صفحه 1:
پیامدهاگ جهان
" اجتماعی
« درهایی که جهان وی رگ
» می گشاید وهای که
صفحه 2:
ایا جهان اجتماعی صرفا تایع
خواست و اراد افراد است؟
در و ها کشت انم افرد تسا هی و اراد خود به کنش
اجتماعی می پردازند و با همین کنش ها در ساختن جهان اجتماعی و تداوم آن
مشارکت wo کنند. آیا این بدان معناست که ما همواره می توانیم هرگونه
بخواهیم وا اجتماعی را بسازیم يا تغییر دهیم؟ يا اينکه جهان اجتماعی
پیامدهایی دارد که بر اراده و فقالیت های ما تأثیر می گذارد؟
صفحه 3:
*شاه انوشیروان به موسم دی/ رفت بیرون ز شهر بهر شکار/ در سر راه دید
مزرعهای/ که در آن بود مردم بسیار/ اندر آن دشت پیرمردی دید/که گذشته است
عمر او ز نود/دانه جوز در زمین میکاشت/ که به فصل بهار سبز شود/ گفت کسری به
پیرمرد حریص/ که چرا حرص میزنی چندین؟/پایهای تو بر لب گور است/تو کنون جوز
میکنی به زمین/ مرد دهقان به شاه کسری گفت/مردم از کاشتن Obj نبرند/دگران
کاشتند و ما خوردیم/ما بکاریم و دیگران بخورند
*ملکالشعرا بهار
© یکی از جامعه شناسان به پرسش پاال اینگونه پاسخ میدهد که سهم مردگان در
ساختن جهان اجتماعی بیشتر از ماست. همچنانکه سهم ما در سا ختن پ
بیش از آنهاست. ها هقی مه کال sce ap را ور ی و مر
خودتان, معاصران و پیشینیان را در شکلگیری آن, شناسایی کنید. سهم کدام یک قابل
انکار است؟
صفحه 4:
بخوانیم و بدانیم
*زندگی اجتماعی به مثابه گفتوگو تصور کنید ی پذیرایی میشوید. دير
رسیدهاید. وقتی که وارد ميشوید, دیگران پیش از شما آمدهاند و درگیر بحثی داغٌ
هت که تیتوانت ان را ی بای کته لح تنوف که و بت شماز کرت كة
7 سس ده ار ]كه هافر شرع
Se ee ee
بكويد اين بحث از جه مراحلى گذشته است. مدتى بش ميدهيد بعد به
الى سه مرش كد رسف الكسا را قرا كرفتهاية: انكاء ها هم ارد بحت مسق
نظر خودتان را ميكوييد. كسى به شما ياسخ ميدهد؛ شما هم ياسخ او را ميدهيد.
کسی دیگربه دفاع از شما بر میخیزد و یکی دیگر به صف طرف مقابل شما
میپیوندد ... . به هر صورت بحث پایان ناپذیر است. دیر وقت میشود و شما باید
بروید, اما بحث و گفتوگو همچنان ادامه دارد.
صفحه 5:
"جهان اجتماعی با آگاهی و ارادم افراد انسانی پدید می آید. ولی لین پدیده. پس از
آنکه با کنش انسان تحقق پیدا کرد پیامدها و الزام هایی را بهدنبال میأورد که
وابسته به قرارداد و اراده تک تک افراد نیست. این پیامدها خود. موقعیت
جدیدی )فرصت ها و محدودیت ها( را برای کنش ها و انتخاب های بعدی ما فراهم
میآورد. قبال از تفاوت کنش انسان ها و فقالیت حیوانات سخن گفتیم. یکی از
تفاوت های ما و حیوانات. در خانه سازی آشکار ميشود. حیوانات هم مثل ما
انسانها که به خانه و سرپناه نیاز داریم, به النه و سرپناه احتیاج دارند. بیشتر
حیوانات خانه می سازند. خان حیوانات ممکن است در مکان. شكلء las
استحکام و ... با خان انسان ها تفاوت هایی داشته باشد. ولی مهم ترین تفاوت
خانه سازی ان و حیوان در این است که انسان پس از ساختن خانهاش ناچار
ميشود متناسب با شرایط خانه, در خود و شيوة زندگیاش تغییر ایجاد کند. به همین
دلیل شیوة زندگی انسان کوچ نشین, یک جانشین و شهرنشین متفاوت ميشود.
