صفحه 1:
فصل ١١ كتاب رفتار سازمانى
5
امير رودق
صفحه 2:
ار
* صاحب نظران جملگی بر اين باورند که انسان موجودی اجتماعی است
و آشکار است که لین ماهیت اجتماعی آدمی را به برقراری رابطه و
ایجاد ارتباط با وجوه گوناگون اجتماع و مجموعه ای که در آن است
رهنمون می گردد و انسان ها با توجه به ساخت رولنی» شرلیط تربيتى
و چگونگی محیط در سلسله ای از ارتباطات که از جنبه های نوع و
چگونگی باهم تفاوت دارند. گرفتارند.
صفحه 3:
* یکی از صاحبنظران با بررسی رفتار مدیران سطوح عللی دریافت که
۸ درصد وقت این مدیران به تعامل گفتاری اختصاص يافته است.
نمودار اهمیت نسبی انواع گوناگون ارتباطات را نشان می دهد :
صفحه 4:
* برای ارتباطات و چگونگی فرایند آن تعاریف متعددی ارلئه شده است.
اما شلید بتوان گفت ارتباطات عبارت از انتقال اطلاعات از فرستنده به
دریافت کننده است. به طوری که اطلاعات برای فرستنده و گیرنده
قابل درک مشابه باشد.
صفحه 5:
۰ در طی این فرایند گسیختگی های متعددی ممکن است رخ دهد.
اختلال وایْه ای است که برای هر گونه ملنع در فرایند برقراری ارتباط
میان فرستنده و دریافت کننده پیام »به کار برده می شود. مثلا ممکن
است پالایش کننده های مفهومی خود جزو عوامل اختلال باشد. سایر
عوامل مختل کننده ارتباط عبارت است از :
* _گسیختگی های فیزیکی
* مسائل معنی و بیان
* تفاوت های فرهنگی
* فقدان بازخور
* آثار وجهه و اعتبار
صفحه 6:
۱ ل dpe
* فرایند سازمانی چهره به چهره از سه بخش عمده تشکیل شده است :
¥ رهبران ( مدیران )
ply
” کارکنان بيروان )
صفحه 7:
رابطه با دیگران 52 .هر میدن یکی زكر ترون ارجا كر ترا ارتباسات ات و
به مدیران در تعیین میزان علاقه. خلق و خوی» مسایل و نیازهای کارکنان کمک می کند.
مديران براى اينكه بتوانند ارتباطات موثرى را برقرار كنند بايد علاوه بر استفاده از كلمات
موزونء ايما و اشاره مناسب را نيز به كار كيرند.
ارتباطات موثر به قللب هاى بيام كه شامل كلمات(زبان» وازهء جمله)» عوامل همراه زبان
(طرز بیان» مکث» سرعت گفتار حجم اطلاعات) و رفتارهای غیر كلامى (اشارهء حالت جهرهه
شکل تگاه و چگونگی قرار دادن بدن) می شود بستگی دارد.
گرفتن بازخور از کارکنان برای مدیر لازم است. زیرا همواره بلید به خاطر
ذاشته باشیم که افراکات کارگنان. موجب تحریک رفتارشان فمی فود. پلکه ادراکات آنان از
يبام هايى كه از مدير دريافت مى كننده محرک رفتارشان است.
صفحه 8:
* ارتباطات موثر به قالب هاى بيام نيز
بستكى دارد :
براى بيان فكرى كه قصد انتقال آن را داريم ابزارى برمى كزينيم كه از
آن جمله است : زبان» واژه» calor عبارت. کنابه و مانند آن. کلمات و عبارات می
توانند بار ستایش» توهین» تحقير و يا تهديد همراه باشند.
ويزكى هاى صدا عبارتند از مواردی همچون سرعت گفتار»
طرز بیان» تکیه صداه مکبت و حجم اطلاعات:
اشاره ها و حرکت ها در هنگام سخن گفتن. حالت چهره.
