بررسی اقلیم سرد و کوهستانی

بررسی اقلیم سرد و کوهستانی تعریف اقلیم در معماری معماری اقلیمی با شاخصه هایی همچون مصالح و منابع موجود در همان محیط ساخت بنا و شیوه ساخت بنا برای ب و هوای ممکن در فصول مختلف سال ماندن در بهترین آ ‌ شناخته می شود .معماری اقلیمی عالوه بر ارتباط نزدیکی که با جغرافیای منطقه دارد ،از جنبه های فرهنگی و اقتصادی پیرامون خود نیز بسیار بهره می برد .در واقع معماری اقلیمی از زمان های گذشته به ابزاری برای تأیید هویت تبدیل شدند .معماری اقلیمی عالوه بر استفاده از مصالح و ابزار بومی منطقه ،از تکنیک ها و ویژگی های سنتی آن اقلیم نیز استفاده می کند .میتوان گفت این بناها معماری مناطق سرد و کوهستانی مناطق سردسیر دارای میانگین دمای بسیار پایینی حتی در فصل گرما هستند .در تابستان شاید دمای هوا در نهایت به ۱۰درجه سلسیوس برسد. زمستان های سرد و طوالنی ،زمینی پوشیده از برف ،باد و کوالک های شدید و کم بودن میزان تابش خورشید از ویژگی های خاص این منطقه است که این ویژگی ها در ساخت بناها بسیار اثر ه گذار بوده و هستند .ساختمان ها در این مناطق ب ‌ ه ای طراحی‌ شده‌ اند که از میزان کم نور گون ‌ خورشید بتوان بیشترین استفاده را کرد و همین اقلیم سرد ،سلسله جبال البزر و زاگرس ،نواحی مرکزی ایران را از دریای خزر در شمال و جلگه بین‌النهرین در غرب جدا می‌کنند .کوه‌هایی نیز به صورت منفرد در مرکز و شرق ایران وجود دارند؛ کوهستان‌های غربی که دامنه‌های غربی رشته کوه‌های فالت مرکزی ایران و سراسر کوه‌های زاگرس را دربرمی‌گیرند ،از مناطق سردسیر کشور به شمار می‌آیند. ویژگی‌های آب و هوای سرد را می‌توان در چند مورد اساسی عنوان کرد :سرمای شدید در زمستان و هوای معتدل در تابستان ،اختالف بسیار زیاد درجه خصوصیات کلی معماری اقلیم سرد و کوهستانی در و پنجره های کوچک دیوارهای ضخیم بام های مسطح ساختمان های کم ارتفاع جهت تابش نور خورشید عامل مهم استقرار ساختمان است. م عرض و عمود بر جهت باد هستند. معابر شهری ک ‌ بناها درونگرا هستند و ساختمان ها دارای حیاط مرکزی هستند. خانه ها دارای ایوان می باشند. معموًال ساختمان ها به هم متصل هستند و بافت شهر فشرده است. شاید بتوان گفت مهمترین مسئله در آب‌ و هوای سرد کوهستان ،مسئله تأمین گرما می باشد .علم فیزیک می گوید دما به سه صورت تابشی ،همرفتی و رسانشی جریان می یابد .برای اینکه در بناها دما را کنترل کنیم باید راه های انتقال حرارت همرفتی و رسانشی را به بیرون و درون پیدا کرده و از اتالف انرژی جلوگیری کنیم .در اقلیم سرد بیشتر با استفاده از کنترل تابش خورشید به بنا این کار انجام می شود .ظرفیت حرارتی مصالح و بادپناه بودن ساختمان نیز عوامل دیگر برای فراهم آوردن آسایش و کنترل دما در معماری اقلیمی کوهستان ها هستند. جهت گیری ساختمان در اقلیم سرد و کوهستانی جهت گیری ساختمان در معماری اقلیمی مناطق سردسیر بسیار مهم هستند .در واقع این عامل برای جذب بیشترین میزان تابش خورشید در ساعات آفتابی بوده که در فصل زمستان برای این مناطق امری ضروری است. وضعیت قرارگیری ساختمان ها نسبت به یکدیگر غالبًا ساختمان ها در مناطق سردسیر در مجاورت یکدیگر ساخته می شوند تا از اتالف انرژی جلوگیری شود و نیروی باد اثری در از دست رفتن گرما نداشته باشد. رنگ بنا در اقلیم سرد ،سطوح خارجی ساختمان ها را با رنگ تیره طراحی می کنند تا بنا بتواند بیشترین میزان نور خورشید را جذب کند. مصالح مصالحی که در معماری اقلیمی مناطق سردسیر استفاده می شوند دارای ظرفیت حرارتی باالیی هستند .