تس ت ه ای مخ رب ب ه آزمایش اتی گفت ه می ش ود ک ه پس از انج ام آنها قطعه بال استفاده گردد یا به عبارت دیگر قطعه پس از پایان آزم ایش تخ ریب گ ردد .در ی ک تس ت مخ رب ،ج وش تحت تس ت خمش ،پیچش ،کش ش و ...ق رار می گ یرد ت ا از خ واص مک انیکی آن اطالعاتی بدست آید .البته تست ایدال ،تستی است که دقیقا ش رایط ک اری را ایج اد نمای د .ولی ،س ختی و هزین ه ایج اد چ نین تست های بدیهی است ،از اینرو از تست های استاندارد و تعریف شده استفاده می شود. محل ،تعداد و نحوه تهیه نمونه ها برای آزمایش های مختلف بسته به شرایط کاری در استاندارد ها مشخص شده است .نمونه های ک ه ب رای تس ت م ورد اس تفاده ق رار می گیرن د معم وال کوچ ک هس تند و ممکن اس ت نمون ه ه ای از ج وش واقعی ب رای تس ت م ورد اس تفاده ق رار گ یرد ک ه ی ا ب ه وس یله هم ان روش جوش کاری ک ه در تولی د م ورد اس تفاده ق رار می گ یرد ،تهی ه ش وند ی ا از ماشینکاری محصول جوشکاری شده ،تولید شوند .اما نکته قابل توج ه ای ک ه بای د در هنگ ام تهی ه نمون ه ه ا م د نظ ر داش ت نزدی ک بودن شرایط تهیه این نمونه ها تا حد امکان به شرایط موجود در س اخت و س از واقعی اس ت ،ت ا کارآم دی این آزم ایش ه ا در ح د مطلوب افزایش یابد. آزمایشهای های مخرب عبارتنداز: -1آزمایش کشش -2آزمایش فشار -3آزمایش سختی -4آزمایش خمش -5آزمایش پیچش -6آزمایش ضربه -7آزمایش خستگی -8آزمایش خزش آزمایش التراسونیک ()UT آزمایش مایعات نافذ ()PT آزمایش ذرات مغناطیسی ()MT آزمایش رادیوگرافی صنعتی و تفسیر ()RT آزمایش انتشار صوتی ()Acoustic Emission آزمایش سختی سنجی ()HT آزمایش فریت سنجی ()Ferrite test آزمایش نشتی ()LT آزمایش ضخامت سنجی فلز و رنگ و پوشش عملیات حرارتی ()PWHT آنالیز شیمیایی ()PMT آزمایش های غیر مخرب بتن (Hammer Test , Rebar )Locator آزمایش التراسونیک به روش Phased Array آزمایش التراسونیک اتوماتیک با خروجی P/T سیستم پر سر عت تست لوله ها به روش Guided WaVes تس ت اولتراس ونيك ( )UTي ك روش NDT محس وب مي ش ود ك ه در آن ام واج ص وتي ب ا فرك انس ب اال (در رنج مگ اهرتز) ب ه داخ ل م اده مورد آزمايش ،وارد مي شوند و عيوب داخلي را ردي ابي مي كنن د .عالوه ب ر ،براي مطالع ه خ واص م واد ن يز ك اربرد دارد .ام واج ص وتي هم راه ب ا مقداري كاهش انرژي در اثر پديده ترفيق صوت، در داخ ل م واد ح ركت مي كنن د و از مرزه ا منعكس مي ش وند در اك ثر كاربرده ا ،م وج منعكس ش ده ب راي تش خيص وج ود و مح ل عيب و ارزيابيهاي كمي ،رديابي و آناليز مي شود. ميزان انعك اس ب ه ط ور گس تردهاي ب ه ش رايط ف يزيكي م اده ط رف ديگ ر س طح م رزي و ش رايط ف يزيكي مخص وص م اده اوليه بستگي دارد .امواج صوتي تقريب ًا به طور كامل در سطح م رزي فل ز -ه وا منعكس ميش وند ،ب ه ص ورت ج زيي در س طح م رزي فل ز -م ايع ي ا فل ز -جام د انعك اس پي دا مي كنن د .م يزان ان رژي منعكس ش ده ب ه ص ورت اص لي ب ه خ واص معين م اده (براي مثال مقاومت= دانستيه× سرعت) بستگي دارد .