صفحه 1:
صفحه 2:
نام دبیر مربوطه :
صفحه 3:
مي ٩9۵ 5 حس وحرکت.
وقتی وارد محیط جدیدی مثل بوستان می شوید, بعضی از
احساسهای خود را بیان میکنید.
چه بوی خوبی؛ چه گلهای زیبایی؛ هوا کمی سرد است؛ این
صدای چه پرنده های است؟
**##بیان این احساسها نشان دهنده رسیدن اطلاعاتی از محیط
اطراف به دستگاه عصبی است.
*اطلاعات چگونه از محیط پیرامون به دستگاه عصبی وارد می
Wk تسه حت
صفحه 4:
il
مختلفی در
اندام هاى حسى_
ها
اندا
طبیعت هست ثير مى
ها
بدن
0 _ مواد
صوت,
مثل : 00
a 0 |
اور ۳
شيميايى,
صفحه 5:
ات ی ای بیع ره رن مه یی
چراغقوهای را روشن کتید و تور آن را در قاصلة ۱۰-۱۵ سانتی متری به بخش های مختلف یدن
أو يتتاياتيد.
— آيا دانش آموز نور را احساس م ىكند؟
- چراغ قوه را یه پوست نزدیکتر کنید؛ آيا او تور را احساس م ىكتد
- داتش آموز در قاصلة نزدیک میفهمد که چراغ قوه به او تزدیک شده است؛ چرا؟
دربارة تنايج اين فعاليت يا یا خود بحت کنید.
سس اح
نتیجه فعالیت : هر محرکی در هر چایی از بدن احساس
نمی شود؛ بلکه" نور با چشم, صوت با گوش و گرما و
سرما با پوست احساس فقط در محلهای خاص حس
میشود؛ مثال میشوند. به اندامهایی که اثر محرک خاصی
را دریافت و به پیام عصبی تبدیل میکنند, اندام هایحسی
صفحه 6:
هرگاه بخواهیم جسمی را ببینیم به نور نیاز داریم. ما در
تاریکی چیزی را نمی بینیم؛ ولی در حضور نور میتوانیم اجسام را با
رنگهای مختلف ببینیم. جه ارتباطی بین نور و دیدن هست؟
نور اجسامی مانند تلویزیون یا لامپ روشن مستقیما به چشم میرسد. اما
وقتی میخواهیم صفحه کتابی را پبینیم بازتاب نور تابیده" شده به آن به
چشم می رسد. نور بر یاخته های گیرنده در چشم اثر میکند ر پچ
ايجاد ميشود. اين بيام از طريق لت
عصب بینایی به مغز مخابره میشود. مغز با اطلاعات دریافتی ۳
جسم رأ مهيا ميكند lj ol lox ميبينيم
( مطابق شكل )
| يحص ١
صفحه 7:
onus al Eglin) (aq) puke ells a 5"
نورى » تخروطى 9 استوانهای هست .
از ۹ coe مرکز حس a, در قشر مخ
دارد.
صفحه 8:
ريده جاي مخروطيرسه نوغ
ند
كه هر کدام به یکی از رنگهای اصلی
(قرمز, آبی و سبز) حساسیت دارند.
“با Spas با چند مود از این
Leask, زر بك ياي لد كرك
را مى بينيم.
*كيرنده هاى استوانهاى ديد سياه و
سفيد دارند و تعدادشان بيشتر است.
صفحه 9:
:وقتی در خیابان راه میرویم. صداهای مختلفی را ميشنویم. صدای بوق
ماشین, صدای" از جلوی فروشندههای دوره گرد, پرندگان روی درختان و...
به بعضی از آنها نیز پاسخ می دهیم؛ مثلا ماشین به کنار می رویم یا به سمت
فروشنده برای خرید میرویم.
“صدا يا صوت به صورت امواجى در اطراف ما يراكنده اند. هر کدام كه به كوش
ما برسد به بيام عصبى تبديل و به مرکز شنوایی در قشرمخ فرستاده ميشود
تا ضمن درک آن در صورت نیاز پاسخ مناسب داده شود.