شکل های نگاه» حرکت های بند و چگونگی قرار دادن بدن.
صفحه 9:
' : اگر عکس العمل گیرنده نسبت به پیام ابراز
نشود. آن را ارتباط یک جانبه گویند. ویژگیهای ارتباط یکجانبه :
- ارتباط یکجانبه سریع تر و کار فرستنده پیام در آن آسانتر است.
7 در ارتباطات یک ah فرستنده آسانتر می تولند اشتباهات خود را مخفی
کند.
7" در ارتباطات یکجانبه به علت دقت کمتر اختلال و سردرگمی بیشتری دیده
می شود بنابرلین جهت پرهیز از لين امر تا حد امکان برای اینگونه ارتباطات
باید برنامه ریزی کرد.
صفحه 10:
اه یط اس هراب کون ای با کی
گیرنده» عكس العمل ها و نظرهای خود را درباره محتوای پیام به
طلاع فرستنده پرسانه به لین نوعارتباط دو جانبهگویند. ویژگیهای
ارتباط دو جانبه :
7" ارتباط دو جانبه از دقت بیشتری برخوردار است.
bls | — 99 جانبه در مواردی که هنوز برنامه ریزی نشده و به روال عادی در
نيامده اند وسیله موثرتری بوده و قدرت نفوذ بیشتری دارد.
صفحه 11:
موانع ذاتی ارتباطات میان افراد به طور عمده عبارتند از :
هر فرد بر حسب زمینه فرهنگی, اجتماعی و روانی مختص خودش با
دیگران ارتباط برقرار می کند و همین تنوع زمینه ای موجب ایجاد نقشه های ذهنی متفاوت
من شود
افراد به نقش خود در سازمانهای اجتماعی خو گرفته لنده چنان که مجموع
لغاتء اصطلاحات و محدودیت های گروه اجتماعی بر رفتار و نیازهای اجتماعی متفاوت آنها
در برقرار کردن ارتباطات اثر گذاشته» نوع ارتباط را مشکل می سازد.
خصوصيات فرهنكى متفاوت ميان دو قشرء نوعی مشکل ارتباطی
مسائل مربوط به معانی غالبا در تفسیر اسناد مکتوب پیش می آید.
صفحه 12:
موانع ذاتی ارتباطات میان افراد به طور عمده عبارتند از :
مسائل رولنی از قبیل هیجانات. خشم درد خوشحالی و .. بر تفسیر ما از
پیام اثر می گذارد.
اینگونه ارزیلبی ها و تردیدها نسبت به منبع پیام در برقراری ارتباط
اختلال ایجاد مى كند : ليا منبع ييام قلبل اعتماد است؟ یا به واسطه خود پیام می توان منبع
gl را معتبر دانست و پیام را پذیرفت؟
کیفیت صدا بیان فیزیکی و وضعیت جسمانی می تواند
به ارتباط کمک کند یا آن را به تاخیر اندازد.
عبارات بی سرو ته ساخت ضعیف جملات محدودیت های بیلنی و مسیرهای
ارتباطی می تواند نمونه هایی از اختلالات ممکن در برقراری ارتباط باشد.
صفحه 13:
شخصیت مدیر از رفتارها و نگرش های وی که برای خود يا دیگران
شناخته شده است و همچنین حوزه ای که برای خود یا دیگران.
ناشناخته است» تشکیل می شود. بنابراین برحسب آنچه برای خود
مذیرییا آدیگران شناخته و تاشناخته استثه می توانيم شخصیت مدیر را
به چهار ناحیه تقسیم کرد :
۱. ناحیه عمومی
۲ ناحیه کور
۳ ناحیه خصوصی
۴. ناحیه ناشناخته
صفحه 14:
* بخشی از رفتارها و نگرش های مدیر که برای خود او و سایرین
شناخته شده است؛ می نامند.
بخشى از شخصيت مدير كه برای خود او ناشناخته اما برای سایرین
شناخته شده است می نامند.