عيوبي شبيه به تركها ،حفرهاي انقباضي ،عدم نفوذ ،حفرهاي عميق و عيوب پيوندي كه مثل سطح تماس فلز و گاز عمل مي كنند را مي ت وان براح تي توس ط اين روش ردي ابي ك رد ناخالص يها و س اير ناپيوس تگيها فل ز را هم مي ت وان توس ط انعك اس ج زئي و پدي ده تف رق م وج اولتراس ونيك ردي ابي و پي دا ك رد اين روش مرس وم NDTداراي كاربرده اي ف راواني مي باش د مث ل مش خص ك ردن خ واص پيون د ان دازه گ يري ض خامت قطع ات، ان دازه گ يري خ وردگي و تخمين خ واص ف يزيكي م اده مث ل ري ز س اختار ،ان دازه دان ه و ثابته اي االستيكي.تس ت اولتراس ونيك بيشتر در رنج فركانس بين 1-25مگاهرتز انجام مي گيرد. )aيك ردياب عيوب كه داراي يك مدار جاروكننده ،توليدكننده پالس ،ساعت و يك لوله اشعه كاتدي مي باشد. )bيك فرستنده (پروب) شامل يك كريستال پيزو الكتريك كه در اثر اعمال ولتاژ متناوب به آن امواج مافوق صورت منتشر مي كند. )cيك كوپلنت (مايع براي اتصال) براي انتقال انرزي امواج مافوق صورت به داخل ماده تحت آزمايش. از مزيتهاي اصلي تست اولتراسونيك در مقايسه با ساير روشهاي NDTمي توان به: -1قدرت نفوذ باال كه امكان تست قطعات با ضخامتهاي باال در حدود m5را مي دهد. -2حساسيت باال كه اجازه رديابي عيوب خيلي كوچك را مي دهد. -3دقت ب االتردر تع يين مح ل عي وب داخلي ،تع يين ان دازه و جهت عيب همچنين شكل و ماهيت آن. -4براي تست كردن فقط نياز به دسترسي به يك طرف قطعه مي باشد. -5مناس ب ب راي اتوماتي ك ك ردن ،اس كن س ريع ،پ ايش محص ول ب ه ص ورت ،On- lineكنترل پروسه و امكان ثبت دائمي نتايج. -6قابليت اسكن حجمي اجسام ،جوشها و سازه ها و غيره و... -7قابليت حمل آسان را نام برد. تست اولتراسونيك براي كنترل كيفيت و بازرسي مواد در بس ياري از ص نايع ك اربرد دارد .بازرس يهاي اولتراس ونيك در هنگ ام س رويس ش امل اق دامات احتي اطي ب راي پي دا ك ردن عوام ل تحدي د كنن ده در محوره اي گردن ده چرخه اي قط ار ،غلطكه اي آس ياب، تجه يزات نقلي ه زيرزمي ني ،تجه يزات مع دن ،خط وط لول ه در پ روژه ه اي ش يميايي و هس ته اي ،ديگه اي بخ ار ،مخ ازن تحت فش ار ،ج وش نازله ا و غ يره مي باش د .مؤسس اتي مث ل كارگ ذاريهاي دول تي و ارگانه اي تهي ه اس تاندارد هندوس تان ( ،)BISاس تاندارد انگلس تان ( )BSو غيره ،دستور العملهاي بازرسي ،استانداردهاي پ ذيرش و س اير م دارك مرتب ط را منتش ر مي كنن د اين م دارك ب ه ط ور اص لي ب راي ردي ابي عي وب در محص والت خ اص مي باش ند .ولي مي ت وان از آنه ا ب ه عنوان زمينه اي براي تعيين مشخصات عيوب در ساير موارد نيز استفاده كرد ام واج اولتراس ونيك ب ر اس اس جهت نوس ان ذرات محي ط انتق ال دهن ده م وج و جهت پيش رفت م وج اولتراس ونيك ب ه ام واج ط ولي، عرض ي و ام واج س طحي تقس يم بن دي مي شوند. تكنيكه اي تس ت اولترس ونيك ب ه دو ن وع غوط ه وري ي ا تماس ي تقس يم بن دي مي ش وند .در روش تماس ي ،توس ط ي ك الي ه ن ازك م ايع ك ه ب راي انتق ال به تر ام واج اولتراس ونيك ب ه داخ ل قطع ه ب ه ك ار ب رده ميش ود، پ روب ب ه ص ورت مس تقيم روي قطع ه ك ار ق رار مي گ يرد .