«مرکز شنوایی در قسمت گیجگاهی قشر مخ قرار دارد.
*درون گوش یاخته های گیرندهای وجود دارند که امواج صوتی را به پيام عصبی تبدیل می
کنند. گیرنده های صوتی ياخته های مژه داری اند که در بخش حلزونی گوش قرار دارند و
با انرژی صوت مژه های آنها تحریک می شوند و پیام عصبی تولید می کنند (شکل ۳.)
صفحه 10:
صفحه 11:
چگونه ازوجودبودرمحیط آگاأه می
شویم؟
*وقتی گلی را بو می کنیم, حالت خوشایندی به ما دست می دهد و
یوهای بد احساس تاخوشایندی در ما یدید مي آورند.
*هميشه مقداری از مولکولهای مواد بودار به حالت گاز در اطراف این
مواد وجود دارند.
*وقتی این مولکولها وارد بینی ما می شوند, روی SB od WS
بویایی قرار می گيرند. این گیرنده ها پیام عصبی تولید می کنند و به
قشر مخ می فرستند. به این ترتیب بوی مواد را تشخیص می دهیم.
*مرکز حس بویایی در جلوی نیمکره های مخ است.
صفحه 12:
سس
تنوع گیرنده Gol که در بافت پوشش بینی قرار دارند, زیاد
است و باعث می شود بوهای مختلف را احساس و از هم
تشخیص دهیم )شکل ۴
GA
صفحه 13:
222
وقتى خودكارء كليد يا جسم بلاستيكى تميز را
ر ule و روی زبان می گذاریم, مزهاى
حساس نمی شود؛ چرا؟
مزه دارد پا ندارد:یعنی
جی ؟
:اما مواد عدابی هرکدام مزه ای دارند که
حساس مى شود.
"مزه غذاهای خیلی داغ و خیلی سرد احساس
Uno شود.
Soy زبان و ديواره دهان ياخته هاى كيرنده
چشایی قرار دارند. مواد غذایی پس از حل
شدن در بزاق روی اين گیرنده ها قرار میگیرند
پیام عصبی ایجاد میکنند. ply به قشر مخ
صفحه 14:
2 =a
وقتی وارد محیطی میشویم, گرمی یا سردی آن
را حس میکنیم. همچنین وقتی به جسمی دست
میزنیم, میتوانیم گرمی, سردی, نرمی یا زبری
آن را احشاس کم رت BEG alee cul
پوست صورت میگیرد (شکل ۶ )
در پوست. یاخته های گیرنده متفاوتی هست که
اثر محرکهای مختلف را به پیام عصبی تبدیل
میکنند و به قشر مخ میفرستند. گیرندههای
يوست شامل كرماء سرماء لمس, فشار و درد
سرداست با گرم دنرم است یازبر؟
صفحه 15:
1
= دستگاه حرکتی
2
مركزى براى ماهيجه ها فرستاده مى شود تا
با انقباض انها حركت اتفاق بيفتد؛
*به چز دستگاه عصبى و ماهيجه ها
وجود استخوانها نیز a حركت كردن 1
اعضاى كدن الرزامى اد ]
#دستگاه حرکنی: ماهیچه ها ۳
استخوانبندی Pane ) (شکل ۷.) ۱
ET جد
صفحه 16:
تا
به مجموعه استخوانهاء غضروفها و اتصالات آنها در
بدن اسكلت مى گویند (شکل ۸.)
بيشتر استخوانهاى ما ابتدا از غضروف ساخته شده اند. اين يخشهاى |
غضروفی در هنگام رشد با جذب مواد معدنی مثل کلسیم و فسفر,
سخت و به استخوان تبدیل می شوند.
وظایف استخوانها : 1 - از اندامهای مهم مثل قلب, مغز و
ششها محافظت می کنند؛2 - به بدن ما شکل و فرم ro دهند؛ 3 - در
حرکت بدن به ماهیچه ها کمک می کنند 4- همچنین ذخیره مواد معدنی
و تولید یاخته های خونی را انجام می دهند.