بخشی از شخصیت که هم برای مدیر و هم برای سایرین ناشناخته
است» ويا به تعبیر فروید ضمیر ناخود آگاه نام دارد.
* حوزه ای که برای خود مدیر شناخته شده و برای سایرین ناشناخته
است شخصیت نام دارد.
صفحه 15:
بخش زیادی از آن قسمت شخصیت مدیر را که ناشناخته می نامیم بر
رفتارهای وی در جهت نفوذ در دیگران تاثیر دارد. لذا ما دو سازوکار را
که بر حوزه شناخت مدیر و دیگران از همدیگر تاثیردارد و در نتيجه
به گسترش و استحکام ارتباط کمک می کند در ادامه توضیح می
دهیم. این دو سازوکار عبارتند از :
۱ بازخور
۲ خود گشودگی
صفحه 16:
نخستین فرایندی که در شناخت شخصیت لثر دارد بازخور می نامند و
Gl حدی است که دیگران در ساختار سازمانی مایلند چگونگی برخورد
مدير رابا خويش در ميان بكذارند و نيز به تمايل ايشان در بازبودن.
صفحه 17:
فرایند دیگری که در شناخت شخصیت مدیر موثر است. افشا یا
خودگشودگی نام دارد و آن, حدی است که مدیران مایل هستند
اطلاعات مربوط به خود را با دیگر افراد سازمان در میان بگذارند. در
اینجا واه افشا با آن چه دیگران به کار می برند تفاوت دارد و بر
مفاهیمی چون آشکار بودن دلالت «ا,د.
صفحه 18:
ار ار خودي ۲
* ادراک مدیر از خود چیزی را درباره سبک رهبریش نشان می دهد که
برایش شناخته شده است و شامل نواحی عمومی و خصوصی می
گردد. از طرف دیگر سبک فردی مدیر نمایانگر چیزی است که
دیگران ن از رفتار ملیر می دانند و هر دو ناحیه عمومی و کور را شامل
می شود.
صفحه 19:
از منظر ارزش های اسلامی
* بايد در نظر داشت که مقوله محبت در بستر ایدتولوژی ها و فرهنگ
ها معنی خاصی یافته و جلوه ویه ای دارد. طبیعی است که ماهیت
ارتباطات در فرهنگ دینی» رابطه ای زایشی برخاسته از پذیرش PB
مطلق برای هستی دارد. در همین راستا ارزش های الهی تعیین کننده
تباطات وقمرو
اراده = حب
كم به در 1 به
ole
ال تكلم the zl ao
اف اجرا مطلق é
صفحه 20:
رتباطلت از منظر ارزش های اسلامی
* بر اساس مبلنی اسلام الگوی تعاملی رفتارهای برخاسته از محبت و
معرفت به صورت زیر است :
et !سم np 8) J] aca
صفحه 21:
به فرایند کشف رمز و تعبیر و تفسیر پیام های کلامی به طور فعال»
شود موثر کوین؟ تننود موثربه بوچه"شناحی > پردازش اطلاعات آنیاز
دارد ولی صرف شنیدن نیاز به توجه و پردازش ندارد.
شنود موثر مهارت ارتباطی بسیار مهم و فوق العاده دشواری است.
مدير بايد شنونده خوبى باشد.
بسيارى از مردم تنها مى شنوند ولى كوش نمى دهند.
أدمى با مهارت شنود موثر مى تولند ديكران را بهتر بشناسد و بهتر به
خواسته هايشان ياسخ دهد.
صفحه 22:
معمولا آدمی از نظر روانشناختی در حللت تهاجمی بیش از حال تدافعی
ارضا می شود.
یکی دیگر از دلایل دشواری شنود موثر مولنع گوناگون درونی برای
تمرکز فکر است.
از ديكر مولنع درونى» نادیده گرفتن سرو صدا در صورت Gale داشتن
ذهن است.
* مانع دیگر: احساس اسان است:
شنود موثر به علت موانع گوناگون خارجی نیز ممکن است دشوار گردد.
