معمای فرش پازریک

صفحه 1:
معاي فرش پازریک | 

صفحه 2:
گردآورندگان: حسين عبداله زاده - فرشيد کیکالو نام درس : تاريخ فرش ايران و جهان استاد راهنما: © سركار خانم سلطانى 

صفحه 3:


صفحه 4:
«اینجا دره پازریک است »و ساکنین اين منطقه به زبانی از ريشه اروپایی مانند زبان مردم اين سرزمین ظاهری مفولی دارند. قالیچه در حدود 6 هزار سال پس از میلاد مسیح بافته شد. فردی به نام رابرز به مقبره پرنمس کورگان هتک هرمت کرد. پس از آن آب مکان های زیر زمینی را فراگرفته و یخ بست. فرسایش سنگها اين مکان را به مقبره یخ زده کهن تبدیل کرده است. بزرگترین گورکان . پنجمین گورکان می باشد که پازریک از همین گورکان ظهور ار رمرز آن تا کنون ادمه دارد. 

صفحه 5:
عکسهایی از دره پازیریک و گورکان پنجم: 

صفحه 6:


صفحه 7:
پازریک تقریبا مربعی شکل است و اندازه آن 0:6 در 6.0 فیت اندازه گیری شده »گره های متراکمی دارد و از جنس يشم است. تار آن ترکیبی از الیاف سفید و قهوه ای است»‌گره های آن متقارن و به گره ترکی معروف است. 

صفحه 8:
پرفسور رودنکو گفته که بافنده ها می توانسته اند بطور تقریبی در روز 0 تا 9 هزار گره بزنند. فرش دارای یک زمینه مرکزی (متن) و پنج حاشیه اصلی می باشد که هر کدام با کادری راه راه مشخص شده اند. درون اين ينج حاشیه گلی چهار پر است که در مرکز آن تقطه قرار دارد.بعضی از محققان اين طرح را طرح گل صلیبی ی نقش کاسبرگی می نامند. 

صفحه 9:
حاشیه اول شیرهای دال بالدار هستند. حاشیه دوم گله حیوانات هستند حاشیه سوم تکرار طرح گل است. حاشيه حاشيه جهارم كه يهن ترين رديف است حرمت دسته جمعى مردان اسب سوار را نشان ميدهد كه سوار بر اسب يا بياده هستند. پچاشیه پنجم تکرار ردیف اول است. 

صفحه 10:
نقوش بکار رفته در متن و حاشیه پازریک 

صفحه 11:
© در حاشیه دوم حتی اجزای داخل بدن گوزن بافته شده؛ همه قسمتها موقعیتی کاملا طبیعی و واقعی دارد. )قلب گوزن دقیقا جلوی پاهاست(کره سرخ رنگی با حاشیه زرد و خطوطی مشکی) ‎٩‏ )آتورت(برآمدگی قرمزی روی قلب) ‎٩‏ )مه در سمت راست کره(سطح زرد بزرگی پهنای بیشتر در انتها) ‏7 )روده در عقبمربع رزد که با آبی روشن و حلقه ای زرد پوشیده شده ‏5 ©)ستون فقرات مستقيما زیر حد فاصل قهوه ‏و مشکی است(حلقه جایگزین سياه و سفيد) ‎ 

صفحه 12:
تامسون و هارولد بومهر به طور تقریبی گفته اند که پشم 00000 گوسفند در اين إر بكار رفته است. اختلاف نظرى در اين ميان از طرف كارشناسان طراحى يارجه وجود دارد كه مى كويند طرح فرش يازريك از كجا و توسط جه كسى اقتباس شده است* که بر اساس نظر رودنکو طرح شیر دال و طرح گوزن طرحی ایرانی است. رو برت پینر در سال 4900 مرزگشایی هخامنشیان که توسط رودنکو عنوان شده بود را پذیرفت» در نتيجه بازتاب طرح های رودنکو که رابطه منظم اسب ها و شیر دال با زیور آلات هخامنشی بود. با مقایسه اسبها در فرش و اسبها در نقش بر جسته ای از قصر پرسپولیس میتوان ذکر کرد @~ این حیوان در هر دو اثر گره خورده است. 

صفحه 13:
تطبیق تزبین اسبها با کتیبه ای از اسبهای دوره هخامنشی Scie Feel yin style of the ania drawing ‏مخ‎ 

صفحه 14:
تطبیق گره دم شیر دال موجود در فرش پازیک و شیرهای روی 

صفحه 15:
و همچنین رابطه منظمی که زمینه طرح پازریک با قالیچه آستانه از آشوریان در قصر سناکریب نینوا پیدا شده است سند خوبی برای اثبات این موضوع می باشد که نقش پازریک متعلق به ایران است(این فرش در قرن هفتم بافته شده و در سال 4067 توسط اوستن لیارد به موزه بریتانیا آورده شده است). 