در روش غوطه وري ،يك پروب ضد آب در فاصله اي از قطعه آزمايش قرار مي گ يرد و ام واج اولتراس ونيك توس ط س تون آب ب ه داخ ل قطع ه آزم ايش فرستاده مي شود. روش تماس ي ب ه س ه ن وع ديگ ر تقس يم بن دي مي ش ود كه شامل :روش ام واج نرم ال ،روش ام واج زاويهاي ،روش ام واج س طحي مي باش د. روش هاي تس ت غوط ه وري بيش تر در آزمايش گاهها و ب راي سيس تمهاي تست به صورت اتوماتيك كاربرد دارد از مزيتهاي اين روش مي توان به داش تن ك وپلنت ب ا ش رايط يكن واخت و تولي د ام واج ط ولي و عرض ي در م اده م ورد نظ ر ب ه وس يله تغي ير زاوي ه م وج ورودي ،ن ام ب رد .س ه روش اص لي تس ت غوط ه وري ش امل :روش غوط ه وري ،روش تزري ق آب و روش فرس تنده چرخ دار مي باش د .در روش غوط ه وري ،هم پ روب و هم قطع ه م ورد آزم ايش درون آب غوط ه ور ميش وند .م وج اولتراس ونيك ب ه وس يله آب و ب ه ص ورت مس تقيم داخ ل قطع ه ك ار مي شود براي توليد امواج طولي از تكنيك پرتوي نرمال و براي توليد امواج عرضي ،از تكنيك پرتو زاويه دار استفاده مي شود .در روش تزريق آب يا روش فواره اي پرتوي اولتراسونيك به وسيله يك ستون آب به قطعه مورد آزمايش مي رسد. تس ت اولتراس ونيك جوش ها از دو لح اظ ب ا تس ت س اير محص والت مث ل ف ورج ،ريخت ه گ ري ،لول ه و غ يره...تف اوت دارد :اول ،منطق ه م ورد نظ ر ب راي تس ت مح دود ب ه ج وش و منطق ه مت أثر از ح رارت مي باش د .دوم ،اطالع ات راج ع ب ه ي ك س ري عي وب خ اص اس ت ك ه مح ل احتم الي و جهت ق رار گ يري آنها مشخص مي باشد .اغلب جوشها به يكي از سه نوع زير تقسيم مي شوند: جوشهاي سربه سر )a جوشهاي Tee )b جوشهاي نازلها )c جوش هاي م واد خاص ي مث ل فوالده اي آس تينيتي و آلياژه اي پاي ه نيك ل ،ب اعث ايج اد مش كالت زي ادي در تس ت اولتراس ونيك مي ش وند .اي مش كالت ب ه خ اطر خاص يت غ ير يكنواخ تي ص وت در اين م واد و س اختار ريخت ه گ ري ج وش مي باش ند .تف رق ش ديد پرت وي اولتراسونيك ،عيوب غير واقعي و تصميم گيري اشتباه در م ورد م وقعيت و ان دازه عيب ميتوان د در اينگون ه مواد به وقوع بپيوندد كه باعث ترقيق شديد دسته پرتو و ب ه وج ود آم دن «ن ويز» در س يگنالهايي ك ه ب ه پ روب مي رس ند -مي ش ود .ت ركيب اين نت ايج ب اعث ك اهش حساسيت و نسبت پايين سيگنال به نويز مي شود ،با اس تفاده از پروبه اي زاوي ه اي ك ه از م وج ط ولي اس تفاده مي كنن د .مي ت وان اين مش كالت را ت ا ح د زيادي كم كرد. فوالده اي آس تنيتي ب ه خ اطر ت ركيب خ واص مك انيكي خ ودرگي ع الي آنه ا در كاربردهاي مهندسي به صورت گستردهاي مورد استفاده قرار ميگيرند .براي كاربردهاي حساس مخصوص ًا در كاربردهاي هستهاي ،چك قطعات در مراحل مختل ف س اخت ب راي اطمين ان از س المتي آنه ا ض روري مي باش د .براس اس شكل هندسي ،اندازه و غير انواع ت ستهاي غيرمخرب براي قطعات مختلف س فارش ش ده اس ت .ب ا وج ود اين ب رخالف س اير م واد فري تي ،تس ت اولتراس ونيك فوالده اي آس تنيتي مخصوص ًا جوش ها ب ا مش كالت زي ادي مواج ه اس ت .تالش ب راي غلب ه ب ر اين مش كالت ي ا تغي ير پارامتره اي معم ول مث ل فرك انس و زاويه دست پرتو با محدوديت رو به رو است كه باعث پيشرفت در تجه يزات و ك اربرد مف اهيم پيچي دهتري مث ل پروس س س يگنال ش ده اس ت. روش ديگ ر تحقي ق و شناس ايي پارامتره ايي از م واد اس ت ك ه ب اعث ايج اد م زاحمت ب راي اولتراس ونيك مي ش وند ب ا اين امي د ك ه ب ا تغي ير مناس ب اين پارامترها بتوان مشكالت را منتفي كرد .