صفحه 23:
نگر حدی است که آدمی می تولد بر اساس آن اطلاعات واقعی رابه یاد آورد و از یک يبام
| ای شون
دریافت شنونده
صفحه 24:
* دوتن از خبرگان ارتباطات» سه سبک متفاوت شنود را مورد شناسایی
قرار داده اند. آدمیان ترجیح می دهند اطلاعلتی را بشنوند که با سبک
شنودی آنان سازگار باشده آنان همچنین تمایل دارند به گونه ای
ضحیت کنند که با سبک شنودیشان جوز باشدسبک های سه گانة
شنود عبارتند از :
.١ نتیجه ای
۲ چرایی
۳. فرایندی
صفحه 25:
25211111111
2 و صریح بودن ال
۱ عمل كرا بودن. ۰
۱ حال كرا بودن
اب
تمایل به دانستن ریه
نستن ريشه هر قضیه
صفحه 26:
رفتارهای زیر بیانگر شنوندگانی است که دارای سبک چرایی هستند :
* علاقه مندند که بدانند آیا راه حل مساله منطقی است یا خیر؟
* می کوشند تا هر چیزی را سنجیده و متعادل سازند.
آشکارا یا در درون خود بحث و جدل می کنند.
* انتظار دارند که آدم ها فکرشان را بطور منظم ارائه دهند.
نخستین تمایلشان این است که چراها را بدانند.
صفحه 27:
رفتارهای زیر بیانگر شنوندگانی است که دارای سبک فرایندی هستند :
* مردم گرایی
* كسب اطلاعات كامل
* كيفيت كرايى
* آينده نكرى
* فايده كرا
صفحه 28:
گذشته از رعایت انطباق شکل و محتوای پیام با سبک شنود دریافت
کنندگان پیام توان شنود موثر را می توان از طریق بهبود موارد زیر
بدست آورد :
١ لوه يترون بأ منطو ود
۲ چگونگی اندیشیدن
۴. نوع گفتار
صفحه 29:
نقش بازخور در شنود موثر
يكى از عواصل مهم در شنود موثرء پاسخ دادن به گوینده از طریق
بازخورهاى مناسب است. برخى از بازخورها كوينده را براى بحث بيشتر
ترغيب مى نمايند. در حالى ه برخى ديكر از بازخورها موجب تهديد
موضوع و ختم محاوره مى كردند. مناسب بودن ياسخ تا اندازه زيادى به
مقصود از ارتباطات و هدف تعامل بستكى دارد. اكر هدف ارتباطات
ارزيلبى عملكرد باشدء بازخور ارزیلبی کننده یا تفسیر کننده مجدد عموما
بهترین پاسخ است. در ادامه با اين بازخورها آشنا می شویم...
صفحه 30:
هر یک از بارخورهای هفت کانه بای مفاعد کوتاگوني ماس ات7
بازخور ارزیابی کننده
بازخور مقابله ای
بازخور انحرافی
بازخور کاوشی
بازخور بازسازی
بازخور صلح جویانه
بازخور انعکاسی
صفحه 31:
موفق و موید باشید...
تهيه كننده : امير رودى
فصل ۱۱کتاب رفتار سازمانی
دکتر رضائیان
امیر رودی
ماهیت انسان و ارتباطات
• صاحب نظران جملگی بر این باورند که انسان موجودی اجتماعی است
و آشکار است که این ماهیت اجتماعی آدمی را به برقراری رابطه و
ایجاد ارتباط با وجوه گوناگون اجتماع و مجموعه ای که در آن است
رهنمون می گردد و انسان ها با توجه به ساخت روانی ،شرایط تربیتی
و چگونگی محیط در سلسله ای از ارتباطات که از جنبه های نوع و
چگونگی باهم تفاوت دارند ،گرفتارند.
توزیع اوقات مدیران عالی
• یکی از صاحبنظران با بررسی رفتار مدیران سطوح عالی دریافت که
۷۸درصد وقت این مدیران به تعامل گفتاری اختصاص یافته است.