صفحه 16:
2. The Assyrian ‘threshold" earpet from Seanacherib’s palace in Nineveh (Kuyunlik) built in the 7th century BC and excavated in 1847 by Sir Austen Layard who brought it to the British Museum, It was first identified as modelled on a pile carpet by Gottfried Semper in 1860. (Photo: The British Museum, London) 

صفحه 17:
نظریه مختلف کارشناسان در مورد پازریک : هاسكين بر اين عقيده بوده که دره پازریک صرفا برای دفن اجساد به کار می رفته است و ممکن است اجسادی که حتی متعلق با افراد بومی نباشد در آنجا دفن شده باشد. نجت دیاربکیرل موقعیت رودنکو را نمی پذیرد و اعتقاد دارد که ریک در ترکستان شرقی توسط مردمانی ترکی بافته شده است. 

صفحه 18:
وی افزوده که هیج نوع گوزن شمالی در خاور نزدیک وجود ندارد . و همچنین آهوی زرد» او می گوید که قالی با چنین کیفیتی در اصل باید ترکی باشد. در حقیقت مباحث بر سر آهوی زرد خاور نزدیک در مقابل گوزن شمالی آسیای مرکزی مختومه مانده است. اولریچ اسکورمن می گوید قالی یکی از لوازم مراسم دفن شاه در گورکان پنجم است. گرچه بسیار سمبلیک و پر معنی است که بتوان از آن به عنوان یک (ر روستایی ویا افراد چادر نشین یاد ,چون بافت قالی- شیوه رنگ کردن نخ هاء طرح و تکنیکهای آن کاملا آکادمیک و اصولی است. 

صفحه 19:
در سال 90*2 مایکل رایدر پشم گوسفندان بافته شده در قبرستان پنجم را مورد برسی قرار داد و دریافت که تارهاءپودها و الیاف نخ های مورد استفاده در پازریک کاملا محلی بوده است. آنها دو امکان را پذیرفتند:اگر ویژگی شهری سبک بافت پذیرفته شود پازریک متعلق به استانی از آسیای مرکزی است یا امکان ضیف تری که پازریک را کپی قالیجه ای از مناطق روستایی می دانند. از نوع ریسندگی پشم ها بنظر میرسد مرحله کوچکی از انقلاب بافت طی “8 

صفحه 20:
با توجه همه برسی ها انتخاب ها زیر این سه دسته جای میگیرد: هخامنش پارسی.آسیای میانه,آلتایی کسانی مثل رودنکو که به پارس علاقه داشتند به وجود تشابهات میان موتیف های قالیچه و موتیف های فلات ایرانیان اشاره می کنند که برای دو دسته دیگر تشابه کافی نسیت. به گفته بومهر و تامسون شباهت طرحها با طرحهای ایرانی به عنوان مهاجرت طراحی تعبییر می شود نه خود قالیچه. و آنها این به اين امر تاکید دارند امکان اینکه بافنده ها در آلتایی باشند وجود دارد. اما هنوز هم اپن سوال وجود دارد که آیا پازریک یک کپی استآویا به گفته بومهر و ن ظهوری از خلاقیت آلتایی هاست؟ 

صفحه 21:
ابهام دیگری نیز وجود دارد و آن اينکه برخی موتیف ها و رنگهای قرمز نخ ها به آلتایی بر میگردد. بحث دیگر اينکه موضوع تنها اقتباس کامل فرش نیست بلکه مهارت بافندگی و هنر است. به نظر میرسد بافنده آموزش دیده ای در شهری همچون ساردیس يا دختر خانواده ای ساردیسی در منطقه ای یهودی نشین می باشد و هدف او سفر به کوهستان کاساسوس و داشتن خانه ای در آلتایی بوده است و اوست که این شاهکار را آفریده است. و با نگاهی به نقش پازریک میتوان دریافت که بافنده علاقهمند به رموز اعداد بوده »همانطور که بهودی ها علاقه خاصی به اعداد داشته اند . میتوان اینگونه تصور کرد که بافنده سفر طولانی از شرق را آغاز کرده تاك آلتايى سكنى كزيند.(سفرى با اسب كه 0000 روز به طول ميانجامد) 

