پزشکی و سلامتپرستاری و پیراپزشکی

مدل پرستاری بتی نیومن

صفحه 1:
foe ۳ 7 Ce © 0. ‏صقر‎ 6201 5-0

صفحه 2:
1 3 سس و م 6 مس ات اه 7 ‏0ه© يحرج‎ 0 os

صفحه 3:
ak eee eae ۴ درسال ۱۹۲۴ در ایللت اوهلیو به دنیا آمد . دیپلم پرستاری خود را در سال ۱۹۴۷ در مدرسه پرستاری آکرون اوهلیو ب پایان رساند . وی کارشناسی خود را دررشته پرستاری در سال ۱۹۵۷ و کارشناسی ارشد خود را در رشته بهداشت روان در سال 122 و دكترى خود را در روانشناسى بالينى كسب نمود. 3 وى در سال ‎151١‏ براى اولين بار. نظريه ى خود را تحت عنوان مدل يرستارى سيستمى . بعنوان مدلى براى رين يرستاران مواجه با مددجويان روان منتشر كرد. ‎hs g‏ مع عجهع , © جومم )ف

صفحه 4:
‎Seat eC aie‏ 40 م9 کر( ‎& | ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎Fe SLI LY oS CS [7-2 Fa oe yee ny Oe ‏و عوامل مهم بر توانایی سازگاری فرد در سازگاری با تتش و ایجاد تعادل تاکید میکند.‎ ‎OTS ned‏ شخور وامركر نظرية ‎ee‏ تحص ‏نیومن پرستار را بعنوان عاملی جهت کاهش تدش افراد از طریق بکارگیری پیشگیری های اولیه , ثانویه و ثالئیه میداند. ‏سوالات اصلی در این نظریه عبارت اند از چگونه پرستاران میتوانند انش مورد نیاز برای مواجهه با موقعیت های پیچیده لنسانی که نیازمند مراقبت ‎a‏ 6 | و ‎4 ‏سا‎ al eae ee ‏ل ا‎ STU aS oak LS ato ay EO oe ‎ ‎ ‎

صفحه 5:
Op SO ES PI Oi YO اه برستاران ان با هر مددجو ب به عنوا 2 سك 05000006 كه استرس رل پیش بینی میکنند یابا آن دست ينجه نرم ميكند عنوا ‎eee‏ پراش ‎ae j‏ © !]. خانواده اال گروه 117 ات 5 6 مس اما

صفحه 6:
2 IO Nhs O92 MEAIVES

صفحه 7:
کرک 4 بيشفرض هاى نئومن مددجویان پرستاری پویا (داینامیک) هستند : آنها دایلی ویژگی های منحصربه فرد و همگلنی هستند و هميشه ا ۱ ‎av ay)‏ ا ا ل ا ل مکانیسم های دفاعی مددجو تاثیر میگذارند و عکس العمل های مددجو را مشخص میکنند . ‎۱ a ee Foae Co VLU gg UNO oven FQ JN vat Py esl eacvy 0 ne Se eres ca Tee ee Ree Coe ce ata peasant 7 eee)

صفحه 8:
ررم ج وعد ‎es Oy Esa‏ هل > رو ل ا ‎ed ne‏ يي ‏* _ شخص (فرد.خانواده .گروه یا اجتماع و مساله اجتماعی) ‎952 ‎Salen 9 tye ‏م‎ ١ ‏ا ا ل ‏* محيط: داخلى- خارجى (بين شخصى - خارج شخصى)- خلق شده * استرسور ها: ١.درون‏ فردى ؟.بين فردى ". بيرون فردى ‎Entropy - Negentropy °* ‎ ‏1م 2 عع 9 هر رج ود

صفحه 9:
-۷ 4 4 مه 2 ا ‎bo‏ ‏کر 2 ‎Op SOL‏ سیستم مددجو 8 eC aN Se Te ee Ree ee een Ree ec oe en a Parca Mr Cay Pei ‏فاکتورهای بقاء لساسی و همگانی:‎ * عوامل زنتيكى و ذاتى ا ضعف های طبیعی سیستم * محدوده طبیعی دما eer ‏ب‎ * ساختار خود 600 عواملى كه سيستم مركزى را از حمله استرسور ها حفظ ميكنند شامل موارد زير ميشوند: * خط دفاعى قابل انعطاف 2 و

