مسجد جامع کبیر قزوین

صفحه 1:
مسجد جامع کبیر قزوین از بزرگترین مساجد ایران و به سبک چهار ایوانی است. اين .مسجد در شهر قزوین قرار دارد آثار معماری چند دوره در آن مشاهده می‌گردد» و قدیمی ترین .بخش آن متعلق به قرون اول اسلام است ساخت مقصوره خمارتاشی در ضلع جنوبی مسجد بدستور امير خمار تاش ابن عبدالله عمادى» وزير سلطان ملکشاه سلجوقی به سال ۵۰۰ هجری قمری است. کتیبه‌هایی به ۵ ردیف نيز نيز به .خط کوفی گلدار نسخ و ثلث در اين مکان دیده می‌شود ایوان ها در دوره صفویه ساخته شده اما ایوان شرقی در دوره ,قاجار بازسازی گردید 

صفحه 2:
مسجد جامع کبیر قزوین یکی ان کهن ترین مساجد چهار ایوانی کشور است ت که آثار معماری بسیاری از ادوار تاریخی در وسعتی . ۰ معأئل 060000 متر مربع به نمایش می ارد. قايس تين ششخرد به سقه 6ب هارو ن الرشيد با شده و در عصر سلجرقی » صفری و قاجاری الحاقیبهآن صورت گرفته اس شش برى مقصوره خمارتاشى آن شهرتى جهانى دارد .مي كويند شالوده مسجد را بربنیان آتشکده ا هن . در چهار جهت حیاط آن ‎Sk SG‏ مريع اسث جار ايان دفي ناراد که دردو سوي هر يك رواقي طولاني ساخته اند. و شبستان جنوبي مسجد به وسیله امیر خمارتاش عمادي در بي ۵0000 تا 200 هجري + شده و داراي ينج كثيبه نفيس كجيري شده به خطوط ثلث» نسخ و كوفي است که از شاهكارهاي هنر آيراني محسوب مي شود و علیرغم حمله خانمانسوز و و و رین سوب ای فا ماه اث در رون ار شاه ملهماسب ايوان شمالي و مناره ا كاري شده نفيس مسجد ساخته شده و ا زمان شاه عباس دوه مدکل مقصوره خمار؟ ملحق » ايوان غربي نيز به دستور شاه ن صفوي نگ بناكشته است. کي ی مرس + بر داشتن هشت شبستان بزرگ در جهار حرا ‎pea‏ در ضلع جنوب غربي مسجد است که بناي آن توسط ‎es‏ روز كار فاجار پا بت است. ای مسجد در مسله دباخان شور قزري رازدرد و با مناره های باشکوه؛ ایوان های رفیع و گچ بریهای نفیس از آثار ممتاز دوره اسلامی به شمار مى رود. اين سا دارای دو ورودی است . وزودی شرقی در سال 100070 هرق و ورودی غربی در سال 107۴0 هرق ساخته شد 

صفحه 3:
مسجد جامع کبیر قزوین مسجد جامع کبیر از مهم ترین مساجد قزوین است که در محله دباغان و در کنار ۰ حاشیه غربی سپه کنونی واقع شده است . مسجد در رن هفتم درهای متعددی داشته که هر کدام در ضلعی از آن قرار داشته است .پس از مغول در دوران از وضعیت درهای مسجد اطاعی در دست نیست . اکنون مسجد دو در تو در تو یکی در شرق و دیگری در شمال غربی دارد. در اصلی دری است که در سمت شرق وافع شده است . این در » در جلوی خیابان است . سر دری با شکوه و مجلل دارد ولی بانی آن شناخته شده ن : ريخته شده و فقطيك مدطر آن بقی مادم که اي جمله از آن خوانده می شود يساز 002 سال((ب ارىكيخسرو غلام خاصه شريفاه به لتمام رسيد)) که سردر در ‎acl pgs‏ وود سید صادق‌از مردم قزوین‌در سال009 ۰ ق به تجديد بناوآنيردلختو كتيبه لواز كاشودر لننصبنمود لغرین‌بار که سر در مزبور رو به ويرلنىكذاردم بود لستحاج مهدوقزوينى؛ معروفبه سنمار سردر و هشتىإنرا با لجر ترلشبه صورتمجللب دو .رباعی‌زیر را بر کاشی‌نوشته شدم لستدر آن‌نصبکرد 

صفحه 4:
حياط مسجد به شكل مربع مستطیل و درازیای آن از شرق به غرب است . مساحت آن متجاوز بر 0 مترمربع و دارای *4 ایوان رفیع است. در وسط حیاط حوض بزرگیست که از خیابان سپه آب می گیرد و بین حوض و ایوان شرقی » در حیاط مسجد آبخواره ای است كه 000 يله باید پایین رفت تا به قنات خمار تاش رسد . آب قنات از . میان آبخواره می گذرد و به طرف جنوب شهر می رود 