مردمان کوهستان همواره از سنگ هایی که از دل کوه استخراج می کردند ،کاشانه خود را می ساختند .این سنگ ها ضخیم هستند و پناهگاه خوبی در مقابل سرما ایجاد می کنند اثر گلخانه ای در مناطق سرد و کوهستانی برای آنکه بتوان بیشترین بهره را از نور خورشید برد ،نورگیرهای بزرگ در ه ای از خانه که بیشترین میزان نور را جذب می منطق ‌ کند می سازند .امواج نور پس از رد شدن از شیشه تغییر طول می دهند و دیگر نمی توانند از مسیری که آمدند به بیرون از خانه برگردند .این پدیده که به اثر گلخانه ای مشهور است سبب گرم شدن خانه در مناطق سردسیر می شود .در معماری اقلیمی مناطق سردسیر خانه ها معموًال در پای کوه‌ ها و تپه ها ساخته می شوند .این قسمت ها که به بادپناه مشهور هستند باعث می شوند جریان باد کمتر بر ساختمان اثر کند. این نوع معماری اقلیمی در غرب و شمال غرب ویژگی های معماری بومی مناطق اقلیم سرد در معماری مناطق اقلیم سرد از ایجاد اتاق‌ها و فضاهای بزرگ داخل بنا اجتناب می‌شود .به دلیل افزایش سطح تماس آن‌ها با فضای سرد بیرونی ،گرم کردن فضاهای بزرگ مشکل خواهد بود ،بنابراین سقف اتاق‌ها نیز پائین‌تر از اتاق‌های مشابه در سایر اقلیم‌ها در نظر گرفته می‌شود. استفاده از بازشوهای کوچک و به تعداد کم و در صورت بزرگ بودن پنجره‌ها ،استفاده از سایبان الزامی است .بازشوها در ضلع جنوبی برای استفاده هر چه بیشتر از تابش آفتاب ،بزرگتر و کشیده تر انتخاب می‌شوند و همچنین از استقرار بازشوها در جهت بادهای سرد باید اجتناب نمود. در این اقلیم میزان تعویض هوای داخل و تهویه طبیعی را باید به حداقل ممکن رساند .قطر زیاد دیوارها برای جلوگیری از تبادل حرارتی بین فضای داخلی بنا و محیط بیرونی ساختمان می‌باشد .سقف بام در مناطق کوهستانی غالبا مسطح هستند زیرا یرف روی بام خود به عنوان  .اصrول كلي و عمrده اي كrه در معمrاري بrومي اين منrاطق رعايت شده عبارتند از : ) 1استفاده از پالن هاي متراكم و فشرده ) 2بrه حrداقل رسrاندن سrطح خrارجي در برابrر حجم مrورد پوشش ) 3استفاده از مصالحي با ظرفيت و عايق حرارتي خوب ) 4بrه حrداقل رسrاندن مrيزان تعrويض هrاي داخلي و تهويrه ي طrبيعي و در نتيجrه ،جلوگrيري از ايجrاد سrوز در داخrل و خروج حرارت داخلي به خارج از ساختمان . ) 5انتخrاب بrام هrاي مسrطح و نگهrداري بrرف بrر روي بrام ها به عنوان عايق حرارتي . جهت قرارگیری ساختمان با محاسrبه ي شrدت تrابش آفتrاب در فصrل هrا و جهت هاي مختلف ،نتايج زير را به دست آمده است : ) 1بrrراي ايجrrاد بهrrترين شrrرايط حrrرارتي در داخrrل سrاختمان ( هrاي گrرم در زمسrتان و هrواي خنrك در تابسrتان ) بايrد نمrاي اصrلي سrاختمان رو بrه جنrوب باشد . ) 2اگrر چrه نماهrاي جنrوب شrرقي و جنrوب غrربي آفتrاب را بrه طrور يكنrواخت دريrافت مي كننrد ،ولي درتابسrrتان گrrرم تrrر و در زمسrrتان سrrردتر از نمrrاي جنوبي مي شوند . ) 3ديوارهrاي شrرقي و غrربي در تابسrتان گرمrتر و در زمسrتان سrردتر از ديوارهrاي جنrوبي ،جنrوب شrرقي سپاس از توجه شما