صفحه 10:
9 Ip ao) ( 305 0 rs eee | Flexible line Of ee dy lbs! edo bs ۱ eeinonn ‏ار ل ين‎ =P ‏ا ل‎ ces CeCe a Rap SES BI OO aga Pepe Oe ore Ee eared ee eT Fee es Pea CERT Cogn ea Ppp mncon IF Pa pOn ep Pes Seomee Ps ee ‏يي سرت‎ Se eR eee Sb ee ha a oe Ce ‏ا‎ ‏و‎ فك ۱۱۵۲۴۸۵۱ ۱۱86 0۴ 6۲6۲56 ‏خط دفاعی طبیعی‎ ‏ا ا ل ا ا ا‎ Se gO Ur a a Eee) Om rear CS eS ro eee Crom اين خط در محافظت از سیستم مرکزی و حفظ تمامیت ‎Fe poe SONU CIS ee ieee‏

صفحه 11:
ay’ م ل ‎in‏ 1 0 . خطوط مقاومت 186515131166 01 1165 خطوط مقاومت(018]) سه خط شكسته لمطراف مددجو هستند. هنكامى كه استرسور موفق به نفوذ به خط دفاع اال ‎Ree‏ ‎Our Ce PEPE RIN Oy oO FE Te‏ 1 را ی ‎pl ea eye Rc‏ را نقش خطوط مقاومت در سيستم . ابفا و تبات در مقابل استرسور هاستد هر كدام از خطوط دفاعى و مقاومتى داراى وظيفه مخصوص و بزركى هستند و ساختمان مركزى را از واكنش به را 1 RO sae ae ees ee ee eee

صفحه 12:
و سروس مس ‎ine of‏ مها ملک ‎‘Selon‏ ‎ ‎qronible LPO! Detonse, ‎OF Datana‏ سم ‎ ‎Secondary prevention * Early caso finding [Treatment of symptoms ‎ ‎ ‎Tertiary provention ‘Hoadapiaton 1 Resdueation to prevent future occurrences, ‎ ‎ ‎ ‎note ‎"Physiological, psychological, sociocultural, <dovelopmental, abd spntual variables are ‘considored simultaneously in each cliont ‘Soncentns clo, ‎ ‎

صفحه 13:
‎Or a Bs oars‏ مد 20 ‎GO‏ لت ‎ ‎ ‏پیشگیری بعنوان مداخله 1۳06۳۷6۴۱۵۲ 6 ۳۲۵۷۵۱۲۱۵۴۱ ‎1 eorney Cake nay Romer y Tol Pe omOnney hate nae Se pen NUM eet tome IESE Pee aey ۳۳ ‏قبل یا بعد از خطوط دفاعی و مقاومت ‎220000 ‎Las‏ سس ‏مداخلات بر اساس موارد زیر است: ‎oon‏ 0

صفحه 14:
م07 207 هد :2 رک نئومن سه سطح مداخله را مطرح كرده است: Fe Te ego (cee yep oa ea See Pe rR POP Pee cl err Oe pee See) ‏که تهدید سلامتی وجود دارد اما واکنش تهاجمی به استرسور اتفاق نیفتاده مثل محدودیت حرکتی. هدف ازین مداخله:‎ ۹ Eps Praeger od Rupee pear ey heen pers peepee REE eg Pea] Pep Ear el es Ra Pore ee eponoy Ee payee Pe Eyes herr Capen ERP Penge sce oy ‏بايد استفاده شود تا سیستم پایدار شود- خطوط داخلی مقاومت تقویت شوند- فاکتورهای مقاومت افزایش یاید.‎ پیشگیری ثالثیه : بعد از ا ا ا ا ا ال ل ل ل ‎FPN ec Ue UONNT oe‏ 1 ‎PU ree ey Eat cies Kr OL tay NEST MAIS CATS epee)‏

صفحه 15:
کت فرآیند پرستاری در مدل نیومن بررسی و شناخت استرسورها آغاز میشود. ۳ ‎re ne melee‏ بر فرد تاثير كذاشته لند باشد ‎Cee‏ ۳ بررسی و شناخت ‎cans)‏ فرآیند پرستاری از دیدگاه نتومن شامل سه مرحله است: = 5 | . تشخیص پرستاری 2 520055 ااا. نتایج 7 ام جع و نسم خی

