مهمترین رویکردهای حاکم بر وزارت دفاع است.
و
Cee eBay ۱
BOE eS Ny SE aS ere ee Come eee) Pome ce oi lB aera ee Te eos On COTY
۹ ED Peer) BY ae
٩ تحتیتات مشترک و خطشکنیهای فتاوری در دارپا انجام میشود در حالیکه تحقیق, توسعه, آزمون و بهبود
سیستمهای موجود و موردنیاز در پژوهشگاههای تخصسصی ذیسل همریسک از نیروهای مسلح انجام میپذیرد.
Let ا yee la lee) ee) peer Sie Tele eT eS
مهندسی saree ee csv
صفحه 7:
1 nee ge
۱ ساختار تحقیقات دفاعي آفريقاي جنوبي
peed eed
Doe ire ee ۳ eY ae eter)
شروتمند كه از دييرباز به خاط منابع عظيم طلا و الماس خود موردتوجه استعما ركان بوده است, جندسالى است كه
۱ Tee eT en Teer on
جزء کشورهای درحالتوسعه پیشرو محسوب میشود که بسه سسرعت در حال طیکردن مسیم رشد و پیشرفت
همهجانبه خویش است.
صنایع دفاعی آفریقای جنوبی دارای قدمتی طولانی میباشند. در نتیجه تغییرات بنیادینی که در ساختار سیاسی این
eet Tee aera’ ا ا e ioe tio ی
iene were Sy Ore) ا ل ال ORS ET
۷ شالوده تمامی طرحهای
استراتویک و اجرایسی بعدی را تشکیل داد است. از جمله تتشهای نویین وزارت دفاع, مشا رت جدی در توسعه
اقتصادى يايدار كشور است. به همين منظور, ساختارهاى دفاعى سنتى, ”كوجك” و ”جالاك” Perey OLED
بخشهای ممکن, به "شرکتهایی دومنظوره" مبدل گشتهاند. این شررکتها موظف به تامین نیازمندیهای دفاعی کشور
Pea re BS one oe pe VTC 9
یکی از مهمترین نوآوریهای بخش دفاعایین کشور ( که در خارج از وزارتخانه و Perea soe
علمي و صنعت" بنا شده است ) راهاندازی "موسسات ارزيابی و تحتیق دفاعی *(به تقلید از سازمان ارزیابی و تحتیتات
صفحه 8:
۷ Fe ese Senay
يافتدهاي كليدي
.١ تمامسى سازمانهاى تحقيق و توسعه, و توليدكنندكان صنعتى آضريقا
ies SED) ا | توسط هیات امن و هیات مدیرهایتعیین
میشود که اعضای آن فرماندهان نظامی و مدیرران دفاعی کشور (و بعضاً متخصصان دفاعی ) هستند.
1 ODO ACPD no PST Cb eT CLE EEG
شرکتها جهانی میاندیشند و برآنند تا با کمک اثتلافات بینالمللی و افترایش کیفیت محصولات و بهرهوری
سازمانى خود, سهم بيشتترى را از بازارهاى جهانى تصاحب كنند.
1
ما
تیقات علمی و صنعتی بنا شده است) راهاندازی "موسسات اررزیابی و تحقیق دفاعی "(به هلید از سازمان
ات دفاعى انكلستان ) است. اين ۱
ae. aie 2 ی ee ae
PSS Piney ewe (aS eel ere ۳
در ات ebooks
صفحه 9:
۷ Fe ese Senay
يافتدهاي كليدي
0 ا ا UT
|
ار( ی
IS ECS YS Cie ae SER! ا ا
بخشهای دفاعی این کشور است. این شرکتها در زمینههای ممرتبط با هم و مبتنی بر علوم و فناوریهای مشابه
Pe ee ea ae eee eNOS Pon Tee Tc i a Bee Cee oe)
Aye cee eres era eS Pe SO Cie ral eee ie
فقطدفاعى, وجهه "نظامى" آن محسوب مىشوند.
۷ مسیر شغلی درنظر گرفتهشده بای افرراد بدین ل ل ل ل
OSSD ESS CALCOT beer t SACS Treatise ones SS Pere yey Cae pe ares
رهیر و ارایه گر سازمان
۸ مسیر حرکت سازمانها و شررکتها به گونهای برنامهریزی شده است که به ممرور با کاهش بودجههای دولتی
Pier eres Ih erier ye eos besarte اام Pe
دست یابند.
صفحه 10:
ساختار علمی-تحتیقاتیدفاعی در کشوررهای مختلن جهان ساحتار علمی-تحقیتاتی دفاعی چین
100 و
كشور جمهورى خلق جين, از آغاز دهه 1450 (همجون بعضى ديك از كشورهاى درحالتوسعه ), سيا.
Gee Eee) ل ۳ Bi رویکرد
صادراتی" خود را اصللاح نمود. با جذب گستردهتس سرمایههای خارجی و توسعه بیشتم صنایع کشور (از
طرییق انتقال حجم عظیمی از فناوریها به چین ) رشد اقتصادی خود را تصریع Se
mee emer) را و
ies
| ale Cert ا ا ee E
۱ Ln Lie ia tee ae BOLT ما
دولت عظیمالجثه چین در بخشهای دفاعی نیز فراوان به چشم میخورد. با تصویب طرح اصلاح ساختاردولت در اولین
جلسه مجلس نیم کشور, آشورای عالی علوم, فناوری و صنایع دفاعی " (به مثابه یک وزارتخانه ) مسوو!
درهاي باز
ت اداره
شرکتهای عظیم دفاعی چین را برعهده گررفت و موظف شد به روشی منسجمتر, به توسعه ظرفیت صنعتی و دفاعی
ee Te eee eel ESE oe ا ا ey Bea Eee Da Yee ا ل
بورزد.
آمروز بخشهای صنعتی و تحتیسق و توسعه دفاعسی چیسن از وزارت دفاع منضک شدء و برمبنای ساحتاری تجاری و
ا ا Pel ee
ااا الا ۱
Verne Pe oS RL preety Eten la One) 2121110
ا كا نات ب راد لاسر
صفحه 11:
1 ee ee
يافتدهاي كليدي وی
۱ امروز چینیها بخاطس حفظ رشد اقتصادی و افرایش مستم صادرات خود, بخشهای صنعتی و تحتیق و
ا |
در راستای افزایش هماهنگی واحدهای صنعتی تولیدی و جلوگیمری از اشتباهات و دوبارهکاریها و افرایش
بهرهوری انجام شده است.
CO Yeo ear) ena Leer I Tere a SEN ete IESE af,
ال فتاوری (صرت ) به سوى تحقيق و توسعه واقعی و تولید دانش هستند.
و
۳ مراک تحتیق و توسعه دفاعی چین, بسیار پا کندء و توزیعشده ذیل گروههای صنعتی بخش دفاع (و دیس
BOE BY De erent SENS BOP eT oe Folie eee cod Se ecco Oe eT oer
بهبود سیستمی, آزمون و ارزیابی تاسیس گرردیدهاند.
۱
ا ا ا ا NO hae ee ert eo
است. آمريكابيان با هدف كنترل صنايع دفاعى جين, به حخصوص صنايع هستهاى اين كشو ر, به همكارى كستردداى
ا ا ا ا ا 0
ل ا ۱
نمیرسانند.
صفحه 12:
ساختار علمی-تحتیقتیداعی در کشورهای مخلن جهن 11-55
كا کی ساختار تحقيقات دفاعي انكلستان
“we 21
4[
ee ال
اسکانلند, ول و ايرلند شمالی تشکیل شده است, همچنان از حالوهوای نظامیگرری گذشته خود (منتها امروز در سایه
ابرقدرتى همجون آمريكا وعضوى از اتحاديه ارويا ) رو نكردانده است. هنوز١ه كشور جهان (در قالب إتحاديه
ا 1
Eee ا ا ل ا ا ا ۱
Repeat)
LS SY See PB fre ICU BY eee Pace Eee od 1
Br Oe re ge SIbY Te ete i ce D er gaye ie Warton
eer tS ers er PTS ees Tee LUNG Onn tee Ete tema) ا ل
PRC ne dere Sescent FSET os ASST een Th eee Ley Cet amy ee Per eTs Soe
neers oe) ا ا Pretec rer RD
ye م ل PYG ES) roe Crepe er eet BY ee
Fe ee ed areal a re TD et ee rater
بخش اعظم سازمان ارزیابی و تحتیتات دفاعی کشور و طرحهای نوآورانه"قلههای تعالی" و "مراک فناوری دفاعی"
از جمله جالبتوجهترين نكات اين مطالعه هستند. (متاسنانه بايد كنت وزارت دفاع الكلستان از ارليه اطلاعات ساختياقته در زمينه سازمان دقاعى
كرد د رق
صفحه 13:
1 nee ge
eee erste) 0000 ا
Fee mOUE EY- TP. PDY Cy Cee OnrNar CoM pp ErU NU onl CON SPI PAIINY GCOS By Tey
تصلیحاتی پیشرفته سامان یبند.
aT Cn ESN a,
خصوصی شده است تا بتواند مستفلا در الب یک سازمان
۱
و توسعه اروپایی فعالیت کند و هزینه کمتری را
ای خاص و حیاتسی از آمن
بى دولت تحميل كرده و بازده اقتصادى بيشترى براى كشور بهبار آورد. قط
حفظ شده است تا احيانا از توانمندىهاى وزارت دفاع كاسته نشود.
*. طرحهاى نوآورانه ”قلدهاى تعالى“ و ”مراكسز فناورى دفاعى” از جمله جا!
0 ا ا ا ا meee LEY)
0 سرآمدی دست یابد (قلههای تعالی )۰ اا ا الا
به تولید و ارتقای تجهیزات کلاس جهانی ببرای وزارت دفاع بپردازند (در عین حالیکه به تولید و بکار گیسری
دانش در وزارت دفاع و دولت متعهد هستند).
صفحه 14:
۷ Fe ese Senay
SA
اه <<
6 این حوزههای سیستمی و فناورانه در طرح قلههای تعالی, از اولویت برخوردارند: تسليحات هدايتشوندم
رادار» سیستمهای الکترواپتیکی؛ حسگرهاء حسگرهای دریایی؛ محیطهای مصنوعی و نرمافزارهای تجاری آماده,
۱ 1
يافتههاي كليدي
اما
۱ reverse eer SSC IE
Fest See EES eee ig iby eer era TSI Sen ee at
1 ee
سس(« Ieee ae meee cre eee dn
حانبداری, محیطی را بمرای بحث اندیشمندان و صاحبتظران دفاعی کشور و جهان ایجاد کنتد تا بتوانتد راجع به
Palen) Pepe eae IB CIN] SET Te DE STO ey enc ete ere tere
فکری و آیندهپژوهانه بپردازند. تشویق نظامیان کشور به نشم تجربیات و دانش خود, و حمایت از متخصصان و
SS OY Serene DT) geet eae eed
موشود.
صفحه 15:
اا lee 5 نی دفاعی این
© ۱
2
اثاين ازجمله كشورهايى است كه داراى ارتش منظم و كستردهاى نيست, جون بعد از جنك جهانى دوم, ارتش آن
منحل كرديد و آمريكا طبق يك قررارداد نظامى, ضامن حفظ امنيت ملى آلن شد. نيرروهاى مسلح ثاين (بخصوص
eat ال ا ل
ebb po) gablie "وزارت دفاع" و آنیرروهای مسلح" نمیباشد (بلکه دارای "سازمان دفاع "و
Remberes ar yes
Bee rae PEST aan ا ا
ESE Dr ete Pens BIE Dye eee Ie See CT ne by ats ere Pie el
ote era tS Ce ie DB ates eat Dont ST oneal ete Clee
Se | eet eee eto
eS ere ا eee ror Se Sree lee
ايتكه حتى بعضاً فروش تجهيرزات نظامى را هم به عنوان اببزارى جهت كسب امتيازهاى اقتصادى و باز ركانى
000
eee ee!
سازمان دفاع ژاپن دارای یک 7 موسسه تحتيق و توسعه قنی " است که وظینه آن توسعه فناوریهای پیشرفته
مختلف در کشور است. بعلاوه دارای یک ”"موسسه ملى مطالعات دفاعى' “ است كه با انجام مطالعات استراتئريك,
به دولت و وزارت دفاع مشاوره فکیری میدهد. در ضمن ژاپن دارای دو دانشگاه نظامی نیز میباشد.
صفحه 16:
1 nee ge
يافتههاي كليدي
1 و
۱ es) nee eer eed
1۱۹ en eCe) et rote ron Pome re Lemna P SS Feleteany Ee Dees
eh
a تتكيك شناف و زنجيروار وظايف mr dnlirere| ا ا ا
eee ae ete aos ae rere eet PSS ee
تحت پوشش این موسسه به صورت کابلا تخصصی بر وظاین خود متممکسز گردیدهاند و این گواهمی پر
"تخصصگرایی کارکردی" ژاپنیها است..
ين كاملاً واضح است كه عليرغم دغدغه و تلاشرهلى گستردءژاپنیها هنوز هم مرا کنر تحقیقاتی آنان به سطح
ا ا PN eee aa
ا ree S Cee ieee Ley occa Y. Lele IP Sa Tenino cea
همچنان سرمایه گذاری ژاپن در زمینه تحقیقات بسیار اندک است.
ات
صفحه 17:
اا lee 5 نی دفاعی این
2 اه
4 عمده سمایه گذاریهای تحتیسق و توسعه دفاعسی ژاپین در بخشهای "توسعهای " انجام پذیرفته است
S ed Ocoee GPS CED) ا ۳
Cee GY S| RE erature Sid et ee Saree eS قررار دارند که آنان نی متناسب با همان
حوزههای سیستمی واحدهای تحقیق و توسعه, سازماندهى كرديدهاند.
0 emer eS Pea
ee Se CEL a Tey arco) Pont Rte rer acer Seen edt ea
لا
فعالیت مینمایند.
۱ Te]E ا ere EEN
بودن )بر روی سیستمهای دفاعی دریایی و زیردربایی سسرمایه گذاریهای گستردهای نمودهاند و توه
آورداند. 7
ات
صفحه 18:
اا lee 5 نی دفاعی این
عرد ال
[۱ ا
ا ل م eee ee Nee)
ee Bree Nee ees
٩ اندیشگاه دفاعی ژاپن, "موسسه ملی مطالعات دفاعسی " است که به انجام مطالعات و پتوهشهای فکری و
ee See Tate See Leelee arte Lees eS od ا ا
میپرردازند. سه زمینه اصلی عملکررد این موسسه عبا تند از : آموزش, پوهش و تاریخ نظامی کشور. از سال
۱
اجتماع و فرهنگ) تحت عنوان 7 تا تسس ما را ار
ا 313*100«
005
صفحه 19:
1 nee ge
NO لل Bede
و۳
eli ee Bier eae Wer an Sauer eins Ser are
خواهد بود چون شاخصهای رشد و توسعه آن بالات از اکشر کشورهای پیشرفته جهان قرار دارد و این روند با
ere ا e a irene ee rene)
طی کرده است امروز روابط نظامی و دفاعی بسیار نزدیکی با آممریکا دارد بطوریکه بخش عمده تسلیحات خود را
1۱۳۱ ای
وزارت دفاع کره نیز همچون آمریکا, امور تحقیق و توسعه خود را ذیل معاونت دستیابی (و لحستیک) دیده است.
0 ا ePIC DBy)
(۸)و مقس تحلیل امور دفاعی کر:* (16110۸) متم مک ساخته است.