صفحه 5:
ایوانهای مسجد ایوان شمالی : با دو مناره ی با شکوه که در دو طرف آن قرار دارد با کاشیهای ۰ رنگار: است و به احتمال قوی از بنا های دوره ی شاه تهامسب صفوی است ,چون کاشی های مناره ها و ایوان بر اثر مرور زمان ريخته بود بین سالهای 0 ۰ ق به امر میرزا علی آکبر خان اتلیک مرحوم سعدالسلطنه فرماندار قزوین گلدسته های مناره ها را ساخت و کاشیکاری مناره و ایوآن و گنبد را به اتمام رسانيد . در سال 00000 ه ق صاعقه به یکی از مناره ها اصابت کرد و مقداری از _ کاشیها فروریخت . از آن پس کاشی های هر دو مناره و ایوان تدریجا ريخته و صورتی 1 يوان و مناره ها دان . در سال 00/2 ه ق تا اندازه ای به وسیله وقت جعفری مرمت شد و در سالهای 2-180 066 معادل 1900000 یال مردم نیکوکار شهر بوسیله ابو تراب مجتهد و به دستیاری آقای دج حاو ‎Jey‏ ازاده صرف تعمير رواقهاى شمالى و غربى مسجد نممودند . ایوآن شمالی قدری عراز قت حا الات ‎ge‏ | در حدود 00 متر و عرضش 00 مثر است ارتفاع مناره از کف حیاط تا نوک گلدسته 00 ذرع است اين مناره ها را همانند منار جنبان بايد جنبان دانست . جون مكررا براى أزمايش ظرف آبى را در يك مناره كذارده اند و مناره ى ديكر را كه تكان داده اند أب اين ذا حرکت کرده و ريخته است .در بالای ایوان شمالی و در بین دو مناره ماذنه بزرگی وجود داشته است که اینک به واسطه فرمودگي و خرایرآنرا چیه اند 

صفحه 6:
ایوانهای مسجد ایران غربی : اين ايوان در برابر ایوان شرقی واقع شده است و در طرفین آن دو ‏ ۰ راهروی شمالی و جنوبی است که به هشی پشت ایوان می رفته است و در مسجد در اين قسمت بوده است و معلوم تیست به جه سبب اين در را به طور كلى مسدود کرده اند .این ايوان هم از آثار دوره ی صفویه و با کاشیگاری های زیبا بوده است اما اینک کاشیکاری های آن ریخته است و به صورت متروکی در آمده ۱ ایوان غربی در زمان شاه سلیمان صفوی ساخته شده است . دهته ی ایوآن هشت ذرع و طول أن يازده ذرع است . ايوان جنوبى : مهمترين و ايوان مسجد است . اين ايوان از لحاظ عظمت و فعت بنا و اسلوب ساخت وتزيينات متناسب از بناهاى كم نظير شمرده مى شود بانى آن شاه عباس دوم صفوی است و در سال 00026 ‎Fe‏ موفق به اتمام أن شده است”. ايوان جهار ده ذرع و عرض أن داوزده ذرح است و ارتفاعى نزديك به بيست و يك ذرع دارد . قطر ديوارى كه اين ايوان را از طرف جنوب به كنيد متصل نموده است شش أجر مى باشد . ازاره هاى ايوان با سنگ و بقیه با آجر تراش بنا شده است و در فواصل ‏ آجر ها به جای بند کشی گچ کاری های باریک لاجوردی رنگ به کار رفته است از این ایوان دو راهرویی که به راقهای شرقی و غربی می رود مسدود کرده اند و راهرو طرف غربى را جرد بزرگی مانند در حیاط قفل کرده اند . در اين ايوان .كتيبه ى باريكى است به خط نستعليق و به رنگ لاجوردی در زمینه کاشی زرد رنگ 

صفحه 7:
ایوانهای مسجد کتیبه دیگری هم در اين ايوان قرار دارد که به خط نسخ رنگ طلایی در کاشی لاجوردی نوشته شده آست و آخر آن « غلام شاه وایت شریف کاشی پز » . شریف کاشی پز » از کاشی کاری هی معروف آن زمان بوده است . اداره ی باستان شناسی در سال 060 خورشیدی اين ايوان محتشم را که از نیمه خراب شده بود مرمت کرد .در دو طرف ایوان لوحه هایی از سنگهای مرمر صیقلی نصب شده است و در آنها معافی و رفع پاره ای تحمیلات و عوارش نوشته است . است و سوره ی جمعه به است : آب انبار : در نزدیکی این مسجد ( سمت دیگر خیابان سپه ) آب انباری قرار دارد که متعلق به مسجد جامع بوده است . این آب انبار در حال حأضر مرمت شده است و از پایگاه های سازمان میراث فرهنگی جهت تمایش دادن عکس های از دیدنیها ی شهر قزوین است . هر ذرع حدود ‎IDE‏ سانتی متر است 

صفحه 8:


صفحه 9:


صفحه 10:
i 4 i i) 301 ۱ ۳۷ ۱ 1 ۳۳ 

صفحه 11:


صفحه 12:


صفحه 13:


صفحه 14:
3 ; : 

صفحه 15:


صفحه 16:
18011132 9 حو ‎Photo: Hamideh Shafiena‏ ۸0۵ ۱۵۷۵ 20۵ 2 

صفحه 17:


صفحه 18:


صفحه 19:


صفحه 20:
‎aera ۷۹ Hianeaae emanate‏ یی تسس و وج 

صفحه 21:


صفحه 22:
توف ار LD LL ae ۱ ‏ل‎ ‎۱ kh a ‏الام‎ ‎۱ Tae oe te Se a Oy oe Ak A a ‏پا‎ > << هج نه جه به به ن © ب ی ۱ ۱ ‎Py TA eA‏ ‎OES LOSS S9SOHD‏ ‎OL nn da eta neuer‏ حبني ‎LX ee‏ لاا راب رل لعا يما اي ل 0