صفحه 6:
9 فرصتها و محدودیتها
صفحه 7:
*جهان اجتماعی را می توان همچون خانهای در نسلر گرفت که انسان میسازد؛ ولی
این خانه پس از ساخته شدن, الزام ها و پیامدهایی برای انسان پدی > میأآورد که
رفتار و زندگی او را متأثر میسازد. حااان ا
گذشتگان ما پدید آمده است؛ جهانی که باورها, ارزش ها, هنجارها و نمادهای آن
سکل کرفنه اند و به فعالیت احتماعی ما شکل دی ده اللا عر بك أرما حرفا
نشگری منفعل نیستیم بلکه میتوانیم يا در جهت تداوم, گسترش و پیشرفت این
جهان حرکت کنیم یا در مسیر حرکت به سوی جهان اجتماعی جدیدی گام برداریم.
ساختن جهان اجتماعی جدید, نیازمند پیدایش و گسترش آگاهی و ارادهای نوین است
و ممکن است جهان موجود از بسط آن جلوگیری کند. هر جهان اجتماعی تا زمانی که
از طريق مشاركت اجتماعى أفراد ار بات ييامدهاى أن نير باقى است با تغبير
جهان اجتماعی موجود. و در بی لن. برداشنه شدن الزام هایش, جهان اجتماعى
جدیدی شکل میگیرد و الزام های دیگری به دنبال میآورد ک" ه بر فعالیت اجتماعی
اعضای آن تأثیر می گذارد.
صفحه 8:
"هر خانه ای نقشه ای دارد که یک معمار, آن را در قالب در و دیوار بنا میکند.
ee که Ul
یک خانه می تواند تنها از در, یا تنها از دیوار ساخته شده باشد؟ اگر صرفا از
دیوار ساخته شده باشد. ورود و خروج به آن غیرممکن می شود و اگر همه
اش در و پنجره باشد, امنیت و آرامش اهل خانه را تأمین نمیکند. أكر درها و
دیوارها را فرصتها و محدودیت های خانه فرض کنیم. هیچ خانه ای بدون این
فرصت ها و محدودیت ها ممکن نميشود. جهان اجتماعی نیز در قالب فرصت
ها و محدودیت ها تحقق مییابد. منظور از فرصت ها و محدودیت های جهان
اجتماعی چیست؟
صفحه 9:
پیامدهای جهان اجتماعی فرصت اند با
محدودیت؟
*برخی OLS می کنند پیامدهای جهان اجتماعی محدودکنندة افراد است و برخی
دیگر معتقدند که فرصت های جدیدی برای انسان پدید می آورد. شما در
ار مر ی کی ارات راشای درا کی ار 2
بگیرید. این قواعد را انسان ها وضع می کنند. اجرای این مقررات برای
رانندگان و عابران محدودیت هایی پدید میآورد. آیا میتوانید بعضی از این
محدودیت ها را نام ببرید؟ بهنظر شما اگر مقررات راهنمایی و رانندگی
پراش وه جه ا سافن سافيد؟ آنا در ان oiling ale eye واه
با ایمنی تردد کنند؟ بنابراین. مقررات راهنمایی و رانندگي با آنکه محدودیت
هایی بهوجود میأورند. عمل کردن به آنهاء فرصت رفت و امد ايمن و سریع را
نیز به دنبال دارد.
صفحه 10:
9 فرصتها و محدودیتهای بزرگراهها
صفحه 11:
کی رای ا را
دستور و قواعد پیچیدهای دارد. مردمی ک ه با آن سخن میگوبند. بايد قواعدش
را بیاموزند و در چارچوب آن حرف بزنند. آنها نمیتوانند ترشیت که ای
نخدا دان خرف ۱ وا ار
بت لا رت ار با اه رت لت ی زا فراهم
میأورد. بخش های مختلف جهان اجتماعی, فرصت ها و محدودیت هایی دارند.
فرصت ها و محدودیت ها به یکدیگر وابستهاند و هیچ کدام بدون دیگری محقق
نميشوند. به عبارت دقيق ترد فرصت ها و محدودیت هاء دو روی یک سکه اند.
صفحه 12:
"هر oly اجساعی ببز براساس تعاید و ارزش های ke آفی ها و طرفیت
های جدیدی برای انسان فراهم می کند و ممکن است ظرفیت ها و توانمندی
sla دیگر بشر را نادیده بگیرد. جهان های اجتماعی مختلف را میتوان براساس
آرمان ها و ارزش های آنها و نیز فرصت ها و محدودیت هایی که به دنبال می
آورند, ارزیابی کرد.