سازمان توسعه امور دفاعى داراى © مركن توسعه فناورى و سيستم (در زمينههاى مختلن ), يك مركن تحقيقات
روى فناورىهاى كليدى و يك مركن آزمون (تست ) سيستمها موباشد. ا اسن
ژاپن است نشان میدهد که تمرکن وزارت دفاع که بس تحقیقات " نیست بلکه بر "توسعد* است یعنی بیشتر مایل
آست ۵ در امور فردیک به تولید, استقده و فرروش سرما گذار ی نید ۵ در ت دفاعی ( که اظلب بازده
بلندمدت دارند ). این نگرش مهم از الگوی توسعه صنعتی که است (تحقیقات بخصوص ت2 بنيادين از
کشورهای دیگر همچون آمریکا تامین میشوند ».
شايان ذكى است عمده تحقيقات در وزارت دفاع كره, حول محور نرماضزار و سيستمهاى انسانى مىباشد.
صفحه 20:
1 nee ge
يافتههاي كليدي
اک ی اسب کت و
دفاع کره یر"
leeny) ۱ بلندمدت دار ند ). ۱
DOS ee ee
تكرش ملهم از الكوى
توسعه صنعتی کره است (تحقیقات بخصوص تحقیقات بنیادین, و فناوریهای موردنیاز از کشورهای دیگس
همچون آمریکا تامین میشوند ).
؟. در حوزه فناورى, تحقيق و توسعه دذاعي كره بى فناورىهاى دومنظوره و حياتى مت كن است كه عبار تند
Se Nomen) = = ۱ و
مهندسی سیستم و مهندسی کنترل, سازهها و دینامیک, مواد پرانرژی. ممراکن توسعه وزارت دفاع کرهر که
ee I erent ee ED eS et cee aD anced 9
هوابيمايى, كن توسعه سيستمهاى زمينى, مركن توسعه سيستمهاى اطلاعاتى و ارتباطى.
صفحه 21:
1 nee ge
يافتههاي كليدي
ا
Se eee ۰ تقش اندیشگاه دفاعی که را بازی میکند. eee rare erCremrenn
AG anil, یر اس رد Leonel
Fe EE eras meee edn eee Yenc) oe ree ot on DoeLe Sl) pee Youn eioseere=es cs)
EELS Sa et ie eee (eal |
مه
صفحه 22:
122111111110011 ساختار علمی-تحقیقاتی دفاعي سنگاپور.
0
fetes
کشور کوچک سنگاپور برپایه یک عزع ملی مستحکم, طی چند دهه گذشته رشد چشمگیری اتجام داده است به گونهای
9 ااا
ESO Brewin ie Let ta eer peer er rae)
اكرجه نكاه وهاى مسلح و وزارت دفاع سنكايور, "ملي “است اما رويكرد و عملكرد وزارت دفاع در زمينه تحقيق
و توسعه بیانگر توجه به افقهايى كستردهتر و استراتئزيكتى است. ييشتازى در حوزه علم و فناورى از طريق
همکاریهای بینالمللی و نوآوری مستم, شالوده ذهن مدیرران وزارت دفاع سنگاپور و مدیرران تحقیق و توسعه و
فناورى آن وزارة ارا تشكيل داده است.
عمدء فعالیتهای تحتیق و توسعه وزارت دفاع سنگاپور در "سازمان علم و فناوری دفاعی" آن وزارتخانه انجام
۱ STEN el baci Sable net ed
0 1 1 1 nite ry Oey tes Sern eee)
Papen 1 ee arora cb ir ee
اختيارات تام بوده و مىتوانند هركونه كه مىخواهند از امكانات سازمان استفاده نموده و مستقيماً با مشتريان در ارتباط
باشند و بالتبع مسوولیت کارهایشان ببرعهد ه خودشان است. این سازمان دو دفتس در آمرریکا و اروپا تاسیس نموده است
PRS ee ASO PES Sea oa ear eee Se S TCS
Peter eer oe PCa Pelee cl Peer nS eee ere ears a cere eo ape coe
تشویقی گسترده میکوشند نخبهمرین و متخصصترین دانشمندان و مهندسان را از سرتاسم جهان جذب نمایند.
برنمهها ارایهمدهند. دیا
صفحه 23:
ساختار علمی-تحتیقتیدفاعی:
3 5-5-5 Breer
هدهي سبي الأ تن
۱ بخش عمده فعالیتهای ت يق وتوسعه دفاعى دولت نگاپور (همچون دیگر کن رهای جنوب شرق آسیا)
حول موضوعات سيستمى موج رخد. بجدن ”واحد تحقيق و توسعه” سازمان علوم و فناورى دفاعى. Leen:
بر ارایه راملهای سیستمی و فناوراته به وزارت دفاع و نیروهای مساح و امور توسهای متمرکزند و
درواقع وذ ty, eer 08s Neve eT 17۳
ار را es دمر
يكبا رجهسازى و بهبود سيستمهاى موجود برايشان مقرونبهصرفهت است.
بنيادين ) چندان در وزارت دفاع سنگاپور بررجسته نیست بلکه
Dn a ee
By ences ea re oT Lee eC rte
تسلیحات, کسب توانایی در تعمیر و نگهداری آنان و کسب توانمندیهای مدیریتی از مهمتررین دغدغههای مدیرران
دفاعی سنگاپور است.
7 eT Soe ag
DOLD Cree Ts cer ene Yael ye er See eee EE nba
کشور منتقل نمایند. =
صفحه 24:
۷ Fe ese Senay
يافتههاي كليدي
۱ eae ee ST yoe SLIPS) Oo ere comme COPS Cr
1۱ Serene Ome PTCA م م
2200
.این سازمان, پژوهشگاهی مستقل (در حا
ظرفیتها و توانمندیهای دانشگاه ملی سنگاپور در حوزههای انتخابشنهای از فتاوری 500
ابد. درواقع میکوشد تا در این پتوهشگاه مستقل, نیروهای علمی و دانشگاهی کشور را جذب نموده و از آنان
استفاده کند.
از بخش دفاع ) به ناع تماسک تاسیس نموده است تا بتواند به کمک
. محدودیتهای جفرافیایی این کشور به عنوان یک جزیره کوچک, باعث شده است تا وزارت دفاع بکوشد در
ل TO eNO a aed ed EL TS ae cede eS acer
ييردازد. بعلاوه فناورى اطلاعات از جمله حوزءهاى برجستهاى است كه كشور ستكايور از حدود 7١ سال بيش
7 ملی در
000000
و
Bete ete ot en es DY eC Ys oe Nee ie ene IPS
1 Date e etcen lene eee Sees) coll sb de 5,51
صفحه 25:
1100000 ساتار علمى -تحقيقاتي دفاعي سوئيس
ساختار تحقیقات دفاعي سوئیس
۳
شور سوئيس از جمله كشورهاى آرام وصلحطلبى است كه داراى ارتش منظم و كستردءاى نيست. حفاظت از
oon ele eb rene ase] 7 ۱
oe Nse omnes lad weet eS eT mer Sag) ۳
صلحجویانه جهانی ( تحت نظارت سازمان ملل متحد ) همکاری فعال داشته است و گروههای نظامی (حفظ صلح ) و
oan Pees OCS Sosy ena
RESP Ore eres BeOS TEL ORC SY ep ee yin eeT Ges Rib Twa lo
1 ۱ شوند. در این راستا خلیتهای محدود نظامی و دفاعی
0 weer ces ا eS en
Pea rere SBC ree se Wel oe Toner ett ip I ere erie Eres Teese)
Pre ا
نا یافت.
نکته قابل توجه دیگم, عنوان کامل وزارت دفاع سوئیس یعنی "وزارت دفاع, حفاظت اجتماعی (مدنی) و مور
ا 1
reo ee EES Tee 9
om Yee Pe BES Pelee PCE Dec tee tae eed Be)
صفحه 26:
1 nee ge
و
نپذیرفته است. اگرچه سیاستههای کلی دولت سوئیس مبنی بر تبدیللکردن کشور به مرک تحقیق و توسعه جهانی
و تاسیس یک جامعه دانشبنیان, جدی است اما به نظس می رسد دولتمردان سوئیسی عالاقهای به توسعه فعالیتهای
eae aes ااا Ye eee etre
الا ل م ل را مر ركم
كر
۲ حفظ, تعمیم و نگهداری تاسیسات و امکانات دفاعی کشور, از جمله مهمترین وظایف سازه
7
حداكشر امور تحقيق و توسعهاى وزارت دذاع محسوب موشود.
ad 1 اه aa 16°
خودروهای زرهی و آتشنشانی و سیستمهای اطلاعاتی و ارتباطبی است. ایگونه فعالیتهای دفاعی سوئیس در
SPs By) eer wean re a) vay mb) ۱ محصولات تدافعی است.
صفحه 27:
۷ Fe ese Senay
دهه استتقلال خود با آشوبها, كش
s n= SND ey 2 0غ
ee ee eee rote ye
باعث شده است تا همجنان شاهد شعارهاى خودكفابومحور در بدنه وزارت دفاع هند باشيم. توجه به اين نكته از آلن
جهت اهميت دارد كه AO Pages ge are ل 0
cre ae ا ا ل 0
095 000
خودشان مسرویس دفاعی) را ا ا اا ا رپیسچمهور
(و شورای کابینه)رسما وزیر دفاع محسوب میشود. اما رای مدیریت بهتر, رییسجمهور, یک جانشین و تعدادی
مشاور ببرمیگریند که وظایف او را در وزارت دفاع بمرعهده میگیررند. حوز ات و توسعه دفاعی وزارت دفاع
ect y ares y Dae epee eE)) 000
ا OOS ols 00
شهروندى ات و ا لوي ان يك شهروند سازمانى ملى در تعامل
با نيروهاى مسلح كشور و ديكس سازمانها وشركتها بيان مىدارد. 0 “ يكى از اولويشهاى
pre ۷ 1 ازمان مربوط 1
[07
ee) اطلاعات كامل مناسبى از سايت وزارت
صفحه 28:
1 nee ge
feted ا ا ا ا ل ema)
مذ
و توسعه" دفاعی است.
0 eas
] بل توجه میباشدهبرچستگی سطح ۳
ی یکی مره ید تله رار Ve ae See
10 smn) sree en son See
انگر دغدغهها و نیازمندیهای کوتاهمدت و میانمدت وزارت دفاع هند است.
ن زميندهاى معدودى (همچون سیستمهای دریایی, هستهای, موشکی, مواد و پشکی ) که بحث تحتیقات
ow Bier ی eee Tees
By ا ا ا CIES
نيروهاى مسلح مبادرت موورزند و مىكوشند به عنوان واسطى مابين بخش دفاع و موسسات دانشكاهى,
و صندتى تال و حارج كشور عمل مارد
صفحه 29:
thy 1 nee ge
*, ك 22 ساختار تحقيقات دفاعي استراليا
ae كشايش
وزارت دفاع استراليا تمامى فعاليتهاى تحقيق و توسعه خود (كليه حوزءهاى علوم و فتاورى )رادر يك
ا ا |
ESO eee ا 00
مورد بازبینی قرار داد و در چارچوبی جدید حول سه حوزء کلیدی سکوهای (پلتضرمهای ) دفاعی, سیستمهای
ا ا 0 اين راستا سه يثروهشكاه عمده "علوم سكوهاى
دفاعى” (در ملبورن ), "علوم سيستمها” (در آدلايد )و "علوم اطلاعاتي “(در آدلايد ) شكل كرفت (ديكس
مراکن پتروهشی Ree a yee Sete bee ern cal Se
|۱۳ Le ee Yee a ee ee Cee eS TA Sere
طرح عمده فراسازماتی تریف نموده است که هر یک پخوهشگاهها متناسب با ماموریت و توانمندیهای خودر
بخشی از آن را برعهده گرفته و انجام میدهند.
ST TSE De Tee aT oer eg eT ed toa
دانش و فناوری از بخش دفاع به بخشهای تجاری کشور و بالکس عمل مینماید. این سازمان ساختاری
ساسلهمراتبی را (در قالب چندین شوراء همایش و موافقتنامه) ببرای ایجاد همکاریهای اثربخش با صنعت و
مراكن علمى و فناورانه كشور (بخصوص شر كتهاى كوحك و متوسط ) ايجاد نموده است.
صفحه 30:
۷ Fe ese Senay
vor a ee
. وزارت دفاع استراليا به طور جدى بى كسترش و تعميق همكارىهاى ود با بخشهاى غيررنظامى كشور
تاکید میورزد و متعهدانه میکوشد تا از طریق همکاریهای متقابل, نقش ملی خود را در توسعه علمی, فناورانه و
ااا ا ا ا ا D SE BIE SES ۱
قادر موسازد تادر كوتاءترين زمان ممكن, به فرصتهاى فناورانه وصنعتى موجود در كشور دست يافته و بس
ترس sey eee ا 00
مذاكره, و غيرو )رادر سطوح مختلف تعريف كررده و به صورت منظم به اجررا درم ىآورد.
۲ سازمان علوم و فناوری دفاعی استرالیا هم سال در یک فراخوان ملی (ببرنامه ارایه توانمندی و فناوری ) از
كليسه متخصصان, ن وآوران, مخترعيين و صنعتك ران كشور موخواهد تادر صورتى كه ايدهاى براى ازايش
Beinn oN oer a aoe? 00000 0
کوقاه مورد برررسی قرار گرفته و در صورت تصويب, کلیه بودجهها و امکانات موردنیاز آن تخصیص مییابد.
SS EL ee See PUNE دفاع استراليا (علي رغم توزيسع جغرافيايسى ) "عتم كس “و
"سیستممحور" است. یکی از توقعات جدی وزارت دفاع از مراکن تحقیق و توسعه, دریافت مشاوره و همنکری
مناسب از آنان در زمینه تدا کات و خرید تسلیحات مور:
صفحه 31:
1 nee ge
CR Ce aa es i ~
cous
کانادا از جمله کشورهای عضو پیمان ناتو است که فعالیتهای گستردهای را بررای تقویت بنیه دفاعی خود و
re on eI Pe LUT =D bs Teer nT RET ay ۱[
nee Pree DY cy Yee ore TN ee eee en Cen ec ry ۳[
وزارت دفاع ملى كانادا, در ذيل معاونت علم و فناورى خود, ” مكدر تحقيق و توسعه مستقل تاسيس نموده است
Noe peers ا ا 0
arenes end م ا ا ا eet ل الال ل Peper
سيستمهاى حياتى موردنياز خود متمکز گردیده و در آنها سرمایه گذاری نماید. بای رفع دیگر احتیاجات
خود به همکاری با مراک دانشگاهی, پژوهشی و صنعتی غ لمللی روی آورده است. تعداد
Nas) ا Sere Sey he |
Ese) ا Yom Dens BE ا ل Fe
انسانی, امانات مدیریتی, سیستمهای الکترونیکسی و ارتباطاتی, سیستمهای کشف و مقابله با سلاحهای
و 0 .سيستمها و فناورىهاى سختاضزارى ) اشاره نمود. دو نكته قابل ذكر ديكس, يكى
یکپارچهسازی سیستم آموزشی دفاعی این کشور ذیل سازمان چتری "دانشگاه نیروهای مسلح کاند" aA
SP OnTO TCL SPS ROME eee en Ree See 9
صفحه 32:
۷ Fe ese Senay
١ متناسب با سياستهاى صلحجويانه كلان دولت كانادا, عمده فعاليتهاى صنعتى و تحقيقاتى دفاعى اين كشور نين
نیق و توسعه و تولید انواع سیستمهای تدافعی (نه تهاجمی ) مت سکن
200
میباشند.
210 ا 0000000 a
eS eevee) ا م ااا Ecce) Leese
جای تحتیق و توسعه, نشانگر تغییم پارادایمهای مدیرران دفاعی این کشور است.
فاوریهای نرافزاری, سیستمهایانسانی, امکنات
ارچمعی ( کلا در پرایس
۳ از جمله سیستمهای مورهتاکید این وزاررتخانه متوا
م م ا ا رك
سيستمها و فناورىهاى سختاضزارى ) اشاره نمود.
۱ ا اا ااام ا ااا SRS
۱ eed reed ence
بيست و يكم, آنان را بدین کار برانگیخته است.