صفحه 16:
0 رز ۳ در نخستین مرحله ی لین چارچوب تشخیص پرستاری تدوین میشود که تمرکز آن بر تعیین میزان انحراف از سلامتی است. پرستار برای این کار باید تاریخچه ای از فرد تهیه کند و اطلاعات بدست آمده را تجزیه و تحلیل کند. ۱ ea ee ae Be oe eg به عقیده نبومن تنها زملنی میتوان برنامه مراقبتی مناسبی ارلله داد که ادراکات مددجو کاملا شفاف شده باشند. لذا بدیهی است که در مدل نتومن مصاحبه اصلی ترین روش جمع آوری اطلاعات است. اهداف برستارى © a eae NC ‏اه‎ ‎FIP rege gut tr meer etc Oar EGR Ip POOP ERR Va EFL IpCIOE YS Pa eang EBS Op ‏مددجو در اهداف پرستاری متصور شده است. رتبه بندی اهداف براساس اهمیت انها ست. نتایج اهداف باید قابل اندازه گیری‎ باشند. اولین و اصلی ترین هدف پرستاری ایجاد ثیات در سیستم مددجو و حفظ 0

صفحه 17:
‎Oe SMe Alb ore‏ 22 ان وان كرد ‎2s ‏به وسیله مداخلات پرستاری از طریق یک یا چند نوع رو ‏د ‎aN ۳ ‎۳ 00 0 ya ‏لاست قط حاط‎ RR pe ree are eave ar my Sen yr Oey S ‏روش های پیشگیری بدست. مي آیند و و ثانيا براساس اهداف تعیین شده قبلی سنجیده میشهند تا میزان تاثیر‎ 4 00 ‎ ‎EA ETN Ro ted