*ساختار اسکلت: استخوان و غضروف
میدانید که این دو بافت, انواعی از بافت پیوندی اند. یاخته های این
بافتها در ماده ای به نام ماده زمینه ای قرار دارد.
ماده زمینه ای: رشته های پروتئینی و مواد معدنى
صفحه 17:
= =a
استخوان .استحکام و مقاومت
زيادى دارد و در ماده زمينه آن
كلسيم و فسفر فراوان است.
در ساختار استخوان بافت
استخوانى به دو صورت متراكم و
حفره دار (اسفنجى) ديده ميشود.
صفحه 18:
= = نخاع
غضروف در نوک بینی, لاله گوش و محل اتصال استخوانها غضروف وجود دارد.
غضروف نرم و قابل انعطاف است و مانع اصطکاک استخوانها در مفاصل می
شود.
مفصل: محل اتصال استخوانها به یکدیگر را مفصل میگویند.
مفصلها در بدن ما انواع متفاوتی دارند:
یه بعضی مفصلها در جهتهای مختلفی می چرخند؛ مانند مفصل Uw بازو و
2-بعضى فقط در يك جهت خاص حركت ميكتد! مثل wl
صفحه 19:
آناامیدانید؟ 7
١ هک فش سل سل خر شتآ
- در يبج خوردكى: مفصل در جهت خلاف حركت خود حركت كرده است.
صفحه 20:
*#اسکلت به تنهایی قادر به حرکت نیست.
* اتصال و همکاری بین ماهیچه ها و
استخوانهای اندام, باعث حرکت می
ON ماهیچه ها استخوانها را تکیه گاه خود قرار
می دهند و با انقباض و انبساط باعث حرکت
آنها می شوند.
06 حرکات ارادی بدن: که ميتواتم انها را
کنترل کنیم. توسط ماهیچه های اسکلتی یا
مخطط انجام می شود؛
**ولى بدن ما حركات غير
لمهم ee ee . ا
ارادى نيز دارد؛
صفحه 21:
#یاخته های ماهیچه ای دراز و نازک اند و در
طول در کنار هم قرار گرفته اند.
#بافت پیوندی, sh asl ماهیچه ای ۳ به هم
متصل می کند و دستجات ماهیچه ای بزرگ و
بزرگتری را می سازد که مجموعه آنها ماهیچه
را تشکیل می دهند.
*# بافت پیوندی بین رشته ها و روی ماهیچه ها
yaork آن اداههافی این و ظات: منجیدرنگن
به نام زردپی (تاندون) را می سازند که
معمولا به استخوان متصل می شود.
*#*وقتی همه ياخته ها با هم منقبض می شوند,
, ماهیچه کوتاهتر و ضخیم می شود و چون 1
صفحه 22:
سس
ماهیچه ها معمولا به صورت جفت و عکس
بیشتر ماهیچه های اسکلتی عمل متقابل
دارند و جفت جفت کار می کنند:
a ی
هیلی سود بلاس ale el alexa
اين عمل را بايد يك يا جند ماهيجه در سمت ,
ماهيجه ها جفت جفت كار مى كنند
شکل ۱۲. عملکرد ماهیچههابه صورت جفت
صفحه 23:
= ماهیچههای اسکلتی بدن یر اساس شکل. محل قرار گیری یا کاری که اتجام
میدهتد. تقسیمیتدی میشوتد. مهمترین ماهیچههای یدن را در شکل زیر صیبیتید.
صفحه 24:
١ دربارة گرفتگی ماهیچه. کشیدگی ماهیچه و درد ماهیچهای» اطلاعاتی را جمع آوری کنید و
به پرسشهای زیر پاسخ دهید:
- جكونه مىتوان از موارد فوق جلوگیری کرد؟
- در صورت بروز هر كدام از موارد جه بايد بكنيم؟
حم ۳۳
صفحه 25:
1
»
%
ee
3
1
۳