صفحه 33:
1 nee ge
a ee َك
meat م ا م ل ل را ل
همکاریهای بینالمللی به دغدهها و زمینههای مختلف موردتوجه وزارت دفاع میپردازد و میکوشد به کمک
مطالعه و پوهش, مدیران ارشد دفاعی را در امورشان یاری رساند.
(Gee) 56 GIB 53 51.5) toe 45) ely
ES eer ao Srer rel nia oT- SSPE)
تاکید میورزد.
صفحه 34:
yea recs 1 nee ge
w
جمعبندي عمومي
کشورهاء متناسب با سیاستهای کللان خود و توانمندیهای موجود, رویکرد بومی خود را در
0
Fe AS Yee Pas 1 ye eed erry e SYC<E. Poe
وانتخابشدياى متمر كر مى ك رحد و از توريع مايدهاى نود در زميندهاى محتلت احتناف
میورزند.
اس ل را ی
ome ۱7 ۳ oars eer ee
دستاوردهاى دفاعى از مهمترين دغدغدهاى كشورها است.
0 ا eT Wres
ا ا oer By
بر
را he Sy oe واقع ی 5 "فناوری*
صفحه 35:
yea recs 1 nee ge
جمعبندي عمومي
Potente ا ete tele ا ا St BS ee
۱
نترش و تعمیق همکاریهای ملی و بینالمللی از اولویتهای اساسی سیاستی کشورها است. چنین همکاریها و
300111111
000 لا ا MEPS DEB TCC EC EoC ree
و " ارایه رامحلهای بهینه و نوآورانه" که از طرریق مطالعه و پژوهش گسترده و تعهد به استفاده از نظررات
۱
۱ ee SR aL SST Se ey eb ee ees ee Seen eand
ee
سمایه گذاریهای دفاعی در حال حرکت از "سختافزار" به سمت ۳ له بعلاوء امروز در موقميت
هستیم که افزایش توان و بهرهورى سيستمها در "همك رادى و ت ركيب“ فناورىهاى مختلف است.
تعالی "و "سسآمدی" در حوزههای مختلف (چه مدیرریتی و سازمانی و چه علمی و فنی ) در سملوحه
oS) ۱ 1
صفحه 36:
1 nee ge
جمعبندي عمومي
3 مهمترین زمینههای سیستمی و فناورانه عبارتند: سلاحهای هدایتشونده, پهپادها و جهپادها, سیستمهای
ee SS SEY SE Or J ts) saree ا ES Yeo ۱
سيستمهاى انسانى و شناحتى, سيستمهاى دريايى (و زيردريايى وحوزه نوظهور اقيانوسشتاسى ), سيستمهاى
1 ۱
صفحه 37:
۷ Fe ese Senay
yea recs
cad ا
آنجه در آغاز بايد بيان كنيم إينست كه ساختار و سازمان دفاعى هم كشورء متا از تاريخ و بيشينه آن ملت,
موقعیت و شرایط جغرافیایسیاسی ( ژئوپلیتیک) منطقهای و جهانی, نوع حکومت حاکمه و سیاستها
۳ ی
توانمندىها و ظررفيتهاى ملى است. بعلاوه 0 prion eau nore es
SO ered te Te earl امس دزی . كشورهايى همجون آمريكار
)3 / 0 ار را بیان میدارند اما
رآ
CaM CeD Te) ا ا Rte Perey PO erl EY ear
2 Seen rice OP اا ا ا
عمومیترین آنها میتوان به تفییس نام وزارت جنگ" کشورها به "وزارت دفاع" یاد کرد (عراقه
Berra CeCe Or or WAL at ey |e OPTS Cet D bY IS OTe eee tron
ی AICP
perl bie T=b Ema ADs Wer ae rae Leb) ny ery ۱
صفحه 38:
yea recs 1 nee ge
0 Toad
به همین جهته شاهد حاكوشدن "رویکردهای اقتصادی* ۳ عملکرههای تجادي" تور سس
3 بیری که باید مورد توجه قرار گیرد اینست که کشورها "چگونه" وطی "چه
كم بداين روندها و تتييرات (و ديك بحولات دكرى SNC RGU ETD
و چه بس سس جایگاه بخشهای تحقیق و توسعه و آموزش دفاعی آمده است. Coes
te BOTA Pere sea ۱ ”"ساحتار و وضعيت فطلي“ آنان
است.
ا ال 1۱
Trae] م ا ا
عوامل" میپردازيم.
صفحه 39:
yea recs 1 nee ge
0 Toad
۳ تهاجمی دارند (در راستای
دفاع از منافع ملى خود و بيادهسازى ايدثولوث.ى موردنظ رشان در ديك كشورها) ”بايد“ يك بهش
Pee ete reopen ere “بخش دفاع دولتى” بالاخص در حوزههای کلیدی دارند و
pee CET renee ren ie en SSCL eer eee RTECS)
شورها دارای سازمانها و مراکن علوم و فناوری گستردهای هستت در همافزایی با
Ie ie ree dete ete ee Een Sep ee eee لك
ل aA ice eee i eae ۱
صنعتی ) دفاعی کشور,روزی "شرکتی " گرد
كشورهايى همجون اين كه قدرت را بيشتر در اقتصاد موبينند, سرمايه كذاروهاى كلان نود در بخش
دفاع را عاملی در راستای ارتقای توان اقتصادی خود میبی ۱
1
FoR ey PaO ROBY SO DOT EOS DY TE tee In ie ree eee H SLOT
9
صفحه 40:
yea recs 1 nee ge
0 Toad
کشور چین نیز به مرور زمان با تفییس نسبی دیدگاه خود ضبت به بخش دفاع (از "نظامی" به "اقتصادی ") در
حال نزدیکشدن به ساختار دفاع دولتی اقتصادی است.
دیگر کشورهای موردطالعه که چندن در شرایط ماموريتی جدی ی با بر
م OT ESC Ree Tere
همجون سوئيس كه اساساً ماموريت نظامى ودفاعى احساس تم ىكند, دارا. اى يك بخش دفاعى دولتي مكنى
(وبسيار كوجكى) است.
0 ا Mone)
بخش دفاع نين دولتى است و مديربت مت كن دولتى بس آن حكمفرماست. اما حكومتهاى دموكرات (به
7 م ا ا rer
۱
forte cece Te) arr as eens Veer pec ا ل CaS Lo
۳ ا
صفحه 41:
yea recs 1 nee ge
0 Toad
Peet م
0 aera eee Er ere ent een oa)
كشورهايى كه عملكرد دولت, قوى نيست بخش دفاع “بهر«ورى ملي“ جندانى ندارد و بيشت ه ينس
errors)
ج. امستراتارى توسعه: كرجه استراتثرى توسعه يك كشور مججراى از ساختار حكومتى آنن (و المزامات
|
ال لت ا |
CSE م مم ام ام ال POP
هم علت احساس تهديد نظامى كنند يا به بخش دفاع احساس نياز كنند, م كوشند بخش دفاعي-
ادى و اجتماعى آنان را هم بىآورده سازد. از جمله اين
كشورها مىتوان به جين, كره جنويى, سنكايور, و آفريقاى جنوبى (و تا حدى اين وهند ) اشاره كررد.
صفحه 42:
yea recs 1 nee ge
0 Toad
7 an DBE Y ast Cay fine eee ye Te anys am ee Bread
سرماي هكذارى در ديك بخشرهاى اقتصادى كشور هستند, به مرور بخششرهاى مختلف خود (از جمله
سازمان ارزيابي و فتاورى دفاعى ) را خصوصى نموده وم ىكوشند يك بخش ”هزينع“ رابه يك
نقطه "د رآمدزا” تبديل كنند. جون بس اين باورند كه جنين سازمانهاى علمى و فتاورانهاى قادر به
: کسب در آمد (حتی سودهای هنگفت ) در یک اقتصاد دا
ا ا ا ا 0
ملاحظات امنیتی, در خط اا ل داشت, اما امروز در اکشر
ا ا ۷
علمی و فناورانه کشور بر ساختار دفاعی کشور در این حوزهها موشر است. در کشوری همچون
ا 0
ا Pen T Sey on <P 3
آفریتای جنوبی, سنگاپور و گره جنوبی, بخش دفاع دوشبهدوش بخش خصوصی میکوشد تا به
تعهدات ملی خود عمل نماید و باعث رشد و توسعه کشور گردد.
صفحه 43:
1 nee ge
0 Toad
د. مديرريت كلان بخش دفاع: متناسب با دیگس عوامل مذکور, مدیریست کلان بخش دفاع, خود از اهمیت
نرایی برخوردار است. در کشوری همچون هند, تمامی بخشهای دفا تقيما زيرنظ
رئيسجمهور وهيات دولت م باشند ويك جانشين به نيابت آنان انتخاب مى كردد. بءلاوه در كشورى
همجون جين, بخشهاى دفاعى صنعتى از دل وزارت دفاع بيررون كشيده شده ودر قالب يك
وزارتخانه جديد رده می گرد درحالیکه در دیگر کشورهام وزارت دفاع هویتی مستقل است که
داراى دو بازوى ”نيروهاى مسلح” و ”ادارات وسازمانهاى دفاعى” است.
سس a tera eee are te اندكى Amey
Gye hos 1 انجام میشود. ۱
بخشهای سازمانی, کاملا مجزا میشود. بجر آمریکا که نیروهای مسلح دارای پتروهشگاههایی بای
Oey ew ET |
آمریکام بیشتم به توسعه الامات خود و بهبود سیستمهای موجود میپردازند و تحقیق و توسعه
Be Pee ree eS Dy ele on eens reer ener er
بررگی بخش دفاع این کشور و بالابودن حجم نیازهای آن است.
صفحه 44:
1 nee ge
0 Toad
he ce aren ed ee ae ieee Tee Dee)
نیرروهای مسلح) نیسز مدنظم بوده است. در دیگس کشورها شاهد وجود مراکم تحقیق و توسعه در
زیرمجموعه نیروهای مسلح نبودیم. مواردی هم که بوده است در حد آزمایشگاههای تخصصی (ست.
Bf ere eS) Peel ast tee Se ا e ST ey
واحدی دارند).
Rees EE SEC oe et SPE ene eee BEET CSI)
Beni y Severs ECR ااا ا OPS TENCE TONE)
یکپارچه انجام میپذیررد.
شایان ذکس است 0 بج لد اك ا و
و حوزههای علمسی و فناوری هسستیم ( 7 ای بر وا را
بيشرفتهتى كه بيشتس بس مفهوم "علم و فناوری CR Frere ered 1
Pete oes وفناورانه (يا سيستمى )هستيم نه كا ركردى. در بعضى از كشورها,
STB eC ees te 0
Enlil aioe coun pes
صفحه 45:
۳ ۷ Fe ese Senay
0 Toad
Fee er ne eae ete ot ead nae cea SET Doo
انسانى ) است شاهد استفاده از يك ساختار كلملاً ماتريسى از واحدها وني روهاى علمى هستيم كه البته
5 بيشت هم بس امور نرماضزارى ت مركن دارند. در كشورهاى ديك شاهد اين قالب همكارى ما
واحدهاى تخ ص صى نيس تيم. البعه بعضاً در داخ ل ود واحدهاى تحتقيق وتوسعه شاهد جنين
ساختارهایی هستیم.
صفحه 46:
دفاعی در کشورهای مخطن جهان 00000000
اه(
سس لا
STIS Wey <r TST egy es ert S|
(SA)
صفحه 47:
Fe ese Senay ۷ خلاصه و جمع بندی
1
سازمان تحقيق وتوسعه
0 ا
(GAS Rone TS CmnNNCD)
صفحه 48:
Fe ese Senay ۷ خلاصه و جمع بندی
EST ISS “Le el eit ge eo ood الگوی
( كه جنويى )
صفحه 49:
Fe ese Senay ۷ خلاصه و جمع بندی
اه(
pees
الكوى شماره 4 بخش دفاع در حوزه علوه, فتاورى و آموزش
(آفريقاى جنوبى, هند, ثاين, CU al
صفحه 50:
دفاعی در کشورهای مخطن جهان خلاصه و جمع بندی
اه(
1ش
0
م
صفحه 51:
صفحه 52:
۷ Fe ese Senay
ساختار علمي-تحقيقاتِي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
1382
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
مقدمه
به ياري خداوند متعال ,پروژه ”مطالعات تطبيقي ساختارهاي علمي-تحقيق اتي دف اعي كش ورهاي مختل ف جهان“ در زماني
كوتاه ،به سفارش ونظارت دفتر سياستپژوهي فناوري دفاعي توسط شرکت انديش ه پ ردازان شريف ب ه انجام
رسيد .در اين مطالعه ,ساختارهاي تحقيق ات دف اعي 11كش ور مختل ف جهان (آمريك ا ,انگلس تان ,كان ادا ,اس تراليا ,س وئيس,
آفريقاي جنوبي ,چين ,هن د ,س نگاپور ,كره جن وبي ,و ژاپن) م ورد بررس ي قرار گرفت ه و تالش ش ده اس ت در ح د
اطالعات جديد و قابل دسترس ,هر يك در گزارشي جداگانه م ورد تب يين و ارزيابي قرار گيرن د .ميت وان گفت ه دف
اص لي از انجام اين پ روژه” ,ترازيابي“ خ ود با ديگران و درسگرفتن از تجربيات و دانش م ديريتي ساير كش ورها در
ساماندهي علوم و تحقيق و توسعه دفاعي است .در اين خالصه ،صرفًا يافتههاي كليدي مربوط ب ه بخش دف اع هر كش ور
استخراج گرديده و در اختيار ش ما ميباش د .بخش جمعبن دي نهايي ,رون دهاي كلي حاكم ب ر تحقيق ات دف اعي در جهان و
چارچوبهاي موجود را نشان ميدهد .اميد اس ت اين مطالع ه ان دك و فشرده قاب ل بهرهب رداري ,و راهگش اي پژوهشهاي
مفصلتر و عميق تر آينده باشد.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي آمريكا
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
ساختار تحقيقات دفاعي آمريكا
گشايش
آمريكا برمبناي نظريه ”پيشتازي براي پيشوايي“ همواره كوشيده است در تمامي زمينهها سرآمد بوده و همچن ان
ابرق درتبودن خ ويش را مس تدام ب دارد .بخش عم دهاي از اين تالش در وزارت دف اع آمريك ا رخ ميده د.
دفتر وزير دفاع داراي يك معاونت ”دستيابي ,فناوري و لجستيك“ است كه وظايف مختلف اين حوزهها را برعه ده
دارد .وظايف اين معاونت در دو گروه كلي ”سازمانهاي دف اعي“ و ”خ دمات نظ امي“ قرار ميگ يرد .در ذي ل اين
معاونت ,چندين مديريت قرار دارد كه ذيل هر يك چندين سازمان قرار دارد” .مديريت تحقيقات دفاعي و مهندس ي“
كليه امور تحقيقاتي ,توسعهاي و مطالعاتي وزارت دفاع را برعهده دارد .اين م ديريت هر سال برمبن اي طرحهاي
بلندمدت تحقيقاتي كشور ,پروژهها را تعريف وبه اجرا ميگذارد.
بخش عمده تحقيق و توسعه وزارت دفاع آمريكا در ”سازمان پروژههاي تحقيقات دفاعي پيشرفته“ (دارپا) انجام
ميپذيرد .اين تحقيقات بيشتر از نوعي هستند كه اول از همه ,به طور مستقيم با امنيت ملي آمريكا (چ ه حال و چ ه
آينده) ارتباط دارند .دوم اينكه داراي ريسك بسيار بااليي ميباشند كه سرمايهگذاري در آنها از عه ده بخشهاي
غيردولتي خارج است .سوم اينكه بسيار درازم دت هس تند و نهايت ًا اينك ه (در زمان بهرهب رداري) داراي بازده و
برگشت بسيار بااليي هستند.
