صفحه 1:
صفحه 2:
*روزگاری انسان تصور میکرد که جهان طبیعت فقط از یک کهکشان راه شیری تشکیل
1س ظاكر سكول وا ۱ ار
شمار کهکشانهای جهان بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیارد است. اکنون گروهی از اخترشناسان
نشان دادهاند که این رقم باید . 1 ۱۰ برابر شود؛ یعنی حدود ۲۰۰۰ میلیارد تبدیل رقم
۰ میلیارد به ۲۰۰۰ میلیارد ظرف حدود ربع قرن, گوبای آن است که این رقم هم
میتواند ده برابر يا صد برابر و یا هزاران برابر شود.
صفحه 3:
حال اگر از موجودات ماکروسکویی(ابر موجودات) به سوى موجودات
میکروسکویی)ریز موجودات سیریقهقرایی کنیم. مبتوانیم تخمین بزنیم که هریک
از این ۲۰۰۰ کهکشان شناخته شده. حدود ۱۰۰میلیارد ستاره و سیاره دارد و
هرکدام از Lgl ازمیلیاردها میلیارد موجود و عنصر ساده و پیچیده تشکیل
شدهاند. هر عنصری نیز از میلیاردها میلیارد اتم تشکیل شده است و در داخل
هر انم ذرات و نیروهای مختلفی حضور دارند. چه لن روز که دانشمندان
تصورات محدودتری از موجودات طبیعی داشتند و چه امروز که دانستهاند
طبیعت به این گستردگی است, بسیاری از مستلههای فیلسوفان همچنان ثابت
مانده است و هنوز هم دربارةآنها بحث میکنند و کتاب مینویسند.
صفحه 4:
از جمله اینکه
*جهان متناهی است يا نامتناهی؟ این جهان همواره بوده است یا آغازی مانند
»مهبانگ« دارد؟ هستی منحصر به طبیعت است یا عوالم دیگری هم وجود
دارد؟ آیا عالوه بر موجودات چسمانی, موجودات غیرجسمانی هم هستند؟ LI
مهوت ین جهان. جه فتاهي را جه امتاهی فب وانشتهاند باس ان
درس دربارة سؤال آخر است. ما در اين درس ميخواهيم با نظر فيلسوفان
i :
+ 4 شویم و برخی دیدگاهها را درباراین
سوال با هم مقایسه کنیم.
صفحه 5:
کانه در
*به نظر law رابطةمیان مو
es ss اه
دیوار خان ما سفید نباشد؟ یا عدد هشت فرد نباشد؟ پاسخ دربارة قضية اول
منفی است؛ زیرا عدد چهار اگر زوج نباشد. عدد چهار نیست. اما قضية دوم
چطور؟ آیا ممکن است دیوار سفید نباشد؟ پاسخ مثبت است؛ یعنی, با اينکه
دیوار خانة ما فعال سفید است. اما میتواند سفید نباشد.
wn cn ae) a blac yd) علاجبارزوج ست
صفحه 6:
"پس, میتوان گفت محمول قضية اول برای موضوع خود »ضروری« و »واجب« است؛
اما محمول قضیية دوم برای موضوع خود ضروری نیست بلکه »ممکن« است؛ یعنی,
هم واه این محمول را بپذیرد و هم میتواند نپذیرد. اکنون به قضی سوم نگاه
میبینیم که در قضیه سوم, برقراری ارتباط میان موضوع و محمول غیرممکن
است يعنى محال و ممتنع است که عدد هشت, فرد باشد. تا اینجا روشن شد که
میان موضوع و محمول در قضایا سه گونه رابطه میتواند برقرار باشد: رابطة وجوبی,
Abul) امکانی و رابطث امتناعی. حال پرسش این است که »وجوده. بهعنوان یک
حمول, با موضوعهایش چگونه نسبتی دارد؛ مثال وقتی میگوییم »زمین هست«,
»انسان هست« و »خدا هست«, رابطة»هستی« با زمین, انسان و خدا رابطةامکانی
است با صروری با امتاعی» رابطة برحی از اي حوضوعها یا »وجورد رنه امکانر"
و رابط برخی, رابط وجوبی و برخی نیز رابطة امتناعی دارند, یعنی نمیتوانند موجود
باشند. اکنون میخواهیم موضوعهایی را که با »وجود« رابط امکانی دارند مورد
بررسی بیشتر قرار دهیم و ببینیم که چرا در عین اینکه این موضوعها فقط امکان
وجود را دارند, اکنون موجودند و جهان موجودات را تشکیل دادهاند.
صفحه 7:
تحلیل و تبیین
*فارابی و ابن سینا به این پرسش پاسخ داده و گفتهاند که اگرچه این قبیل موجودات
در ماهیت و ذات خود, ممکنالوجود هستند و با »وجود« رابطق امکانی دارند, اما
همین رابطة امکانی به آنها اجازه میدهد که اگر علت. آنها فراهم شود, آنها نیز پا به
اقلیم وجود بگذارند و موجود شوند. وجود به عبارت دیگر: وقتی میگوپیم رابطة
بت Ola ) وكوي يك را نارس یر او ات که ان
میتواند باشد و میتواند نباشد. ذات وی بهگونه" ای نیست که حتما باشد و همچنین
ذات وی بهگونهای نیست که حتما نباشد. با بودن علت, »وجود« برای انسان
ضروری میشود و انسان واجبالوجود میگردد و موجود میشود؛ یعنی در حال حاضر,
همذ اشیایی که موجودند, »واجبالوجود« هستند, اما به واسطة علتهایی که خارج از
ماهیت آنها قرار دارند. بهعبارت دیگر: اینها »واجب الوجود بالغیر«هستند.