صفحه 22:
می خواهیم شما را متقاعد کنیم که بافنده به علم روز اعداد آشنا بوده در ابتدا وجود اسبها و سوارکاران که همچون ماه و خورشید که به دور زمين می چرخند به دور حاشیه های فرش میچرخند. هفتای آنها در هر گوشه »,چرا هفت؟ برای کسی که آشنا به رموز اعداد باشد هفت عددی مقدس از لحاظ افسانه ای و مذهبی است. خلقت بهشت و جهنم در هفت روز است. در قصه نوح بطور مکرر عدد هفت بکار رفته است.حلقه اسبها و سوارکاران به عنوان محافظ است چون تعداد آنها هفت تاست و نماد خوبی است و بوجود آورنده اتفاقات خوب است. "ّنا حيوانات سم دار را در حاشيه بعدى در نظر بگیرید. در هر گوشه ©تا هستند و در مجموع ۵6 تا می شوند. 

صفحه 23:
چرام؟ آنها عدد 9 را عددی کامل می دانند. عددی با خاصیت محافظ و رمز آلود.در زمینه هم 06 مربع بکار رفتهء شیر دال در آسیای مرکزی سمبل محافظت در اوایل قرن پنجم پس از میلاد بود و سلطه آسمان و زمین را نشان میداد. قسمت شير سمبل قدرت و شجاعت و قسمت عقاب سمبل پرواز و سرعت و بینایی بود.بافنده 60 شیر دال را در حاشیه قرار داده است چرا 160شاید برعکس ‎are‏ 06 است که حاشیه های قبلی بکار رفته است؟ شاید عددی رمزی است و جادوییءشاید هم بخش ذیر عدد 6 است که تعداد گلهای چهار پر در گوشه هاست؟پس تعداد ای چهار پر و موتیف های کاسبرگی استکه 00 تاست. آیا می توتند er 1AM MH, .. An ie (HM. id ‏اع‎ 

صفحه 24:
حاشیه چهارم اسبها و سوارکاران است که 00 تاست دومین عدد کاملی که پس از 0 بر 6.0۰662 بخش پذیر است و نکته آخر 0 يا نسبت معروف محیط دایره بر قطر آن یا همان نسبت قدرت و راز و جادو می باشد که برای مصریان و بین النهرین بسیار آشنا بود. ما می دانیم نسبت 2/60 *) است حاشیه سوم و چهارم را در نظیر بگیرید اگر 00 شکل را در 0 تقسیم کنیم 0 می شود. اگر 060 شکل در ردیف *6 را بر *6 تقسیم کنیم ‎Paglia‏ و اگر این ده عدد ر ابا هم جمم کنیم 2/20 می شود 

صفحه 25:
شاید با فنده با اعداد آشنا نبوده اما این اعداد ادم را به اين فکر مى اندازد که او با رموز اعداد آشنا بوده. بهار 99 © پایان 