"برخی از جهان های اجتماعی, استعدادهای معنوی انسان را نادیده می گیرند یا
فرصت شکوفایی فطرت آدمی را فراهم نمیاورند. برخی دیگر, مانع بسط
ابعاد دنیوی وجود انسان میشوند و نسبت به نیازهای مادی و دنیوی انسان بی
توجهاند و با رویکرد دنیاگریز خود, از 1 توانمندی های آدمی برای آباد کردن
این جهان استفاده نمی کنند.
صفحه 13:
صفحه 14:
بخوانیم و بدانیم
خداوند سبحان در قرآن کریم خانة عنکبوت را سستترین خانه ها توصیف میکند اسور عنکبوت آیة 41 )تار عنکبوت
محكم. ترين ماده زیستی است که تاکنون شناخته شده است. تارهای ابریشمی سازنده خانة عنکبوت, از فوللد هم
محکمترند. یک تار بلند عنکبوت پیش از پاره شدن تا پنج برابر طول خود کشیده ميشود. اگر یک عنکبوت, تاری به
ضخامت انگشت شست میساخت میتوانست یک هواپیمای جمبوجت را بهآسانی حمل کند. شکل خانة عنکبوت نیز
شگفت انگیز و به شکل دایره های متحدالمرکزی است که پا شعاعی به هم متصل شدهاند و با چسبندگی خود توان
به دام انداختن حشرات را دارند. با این حال چرا قرآن آن را سست ترین خانه ها توصیف کرده است؟ خانة
عنکبوت و نه تارهای آن سستترین خانههاست؛ زیرا عنکبوت را نه از گرمای خورشید محافظت میکند و نه از
سرمای زمستان. سایة کافی ایجاد نمیکند و در برابر باران, تند باد و خطر مهاجمان قادر به محافظت از او نیست.
این خانه از دوستی و مهربانی نیز تهی است؛ در برخی عنکبوتها جنس ماده. جنس نر را . در برخی حالتها
عتکبوت ماده بیرحمانه بچههای خود را میخورد. وقتی بچه عنکبوتها از تخم بیرون میایند. خود را در یک مکان بسیار
شلوغ, داخل کیسه تخم میبینند. این خواهرها و برادرها به خاطر غذا يا فضا با هم درگیر میشوند و یکدیگر را
میکشند. خانه عنکبوت وحشیترین خانههاست که در آن خبری از پیوندهای خویشاوندی و عاطفی نیست. بدین ترتیب
از مرغوب ترین مصالح و اشکال. سستترین خانه بنا ميشود. پروردگار, خلقت عنکبوت و خانهاش را مذمت نمی
کند؛ بلکه از لن برای مقایسه استفاده میکند. خدا زندگی انسان هایی را که غیر خدا را به دوستی و سرپرستی
ند. همچون کسانی میداند که به خانةٌ سستی, همچون ails عنکبوت پناه بردهاند.
صفحه 15:
تامل كنيد
فرصت ها و محدوديت هاى جهان اجتماعى به صورت حقوق و تكاليف افراد ظاهر
می شوند. حقوق و تکالیف, به یکدیگر وابسته اند و هیچکدام بدون دیگری محقق
نمی شوند. برای شناخت عمیقتر فرصت ها و محدودیت های جهان اجتماعی, پاره
ای از حقوق و تکالیف خود را به عنوان عضو خانواده نام ببرید. سعدی در شعر زیر
جه فرصت ها و محدودیت هایی را بر می شمارد؟
© هزاران در از خلق بر خود ببندی گرت باز باشد دری آسمانی_ سفرهای ع گر از
چنبر از بازش پرانی لوی کند مرغ جانت گر از باغ انست گیاهی برآید گیاهت
نماید گل بوستانی همه عمر تلخی کشیده است سعدی که نامش برآمد به شیرین
زبانی
سعدی
صفحه 16:
فرصت ها و محدودیت های جهان متجدد
کداماند؟
*منظور از جهان متجدد. غرب بعد از رنسانس یعنی جهان غرب چهارصدسال
اراس اسان ی زارت ری ها این وا كد
وگوهای بسیاری کرده اند و فرصتها و محدودیت هایی را که اين جهان sly
بشریت به وجود آورده است, برشمرده اند. به نظر شما ویژگی های این جهان
Sail elas
صفحه 17:
"جهان های اجتماعی را براساس فرهنگ آنها به دو نوع دنیوی و معنوی تقسیم میکنند: -
جهان دنیوی دارای فرهنگ دنیوی است. به فرهنگ دنیوی »فرهنگ سکوالر« نیز
میگویند و منظور از آن. فرهنگی است که عقاید و ارزش های لن, و
جهان است. در این فرهنگ, ler دیگر انکار میشود یا در محدودة منافعی sly oS
خواسته های این جهاني بشر دارد. پذیرفته میشود. fod soir ler ظرفیت ها و
استعدادهای انسان را در خدمت دنیا به کار میگیرد و ظرفیت ها و خواسته های معنوی
انسان ها را به فراموشی میسپارد. - جهان, معنوی, فرهنگ معنوی دارد. این فرهنگ,
هستی را فراتر از طبیعت میبیند و زندگی این جهان را در سای حیات برتر, مقدّس و
متعالی میگرداند. انسان در این فرهنگ از محدود مرزهای این جهان عبور کرده,
چهره ای آسمانی و ملکوتی بیدا میکند. جهان معنوی دو توع توحیدی و اساطیری دارد.