صفحه 18:
a 99 Se Mbt oars نقد تئوری ‎٩‏ ۳ se cane 29 a

صفحه 19:
‎a ve‏ ل 5 ۳ ربص ی ‎Pe eek gh Kt)‏ ‎

مدل پرستاری بتی نئومن ‏BY: Arya Wasmani فهرست مطالب ‏مقدمه ‏توصیف نظریه ‏پیش فرض های نئومن ‏تعاریف و مفاهیم ‏فرآیند پرستاری ‏نقد تئوری مقدمه در س$ال 1924در ای$الت اوه$ایو ب$ه دنی$ا آم$د .دیپلم پرس$تاری خ$ود را در س$ال 1947در مدرس$ه پرس$تاری آک$رون اوه$ایو ب$ه پای$ان رس$اند .وی کارشناس$ی خ$ود را دررش$ته پرس$تاری در س$ال 1957و کارشناس$ی ارش$د خ$ود را در رش$ته بهداش$ت روان در س$ال 1966و دکتری خود را در روانشناسی بالینی کسب نمود. وی در س$ال 1971ب$رای اولین ب$ار˛ نظری$ه ی خ$ود را تحت عن$وان م دل پرس تاری سیستمی ˛ بعنوان مدلی برای پرستاران مواجه با مددجویان روان منتشر کرد. توصیف نظریه الگ$ویی ک$ل گ$را محس$وب میش$ود ک$ه انس$ان را ب$ه عن$وان ی$ک "سیس$تم کلی" قلم$داد نم$وده و ب$ر واکنش ف$رد نس$بت ب$ه تنش و عوام$ل مهم ب$ر توان$ایی س$ازگاری ف$رد در س$ازگاری ب$ا تنش و ایجاد تعادل تاکید میکند. مددجو بعن$وان ی$ک سیس$تم ب$از ،مح$ور و مرک$ز نظری$ه سیس$تم ه$ای نی$ومن محس$وب میشود. نی$ومن پرس$تار را بعن$وان ع$املی جهت ک$اهش تنش اف$راد از طری$ق بک$ارگیری پیش$گیری های اولیه˛ ثانویه و ثالثیه میداند. سواالت اصلی در این نظریه عبارت اند از: • چگون$ه پرس$تاران میتوانن$د دانش م$ورد نی$از ب$رای مواجه$ه ب$ا م$وقعیت ه$ای پیچی$ده انسانی که نیازمند مراقبت پرستاری است سازماندهی کنند ؟ • مددجویان پرس$تاری چگون$ه ب$ا اس$ترس تعام$ل برق$رار میکنن$د ،س$ازگاری میابن$د و عکس العمل نشان میدهند ؟ از نظر نیومن پرستاران با هر مددجو به عنوان یک کل سر و کار دارند. مددجویان پرس$تاری اف$رادی هس$تند ک$ه اس$ترس را پیش بی$نی میکنن$د ی$ا ب$ا آن دس$ت پنج$ه نرم میکنند .یک مددجو به عنوان یک سیستم ممکن است هر کدام از ابعاد زیر باشد: .I فرد .II خانواده .IIIگروه .IVجامعه .Vمسئله اجتماعی . یک م$ددجوی س$الم ی$ا بیم$ار ،از اج$زای پوی$ا و مرتب$ط چن$د متغ$یر تش$کیل ش$ده اس$ت که بر او اثر میگذارند. این متغیر ها عبارتند از: .1 .2 .3 .4 .5 متغیر های فیزیولوژیکی متغیر های سایکولوژیکی متغیر های فرهنگی-اجتماعی متغیر های تکاملی متغیر های معنوی پیشفرض های نئومن .a .b .c .d .e مددجویان پرس$تاری پوی$ا (داینامی$ک) هس$تند :آنه$ا دارای وی$ژگی ه$ای منحص$ر ب$ه ف$رد و همگانی هستند و همیشه در حال تبادل با محیط هستند . رواب$ط می$ان متغ$یر ه$ا ی م$ددجو ( ف$یزیولوژیکی ،روانش$ناختی ،اجتم$اعی ،ف$رهنگی ، تک$املی و معن$وی ) روی مکانیس$م ه$ای دف$اعی م$ددجو ت$اثیر میگذارن$د و عکس العم$ل های مددجو را مشخص میکنند . مددجو طی$ف نرم$الی از عکس العم$ل ه$ا نس$بت ب$ه محی$ط نش$ان میده$د ک$ه نش$ان دهنده سالمتی و پایداری است . استرس$ور ه$ا ابت$دا ب$ه خط$وط منعط$ف حمل$ه ور میش$وند و س$پس ب$ه خط$وط ط$بیعی و دفاعی هجوم میآورند . اقدامات پرستاری روی پیشگیری اولیه و ثانویه و ثالثیه تمرکز دارد. تعاریف و مفاهیم مهم • • • • • • • • پرستاری و هدف پرستاری شخص (فرد،خانواده ،گروه یا اجتماع و مساله اجتماعی) مددجوی پرستاری سالمت ˛ خوبی و بیماری پیشگیری و تعامل :اولیه و ثانویه و ثالثیه محیط :داخلی -خارجی (بین