قابل ذكر است واحدهاي مختلف نيروهاي مسلح آمريكا نيز داراي مراكز آزمايشگاهي هستند كه كمتر به تحقيق و
توسعه ميپردازند بلكه بيشتر به امور آزمون و ارزيابي عملياتي و تس ليحات خ ود ميپردازن د ك ه از ذكر آنها
خودداري نمودهايم.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي آمريكا
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.1اين كشور سرمايهگذاري فراواني در زمينه فعاليتهاي تحقيق اتي بلندم دت و فناوريهاي ن وين و آين ده انجام
ميدهد كه هدف اصلي از آنها حفظ پيشتازي و رهبري نظامي آمريكا (در كنار بخشهاي ديگر صنعتي و فناورانه
كشور) و اجتناب از غافلگيري است .اينگونه تحقيقات در داخل خود وزارت دفاع (دارپا) انجام ميپذيرند و بعض َا
اهدافي 40-50ساله را نيز دنبال ميكنند.
.2از مهمترين حوزههاي تحقيقاتي وزارت دفاع آمريكا ميتوان اين موارد را برشمرد:
سيستمهاي كامپيوتري فوقپيشرفته هوشمند كه توانايي فهم ,استدالل ,خودآگاهي و يادگيري به شيوهايبسيار مستحكم و قابلاتكا دارند.
سيستمهاي يكپارچه الكترونيكي ,كامپيوتري ,شبكهاي ,مغناطيسي ,زيستي ,شناختي و موادي براي ارتباطمستقيم مغز انسان و ماشينها (سيستمهاي تسليحاتي)
سيستمهاي كامًال مطمئن و تضمينِي كنترل ,فرماندهي ,ارتباطات ,كامپيوتري ,نظارت و مراقبت ()C4ISR سيستمهاي واكنش سريع (آني) به كمك حسگرهاي پيشرفته و پردازشگرهاي فوقسريع -فناوريهاي زيرسيستمي همچون الكترونيك نوري و فناورينانو
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي آمريكا
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
پيشرفتهترين سيستمهاي دفاع در برابر سالحهاي كشتارجمعي (شيميايي ,بيولوژيك و هستهاي) وجنگهاي نامتقارن كشورها و گروههاي كوچك و ضعيف
پهپادها و جهپادهاي پيشرفته ,هوشمند و مقرونبهصرفه (و ترجيحًا مشترك براي انواع نيروهاي مسلحكشور
.3يكپارچهسازي ك اركردي و فناوران ه ,ك اهش زمان توس عه و تب ديل ب ه ”فن اوري ,سيس تم و محص ول“,
شبكهسازي ماهوارهاي جهاني براي واكنش سريع و بهموقع ,ايجاد سيس تمهاي مقرونبهصرفه و مش ترك (ب راي
نيروها) ,حداقلنمودن خطر براي نيروهاي انساني و تولي د سيس تمهاي بدونسرنش ين ,از مهم ترين دغ دغههاي
دفاعي آمريكا است.
.4تقويت و تكيه بر مطالعات فكري گسترده انديشگاههاي وابسته و مستقل (داراي تخصصهاي چندرش تهاي فعال
در ساختارهاي ماتريس ي و شبكهاي) در زمين ه سياس تپژوهي ,آين دهپژوهي ,تص ميمگيري و تصميمسازي,
فناوري ,مطالعات بينالمللي و سيستمهاي انساني ,با هدف جنبي تربيت نيروي انساني دانا و توانا براي آينده
.5ايجاد و ارايه نقشهاي اجتماعي برجستهتر به سازمانهاي دفاعي و سازمانهاي وابسته
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي آمريكا
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.6مستقلسازي ساختاري زيرمجموعهها (در صورت امكان) ,تاكيد بر اشاعه دستاوردهاي دف اعي ب ه بخشهاي
تجاري كشور ,تاكيد بر نرمافزار ب ه جاي س ختافزار ,تربيت ن يروي انساني پژوهش گر و دانش مند و م ديران
پروژه توانمند در كنار فعاليتها از مهمترين رويكردهاي حاكم بر وزارت دفاع است.
.7تاكيد بر ”علم و فناوري“ به جاي ”تحقيق و توس عه“ و قراردهي بخشهاي مربوط ه ذي ل معاونت دس تيابي,
فناوري و لجستيك دفاعي (با تاكيد ويژه بر ”دستيابي“)
.8تفكي ك ش فاف وظ ايف در سازمانهاي تحقيق اتي (س تاد و ص ف) و جداسازي حوزههاي فن اوريمحور و
سيستممحور (در عين ارتباط و همبستگي)
.9تحقيقات مشترك و خطشكنيهاي فناوري در دارپا انجام ميشود در حاليك ه تحقي ق ,توس عه ,آزم ون و بهب ود
سيس تمهاي موج ود و موردنياز در پژوهش گاههاي تخصص ي ذي ل هري ك از نيروهاي مس لح انجام ميپ ذيرد.
سياس تگذاري و برن امهريزي پژوهش گاههاي نيروها ب ه ص ورت متمركز (توس ط م ديريت تحقيق ات دف اعي و
مهندسي دفتر وزير دفاع) انجام ميشود.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي آفريقاي جنوبي
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
ساختار تحقيقات دفاعي آفريقاي جنوبي
گشايش
كشور آفريقاي جنوبي تنها كشور آفريقايي است ك ه از حالوهوايي متف اوت با ديگران برخ وردار اس ت .اين كش ور
ثروتمند كه از ديرباز به خاطر منابع عظيم طال و الماس خود موردتوجه استعمارگران بوده است ,چندسالي اس ت ك ه
از بند رژيم نژادپرست آپارتايد (نيمهدموكراسي) رسته است و طعم دموكراسي را ميچشد .هماينك آفريقاي جنوبي,
ج زء كش ورهاي درحالتوس عه پيشرو محس وب ميش ود ك ه ب ه سرعت در حال طيكردن مس ير رش د و پيشرفت
همهجانبه خويش است.
صنايع دفاعي آفريقاي جنوبي داراي قدمتي طوالني ميباش ند .در نتيج ه تغي يرات بنياديني ك ه در ساختار سياس ي اين
كشور رخ داد ,بودجه دفاعي اين كشور در دهه 1990ميالدي بهشدت كاهش يافت و ب ه تب ع آن ,بودجههاي ت داركاتي
(و دستيابي) وزارت دفاع نيز كاهش چشمگيري يافت .اولين طرح تحول اين وزارتخانه در سال 1996تدوين و نسخه
نهايي آن از سال 1998ب ه مرحل ه اج را درآم د .اين طرح ,ب ه عن وان ”منش وري“ بنيادين ,ش الوده تمامي طرحهاي
اس تراتژيك و اج رايي بع دي را تش كيل داده اس ت .از جمل ه نقشهاي ن وين وزارت دف اع ,مش اركت ج دي در توس عه
اقتصادي پايدار كشور است .به همين منظور ,ساختارهاي دفاعي سنتي” ,كوچك“ و ”چاالك“ گردي ده اس ت و تمامي
بخشهاي ممكن ,به ”شركتهايي دومنظوره“ مبدل گشتهاند .اين شركتها موظف به تامين نيازمنديهاي دف اعي كش ور
و كسب درآمد اقتصادي (از طريق صادرات به بازارهاي جهاني و تقويت صنايع و پايگاههاي علمي و فناوران ه كش ور)
هستند.
يكي از مهمترين نوآوريهاي بخش دف اع اين كش ور (ك ه در خ ارج از وزارتخان ه و در سازمان ”ش وراي تحقيق ات
علمي و صنعتي“ بنا شده است) راهاندازي ”موسسات ارزيابي و تحقيق دفاعي“ (به تقليد از سازمان ارزيابي و تحقيق ات
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي آمريكا
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.1تمامي سازمانهاي تحقي ق و توس عه ,و توليدكنن دگان ص نعتي آفريق اي جن وبي ,ق الب شركتي و مس تقل دارن د
(گروهي از شركتهاي دومنظ وره) .سياس تگذاريهاي كلي اين شركتها توس ط هيات امن ا و هيات م ديرهاي
تعيين ميشود كه اعضاي آن فرماندهان نظامي و مديران دفاعي كشور (و بعضًا متخصصان دفاعي) هستند.
.2رويكرد حاكم بر سازمانهاي دفاعي ,افزايش صادرات و مشاركت در رش د اقتصادي كش ور اس ت .تمامي اين
شركتها جهاني ميانديش ند و برآنن د ت ا با كم ك ائتالف ات بينالمللي و افزايش كيفيت محص والت و به رهوري
سازماني خود ,سهم بيشتري را از بازارهاي جهاني تصاحب كنند.
.3يكي از مهمترين نوآوريهاي بخش دف اع اين كش ور (ك ه در خ ارج از وزارتخان ه و در سازمان ”ش وراي
تحقيق ات علمي و ص نعتي“ بن ا ش ده اس ت) راهان دازي ”موسسات ارزيابي و تحقي ق دف اعي“ (ب ه تقلي د از سازمان
ارزيابي و تحقيقات دفاعي انگلستان) است .اين موسسات (يا گروهها) نقش مش اور و همك ار فن اوري را ب راي آن
وزارتخانه بازي ميكنند
.4تعهد به توسعه صنايع داخلي مرتبط با بخش دفاع (”برنامه مش اركت ص نعتي“) ,تحكيم و گس ترش ارتباط ات
علمي و فناورانه با مراكز مختلف جهاني ,رس يدن ب ه ”تعالي“ در ح وزه فن اوري و ص نعت دف اعي ,تربيت و ج ذب
نيروي انساني جوان به مجموعه دفاع (”طرح توسعه استعدادها“) از مهم ترين دغ دغهها و ارزشهاي حاكم ب ر
تحقيقات دفاعي آفريقاي جنوبي است.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي آمريكا
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.5مديران دفاعي آن كشور اهميت بكارگيري درست من ابع را درك كرده و ب دين جهت مراكز متع دد مش اور و
پشتيبان تصميمگيري تاسيس نمودهاند تا بتوانند بهترين تصميمات را در زمينههاي مختلف دفاعي (تحقيق و توسعه,
خريد و فروش ,انتقال فناوري و صنعت ,و برنامهريزي) اتخاذ نمايند.
.6قراردهي شركتهاي تجاري و دفاعي در كنار يكديگر (در يك گروه ص نعتي) از جمل ه اق دامات جالبتوج ه
بخشهاي دفاعي اين كشور است .اين شركتها در زمينههاي مرتبط با هم و مبت ني ب ر عل وم و فناوريهاي مش ابه
فعاليت ميكنند و در راستاي ايجاد همافزايي و سودآوري از امكانات ,منابع ,تجربيات و دستاوردهاي يكديگر بهره
ميگيرن د .در واق ع آن شركتهاي تجاري وجه ه ”كسبوكاري“ آن سازمان دف اعي هس تند و شركتهاي
فقطدفاعي ,وجهه ”نظامي“ آن محسوب ميشوند.
.7مسير شغلي درنظرگرفتهشده براي افراد بدين گونه است :گام :1پژوهشگراِن نوآموز تحتنظارت؛ گ ام :2
صاحبنظر برجسته در يك ح وزه؛ گ ام :3سرپرس تان ,مرش دان و يكپارچهسازان بينرش تهاي؛ گ ام :4راهنما,
رهبر و ارايهگر سازمان
.8مسير حركت سازمانها و شركتها به گونهاي برنامهريزي شده است كه به مرور با كاهش بودجههاي دولتي
خود ,بتوانند از طريق افزايش درآمدها (بخصوص صادرات و قراردادهاي خارجي) به استقالل مالي و سودآوري
دست يابند.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي چين
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
ساختار تحقيقات دفاعي چين
گشايش
كشور جمهوري خلق چين ,از آغاز دهه ( 1990همچون بعض ي ديگر از كش ورهاي درحالتوس عه) ,سياس ت درهاي باز
(اقتصاد آزاد جهاني) را پ ذيرفت و سياس ت كمونيس تي توس عه درونزاي ”رش د كش اورزي و صنعتيش دن با رويكرد
صادراتي“ خود را اصالح نمود .بدين ترتيب با جذب گستردهتر سرمايههاي خارجي و توس عه بيش تر ص نايع كش ور (از
طريق انتقال حجم عظيمي از فناوريها به چين) رشد اقتصادي خ ود را تسريع بخش يد بطوريك ه امروز دومين ق درت
اقتصادي پس از آمريكا است كه پايدارترين ميزان رشد اقتصادي باال را ن يز در جهان (در ي ك دوره ط والني) تجرب ه
كرده است.
اتخاذ رويكرد صادراتي و تجاري باعث شده است تا حالوهواي نظ اميگري ص نايع دف اعي چين و بالتبع تحقي ق و توس عه
دفاعي اين كشور كمرنگ شده و توليد و فروش محصوالت نظامي در اولويت قرار گيرد .اصالحات گس ترده و مس تمر
دولت عظيمالجثه چين در بخشهاي دفاعي نيز فراوان به چشم ميخورد .با تصويب طرح اصالح ساختار دولت در اولين
جلس ه مجلس نهم كش ور” ,ش وراي عالي عل وم ,فن اوري و ص نايع دف اعي“ (ب ه مثاب ه ي ك وزارتخان ه) مسؤوليت اداره
شركتهاي عظيم دفاعي چين را برعهده گرفت و موظف ش د ب ه روش ي منسجمتر ,ب ه توس عه ظرفيت ص نعتي و دف اعي
كشور ,افزايش صادرات و بسط ظرفيتها و توانمنديهاي علمي و فناورانه كشور (از طريق تحقي ق و توس عه) اهتمام
بورزد.
امروز بخشهاي ص نعتي و تحقي ق و توس عه دف اعي چين از وزارت دف اع منف ك ش ده و برمبن اي ساختاري تجاري و
كسبوكاري مديريت ميشوند .چينيها در تالش براي گذار از همانندسازي (كپيبرداري) و انتقال فناوري (ِص رف) ب ه
سوي تحقيق و توسعه واقعي و توليد دانش هستند .صنايع هوافضا ,هستهاي ,كشتيسازي ,الكترونيك و فناوري اطالعات
از اولويتهاي اساسي بخش دفاع اين كشور است كه چين براي توسعه آنان ,از همكاريهاي گس ترده جهانيان بخص وص
آمريكا ,نهايت بهره را برده است( .شايان ذكر است تمامي اطالعات دفاعي كشور چين توسط ”مركز پژوهشي ارايه دستاوردهاي علمي و فناوران ه دف اعي“ اين كش ور در
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي چين
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.1امروز چينيها بخ اطر حف ظ رش د اقتصادي و افزايش مس تمر صادرات خ ود ,بخشهاي ص نعتي و تحقي ق و
توسعه دفاعي را از وزارت دفاع منفك نموده و برمبناي ساختاري تجاري و كسبوكاري مديريت مينمايند .اينك ار
در راس تاي افزايش هماهنگي واح دهاي ص نعتي تولي دي و جلوگ يري از اش تباهات و دوبارهكاريها و افزايش
بهرهوري انجام شده است.
.2چينيها هم ,همچ ون ديگر كش ورهاي جن وب شرقي آس يا ,در تالش ب راي گ ذار از همانندسازي
(كپيبرداري) و انتقال فناوري (ِص رف) به سوي تحقيق و توسعه واقعي و توليد دانش هستند.
. 3مراكز تحقيق و توسعه دفاعي چين ,بسيار پراكنده و توزيعشده ذيل گروههاي ص نعتي بخش دف اع (و ديگر
بخشهاي مرتبط) هستند .اين واحدها متناسب با نياز آن صنايع و براي رفع نيازهاي تحقيقاتي ,فناورانه ,توسعهاي,
بهبود سيستمي ,آزمون و ارزيابي تاسيس گرديدهاند.