نمودار اهمیت نسبی انواع گوناگون ارتباطات را نشان می دهد :
فرایند ارتباطات
• برای ارتباطات و چگونگی فرایند آن تعاریف متعددی ارائه شده است.
اما شاید بتوان گفت ارتباطات عبارت از انتقال اطالعات از فرستنده به
دریافت کننده است .به طوری که اطالعات برای فرستنده و گیرنده
قابل درک مشابه باشد.
فرایند ارتباطات
• در طی این فرایند گس یختگی های متعددی ممکن است رخ دهد.
اختالل واژه ای است که برای هر گونه مانع در فرایند برقراری ارتباط
میان فرستنده و دریافت کننده پیام ،به کار برده می شود .مثال ممکن
است پاالیش کننده های مفهومی خود جزو عوامل اختالل باشد .سایر
عوامل مختل کننده ارتباط عبارت است از :
•
•
•
•
•
گسیختگی های فیزیکی
مسائل معنی و بیان
تفاوت های فرهنگی
فقدان بازخور
آثار وجهه و اعتبار
فرایند ارتباطات سازمانی چهره به چهره
• فرایند سازمانی چهره به چهره از سه بخش عمده تشکیل شده است :
رهبران ( مدیران )
پیام
کارکنان ( پیروان )
فرایند ارتباطات سازمانی چهره به چهره
• رهبران (مدیران) :مدیران درمقایسه با هر فعالیت دیگر ،بیشترین وقت خود را صرف برقراری
رابطه با دیگران می کنند .هنر شنیدن یکی از خطیرترین مهارتها در فرایند ارتباطات است و
به مدیران در تعیین میزان عالقه ،خلق و خوی ،مسایل و نیازهای کارکنان کمک می کند.
مدیران برای اینکه بتوانند ارتباطات موثری را برقرار کنند باید عالوه بر استفاده از کلمات
موزون ،ایما و اشاره مناسب را نیز به کار گیرند.
• پیام :ارتباطات موثر به قالب های پیام که شامل کلمات(زبان ،واژه ،جمله) ،عوامل همراه زبان
(طرز بیان ،مکث ،سرعت گفتار حجم اطالعات) و رفتارهای غیر کالمی (اشاره ،حالت چهره،
شکل نگاه و چگونگی قرار دادن بدن) می شود ،بستگی دارد.
• کارکنان (پیروان) :گرفتن بازخور از کارکنان برای مدیر الزم است ،زیرا همواره باید به خاطر
داشته باشیم که ادراکات کارکنان موجب تحریک رفتارشان نمی شود ،بلکه ادراکات آنان از
پیام هایی که از مدیر دریافت می کنند ،محرک رفتارشان است.
پیام
• ارتباطات موثر به قالب های پیام نیز بستگی دارد :
کلمات :برای بیان فکری که قصد انتقال آن را داریم ابزاری برمی گزینیم که از
آن جمله است :زبان ،واژه ،جمله ،عبارت ،کنایه و مانند آن .کلمات و عبارات می
توانند بار ستایش ،توهین ،تحقیر و یا تهدید همراه باشند.
عوامل همراه زبان :ویژگی های صدا عبارتند از مواردی همچون سرعت گفتار،
طرز بیان ،تکیه صدا ،مکث و حجم اطالعات.
رفتارهای غیر کالمی :اشاره ها و حرکت ها در هنگام سخن گفتن ،حالت چهره،
شکل های نگاه ،حرکت های بند و چگونگی قرار دادن بدن.
انواع ارتباطات
• ارتباطات یک جانبه :اگر عکس العمل گیرنده نسبت به پیام ابراز
نشود ،آن را ارتباط یک جانبه گویند .ویژگیهای ارتباط یکجانبه :
– ارتباط یکجانبه سریع تر و کار فرستنده پیام در آن آسانتر است.