گردآورندگان: حسین عبداله زاده – فرشید کیکانلو نام درس : تاریخ فرش ایران و جهان استاد راهنما: سرکار خانم سلطانی • اینجا دره پازریک است ،و ساکنین این منطقه به زبانی از ریشه اروپایی مانند زبان فارسی صحبت میکنند. مردم این سرزمین ظاهری مغولی دارند. قالیچه در حدود 4هزار سال پس از میالد مسیح بافته شد. فردی به نام رابرز به مقبره پرنسس کورگان هتک هرمت کرد .پس از آن آب مکان های زیر زمینی را فراگرفته و یخ بست. فرسایش سنگها این مکان را به مقبره یخ زده کهن تبدیل کرده است. بزرگترین گورکان .پنجمین گورکان می باشد که پازریک از همین گورکان ظهور یافته و رموز آن تا کنون ادامه دارد. عکسهایی از دره پازیریک و گورکان پنجم: عکسهایی از مردم منطقه پازریک:  پازریک تقریبا مربعی شکل ‏ است و اندازه آن 6.1در 6.6 ‏ فیت اندازه گیری شده ،گره های متراکمی دارد و از جنس پشم است .تار آن ترکیبی از الیاف سفید و قهوه ای است،گره های آن متقارن و به گره ترکی ‏ معروف است.  پرفسور رودنکو گفته که بافنده ها می توانسته اند بطور تقریبی در روز 2تا 3هزار گره بزنند. ‏ فرش دارای یک زمینه مرکزی (متن) و پنج حاشیه اصلی می باشد که هر کدام با کادری راه راه مشخص شده اند. ‏ درون این پنج حاشیه گلی چهار پر است که در مرکز آن تقطه قرار دارد.بعضی از محققان این طرح را طرح گل صلیبی یا نقش کاسبرگی می نامند.  حاشیه اول شیرهای دال بالدار هستند. حاشیه دوم گله حیوانات هستند حاشیه سوم تکرار طرح گل است. حاشیه حاشیه چهارم که پهن ترین ردیف است حرمت دسته جمعی مردان اسب سوار را نشان میدهد که سوار بر اسب یا پیاده هستند. حاشیه پنجم تکرار ردیف اول است. نقوش بکار رفته در متن و حاشیه پازریک  در حاشیه دوم حتی اجزای داخل بدن گوزن بافته شده ،همه قسمتها موقعیتی کامال طبیعی و واقعی دارد. ‏ )1قلب گوزن دقیقا جلوی پاهاست(کره سرخ رنگی با حاشیه زرد و خطوطی مشکی) ‏ )2آئورت(برآمدگی قرمزی روی قلب) ‏ )3معده در سمت راست کره(سطح زرد بزرگی پIهنای بیIشتر در انتها) ‏ )4روده در عقب،مربع رزد که با آبی روشن و حلقه ای زرد پوشیده شده ‏ )5ستون فقرات مستقیما زیر حد فاصل قهوه ای و مشکی است(حلقه جایگزین سیاه و سفید) تامسون و هارولد بومهر به طور تقریبی گفته اند که پشم 100گوسفند در این اٍر بکار رفته است. اختالف نظری در این میان از طرف کارشناسان طراحی پارچه وجود دارد که می گویند طرح فرش پازریک از کجا و توسط چه کسی اقتباس شده است? که بر اساس نظر رودنکو طرح شیر دال و طرح گوزن طرحی ایرانی است. رو برت پینر در سال 1982مرزگشایی هخامنشیان که توسط رودنکو عنوان شده بود را پذیرفت ،در نتیجه بازتاب طرح های رودنکو که رابطه منظم اسب ها و شیر دال با زیور آالت هخامنشی بود .با مقایسه اسبها در فرش و اسبها در نقش بر جسته ای از قصر پرسپولیس میتوان ذکر کرد که دم این حیوان در هر دو اثر گره خورده است. تطبیق تزیین اسبها با کتیبه ای از اسبهای دوره هخامنشی تطبیق گره دم شیر دال موجود در فرش پازیک و شیرهای روی کتیبه ای از دوره هخامنشی و همچنین رابطه منظمی که زمینه طرح پازریک با قالیچه آستانه از آشوریان در قصر سناکریب نینوا پیدا شده است سند خوبی برای اثبات این موضوع می باشد که نقش پازریک متعلق به ایران است(این فرش در قرن هفتم بافته شده و در سال 1847توسط اوستن لیارد به موزه بریتانیا آورده شده است). نظریه مختلف کارشناسان در مورد پازریک : هاسکین بر این عقیده بوده که دره پازریک صرفا برای دفن اجساد به کار می رفته است و ممکن است اجسادی که حتی متعلق با افراد بومی نباشد در آنجا دفن شده باشد. نجت دیاربکیرل موقعیت رودنکو را نمی پذیرد و اعتقاد دارد که پازریک در ترکستان شرقی توسط مردمانی ترکی بافته شده است. وی افزوده که هیج نوع گوزن شمالی در خاور نزدیک وجود ندارد .و همچنین آهوی زرد ،او می گوید که قالی با چنین کیفیتی در اصل باید ترکی باشد. در حقیقت مباحث بر سر آهوی زرد خاور نزدیک در مقابل گوزن شمالی آسیای مرکزی مختومه مانده است. اولریچ اسکورمن می گوید قالی یکی از لوازم مراسم دفن شاه در گورکان پنجم است .