.4صنايع هوافضا ,هستهاي ,كشتيسازي ,الكترونيك و فناوري اطالعات از اولويتهاي اساس ي بخش دف اع اين
كشور است كه چين براي توسعه آنان ,از همكاريهاي گسترده جهانيان ,بخص وص آمريك ا ,نهايت به ره را ب رده
است .آمريكاييان با هدف كنترل صنايع دفاعي چين ,به خصوص صنايع هستهاي اين كشور ,به همك اري گس تردهاي
در قالب يك تفاهمنامه ”همكاريهاي علمي آزمايشگاه-به-آزمايشگاه“ پرداختهاند
.5ش ايان ذكر اس ت چينيها هيچگون ه واردات ,همك اري ص نعتي و تولي دي را ب دون ”انتق ال فن اوري“ ب ه انجام
نميرسانند.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي انگلستان
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
ساختار تحقيقات دفاعي انگلستان
گشايش
كشور انگلستان آخرين كشور در مرزهاي اروپا است كه به دليل پيوندهاي فرهنگي آنگلوساكسوني و سياس ي ,همچن ان
متحد استراتژيك اياالت متحده آمريكا محسوب ميشود .پادش اهي متح ده بريتانياي كب ير ,ك ه از چهار كش ور انگليس,
اسكاتلندِ ,ولز و ايرلند شمالي تشكيل شده است ,همچن ان از حالوهواي نظ اميگري گذش ته خ ود (منتها امروز در سايه
ابرقدرتي همچون آمريك ا و عض وي از اتحادي ه اروپا) رو نگردان ده اس ت .هن وز 51كش ور جهان (در ق الب اتحادي ه
كشورهاي مشتركالمنافع) ,پذيراي رياست ملكه انگلستان ب ر اين اتحادي ه هس تند و در 17كش ور عض و ,رس مًا رياس ت
حكومت آن كشور برعهده ملكه انگلستان است .حفاظت دفاعي ,روابط خارجي و تامين ام نيت داخلي اين كش ورها برعه ده
انگلستان ميباشد.
حفظ و توسعه توانمنديهاي صنعتي و فناورانه دفاعي انگلستان از اولويتهاي وزارت دفاع اين كشور محس وب ميش ود.
محدوديتهاي هزينهاي بخش دفاع در كنار دغدغههاي ملي باعث شده است تا وزارت دفاع انگلستان برمبناي طرح تح ول
اس تراتژيك خ ود (مص وب سال )1998ب ه بازسازي و نوسازي ساختارهاي خ ود پرداخت ه و ض من اتخ اذ رويكردي
دومنظوره به صنايع دفاعي خود ,فناوريها و سيستمهاي نظامي موردنياز خود را اولويتبن دي كرده و بكوش د در ق الب
همكاريهاي بينالمللي و منطقهاي ,در رشد و اعتالي صنعتي كشور ن يز مش اركت فعال داش ته باش د .تاكي دات جدي د در
بخش دفاع انگلستان حاكي از آن است كه امروز ”تحقيق و توسعه“ هدف نيست ,بلكه ”فن اوري“ (و دانش) ه دف اس ت و
همه فعاليتها بايد در راستاي دستيابي به فناوريهاي نوين و سيستمهاي تسليحاتي پيشرفته سامان يابند .خصوصيسازي
بخش اعظم سازمان ارزيابي و تحقيقات دفاعي كشور و طرحهاي نوآورانه ”قلههاي تعالي“ و ”مراكز فن اوري دف اعي“
از جمله جالبتوجهترين نكات اين مطالعه هستند( .متاسفانه بايد گفت وزارت دفاع انگلستان از ارايه اطالعات ساختيافته در زمينه سازمان دف اعي
خود طفره رفته است).
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي انگلستان
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.1تاكي دات جدي د در بخش دف اع انگلس تان حاكي از آن اس ت ك ه امروز ”تحقي ق و توس عه“ ه دف نيس ت ,بلك ه
”فناوري“ (و دانش) هدف است و هم ه فعاليتها باي د در راس تاي ”دس تيابي“ ب ه فناوريهاي ن وين و سيس تمهاي
تسليحاتي پيشرفته سامان يابند.
.2عليرغم عملكرد مناسب و موفقيتآميز سازمان ارزيابي و تحقيق ات دف اعي انگلس تان ,بخش اعظم اين سازمان,
خصوصي شده است تا بتواند مستقًال در قالب يك سازمان تحقيق و توسعه اروپايي فعاليت كن د و هزين ه كم تري را
بر دولت تحميل كرده و بازده اقتصادي بيشتري ب راي كش ور بهبار آورد .فق ط بخشهاي خ اص و حياتي از آن
حفظ شده است تا احيانًا از توانمنديهاي وزارت دفاع كاسته نشود.
.3طرحهاي نوآورانه ”قلههاي تعالي“ و ”مراكز فن اوري دف اعي“ از جمل ه جالبتوجهترين نك ات اين مطالع ه
هس تند .بخ اطر مح دوديتهاي ب ودجهاي وزارت دف اع و در راس تاي دس تيابي سريعتر و موفقيتآم يزتر ب ه
فناوريها و سيستمهاي دفاعي ,بايد وزارت دفاع چند ح وزه حياتي و كلي دي را برگزين د و بكوش د در آنها ب ه
سرآمدي دست يابد (قلههاي تعالي) .بعالوه مراكز فناوري دفاعي برآنند تا به كمك ص نايع و دانش گاههاي كش ور
به توليد و ارتقاي تجهيزات كالس جهاني ب راي وزارت دف اع بپردازن د (در عين حاليك ه ب ه تولي د و بك ارگيري
دانش در وزارت دفاع و دولت متعهد هستند).
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي انگلستان
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.4اين حوزههاي سيستمي و فناورانه در طرح قلههاي تعالي ,از اول ويت برخوردارن د :تس ليحات هدايتش ونده،
رادار ،سيستمهاي الكترواپتيكي ،حسگرها ،حسگرهاي دريايي ،محيطهاي مصنوعي و نرمافزارهاي تجاري آماده,
جهت استفاده به عنوان واسط ميان انسان و دستگاهها
.5يك سازمان مستقل و غيرانتفاعي ب ه ن ام ”انجمن مش اوره علمي دف اعي“ موظ ف اس ت ف ارغ از تمامي مسايل و
موضعگيريهاي سازماني وزارت دفاع ,به شخص وزير دفاع و مديران ارشد دفاعي كشور ,در حوزههاي علمي,
مهندسي و فناورانه مشاوره بدهد و آنان را در اتخاذ تصميمات مناسب ياري دهد.
.6موسس هاي ب ه ن ام ”موسس ه مطالعات اس تراتژيك و رزمي“ ميكوش د در فض ايي آرام و ب دون حساس يت يا
جانبداري ,محيطي را براي بحث انديشمندان و صاحبنظران دفاعي كشور و جهان ايجاد كنن د ت ا بتوانن د راج ع ب ه
موضوعات امنيتي و دفاعي انگلستان و جهان مطالعه و بررسي نموده و در قالب يك انديش گاه دف اعي ب ه فعاليتهاي
فكري و آيندهپژوهانه بپردازند .تشويق نظاميان كشور به نشر تجربيات و دانش خود ,و حمايت از متخصصان و
صاحبنظراِن مرتبط با بخش دفاع (نه عضوي از مجموع ه دف اعي كش ور ) از ديگر وظ ايف اين موسس ه محس وب
ميشود.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي ژاپن
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
ساختار تحقيقات دفاعي ژاپن
گشايش
ژاپن از جمله كشورهايي است كه داراي ارتش منظم و گستردهاي نيست ,چون بعد از جنگ جهاني دوم ,ارتش آن
منحل گرديد و آمريكا طبق يك قرارداد نظامي ,ضامن حفظ امنيت ملي آن ش د .نيروهاي مس لح ژاپن (بخص وص
از جهت تع داد) بس يار مح دود ميباش ند و ب ه همين خ اطر اين كش ور داراي ارتش ك وچكي در ح د ي ك گ ارد
حف اظتي اس ت و اساسًا داراي ”وزارت دف اع“ و ”نيروهاي مس لح“ نميباش د (بلك ه داراي ”سازمان دف اع“ و
”نيروهاي دفاع از خود“ است).
اما ژاپنيها كه در آرزوي تاسيس ”شركت ژاپن“ هستند به مساله دفاع نيز با رويكرد اقتصادي نگ اه كردهان د و
به جرات ميتوان گفت سازمان دفاع ژاپن ,يك شركت تجاري بس يار ب زرگ و قدرتمن د اس ت بطوريك ه از ي ك
طرف با انجام بخش عمدهاي از تحقيق و توسعه موردنياز كش ور و انتق ال دانش و فناوريهاي آن ب ه بخشهاي
خصوصي به وظايف ملي خود براي رشد و توسعه كشور كمك مينماي د ,و از طرف ديگر عمًال ب ه عن وان ي ك
”شركت دفاعي“ به تجارت و فروش انواع تسليحات ,مهمات و سيستمهاي دفاعي پيشرفته ميپ ردازد( .بعالوه
اينكه حتي بعضًا فروش تجهيزات نظامي را هم ب ه عن وان اب زاري جهت كسب امتيازهاي اقتصادي و بازرگ اني
براي كشور انجام ميدهند).
سازمان دفاع ژاپن داراي يك ”موسسه تحقيق و توسعه فني“ اس ت ك ه وظيف ه آن توس عه فناوريهاي پيشرفته
مختلف در كشور است .بعالوه داراي يك ”موسسه ملي مطالعات دفاعي“ است كه با انجام مطالعات اس تراتژيك,
به دولت و وزارت دفاع مشاوره فكري ميدهد .در ضمن ژاپن داراي دو دانشگاه نظامي نيز ميباشد.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي ژاپن
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.1همچ ون ديگر كش ورهاي جن وب شرق آس يا ,رويكرد سازمانهاي دف اعي ژاپن ن يز” ,محص ولمحور“ و
”توليدمحور“ است (در مقابل ”فناوريمحوري“) .آنچه در مجموع ه سازمانهاي تحقي ق و توس عه و ص نعتي اين
كشور اهميت دارد خلق فناوريهاي نو نيست بلكه ارايه محصوالت نهايي توليدپ ذير (و قاب ل فروش و صادرات)
است.
.2تفكيك شفاف و زنجيروار وظايف ”تحقي ق“” ,توس عه“ و ”آزم ون“ (ك ه بع د در سازمان ديگري ب ه مرحل ه
”توليد“ وارد ميشود) در موسسه تحقيق و توسعه فني سازمان دف اع ژاپن ,بهخ وبي مش هود اس ت .مراكز مختل ف
تحت پوشش اين موسس ه ب ه ص ورت ك امًال تخصص ي ب ر وظ ايف خ ود متمركز گرديدهان د و اين گ واهي ب ر
”تخصصگرايي كاركردي“ ژاپنيها است.
.3كامًال واضح است كه عليرغم دغدغه و تالشهاي گسترده ژاپنيها ,هنوز هم مراكز تحقيقاتي آن ان ب ه س طح
”فناوريمحوري“ نرسيدهاند و همچنان ”سيستممحور“ هستند بطوريكه حتي تقس يمبندي مراكز تحقيق اتي آن ان
نيز برحسب سيستم و محصول انجام شده است و خروجي آنها ب ه ط ور مس تقيم ب ه مراكز توس عه وارد ميش ود.
همچنان سرمايهگذاري ژاپن در زمينه تحقيقات بسيار اندك است.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي ژاپن
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.4عم ده سرمايهگذاريهاي تحقي ق و توس عه دف اعي ژاپن در بخشهاي ”توس عهاي“ انجام پذيرفت ه اس ت
(نمونهسازي) .متناسب با مراكز تحقيقاتي ,مراكز توسعه نيز در قالب واحدهايي سيستممحور سازماندهي شدهاند.
. 5در انتهاي اين زنجيره ,مراكز و تاسيسات تخصصي آزمون (تست) قرار دارند كه آن ان ن يز متناسب با همان
حوزههاي سيستمي واحدهاي تحقيق و توسعه ,سازماندهي گرديدهاند.
.6حوزههاي سيستمي سازمان دفاع ژاپن عبارتند از :سيستمهاي زميني ,سيستمهاي هوايي ,سيستمهاي دريايي و
سيستمهاي تسليحاتي هدايتشونده ( 4مركز توسعه با همين عناوين وجود دارد) .در مراكز تحقيقاتي ,كه هر يك
از آنان نيز تقريبًا بر يكي از سيستمها متمركزند ,چند واحد تخصصي روي زيرسيستمها و فناوريهاي مربوط ه
فعاليت مينمايند.
.7يكي از نكات جالبتوجه آن است كه ژاپنيها ب ه دلي ل م وقعيت جغرافيايي خ ود (در احاط ه دريا و اقيانوس
ب ودن) ب ر روي سيس تمهاي دف اعي دريايي و زيردريايي سرمايهگذاريهاي گس تردهاي نمودهان د و توفيق ات
قابلتوجهي نيز بدست آوردهاند.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي ژاپن
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.8تركيب ن يروي انساني موسس ه تحقي ق و توس عه ف ني وزارت دف اع ژاپن بيانگر آن اس ت ك ه اوًال عم ده اين
صُا نش اندهنده حاكمبودن رويكرد
نيروها مهندس (يا به تعبير خودشان ”مهندسان پژوهشگر“) هس تند ك ه مشخ
مشخص
”توسعهاي“ بر آن است .ثانيًا براي لحاظنمودن نظرات مشتريان (يعني نيروهاي مسلح) از تمامي واح دهاي دف اعي
كش ور (دريايي ,ه وايي و زمي ني) ب ه ط ور رس مي اس تفاده ميش ود ت ا سيس تمها سريعتر و ب ه روش ي
مقرونبهصرفهتر توسعه يافته و نيازمنديهاي مشتري را به بهترين وجه برطرف نمايند.
.9انديش گاه دف اعي ژاپن” ,موسس ه ملي مطالعات دف اعي“ اس ت ك ه ب ه انجام مطالعات و پژوهشهاي فكري و
مشاورهاي در زمينههاي مختلف موردنياز سازمان دفاع و نيروهاي مس لح (بخص وص در حوزههاي اس تراتژيك)
ميپردازند .سه زمينه اصلي عملكرد اين موسس ه عبارتن د از :آم وزش ,پ ژوهش و ت اريخ نظ امي كش ور .از سال
,1999اين موسسه مجموعه همانديشيهايي را در حوزه آيندهپژوهي (در زمينههاي بههمپيوسته سياست ,اقتصاد,
اجتماع و فرهن گ) تحت عن وان ”ش وراي مطالعات اس تراتژيك دف اعي“ ب ه كم ك دانش گاهيان و متخصصان
غيردولتي به انجام ميرساند با اين هدف روشن و مشخص كه ”استراتژي دفاعي آينده ژاپن چه باشد؟“.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي كره
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
ساختار تحقيقات دفاعي جمهوری کره
گشايش
به اعتقاد بسياري از تحليلگران و آيندهپژوهان ,جمهوري كره (كره جنوبي) يكي از ابرقدرتهاي آينده جهان
خواهد بود چون شاخصهاي رشد و توسعه آن باالتر از اكثر كشورهاي پيشرفته جهان قرار دارد و اين روند با
قوت ادامه دارد .جمهوري كره كه بعد از جنگ جهاني دوم تحت قيموميت آمريكا روند توسعه و پيشرفت خود را
طي كرده است امروز روابط نظامي و دفاعي بسيار نزديكي با آمريكا دارد بطوريكه بخش عمده تسليحات خود
را از آن كشور خريداري نموده و در تحقيقات دفاعي خود نيز همكاريهاي بسيار نزديكي با آمريكا دارد.
وزارت دفاع كره نيز همچون آمريكا ,امور تحقيق و توسعه خود را ذيل معاونت دستيابي (و لجستيك) ديده است.
وزارت دفاع اهم فعاليتهاي تحقيق و توسعه خود را در دو مركز با عنوانهای ”سازمان توسعه امور دفاعی“
( )ADDو ”مؤسسه تحليل امور دفاعی کره“ ( )KIDAمتمركز ساخته است.