شخصی -خارج شخصی) -خلق شده استرسور ها.1 :درون فردی .2بین فردی .3بیرون فردی ‏Entropy – Negentropy سیستم $ددجو ب$ه ی$ک س$اختمان اص$لی و خط$وطی از دای$ره ه$ای متمرک$ز و پنج متغ$یری سیس$تم م مددجو گفته میشود. ساختمان اصلی و مرکزی شامل فاکتورهای بقاء اساسی است که همگانی اند. فاکتورهای بقاء اساسی و همگانی: • • • • • عوامل ژنتیکی و ذاتی قدرت ها و ضعف های طبیعی سیستم محدوده طبیعی دما الگوهای دفاعی ساختار خود ego عواملی ک$ه سیس$تم مرک$زی را از حمل$ه استرس$ور ه$ا حف$ظ میکنن$د ش$امل م$وارد زی$ر میشوند: خط دفاعی قابل انعطاف خط دفاعی طبیعی خطوط مقاومت خط دفاعی انعطاف پذیر Flexible line Of Defense خارجی ت$رین خ$ط احاط$ه کنن$ده س$اختار مرک$زی و من$ابع ان$رژی ،خ$ط دف$اعی انعط$اف پ$ذیرّ( )FLDاس$ت .تم$امی استرس$ور ه$ای محیطی در ابت$دا ب$ه خ$ط دف$اعی انعط$اف پ$ذیر حمله ور میشوند. این خ$ط مانن$د س$پری از خ$ط دف$اعی ط$بیعی در مقاب$ل استرس$ورها مح$افظت میکن$د. هرقدر از خط دفاعی ظبیعی دورتر شود محافظت بیشتری را فراهم میکند. قدرت ان متغ$یر ب$وده و میتوان$د در ی$ک دوره زم$انی نس$بتا کوت$اه ی$ا مواق$ع اورژانس$ی ی$ا در اثرع$واملی چ$ون کمب$ود خ$واب˓˓ س$وءتغذیه˓ دهیدراتاس$یون و س$ایر استرس$ورها ب$ه س$رعت تغییر کند. خط دفاعی طبیعی Normal Line Of Defense دومین خ$ط پس از خ$ط انعط$اف پ$ذیر˓ خ$ط دف$اعی ط$بیعی ( )NLDاس$ت .خ$ط دف$اعی ط$بیعی هم$ان وض$عیت س$ازگاری اس$ت ک$ه ف$رد در ح$الت ع$ادی دارد و ق$ادر ب$ه حف$ظ ان است. این خ$ط در مح$افظت از سیس$تم مرک$زی و حف$ظ تم$امیت سیس$تم نقش حی$اتی دارد و نشان دهنده "سطح معمولی سالمتی" است. اگرچ$ه خ$ط دف$اعی نرم$ال ب$ه معن$ای واقعی انعط$اف پ$ذیر نیس$ت ام$ا خ$ط دف$اعی نرم$ال خطوط مقاومتLines Of Resistance خط$وط مق$اومت( )LORس$ه خ$ط شکس$ته اط$راف م$ددجو هس$تند .هنگ$امی ک$ه استرس$ور موف$ق ب$ه نف$وذ ب$ه خ$ط دف$اع ط$بیعی ش$ود خط$وط مق$اومت ب$ه ص$ورت ناخوداگ$اه فع$ال میشوند. خط$وط مق$اومت ش$امل عوام$ل درونی ش$ناخته ش$ده ی$ا ناش$ناخته (مث$ل سیس$تم پاس$خ ایم$نی – ح$رکت گلب$ول ه$ای س$فید) هس$تند ک$ه س$اختمان مرک$زی و یکپ$ارچگی سیس$تم و خط دفاعی طبیعی را حفظ میکنند. نقش خطوط مقاومت در سیستم ،ابقا و ثبات در مقابل استرسور هاست. هر ک$دام از خط$وط دف$اعی و مق$اومتی دارای وظیف$ه مخص$وص و ب$زرگی هس$تند و ساختمان مرکزی را از واکنش به استرسورها حفظ میکنند. عواملی چون سن و تکامل روی عملکرد این خطوط تاثیر میگذارند. پیشگیری بعنوان مداخله Prevention as intervention مداخله عمل هدفداری است که به مددجو کمک میکند پایداری سیستم را حفظ و بدست آورد .مداخالت میتوانند در مراحل زیر اتفاق بیفتند: .1قبل یا بعد از خطوط دفاعی و مقاومت .2مراحل واکنش .3بازسازی سیستم مداخالت بر اساس موارد زیر است: .4درجه واقعی واکنش یا احتمال آن .5منابع .6اهداف .7نتایج پیشبینی شده نئومن سه سطح مداخله را مطرح کرده است: پیشگیری اولیه :ب$ا ک$اهش خط$ر بیم$اری در ارتب$اط اس$ت .عام$ل خط$ر شناس$ایی ش$ده و ی$ا ب$ه آن مش$کوک ش$ده ایم .وق$تی ک$ه تهدی$د س$المتی وج$ود دارد ام$ا واکنش ته$اجمی ب$ه استرس$ور اتف$اق نیفت$اده مث$ل مح$دودیت حرک$تی .