گرچه بسیار سمبلیک و پر معنی است که بتوان از آن به عنوان یک اٍر روستایی ویا افراد چادر نشین یاد کرد.چون بافت قالی -شیوه رنگ کردن نخ ها ،طرح و تکنیکهای بافت آن کامال آکادمیک و اصولی است. در سال 1987مایکل رایدر پشم گوسفندان بافته شده در قبرستان پنجم را مورد برسی قرار داد و دریافت که تارها،پودها و الیاف نخ های مورد استفاده در پازریک کامال محلی بوده است. آنها دو امکان را پذیرفتند :اگر ویژگی شهری سبک بافت پذیرفته شود پازریک متعلق به استانی از آسیای مرکزی است یا امکان ضیف تری که پازریک را کپی قالیجه ای از مناطق روستایی می دانند. از نوع ریسندگی پشم ها بنظر میرسد مرحله کوچکی از انقالب بافت طی شده است. با توجه همه برسی ها انتخاب ها زیر این سه دسته جای میگیرد: هخامنش پارسی،آسیای میانه،آلتایی کسانی مثل رودنکو که به پارس عالقه داشتند به وجود تشابهات میان موتیف های قالیچه و موتیف های فالت ایرانیان اشاره می کنند که برای دو دسته دیگر تشابه کافی نسیت. به گفته بومهر و تامسون شباهت طرحها با طرحهای ایرانی به عنوان مهاجرت طراحی تعبییر می شود نه خود قالیچه .و آنها این به این امر تاکید دارند امکان اینکه بافنده ها در آلتایی باشند وجود دارد .اما هنوز هم این سوال وجود دارد که آیا پازریک یک کپی است؟ویا به گفته بومهر و تامسون ظهوری از خالقیت آلتایی هاست؟ ابهام دیگری نیز وجود دارد و آن اینکه برخی موتیف ها و رنگهای قرمز نخ ها به آلتایی بر میگردد. بحث دیگر اینکه موضوع تنها اقتباس کامل فرش نیست بلکه مهارت بافندگی و هنر است .به نظر میرسد بافنده آموزش دیده ای در شهری همچون ساردیس یا دختر خانواده ای ساردیسی در منطقه ای یهودی نشین می باشد و هدف او سفر به کوهستان کاساسوس و داشتن خانه ای در آلتایی بوده است و اوست که این شاهکار را آفریده است. و با نگاهی به نقش پازریک میتوان دریافت که بافنده عالقهمند به رموز اعداد بوده ،همانطور که یهودی ها عالقه خاصی به اعداد داشته اند . میتوان اینگونه تصور کرد که بافنده سفر طوالنی از شرق را آغاز کرده تا در آلتایی سکنی گزیند(.سفری با اسب که 100روز به طول میانجامد) می خواهیم شما را متقاعد کنیم که بافنده به علم روز اعداد آشنا بوده در ابتدا وجود اسبها و سوارکاران که همچون ماه و خورشید که به دور زمین می چرخند به دور حاشیه های فرش میچرخند. هفتای آنها در هر گوشه ،چرا هفت؟ برای کسی که آشنا به رموز اعداد باشد هفت عددی مقدس از لحاظ افسانه ای و مذهبی است. خلقت بهشت و جهنم در هفت روز است. در قصه نوح بطور مکرر عدد هفت بکار رفته است.حلقه اسبها و سوارکاران به عنوان محافظ است چون تعداد آنها هفت تاست و نماد خوبی است و بوجود آورنده اتفاقات خوب است. دوما حیوانات سم دار را در حاشیه بعدی در نظر بگیرید .در هر گوشه 6تا هستند و در مجموع 24تا می شوند. چرا6؟ آنها عدد 6را عددی کامل می دانند ،عددی با خاصیت محافظ و رمز آلود.در زمینه هم 24مربع بکار رفته ،شیر دال در آسیای مرکزی سمبل محافظت در اوایل قرن پنجم پس از میالد بود و سلطه آسمان و زمین را نشان میداد .قسمت شیر سمبل قدرت و شجاعت و قسمت عقاب سمبل پرواز و سرعت و بینایی بود.بافنده 42شیر دال را در حاشیه قرار داده است چرا 42؟شاید برعکس عدد 24است که حاشیه های قبلی بکار رفته است؟ شاید عددی رمزی است و جادویی،شاید هم بخش پذیر عدد 6است که تعداد گلهای چهار پر در گوشه هاست؟پس تعداد گلهای چهار پر و موتیف های کاسبرگی استکه 66تاست .آیا می توتند حاشیه چهارم اسبها و سوارکاران است که 28تاست دومین عدد کاملی که پس از 6بر 1،2،4،7بخش پذیر است و نکته آخر PIیا نسبت معروف محیط دایره بر قطر آن یا همان نسبت قدرت و راز و جادو می باشد که برای مصریان و بین النهرین بسیار آشنا بود .ما می دانیم نسبت P 7/22است حاشیه سوم و چهارم را در نظیر بگیرید اگر 66شکل را در 3تقسیم کنیم 22می شود .اگر 28شکل در ردیف 4را بر 4تقسیم کنیم میشود .7و اگر این دو عدد را با هم جمع کنیم 7/22می شود. شاید با فنده با اعداد آشنا نبوده اما این اعداد ادم را به این فکر می اندازد که او با رموز اعداد آشنا بوده. بهار 93 پایان