سازمان توسعه امور دفاعی دارای 5مرکز توسعه فناوري و سيستم (در زمينههای مختلف) ,يك مركز تحقيقات
روي فناوريهاي كليدي و يك مركز آزمون (تست) سيستمها ميباشد .اين الگو كه مشابه الگوي وزارت دفاع
ژاپن است نشان ميدهد كه تمركز وزارت دفاع كره بر ”تحقيقات“ نيست بلكه بر ”توسعه“ است يعني بيشتر مايل
است تا در امور نزديك به توليد ,استفاده و فروش سرمايهگذاري نمايد نه در تحقيقات دفاعي (كه اغلب بازده
بلندمدت دارند) .اين نگرش ملهم از الگوي توسعه صنعتي كره است (تحقيقات بخصوص تحقيقات بنيادين از
كشورهاي ديگر همچون آمريكا تامين ميشوند).
شايان ذكر است عمده تحقيقات در وزارت دفاع كره ,حول محور نرمافزار و سيستمهاي انساني ميباشد.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي كره
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
. 1الگوي تحقيق و توسعه كره جنوبي ,كه مشابه الگوي وزارت دفاع ژاپن است ,نشان ميدهد ك ه تمركز وزارت
دفاع كره بر ”تحقيقات“ نيست بلكه بر ”توسعه“ است يعني بيشتر مايل است تا در امور نزديك به توليد ,اس تفاده و
فروش سرمايهگذاري نماي د ن ه در تحقيق ات دف اعي (ك ه اغلب بازده بلندم دت دارن د) .اين نگرش ملهم از الگ وي
توس عه ص نعتي كره اس ت (تحقيق ات بخص وص تحقيق ات بنيادين ,و فناوريهاي موردنياز از كش ورهاي ديگر
همچون آمريكا تامين ميشوند).
. 2در حوزه فناوري ,تحقيق و توسعه دفاعي كره بر فناوريهاي دومنظوره و حياتي متمركز اس ت ك ه عبارتن د
از :سيستمهاي پيشرانش (و موتورهاي سازگار با محي ط زيس ت) ,حس گرها ,سيس تمهاي اطالعاتي و ارتباطي,
مهندس ي سيس تم و مهندس ي كن ترل ,سازهها و دينامي ك ,م واد پرانرژي .مراكز توس عه وزارت دف اع كره ,ك ه
سيس تممحور هم هس تند ,عبارتن د از :مركز توس عه سيس تمهاي دريايي ,مركز توس عه سيس تمهاي موش كي و
هواپيمايي ,مركز توسعه سيستمهاي زميني ,مركز توسعه سيستمهاي اطالعاتي و ارتباطي.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي كره
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
. 3در كنار سازمان توسعه امور دفاعي كره (كه امور تحقيق و توسعه دفاعي كشور را برعهده دارد)” ,موسسه
تحليل امور دفاعي كره“ نقش انديشگاه دفاعي كره را بازي ميكند .اين موسسه كه صرفًا به امور مطالعاتي و علمي
ميپردازد ميكوشد تا برمبناي كارهاي تحليلي و مش اورهاي خ ود ,وزارت دف اع و نيروهاي مس لح كش ور را در
اتخاذ تصميمات مناسب و بهينه (آنچه در راستاي تامين من افع ملي و دس تيابي ب ه سيس تمهاي دف اعي موردنياز مهم
است) ياري رساند .يكي از مهمترين ابزارهاي موردتاكيد كرهايها ,توسعه و بك ارگيري سيس تمهاي مدلسازي و
شبيهسازي دفاعي است.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي سنگاپور
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
ساختار تحقيقات دفاعي سنگاپور
گشايش
كشور كوچك سنگاپور برپايه يك عزم ملي مستحكم ,طي چند دهه گذشته رشد چشمگيري انجام داده است بهگونهاي
كه تجربيات آن ,درسهاي مفيِد فراواني براي ديگر كشورها دربرداشته است .رشد اقتصادي فناوريمحور و
نوآوريمحور در سرلوحه برنامه توسعه ملي اين كشور قرار دارد.
اگرچه نگاه نيروهاي مسلح و وزارت دفاع سنگاپور” ,ملي“ است اما رويكرد و عملكرد وزارت دفاع در زمينه تحقيق
و توسعه بيانگر توجه به افقهايي گستردهتر و استراتژيكتر است .پيشتازي در حوزه علم و فناوري از طريق
همكاريهاي بينالمللي و نوآوري مستمر ,شالوده ذهن مديران وزارت دفاع سنگاپور و مديران تحقيق و توسعه و
فناوري آن وزارتخانه را تشكيل داده است.
عمده فعاليتهاي تحقيق و توسعه وزارت دفاع سنگاپور در ”سازمان علم و فناوري دفاعي“ آن وزارتخانه انجام
ميشود .اين سازمان از ساختاري كامًال ماتريسي و پروژهاي برخوردار است كه مشتمل بر 9مركز تحقيق و توسعه
است .اين مراكز تحت نظر تيمهاي مديريت برنامه و مديران برنامهها (طرحهاي عمده فراسازماني) فعاليت مينمايند.
ديگر بخشهاي سازمان نقش ستادي داشته و خدمات پشتيباني به اين برنامهها ارايه ميدهند .مديران اين برنامهها داراي
اختيارات تام بوده و ميتوانند هرگونه كه ميخواهند از امكانات سازمان استفاده نموده و مستقيمًا با مشتريان در ارتباط
باشند و بالتبع مسؤوليت كارهايشان برعهد ه خودشان است .اين سازمان دو دفتر در آمريكا و اروپا تاسيس نموده است
كه وظيفه رصد آخرين پيشرفتهاي تحقيقاتي غرب را برعهده دارند و ميكوشند همكاريهاي تحقيقاتي بين آنان و
سنگاپور ايجاد كنند .نكته آخر ,توجه فوقالعاده اين سازمان به سرمايه انساني است بگونهاي كه از طريق برنامههاي
تشويقي گسترده ميكوشند نخبهترين و متخصصترين دانشمندان و مهندسان را از سرتاسر جهان جذب نمايند.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي سنگاپور
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.1بخش عمده فعاليتهاي تحقيق و توسعه دفاعي دولت سنگاپور (همچ ون ديگر كش ورهاي جن وب شرق آس يا)
حول موضوعات سيستمي ميچرخد .بجز ”واحد تحقيق و توسعه“ سازمان عل وم و فن اوري دف اعي 8 ,واح د ديگر
بيشتر بر ارايه راهحلهاي سيستمي و فناورانه به وزارت دفاع و نيروهاي مس لح و ام ور توس عهاي متمركزن د و
درواقع وظيفهشان همياري در ”دستيابي“ به تس ليحات پيشرفته م وردنظر اس ت .م ديران دف اعي اين كش ور ب ه
خوبي دريافتهاند كه امروز دس تيابي ب ه تس ليحات دف اعي موردنياز از طري ق توانمن ديهاي مهندس ي سيس تمها,
يكپارچهسازي و بهبود سيستمهاي موجود برايشان مقرونبهصرفهتر است.
.2هنوز هم تحقيقات علمي (بخصوص تحقيقات بنيادين) چندان در وزارت دف اع س نگاپور برجس ته نيس ت بلك ه
بيشتر ”حل مساله“ و ”توان ايي بك ارگيرِي “ ادوات و امكان ات موج ود و موردنياز آين ده ,داراي اهميت اس ت .ب ه
همين جهت بهبود مستمر سيستمها و فناوريهاي موجود ,بكارگيري بهينه امكانات و منابع ,بوميسازي تجهيزات و
تسليحات ,كسب توانايي در تعمير و نگهداري آنان و كسب توانمنديهاي م ديريتي از مهم ترين دغ دغههاي م ديران
دفاعي سنگاپور است.
.3اين سازمان دو دفتر در آمريكا و اروپا تاسيس نم وده اس ت ك ه وظيف ه رص د آخرين پيشرفتهاي تحقيق اتي
غرب را برعهده دارند و ميكوشند همكاريهاي تحقيقاتي بين آن ان و س نگاپور ايجاد ،و آخرين فناوريها را ب ه
كشور منتقل نمايند.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي سنگاپور
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.4سازمان علوم و فناوري دفاعي س نگاپور از ساختاري ك امًال ماتريس ي برخ وردار اس ت .اين ساختار سازماني,
مديران اين سازمان را قادر ساخته است تا از امكانات و منابع انساني موجود (همافزايي ممكن بين آن ان) نهايت به ره
را ببرند.
. 5اين سازمان ,پژوهشگاهي مستقل (در خارج از بخش دفاع) به نام ِتماِس ك تاسيس نموده است ت ا بتوان د ب ه كم ك
ظرفيتها و توانمنديهاي دانشگاه ملي سنگاپور در حوزههاي انتخابش دهاي از فن اوري ب ه توفي ق بيش تري دس ت
يابد .درواقع ميكوشد تا در اين پژوهشگاه مستقل ,نيروهاي علمي و دانش گاهي كش ور را ج ذب نم وده و از آن ان
استفاده كند.
.6محدوديتهاي جغرافيايي اين كشور به عنوان يك جزيره كوچك ,باعث ش ده اس ت ت ا وزارت دف اع بكوش د در
راستاي اس تفاده بهين ه از زمين ,ب ه توس عه فناوريهاي ب ومي ساختوساز (ساختمانسازي ,انبارسازي و غ يره)
بپردازد .بعالوه فناوري اطالعات از جمله حوزههاي برجستهاي است كه كشور سنگاپور از ح دود 20سال پيش
بطور جدي در آن وارد شده است و امروز به عنوان يك كش ور قدرتمن د محس وب ميش ود .اين توانمن دي ملي در
بخش دفاع نيز اشاعه يافته است.
.7نكته آخر ,توج ه فوقالعاده اين سازمان ب ه سرمايه انساني اس ت بگ ونهاي ك ه از طري ق برنامههاي تش ويقِي
گسترده ميكوشند نخبهترين و متخصصترين دانشمندان و مهندسان را از سرتاسر جهان جذب نمايند.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي سوئيس
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
ساختار تحقيقات دفاعي سوئيس
گشايش
كشور سوئيس از جمله كشورهاي آرام و صلحطلبي است كه داراي ارتش منظم و گستردهاي نيست .حف اظت از
اين كشور ,كه عضوي از پيمان ناتو است ,طبق قراردادي ،برعهده كشور آمريكا اس ت .ماموريت اص لي وزارت
دف اع و نيروهاي مس لح كش ور ,مش اركت در حف ظ ص لح جهاني اس ت .اين كش ور در بس ياري از فعاليتهاي
صلحجويانه جهاني (تحت نظارت سازمان ملل متحد) همكاري فعال داشته است و گروههاي نظامي (حف ظ ص لح) و
امدادي (پزشكي) بدانجا گسيل داشته است.
سياستگذاران ارشد كشور سوئيس در سر ميپرورانن د ك ه ب ه زودي ب ه مركز تحقي ق و توس عه جهان تب ديل
شوند .در اين راستا فعاليتهاي محدود نظامي و دفاعي اين كشور نيز ب ر تحقي ق و توس عه ,و تولي د سيس تمهاي
پليسي و دومنظوره استوار است .تحوالت و اصالحات متعددي كه در طول چند سال گذش ته در ساختار وزارت
دفاع اين كشور انجام شده است همگي مدعي حركت به سمت فعاليتهاي صلحجويانه و تجاري اس ت ب ه طوريك ه
در نهايت سازمان تداركات دفاعي وزارت دفاع ,به موسسه آرماسوئيس (سيستمهاي نظامي و غيرنظامي) تغي ير
نام يافت.
نكته قابل توجه ديگر ,عنوان كامل وزارت دفاع سوئيس يعني ”وزارت دف اع ,حف اظت اجتماعي (م دني) و ام ور
ورزشي“ است كه در نتيجه اصالحات انجامشده در ساختار دولت س وئيس ,ش كل گرفت ه اس ت .اين وزارتخان ه
ك ه در زمره وزارتخانههاي متن وع (از جهت فعاليت) ميباش د بخش ي از مراكز تربيت ب دني كش ور و ام ور
انتظامي را نيز تحت پوشش گرفته است كه همگي حاكي از كمرنگي امور نظامي در اين كشور است.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي سوئيس
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.1به دليل كمبودن نيازهاي نظامي و دفاعي اين كشور ,عمًال سرمايهگذاري زيادي در بخش دف اع س وئيس انجام
نپذيرفته است .اگرچه سياستهاي كلي دولت سوئيس مبني بر تبديلكردن كشور به مركز تحقيق و توس عه جهاني
و تاسيس يك جامعه دانشبنيان ,جدي است اما به نظر ميرسد دولتمردان سوئيس ي عالقهاي ب ه توس عه فعاليتهاي
علمي ,فني و صنعتي خود در حوزه دفاع ندارند .به همين جهت ,در واقع مراكز تحقيق و توسعه دفاعي عمدهاي در
سوئيس نداريم .آنچه كه داريم فعاليت در زمينههاي صلحآميز ,انتظامي (پليسي) و پشتيباني (بخصوص پزش كي)
است.
. 2حفظ ,تعمير و نگهداري تاسيسات و امكانات دفاعي كشور ,از جمله مهمترين وظ ايف سازمان ت داركات دف اعي
(يا امروز با نام شركت آرماسوئيس) است .بعالوه بهبود سيستمهاي موجود و ارتقاي عملكرد آنان (در ح د ممكن)
حداكثر امور تحقيق و توسعهاي وزارت دفاع محسوب ميشود.
. 3تحقيق و توسعه واقعي وزارت دفاع تنها در حوزههاي مع دودي همچ ون ساخت س الحهاي سبك و انفرادي,
خودروهاي زرهي و آتشنشاني و سيستمهاي اطالعاتي و ارتباطي است .اينگون ه فعاليتهاي دف اعي س وئيس در
راستاي حفظ وجهه صلحآميز كشور در جهان و كسب درآمد از طريق فروش چنين محصوالت تدافعي است.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي هند
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
ساختار تحقيقات دفاعي هند
گشايش
كش ور تازهازبنداستعماررس تهي هن د ,در چن د ده ه اس تقالل خ ود با آش وبها ,كش مكشها و جنگهاي متع ددي
دستبهگريبان بوده است .به همين جهت ,اين كشور داراي ارتش بسيار ب زرگي اس ت ك ه نيازمن ديهاي دف اعي بس يار
گستردهاي دارند .كاهش اين هزينهها در راستاي احساسات استقاللطلبانه مردم هند (توام با حس پيروزيطلبي آن ان)
باعث شده است تا همچنان شاهد شعارهاي خودكفاييمحور در بدنه وزارت دف اع هن د باش يم .توج ه ب ه اين نكت ه از آن
جهت اهميت دارد كه بهياد آوريم هند از آغاز دهه ,1990سياست خودكفايي و توس عه درونگراي خ ود را ب ه كن اري
گذاشت و به ايجاد بازارهاي آزاد و جهانيانديشيدن (برونگرايي) روي آورد.
به دليل اهميت فوقالعاده قواي نظامي و دفاعي ب راي اين كش ور ,وزارت دف اع هن د ك ه نيروهاي مس لح (يا ب ه تعب ير
خودشان سرويس دفاعي) را نيز دربردارد ,تحت امر مستقيم رييسجمهور اين كش ور اس ت و در واق ع رييسجمه ور
(و شوراي كابينه) رسمًا وزير دفاع محسوب ميشود .اما ب راي م ديريت به تر ,رييسجمه ور ,ي ك جانش ين و تع دادي
مشاور برميگزيند كه وظايف او را در وزارت دفاع برعهده ميگيرند .حوزه تحقيقات و توس عه دف اعي وزارت دف اع
(يا به تعبير دقيقتر سازمان دفاع هن د) ,تحت م ديريت مس تقيم وزي ر دف اع قرار دارد ك ه ب ه ط ور عم ده متش كل از
”سازمان تحقيق و توس عه دف اعي“ اس ت .ش ايان ذكر اس ت ح وزه تحقيق ات و توس عه دف اعي هن د داراي ي ك ”منش ور
شهروندي“ است كه سياستها ,وظايف ,ارزشها ,تعهدات و توقعات آن را به عنوان يك ش هروند سازماني ملي در تعام ل
با نيروهاي مس لح كش ور و ديگر سازمانها و شركتها بيان ميدارد” .تولي دينمودن تحقيق ات“ يكي از اولويتهاي
ت.