– در ارتباطات یک جانبه ،فرستنده آسانتر می تواند اشتباهات خود را مخفی
کند.
– در ارتباطات یکجانبه به علت دقت کمتر ،اختالل و سردرگمی بیشتری دیده
می شود بنابراین جهت پرهیز از این امر تا حد امکان برای اینگونه ارتباطات
باید برنامه ریزی کرد.
انواع ارتباطات
• ارتباطات دو جانب ه :چنانچ ه محی ط اس تقرار ب ه گون ه ای باش د که
گیرنده ،عک س العمل ه ا و نظرهای خود را درباره محتوای پیام به
اطالع فرستنده برساند ،به این نوع ارتباط دو جانبه گویند .ویژگیهای
ارتباط دو جانبه :
– ارتباط دو جانبه از دقت بیشتری برخوردار است.
– ارتباط دو جانبه در مواردی که هنوز برنامه ریزی نشده و به روال عادی در
نیامده اند وسیله موثرتری بوده و قدرت نفوذ بیشتری دارد.
موانع ارتباطات میان افراد
• موانع ذاتی ارتباطات میان افراد به طور عمده عبارتند از :
•
•
•
•
موانع ادراکی (شناختی) :هر فرد بر حسب زمینه فرهنگی ،اجتماعی و روانی مختص خودش با
دیگران ارتباط برقرار می کند و همین تنوع زمینه ای موجب ایجاد نقشه های ذهنی متفاوت
می شود.
موانع اجتماعی :افراد به نقش خود در سازمانهای اجتماعی خو گرفته اند ،چنان که مجموع
لغات ،اصطالحات و محدودیت های گروه اجتماعی بر رفتار و نیازهای اجتماعی متفاوت آنها
در برقرار کردن ارتباطات اثر گذاشته ،نوع ارتباط را مشکل می سازد.
موانع ارزش های فرهنگی :خصوصیات فرهنگی متفاوت میان دو قشر ،نوعی مشکل ارتباطی
است.
موانع معانی (زبانی) :مسائل مربوط به معانی غالبا در تفسیر اسناد مکتوب پیش می آید.
موانع ارتباطات میان افراد
• موانع ذاتی ارتباطات میان افراد به طور عمده عبارتند از :
•
•
•
•
موانع اثر انگیزه :مسائل روانی از قبیل هیجانات ،خشم ،درد ،خوشحالی و ...بر تفسیر ما از
پیام اثر می گذارد.
موانع ارزیابی منابع :اینگونه ارزیابی ها و تردیدها نسبت به منبع پیام در برقراری ارتباط
اختالل ایجاد می کند :آیا منبع پیام قابل اعتماد است؟ آیا به واسطه خود پیام می توان منبع
آن را معتبر دانست و پیام را پذیرفت؟
موانع عالیم غیر کالمی و متناقض :کیفیت صدا ،بیان فیزیکی و وضعیت جسمانی می تواند
به ارتباط کمک کند یا آن را به تاخیر اندازد.
موانع اختالل :عبارات بی سرو ته ،ساخت ضعیف جمالت ،محدودیت های بیانی و مسیرهای
ارتباطی می تواند نمونه هایی از اختالالت ممکن در برقراری ارتباط باشد.
نواحی چهارگانه شخصیت مدیر
• شخصیت مدیر از رفتارها و نگرش های وی که برای خود یا دیگران
شناخت ه شده اس ت و همچنی ن حوزه ای ک ه برای خود یا دیگران
ناشناخته است ،تشکیل می شود .بنابراین برحسب آنچه برای خود
مدیر یا دیگران شناخته و ناشناخته است ،می توانیم شخصیت مدیر را
به چهار ناحیه تقسیم کرد :
.۱ناحیه عمومی
.۲ناحیه کور
.۳ناحیه خصوصی
.۴ناحیه ناشناخته
نواحی چهارگانه شخصیت مدیر
•
•
•
•
بخش ی از رفتاره ا و نگرش های مدی ر ک ه برای خود او و سایرین
شناخته شده است ،ناحیه عمومی می نامند.