ه$دف ازین مداخل$ه :احتم$ال مواج$ه ف$رد ب$ا استرس$ور ک$اهش یاب$د -مقابل$ه ف$رد ب$ا استرس$ور را تق$ویت کن$د -خ$ط دف$اعی قاب$ل انعط$اف تقویت شود. پیش گیری ثانویه :م$داخالتی ک$ه بع$د از ظه$ور نش$انه ه$ایی از اس$ترس انج$ام میش$وند. ه$دف :من$ابع داخلی و خ$ارجی م$ددجو بای$د اس$تفاده ش$ود ت$ا سیس$تم پای$دار ش$ود -خط$وط داخلی مقاومت تقویت شوند -فاکتورهای مقاومت افزایش یابد. پیشگیری ثالثیه :بع$د از درم$ان فع$ال ی$ا مرحل$ه دوم پیش$گیری اتف$اق می افت$د و ب$ر تط$ابق مج$دد و ب$ازتوانی و ح$رکت بس$وی پای$داری ای$ده آل م$ددجو متمرک$ز اس$ت .ه$دف آن :تق$ویت مق$اومت ب$ه اس$ترس ه$ا از طری$ق آم$وزش -تالش میکن$د ت$ا اث$رات استرس$ورهای ب$اقی مان$ده را کاهش دهد -ساخت مجدد سیستم تا تعادل و ثبات خود را باز یابد. فرآیند پرستاری در م$دل نی$ومن پرس$تاری ب$ا بررس$ی و ش$ناخت استرس$ورها آغ$از میش$ود .پرس$تار در مرحل$ه بررس$ی بای$د درص$دد شناس$ایی استرس$ورهای ب$القوه و ب$الفعلی ک$ه ب$ر ف$رد ت$اثیر گذاش$ته ان$د باشد و از چارچوب فرایند پرستاری نئومن جهت بررسی و شناخت استفاده کند. فرآیند پرستاری از دیدگاه نئومن شامل سه مرحله است: .Iتشخیص پرستاری .IIاهداف پرستاری .IIIنتایج تشخیص پرستاری در نخس$تین مرحل$ه ی این چ$ارچوب تش$خیص پرس$تاری ت$دوین میش$ود ک$ه تمرک$ز آن ب$ر تع$یین م$یزان انح$راف از س$المتی اس$ت .پرس$تار ب$رای این ک$ار بای$د تاریخچ$ه ای از ف$رد تهی$ه کن$د و اطالعات بدست آمده را تجزیه و تحلیل کند. هم چ$نین معن$ا و مفه$وم ه$ر ن$وع استرس$ور بای$د ب$ه تایی$د م$ددجو و پرس$تار برس$د و روش$ن س$ازی شود. به عقی$ده نی$ومن تنه$ا زم$انی میت$وان برنام$ه مراقب$تی مناس$بی ارائ$ه داد ک$ه ادراک$ات م$ددجو ک$امال ش$فاف ش$ده باش$ند .ل$ذا ب$دیهی اس$ت ک$ه در م$دل نئ$ومن مص$احبه اص$لی ت$رین روش جم$ع آوری اطالعات است. اهداف پرستاری اه$داف بوس$یله ی م$ذاکره ب$ا م$ددجو جهت تغی$یرات مطل$وب م$ورد نظ$ر وی و ب$رای تص$حیح انحراف از بهبودی تعیین میشود. نی$ومن در م$دل خ$ود ب$ه اه$داف ف$وری˓ کوت$اه م$دت و ط$والنی م$دت اش$اره میکن$د .درفراین$د پرس$تاری نئ$ومن مش$ارکت فع$ال م$ددجو در اه$داف پرس$تاری متص$ور ش$ده اس$ت .رتب$ه بن$دی اهداف براساس اهمیت انها ست .نتایج اهداف باید قابل اندازه گیری باشند. نتایج به وسیله مداخالت پرستاری از طریق یک یا چند نوع روش پیشگیری تعیین مییشود. نئ$ومن در م$ورد نت$ایج پرس$تاری توض$یحات چن$دانی ارائ$ه ن$داده اس$ت فق$ط خاطرنش$ان ک$رده اس$ت ک$ه نت$ایج اوال از طری$ق روش ه$ای پیش$گیری بدس$ت می آین$د و ثانی$ا براس$اس اه$داف تع$یین ش$ده قبلی س$نجیده میش$وند ت$ا م$یزان ت$اثیر م$داخالت تع$یین شود. نقد تئوری نقاط قوت : • ارائه دیدگاهی کل گرا از پرستاری • دارای چارچوب • قابلیت اجرایی داشتن • انعطاف پذیری • در حال حاضر با مراقبت های بهداشتی در ارتباط است • ارجعیت پیشگیری بر درمان نقاط ضعف : • به اندازه کافی واضح نیست. • بیش از حد پیچیده است. • در مورد روابط پرستار-بیمار بحث نشده است. • سهم منحصر بفرد پرستار در تیم بهداشتی مشخص نشده. • نئومن پیش فرض های مربوط به خانواده یا جامعه بعنوان مدددجو را تعیین نکرده است. از توجه شما سپاس گزارم ‏Any ?questions

60,000 تومان