ه) اس
وزه (و سازمان مربوط
ي اين ح
اساس
(متاسفانه اطالعات كامل مناسبي از سايت وزارت دفاع هند بدست نيامد)
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي هند
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
. 1برآوردن نيازهاي عظيم نيروهاي مسلح هند در سايه تفكرات خودكف ايي گذش ته باعث ش ده اس ت ,ت ا ص نايع
دفاعي هند در حوزههاي مختلف وارد شوند و به انتقال فناوري و تحقيق و توسعه در زمينههاي مختل ف بپردازن د.
اما آنچه قابل توجه ميباشد ،برجستگي س طح ”انتق ال فن اوري“ ب ه نسبت م يزان ”تحقي ق و توس عه“ دف اعي اس ت.
بعالوه اينكه به صورت مشهودي ”توسعه“ نيز از ”تحقيق“ بيشتر مورد توجه است
” .2توليدينمودن تحقيقات“ يكي از اولويتهاي اساسي اين حوزه (و سازمان مربوطه) است” .محص ولگرايي“ و
”توليدپذيري“ خود نشانگر دغدغهها و نيازمنديهاي كوتاهمدت و ميانمدت وزارت دفاع هند است.
.3بجز زمينههاي معدودي (همچون سيستمهاي دريايي ,هس تهاي ,موش كي ,م واد و پزش كي) ك ه بحث تحقيق ات
نيز در آنان پررنگ است ,هند در ديگر زمينهها بيشتر توسعهمحور ,توليدمحور و سيستممحور است.
. 4واحدهاي صف سازمان تحقيق و توسعه دفاعي هند ,بيشتر به ارايه راهحل ,مشاوره و همياري ب ه بخش دف اع و
نيروهاي مسلح مبادرت ميورزند و ميكوشند به عنوان واسطي مابين بخش دفاع و موسسات دانش گاهي ,پژوهش ي
و صنعتي داخل و خارج كشور عمل نمايند.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي استراليا
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
ساختار تحقيقات دفاعي استراليا
گشايش
وزارت دفاع استراليا تمامي فعاليتهاي تحقي ق و توس عه خ ود (كلي ه حوزههاي عل وم و فن اوري) را در ي ك
مركز به نام ”سازمان علوم و فناوري دفاعي“ ( )DSTOمتمركز ساخته اس ت .اداره مركزي اين سازمان در
كانبرا (مركز دفاعي استراليا) قرار دارد .در سال ,2002وزارت دفاع استراليا ساختارهاي تحقيق اتي خ ود را
مورد بازبيني قرار داد و در چارچوبي جديد حول سه حوزه كليدي سكوهاي (پلتفرمهاي) دف اعي ,سيس تمهاي
الكترونيكي و اشراف اطالعاتي سازماندهي مجدد نمود كه در اين راستا سه پژوهش گاه عم ده ”عل وم س كوهاي
دفاعي“ (در ملبورن)” ,علوم سيس تمها“ (در آدالي د) و ”عل وم اطالعاتي“ (در آدالي د) ش كل گرفت (ديگر
مراكز پژوهشي و آزمايشگاهها ,در ذيل يكي از اين پژوهشگاهها قرار ميگيرند).
اين سازمان ,براي ايجاد هماهنگي و افزايش اثربخش ي مراكز تحقيق اتي و سرمايهگذاريهاي خ ود ,تع دادي
طرح عمده فراسازماني تعريف نموده است كه هر يك پژوهشگاهها متناسب با ماموريت و توانمن ديهاي خ ود,
بخشي از آن را برعهده گرفته و انجام ميدهند.
سازمان علوم و فناوري دفاعي استراليا ,رسالت خود را ملي ميداند و به منزله دروازهاي ب راي ورود و خروج
دانش و فن اوري از بخش دف اع ب ه بخشهاي تجاري كش ور و بالعكس عم ل مينماي د .اين سازمان ساختاري
سلسلهمراتبي را (در قالب چندين شورا ,همايش و موافقتنامه) ب راي ايجاد همكاريهاي اثربخش با ص نعت و
مراكز علمي و فناورانه كشور (بخصوص شركتهاي كوچك و متوسط) ايجاد نموده است.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي استراليا
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
. 1وزارت دفاع استراليا به طور جدي بر گسترش و تعمي ق همكاريهاي خ ود با بخشهاي غيرنظ امي كش ور
تاكيد ميورزد و متعهدانه ميكوشد تا از طريق همكاريهاي متقابل ,نقش ملي خود را در توس عه علمي ,فناوران ه و
صنعتي كشور به بهترين وجه بازي نمايد .از طرف ديگر ,وجود چنين روابط نزديك و تنگاتنگي ,وزارت دف اع را
قادر ميسازد تا در كوتاهترين زمان ممكن ,به فرص تهاي فناوران ه و ص نعتي موج ود در كش ور دس ت يافت ه و ب ر
توانمنديهاي خود بيفزايد .در اين راستا ,وزارت دفاع انواع و اقسام همكاريها (همايش ,توافقنام ه ,مش اوره و
مذاكره ,و غيرو) را در سطوح مختلف تعريف كرده و به صورت منظم به اجرا درميآورد.
. 2سازمان علوم و فناوري دفاعي استراليا هر سال در يك فراخ وان ملي (برنام ه اراي ه توانمن دي و فن اوري) از
كلي ه متخصصان ,ن وآوران ,مخ ترعين و ص نعتگران كش ور ميخواه د ت ا در ص ورتي ك ه اي دهاي ب راي افزايش
توانمنديهاي دفاعي كشور دارند ,آن را در ق البي طرحي ب ه وزارت دف اع تحوي ل دهن د .اين طرحها در زماني
كوتاه مورد بررسي قرار گرفته و در صورت تصويب ,كليه بودجهها و امكانات موردنياز آن تخصيص مييابد.
.3رويكرد تحقي ق و توس عه در وزارت دف اع اس تراليا (عل يرغم توزي ع جغرافيايي) ”متمركز“ و
”سيستممحور“ است .يكي از توقعات جدي وزارت دفاع از مراكز تحقي ق و توس عه ,دريافت مش اوره و همفكري
مناسب از آنان در زمينه تداركات و خريد تسليحات موردنياز است.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي كانادا
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
ساختار تحقيقات دفاعي كانادا
گشايش
كانادا از جمله كشورهاي عضو پيمان ناتو است كه فعاليتهاي گس تردهاي را ب راي تق ويت بني ه دف اعي خ ود و
برقراري ص لح انجام ميده د .تاكي د عم ده وزارت دف اع كان ادا ب ر همكاريهاي بينالمللي اس ت ت ا اق دامات
منفردانه .اين نگ اه ب ه ط ور گس تردهاي در ام ور علمي ,تحقيق اتي و فناوران ه آن ن يز متجلي اس ت.
وزارت دفاع ملي كانادا ,در ذيل معاونت علم و فناوري خود 6 ,مركز تحقيق و توسعه مستقل تاسيس نموده اس ت
كه عمده فعاليتهاي پژوهش ي ,علمي و فناوران ه خ ود را در آن ان سازمان داده اس ت .وزارت دف اع كان ادا ,ب ه
تمامي زمينههاي علمي و فناورانه موردتوجه و موردنياز خود نپرداخته است بلكه كوش يده اس ت ت ا بيش تر ب ر
سيستمهاي حياتي موردنياز خود متمركز گرديده و در آنها سرمايهگذاري نمايد .ب راي رف ع ديگر احتياجات
خود به همكاري با مراكز دانشگاهي ,پژوهش ي و ص نعتي غيرنظ امي ملي و بينالمللي روي آورده اس ت .تع داد
زيادي از برنامههاي تحقيقاتي اين وزارتخانه در قالب پيمان ن اتو و همك اري با ديگر كش ورهاي دوس ت انجام
ميپ ذيرد .از جمل ه سيس تمهاي موردتاكي د اين وزارتخان ه ميت وان ب ه فناوريهاي نرمافزاري ,سيس تمهاي
انساني ,امكان ات م ديريتي ,سيس تمهاي الك ترونيكي و ارتباط اتي ,سيس تمهاي كش ف و مقابل ه با س الحهاي
كشتارجمعي (كًال در برابر سيستمها و فناوريهاي سختافزاري) اشاره نمود .دو نكته قابل ذكر ديگر ,يكي
يكپارچهسازي سيس تم آموزش ي دف اعي اين كش ور ذي ل سازمان چ تري ”دانش گاه نيروهاي مس لح كان ادا“ ,و
ديگري وجود انديشگاههاي دفاعي حول اين وزارتخانه همچون ”موسسه مطالعات استراتژيك كانادا“ است.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي كانادا
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.1متناسب با سياستهاي صلحجويانه كالن دولت كانادا ,عمده فعاليتهاي صنعتي و تحقيقاتي دفاعي اين كشور ن يز
”دفاعمحور“ هستند ؛ يعني بيشتر بر تحقيق و توس عه و تولي د ان واع سيس تمهاي ت دافعي (ن ه تهاجمي) متمركز
ميباشند.
. 2بخش عمده تحقيق و توسعه دفاعي كانادا حول موضوعات نرمافزاري ميچرخد و تنها در موارد بسيار معدودي
در سختافزار سرمايهگذاري نمودهاند .بعالوه تاكيد اصلي آنان بر علوم و فناوري (و دانش به طور كالن) به
جاي تحقيق و توسعه ,نشانگر تغيير پارادايمهاي مديران دفاعي اين كشور است.
.3از جمله سيستمهاي موردتاكيد اين وزارتخانه ميتوان به فناوريهاي نرمافزاري ,سيستمهاي انساني ,امكانات
مديريتي ,سيستمهاي الكترونيكي و ارتباطاتي ,سيستمهاي كشف و مقابله با سالحهاي كشتارجمعي (كًال در برابر
سيستمها و فناوريهاي سختافزاري) اشاره نمود.
.4يكپارچهسازي سيستم آموزشي دفاعي اين كشور ذيل سازمان چتري ”دانشگاه نيروهاي مسلح كانادا“ از نكات
قابل توجه ميباشد .تصميم جدي براي تربيت نسل جديدي از نيروهاي نظامي متخصص و متناسب با نيازهاي قرن
بيست و يكم ,آنان را بدين كار برانگيخته است.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي كانادا
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
يافتههاي كليدي
.5يكي از مهم ترين انديش گاههاي دف اعي كان ادا” ,موسس ه مطالعات اس تراتژيك كان ادا“ اس ت ك ه در ق البي از
همكاريهاي بينالمللي به دغدغهها و زمينههاي مختلف موردتوجه وزارت دف اع ميپ ردازد و ميكوش د ب ه كم ك
مطالعه و پژوهش ,مديران ارشد دفاعي را در امورشان ياري رساند.
.6وزارت دفاع كانادا به صورت جدي بر همكاريهاي گسترده بينالمللي (ك ه بخش ي از آن در ق الب ن اتو اس ت)
تاكيد ميورزد.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي عمومي
.1
.2
.3
.4
.5
.6
كشورها ،متناسب با سياستهاي كالن خود و توانمنديهاي موجود ,رويكرد ب ومي خ ود را در زمين ه
تحقيق و توسعه برميگزينند.
معموًال كشورها به دليل محدوديتهاي مختلف خ ود در زمين ه من ابع و دانش ,ب ر حوزههاي حياتي و
انتخابش دهاي متمركز ميگردن د و از توزي ع سرمايههاي خ ود در زمينههاي مختل ف اجتن اب
ميورزند.
اكثر كشورها فعاليتهاي تحقيق و توسعه خود را در ساختاري متمركز سازماندهي مينمايند.
دگرايي“ و ”تجاريسازِي “
تينمودن)“” ,تولي
”دومنظورهسازي“” ,مستقلسازي (غيردول
دستاوردهاي دفاعي از مهمترين دغدغههاي كشورها است.
تحقيق و توسعه بلندمدت (و حتي ميانمدت) تنها از عهده كشورهاي معدودي بر ميآيد.
امروز دستيابي به سيستمهاي تس ليحاتي موردنياز در زماني كوت اه و مقرونبهصرفه اهميت دارد.
بدين خ اطر خري د سيس تمهاي دف اعي و انتق ال فن اوري ام وري مت داول محس وب ميش وند .در واق ع
”دستيابي“ و ”فناوري“ در اولويت است نه ”تحقيق و توسعه“.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي عمومي
.7
.8
.9
.10
.11
.12
در بسياري از كشورهاي درحالتوسعه (ب ه خص وص جنوبشرق آس يا و ژاپن) ,اهميت ”توس عه“ بيش از ”تحقي ق“
است.
گس ترش و تعمي ق همكاريهاي ملي و بينالمللي از اولويتهاي اساس ي سياس تي كش ورها اس ت .چ نين همكاريها و
تعامالتي داراي منافع دوطرفه ميباشد.
توسعه توانمنديهاي كشور در زمينه ”انتخاب مناسب“” ,بهبود سيستمهاي موجود“” ,يكپارچهسازي سيس تمها“ ,و ”
ارايه راهحلهاي بهينه و نوآورانه“ كه از طريق مطالعه و پژوهش گسترده و تعهد به اس تفاده از نظرات كارشناس ي
خ مينمايد ,از جمله مهمترين الزامات كشورها در بخش دفاع محسوب ميگردد.
و مشاورهاي ر
نقش انديشگاههاي دفاعي مستقل در ارايه مشاورههاي فكري ب ه وزارت دف اع و نيروهاي مس لح ,بيش از گذش ته ش ده
است.
سرمايهگذاريهاي دفاعي در حال حركت از ”س ختافزار“ ب ه س مت ”نرمافزار“ اس ت .بعالوه امروز در موقعي تي
هستيم كه افزايش توان و بهرهوري سيستمها در ”همگرايي و تركيِب “ فناوريهاي مختلف است.
”تعالي“ و ”سرآمدي“ در حوزههاي مختلف (چه مديريتي و سازماني و چه علمي و فني) در سرلوحه تمامي ارزشهاي
مراكز دفاعي (بخصوص مراكز تحقيق و توسعه) قرار دارد.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي عمومي
.13مهم ترين زمينههاي سيس تمي و فناوران ه عبارتن د :س الحهاي هدايتش ونده ,پهپادها و جهپادها ,سيس تمهاي
يكپارچ ه ,C4ISRان واع هواگردها و سيس تمهاي ه وايي ,سيس تمهاي اطالعاتي و ارتباطي مطمئن,
سيستمهاي انساني و شناختي ,سيستمهاي دريايي (و زيردريايي و حوزه نوظهور اقيانوسشناس ي) ,سيس تمهاي
مدلسازي و شبيهسازي ,مواد پيشرفته ,تركيب فناوري الكترونيك با ديگر حوزهها و انواع حسگرها
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
آنچه در آغاز بايد بيان كنيم اينست كه ساختار و سازمان دفاعي هر كشور ،متاثر از تاريخ و پيشينه آن ملت,
موقعيت و شرايط جغرافيايسياسِي (ژئوپليتيِك ) منطقهاي و جهاني ,نوع حكومت حاكم ه و سياس تها
و دغ دغههاي آن ,اس تراتژي (صريح يا ض مني) توس عه كش ور ,س طح توس عهيافتگي جامع ه ,و
توانمنديها و ظرفيتهاي ملي است .بعالوه ”نوِع نگاه“ دولتمردان به بخش دفاع و توقعات كش ور از
آن ,تاثير بسزايي بر ساختار ,حجم ,نوع و قدرت نيروهاي مسلح دارد .كش ورهايي همچ ون آمريك ا,
انگلس تان ,هن د و تاح دي چين ,صراحتًا نياز خ ود ب ه ي ك ”ارتش قدرتمن د“ را بيان ميدارن د اما
كشورهاي صلحطلب ديگري همچون سوئيس نيز عمًال ب ه چش م ي ك معض ل ب ه بخش دف اع مينگرن د
(حفظ و نگهداري امكانات و تاسيسات نظامي موجود را مشكل و هزينهبر ميدانند).