بخشی از شخصیت مدیر که برای خود او ناشناخته اما برای سایرین
شناخته شده است ناحیه کور می نامند.
بخشی از شخصیت که هم برای مدیر و هم برای سایرین ناشناخته
است ،ناحیه ناشناخته و یا به تعبیر فروید ضمیر ناخود آگاه نام دارد.
حوزه ای که برای خود مدیر شناخته شده و برای سایرین ناشناخته
است ناحیه خصوصی شخصیت نام دارد.
نواحی چهارگانه شخصیت مدیر
• بخش زیادی از آن قسمت شخصیت مدیر را که ناشناخته می نامیم بر
رفتارهای وی در جهت نفوذ در دیگران تاثیر دارد .لذا ما دو سازوکار را
که بر حوزه شناخت مدیر و دیگران از همدیگر تاثیر دارد و در نتیجه
به گسترش و استحکام ارتباط کمک می کند در ادامه توضیح می
دهیم .این دو سازوکار عبارتند از :
.۱بازخور
.۲خود گشودگی
بازخور
• نخستین فرایندی که در شناخت شخصیت اثر دارد ،بازخور می نامند و
آن حدی است که دیگران در ساختار سازمانی مایلند چگونگی برخورد
مدیر را با خویش در میان بگذارند و نیز به تمایل ایشان در بازبودن
روابطشان با مدیر و دادن اطالعات به او بستگی دارد.
خودگشودگی
• فراین د دیگری ک ه در شناخ ت شخص یت مدی ر موث ر اس ت ،افش ا یا
خودگشودگ ی نام دارد و آ ن حدی اس ت ک ه مدیران مای ل هستند
اطالعات مربوط به خود را با دیگر افراد سازمان در میان بگذارند .در
اینجا واژه افشا با آن چه دیگران به کار می برند تفاوت دارد و بر
مفاهیمی چون آشکار بودن داللت دارد.
ادراک مدیر از خودش و سبک
• ادراک مدیر از خود چیزی را درباره سبک رهبریش نشان می دهد که
برایش شناخته شده است و شامل نواحی عمومی و خصوصی می
گردد .از طرف دیگ ر س بک فردی مدی ر نمایانگ ر چیزی اس ت که
دیگران از رفتار مدیر می دانند و هر دو ناحیه عمومی و کور را شامل
می شود.
ارتباطات از منظر ارزش های اسالمی
• باید در نظر داشت که مقوله محبت در بستر ایدئولوژی ها و فرهنگ
ها معنی خاصی یافته و جلوه ویژه ای دارد .طبیعی است که ماهیت
ارتباطات در فرهنگ دینی ،رابطه ای زایشی برخاسته از پذیرش قادر
مطلق برای هستی دارد .در همین راستا ارزش های الهی تعیین کننده
نوع ارتباطات و جهت و قلمرو آن است.
حب
حب
عمل
اراده
به
به
به
در
اجرای
جهت
مطل
تکلی
امر
اجرا
ق
ف
مطلق
کم
ال
ارتباطات از منظر ارزش های اسالمی
• بر اساس مبانی اسالم الگوی تعاملی رفتارهای برخاسته از محبت و
معرفت به صورت زیر است :
گوش شنوا ،زیربنای مهارت ارتباطی
•
•
•
•
•
به فرایند کشف رمز و تعبیر و تفسیر پیام های کالمی به طور فعال،
شنود موثر گویند .شنود موثر به توجه شناختی ،پردازش اطالعات نیاز
دارد ولی صرف شنیدن نیاز به توجه و پردازش ندارد.
شنود موثر مهارت ارتباطی بسیار مهم و فوق العاده دشواری است.
مدیر باید شنونده خوبی باشد.
بسیاری از مردم تنها می شنوند ولی گوش نمی دهند.
آدمی با مهارت شنود موثر می تواند دیگران را بهتر بشناسد و بهتر به
خواسته هایشان پاسخ دهد.