ee اسالم و انبیای الهی که تفسیری توحیدی و الهی از انسان ارائه می دهند.
جهان توحیدی است. اما جهان ار فرهنگ اساطیری دارد که به
ol (Sale رف هاه دیق اس هط آنت و محصول Ola سر از رمق
توحیدی است. فرهنگ اساطیری مانع شکوفایی فطرت آدمی میشود. جهان متجذد, جه
نوع جهان اجتماعی است و چه فرصت ها و محدودیت هایی دارد؟
صفحه 18:
"یکی از متفکرانی که دربارث ویژگی های جهان متجدّد اندیشیده, ماکس وبر جامعه شناس آلمانی
و ها زا
رویکرد دنیوی و این جهانی دارد و در جهت برخورداری از زندگی دنیوی و تسلط انسان بر اين عالم
ام برمی دارد. در این جهان اجتماعی, آدمیان متوجه اهداف دنیوی اند و برای رسیدن به اين اهداف,
از علوم تجربی استفاده می کنند. این علوم با روش تجریی و فثاوری حاصل از آن, قدرت پیش بینی
و .1 پیشگیری از حوادث و مسائل طبیعی همانند بیماری, زلزله, سیل و ... را به انسان می ده.
قوت افنک از علم و فن است از همین آنش, جراغش روشن است
بل ری
ابدكلركيرى علوم تجربى و فتارى حاصل ازآن
صفحه 19:
" در جهان متجدّد. کنش هایی که اهداف دنیوی را به وسیلة علوم تجربی تعقیب می DUS
بهشدت رواج مت يابند. رواع اين دنسته ار كنش هات حسابكرانة معطوفا به دنياء عرص ریز
سایر کنش های اسانی: مانند کنش هاى عاطفى و اخالقى تنك مى كتد. این وصعیت. افراد
خواهان تشلط بر لین جهان را بهتدريم اسیر نظام اجفاعی بیسیدهای میسازد Jin as فقس
هين همد Obl very ole رالعا یت هرت رها از این فقس ee loses رار
انان عى كيرد از این رويد به از دست رفن زاین و ازادی انسانها باه میت bo جهان
متجدّد, عناصر معنوی و مقدس طرد میشوند و جهان, از هیچگونه قداستی برخوردار از مواد
و موجودات اخامى ساختة تيده ارست كه همه در اختيار و كنترل شرند؛ Layer lg ecg
بهوسیلة او به ک ار گرفته می شوند, دكركون مى شوند و به مصرف ميرسند و هيجكونه
قداستى ندارند.
در نگاهش آدیی اب و كز الك كران رك 0 مسرل ا
* اقبال الهوری
صفحه 20:
"جهان متجدد فقط علومی را که با روش های تجربی به دست میایند. علم میداند و
علومی را که از روش های فراتجربی)عقالنی و وحیانی( استفاده می کنند, علم نمی
شا دول این دست ار علوم ان ازربانی ارت ها ارتان هی بر
پدیده های فرا تجربی اند و با علوم تجربی قابل مطالعه نیستند - از دست میرود و
داوری دربارة اين امور, به تمایالت ایا راهی برای ارزیابی فرصتها و محدودیتهای یک 1
افراد و گروه" های متفرق سپرده ميشود. جهان اجتماعی وجود دارد؟
تصاويرى از فیلم عصر
صفحه 21:
gle