بههرتقدير تحوالت جهاني ,به مرور تغييراتي را در نگاه نظامي كشورهاي مختل ف ايجاد كرده اس ت ك ه از
عموميترين آنها ميتوان به تغيير نام ”وزارت جنگ“ كشورها به ”وزارت دف اع“ ياد كرد (عراِق
سابق آخرين كشور داراي وزارت جن گ ب ود) .اما امروز دغ دغههاي اقتصادي و رقابتهاي ش ديد
تجاري در سطح جهان ,بخشهاي دفاعي كشورها را كه زماني ”سوگلي“ محسوب ميشدند و دولتها,
دستودلبازانه برايشان خرج ميكردند را با سؤاالت ترديدآميز جدي مواجه ساخته است.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
ب ه همين جهت ،ش اهد حاكمش دن ”رويكردهاي اقتصادي“ و ”عملكردهاي تجاري“ در بخشهاي دف اعي
هستيم .منتها چ يزي ك ه باي د م ورد توج ه قرار گ يرد اينس ت ك ه كش ورها ”چگون ه“ و طي ”چ ه
فرآيندي“ به اين روندها و تغييرات (و ديگر تحوالت فكري امروز و آينده) پاسخ دادهان د و ميدهن د
و چه بر سر جايگاه بخشهاي تحقيق و توس عه و آم وزِش دف اعي آم ده اس ت .بررس ي چ نين موض وع
حائزاهميتي فراي كار اين مطالعه است ,و آنچه ب دان پرداخت ه ش ده” ,ساختار و وض عيت فعلِي “ آن ان
است.
در ادامه به شرح مهم ترين مسايل و عوام ل تاثيرگ ذار ب ر ساختارهاي علمي-تحقيق اتِي دف اعي كش ورهاي
مختلف و دس تهبنديهاي ساختاري بدس تآمده از كش ورهاي موردمطالع ه ”ب ه ط ور مس تقل از ديگر
عوامل“ ميپردازيم.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
الف .ماموريت بخش دفاع :كش ورهايي همچ ون آمريك ا ك ه رويكرد ماموريتِي تهاجمي دارن د (در راس تاي
دفاع از منافع ملي خود و پيادهسازي ايدئولوژي موردنظرش ان در ديگر كش ورها) ”باي د“ ي ك بخش
دفاعِي قدرتمند داشته باشند .بن ابراين” ,بخش دف اع دول تي“ باالخص در حوزههاي كلي دي دارن د و
آگاهانه و پيشدستانه سرمايهگذاري عظيمي در بخشهاي تحقي ق و توس عه خ ود انجام ميدهن د .اين
كش ورها ،داراي سازمانها و مراكز عل وم و فن اوري گس تردهاي هس تند ك ه در همافزايي با
توانمنديهاي ديگر سازمانهاي دولتي و خصوصي عمل ميكنند .اگرچه شركتهاي نظ امي آمريك ايي
نيز فعاليت اقتصادي بسيار عظيمي دارند اما بعيد به نظر ميرسد بخشهاي عل وم و فن اوري (و بعض ًا
صنعتِي ) دفاعي كشور ,روزي ”شركتي“ گردد.
كشورهايي همچون ژاپن كه ق درت را بيش تر در اقتصاد ميبينن د ,سرمايهگذاريهاي كالن خ ود در بخش
دفاع را عاملي در راستاي ارتقاي توان اقتصادي خود ميبينند ,بعالوه اينكه بني ه دف اعِي واقعي را ن يز
در توان صنعتي و فناورانه ميدانند .ژاپن نيز بخش دفاع دولتي دارد اما ”دف اع دول تِي اقتصادي“ ك ه
در همكاري با ديگر بخشهاي صنعتي و فناورانه كشور و در راس تاي رش د اقتصادي كش ور فعاليت
مينمايد.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
كشور چين نيز به مرور زمان با تغيير نسبي ديدگاه خود نسبت ب ه بخش دف اع (از ”نظ امي“ ب ه ”اقتصادي“) در حال
نزديكشدن به ساختار دفاع دولتِي اقتصادي است.
ديگر كشورهاي موردمطالعه كه چندان در شرايط ماموريتِي جدي يا بحران امنيتي نيس تند ,متناسب با شرايط خ ود در
فض ايي مابين اين رويكردهاي دول تي و ”رويكرد شركتي و خصوص ي“ حركت ميكنن د .كش وري همچ ون
سوئيس كه اساسًا ماموريت نظ امي و دف اعي احساس نميكن د ,داراي ي ك بخش دف اعي دول تِي مكفي (و بس يار
كوچك) است.
ب .ساختار حكومتي :حكومتهاي تمركزگرايي همچون چين كه همه چ يز در آن ,دول تي اس ت ,خودبهخ ود ك ل بخش
دفاع نيز دولتي است و مديريت متمركز دول تي ب ر آن حكمفرماس ت .اما حكومتهاي دم وكرات (ب ه خص وص
بعض ي ك ه ب ه ت ازگي دم وكرات ش دهاند) و داراي چارچوبهاي اقتصادي باز هس تند ب ه س مت ساختارهاي
غيردولتي حركت ميكنن د (باي د اين عام ل را در تعام ل با ماموريت بخش دف اع دي د ن ه ب ه تنهايي) .بعالوه در
حكومتهايي كه دولت ,نقشي جدي و اساسي در جامع ه بازي ميكن د ,معم وًال بخش دف اع (بخص وص بخشهاي
مهمتر) در قيموميت دولت باقي مانده و حتي مورد تقويت قرار ميگيرند.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
آنچه مهم اس ت درك اين نكت ه اس ت ك ه در كش ورهايي ك ه دولت ,قدرتمن د ,فعال و پويا اس ت (همچ ون چين و ژاپن)
مس تمرًا تالش بس ياري ب راي بهب ود اثربخش ي و ك ارآيي بخش دف اع انجام ميپ ذيرد .اما در كش ورهايي ك ه
عملكرد دولت ,قوي نيست بخش دفاع ”بهرهوري ملِي “ چنداني ندارد و بيشتر هزينهبر است تا سودآور.
ج .استراتژي توسعه :اگرچه اس تراتژي توس عه ي ك كش ور مج زاي از ساختار حكوم تي آن (و الزامات اجتماعي و
فرهنگي جامعه) نيست اما اينكه ”چه راهي را در پيش بگيريم“ تاثير بسزايي بر بخش دف اع دارد .در ج وامعي
كه در حال حركت به سمت ساختارهاي آزاد هستند و توسعه اقتصادي در سرلوحه امورش ان قرار دارد چن دان
جايي براي توسعه دفاعي كشور باقي نميماند .حال اگر چنين كشورهايي به هر علت احساس تهديد نظامي كنن د
يا به بخش دفاع احساس نياز كنند ,ميكوشند بخش دفاعِي بهرهورتري خلق كنن د ك ه ديگر اه داف اقتصادي و
اجتماعي آنان را هم برآورده سازد .از جمله اين كشورها ميتوان به چين ,كره جن وبي ,س نگاپور ,و آفريق اي
جنوبي (و تا حدي ژاپن و هند) اشاره كرد.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
كش ورهايي همچ ون انگلس تان ن يز ك ه مجب ور ب ه ك اهش بودجههاي دف اعي خ ود در راس تاي توس عه و
سرمايهگذاري در ديگر بخشهاي اقتصادي كشور هستند ,به مرور بخشهاي مختل ف خ ود (از جمل ه
سازمان ارزيابي و فناوري دفاعي) را خصوصي نموده و ميكوش ند ي ك بخش ”هزينهب ر“ را ب ه ي ك
نقطه ”درآمدزا“ تبديل كنند .چون بر اين باورند ك ه چ نين سازمانهاي علمي و فن اورانهاي ق ادر ب ه
كسب درآمد (حتي سودهاي هنگفت) در يك اقتصاد دانشبنيان هستند.
بعالوه ،استراتژي ملي صنعتي ,علمي و فناورانه نيز در تعامل با بخش دفاع است .زماني بخش دف اع ب ه دلي ل
مالحظات امنيتي ,در خط مق دم توس عه عل وم و فناوريهاي مختل ف قرار داش ت ,اما امروز در اك ثر
كشورهاي دنيا اينگونه نيس ت .رابط ه و سازوكار همك اري بخش دف اع با ديگر بخشهاي ص نعتي,
علمي و فناورانه كشور بر ساختار دفاعي كش ور در اين حوزهها م وثر اس ت .در كش وري همچ ون
اس تراليا ,بخش دف اع ميكوش د ت ا ب ه بخش خصوص ي كم ك كن د و در كش ورهاي ديگري همچ ون
آمريك ا و انگلس تان ميكوش ند نهايت اس تفاده را از بخش خصوص ي ببرن د .در كش ورهايي همچ ون
ش خصوص ي ميكوش د ت ا ب ه
آفريق اي جن وبي ,س نگاپور و كره جن وبي ,بخش دف اع دوشبهدوش بخ
تعهدات ملي خود عمل نمايد و باعث رشد و توسعه كشور گردد.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
د .م ديريت كالن بخش دف اع :متناسب با ديگر عوام ل م ذكور ,م ديريت كالن بخش دف اع ,خ ود از اهميت
بسزايي برخ وردار اس ت .در كش وري همچ ون هن د ,تمامي بخشهاي دف اعي مس تقيمًا زيرنظر
رئيسجمهور و هيات دولت ميباشند و يك جانشين به نيابت آنان انتخاب ميگردد .بعالوه در كشوري
همچ ون چين ,بخشهاي دف اعِي ص نعتي از دل وزارت دف اع ب يرون كش يده ش ده و در ق الب ي ك
وزارتخانه جديد اداره ميگردد .درحاليكه در ديگر كشورها ,وزارت دف اع هوي تي مس تقل اس ت ك ه
داراي دو بازوي ”نيروهاي مسلح“ و ”ادارات و سازمانهاي دفاعي“ است.
متناسب با شرايط و ساختار ,فرآيند سياستگذاريهاي كالن دفاعي كشورهاي مختلف اندكي متفاوت است اما
در هر صورت ”متمركز“ انجام ميشود .بعالوه بايد گفت اوًال بخشهاي نظامي (نيروهاي مس لح) از
بخشهاي سازماني ,كامًال مجزا ميشود .بجز آمريكا كه نيروهاي مسلح داراي پژوهش گاههايي ب راي
خود هستند ،در ديگر كشورها كمتر شاهد چنين رويكردي هس تيم .پژوهش گاههاي نيروهاي مس لح
آمريك ا ,بيش تر ب ه توس عه الزامات خ ود و بهب ود سيس تمهاي موج ود ميپردازن د و تحقي ق و توس عه
بنيادين به يك سازمان مستقل دفاعي به نام دارپا واگذار گرديده است .به نظر ميرسد اين امر ناش ي از
بزرگي بخش دفاع اين كشور و باالبودن حجم نيازهاي آن است.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
البته بهتر برآوردهشدن نيازمنديهاي نيروهاي مسلح (چه از جهت سرعت و چ ه از جهت تناسب با نيازهاي نيروهاي
مسلح) نيز مدنظر بوده است .در ديگر كشورها شاهد وجود مراكز تحقيق و توسعه در زيرمجموعه نيروهاي
مسلح نبوديم .مواردي هم كه بوده است در حد آزمايشگاههاي تخصصي است .بخشهاي آموزش ي وزارت دف اع
آمريكا نيز در نيروهاي مسلح توزيع شدهاند (اگرچه سياستگذار واحدي دارند).
ثانيًا وظايف و نوع كاركرد بخشهاي مختلف دفاعي به صورت شفافي تفكيك گرديده است.
ثالثًا كليه فعاليتها با همكاري ديگر واحدها (به خصوص نيروهاي مسلح) و در يك چارچوب كالن واح د و يكپارچ ه
انجام ميپذيرد.
شايان ذكر است از بعد درونسازماني ,در كش ورهايي همچ ون ژاپن و كره جن وبي ,ش اهد تفكي ك مش خص وظ ايف و
حوزههاي علمي و فناوري هستيم (”تحقيق“” ,توسعه“ و ”آزمون“) در حاليكه در كشورهاي پيشرفتهتر ك ه
بيشتر بر مفهوم ”علم و فناوري“ (به جاي تحقيق و توسعه) تاكيد ميورزن د ما ش اهد تفكي ك ب ر مبن اي ح وزه
علمي و فناورانه (يا سيستمي) هستيم نه كاركردي .در بعض ي از كش ورها ,مراكز تفكيكش ده داراي توزي ع
جغرافيايي نيز ميباشند (همچون كانادا ,استراليا ,ژاپن).
موسسه آموزشي و تحقيقاتي صنايع دفاعي
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
بعالوه در كشوري همچون سنگاپور كه داراي محدوديتهاي سرمايهاي (چ ه مالي ,چ ه ف ني و چ ه ن يروي
انساني) است شاهد استفاده از يك ساختار كامًال ماتريسي از واحدها و نيروهاي علمي هستيم كه البته
بيشتر هم بر ام ور نرمافزاري تمركز دارن د .در كش ورهاي ديگر ش اهد اين ق الب همك اري مابين
واح دهاي تخصص ي نيس تيم .البت ه بعض ًا در داخ ل خ ود واح دهاي تحقي ق و توس عه ش اهد چ نين
ساختارهايي هستيم.
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
وزارت دفاع
ادارات دفاعي
سازمان تحقيق و توسعه
نيروهاي مسلح
پژوهشگاههاي تخصصي
مراكز آموزشي
الگوي شماره 1بخش دفاع در حوزه علوم ,فناوري و آموزش
(آمريكا)
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
وزارت دفاع
ادارات دفاعي
نيروهاي مسلح
سازمان تحقيق و توسعه
مراكز آموزشي
الگوي شماره 2بخش دفاع در حوزه علوم ,فناوري و آموزش
(كانادا ,سنگاپور ,سوئيس ,انگلستان)
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
وزارت دفاع
ادارات دفاعي
سازمان تحقيق و توسعه
نيروهاي مسلح
مراكز آموزشي
الگوي شماره 3بخش دفاع در حوزه علوم ,فناوري و آموزش
(كره جنوبي)
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
وزارت دفاع
سازمان يا شركت تحقيق و
توسعه
ادارات دفاعي
نيروهاي مسلح
مراكز آموزشي
الگوي شماره 4بخش دفاع در حوزه علوم ,فناوري و آموزش
(آفريقاي جنوبي ,هند ,ژاپن ,استراليا)
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
هيات دولت
وزارت دفاع
شوراي علوم ,فناوري و صنايع دفاعي
صنايع و شركتها
موسسات تحقيق و توسعه
موسسات آموزشي
نيروهاي مسلح
الگوي شماره 5بخش دفاع در حوزه علوم ,فناوري و آموزش
(چين)
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
خالصه و جمع بندی
جمعبندي ساختاري
توسعه
ژاپن
كره جنوبي
سنگاپور
انگلستان
آمريكا
تحقيق
كانادا
استراليا
آفريقاي جنوبي
چين
هند
سوئيس
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي استراليا
ساختار علمي-تحقيقاتي دفاعي در كشورهاي مختلف جهان
پايان