موانع شنود موثر
•
•
•
•
•
معموال آدمی از نظر روانشناختی در حالت تهاجمی بیش از حال تدافعی
ارضا می شود.
یکی دیگر از دالیل دشواری شنود موثر ،موانع گوناگون درونی برای
تمرکز فکر است.
از دیگر موانع درونی ،نادیده گرفتن سرو صدا در صورت عادت داشتن
ذهن است.
مانع دیگر ،احساس انسان است.
شنود موثر به علت موانع گوناگون خارجی نیز ممکن است دشوار گردد.
مدل دریافت شنونده
• دریافت شنونده بیانگر حدی است که آدمی می تواند بر اساس آن اطالعات واقعی را به یاد آورد و از یک پیام
کالمی نتیجه گیری دقیق کند :
سبک های شنود
• دو تن از خبرگان ارتباطات ،سه سبک متفاوت شنود را مورد شناسایی
قرار داده اند .آدمیان ترجیح می دهند اطالعاتی را بشنوند که با سبک
شنودی آنان س ازگار باش د ،آنان همچنی ن تمای ل دارن د ب ه گونه ای
صحبت کنند که با سبک شنودیشان جور باشد.سبک های سه گانه
شنود عبارتند از :
.۱نتیجه ای
.۲چرایی
.۳فرایندی
سبک نتیجه ای
رفتارهای زیر بیانگر شنوندگانی است که دارای سبک نتیجه ای هستند :
• رک و صریح بودن
• عمل گرا بودن
• حال گرا بودن
• تمایل داشتن به حل مساله
• تمایل به دانستن ریشه هر قضیه
سبک چرایی
رفتارهای زیر بیانگر شنوندگانی است که دارای سبک چرایی هستند :
• عالقه مندند که بدانند آیا راه حل مساله منطقی است یا خیر؟
• می کوشند تا هر چیزی را سنجیده و متعادل سازند.
• آشکارا یا در درون خود بحث و جدل می کنند.
• انتظار دارند که آدم ها فکرشان را بطور منظم ارائه دهند.
• نخستین تمایلشان این است که چراها را بدانند.
سبک فرایندی
رفتارهای زیر بیانگر شنوندگانی است که دارای سبک فرایندی هستند :
• مردم گرایی
• کسب اطالعات کامل
• کیفیت گرایی
• آینده نگری
• پیگیر
• فایده گرا
کسب توان شنود موثر
گذشته از رعایت انطباق شکل و محتوای پیام با سبک شنود دریافت
کنندگان پیام ،توان شنود موث ر را م ی توان از طری ق بهبود موارد زیر
بدست آورد :
.۱جلوه بیرونی با منظر خود
.۲چگونگی اندیشیدن
.۳نوع گفتار
نقش بازخور در شنود موثر
یک ی از عوام ل مه م در شنود موث ر ،پاس خ دادن ب ه گوینده از طریق
بازخورهای مناسب است .برخی از بازخورها گوینده را برای بحث بیشتر
ترغی ب م ی نمایند .در حال ی ه برخ ی دیگ ر از بازخورها موج ب تهدید
موضوع و ختم محاوره می گردند .مناسب بودن پاسخ تا اندازه زیادی به
مقص ود از ارتباطات و هدف تعام ل بس تگی دارد .اگر هدف ارتباطات
ارزیابی عملکرد باشد ،بازخور ارزیابی کننده یا تفسیر کننده مجدد عموما
بهترین پاسخ است .در ادامه با این بازخورها آشنا می شویم...
انواع بازخورها
هر یک از بازخورهای هفت گانه برای مقاصد گوناگونی مناسب است :
• بازخور ارزیابی کننده
• بازخور مقابله ای
• بازخور انحرافی
• بازخور کاوشی
• بازخور بازسازی
• بازخور صلح جویانه
• بازخور انعکاسی
پایان
موفق و موید باشید...
تهیه کننده :امیر رودی