خصوصيت اصلي فوالدهاي آستنيتي: ع دم يكنواخ تي ص وتي ه ر دان ه در س اختار ريختهگ ري جوش ها مي باش د .اث ر ع دم يكنواخ تي ب اعث شكس ت غيرع ادي ي ا پيچش پرت وي ام واج اولتراس ونيك مي شود و پيچش باعث ايجاد خطا در تعيين محل عيب مي شود .تعيين محل واقعي عيب از روي صفحه اسيلوسكپ كه تقسيمبندي روي آن انجام گرفته است صورت ميگيرد. كشف تاريخي امواج اشعه Xبه وسيله Roengtenدر سال ( )1895و خاص يت راديواك تيو بهوس يله Becquerelدر س ال ( )1896و كش فهاي بع دي و ك اربرد منطقي ب راي تس ت م واد ،نقط ه ش روعي ب راي ايج اد پيش رفت در رادي و گ رافي ص نعتي ش د .اين روش يكي از پرك اربردترين روشهاي NDTبراي رديابي عيوب داخلي مثل حفرههاي گازي ميباشد. عيوب صفحهاي نيز ميتوانند با جهت گيري مناسب توسط راديوگرافي ردي ابي ش وند اين روش همچ نين ب راي پي دا ك ردن تغي يرات ت ركيب در مواد ،ضخامت سنجي ،تعين محل قطعات اضافي يا معيوب كه در داخل دستگاهها وجود ندارد و از ديد پنهان ميباشند استفاده شود مزيت اوليه اس تفاده از پرتوه اي يون يزه كنن ده در NDTاين حقيقت ميباش د ك ه ميت وان ب ا اس تفاده از اين پرتوه ا در اجس ام ب ا اش كال مختل ف و ان دازهاي ميك روني قطع ات الك ترونيكي ت ا گلولهه اي بس يار ب زرگ ي ا س اختارهاي power plantاس تفاده ك رد .تشعش عهاي يون يزه كنن ده، هم انطور ك ه از اس م آنه ا معل وم اس ت تشعش عات ذرات ب اردار مث ل پروتونه ا ،الكترونه ا ،پوزيترونه ا و غ يره ميباش ند همچ نين ش امل تشعش عات الكترومغناطيس ي مث ل ام واج X-و ام واج گام ا ميباش ند. فرق اصلي بين اشعههاي Xو گاما و ساير اشعههاي الكترومغناطيسي مث ل ن ور ،ام واج م اوراء بنفش و م ادون قرم ز از نظ ر تس ت و ارزي ابي، اين حقيقت ميباش د ك ه اش عههاي و X,داراي ق ابليت نف وذ در م واد كدر هس تند ك ه ن ور توان ايي نف وذ در آنه ا را ن دارد عالوه بر آن اين امواج مثل نور داراي خاصيت ثبت تصاوير هستند. در روش هاي معم ول رادي وگرافي ،منب ع اش عه ش امل ي ك لول ه اشعه Xكه شامل يك منبع الكترون و يك شتابدهنده پتانسيلي و يك عنصر سنگين به عنوان هدف كه الكترونهاي شتاب داده شده در برخورد با آن اشعه Xتولي ميكنند ميباشد (شكل -7 .)2در س ال Coolidge ،1913ي ك لول ه اش عه Xس اخت ك ه ب راي تولي د الكترونه ا از ي ك فيالمنت اس تفاده ميك رد پيشرفتهاي اخير بيشتر در زمينه الكترونيك ميباشد .جايگزيني گ از 6SFب ه ج اي روغن ب اعث س بكتر ش دن دس تگاهها و ايج اد شرايط كاري پايدار شده جايگزين كردن لولههاي شيش هاي با فل ز و س راميك ب اعث اف زايش ط ول عم ر لول ه ش ده اس ت. دستگاههاي جديد و مدرن توليد اشعه Xبا ولتاژهاي تا kv450 و 15ميلي آم پر س اخته ش دهاند .همچ نين دس تگاههايي ب ا ولت اژ قاب ل تغي ير از kv5 -450و سيس تمهايي ب ا دو ان دازه نقط ه كانوني و وزن بسيار سبك ( )kg15و خروجي kv200و 3ميلي آم پر وج ود دارن د .اث ر تغي يرات ط ول م وج اش عه Xب ا جري ان و ولتاژ در (شكل )b/3-7نشانداده شده است. اين تجهيزات شامل ) a:لوله اشعه )X b -يك منبع با ولتاژ ب اال و )c ...واح د كن ترل ميباش ند .لولهه اي تولي د كنن ده اشعه Xبه صورت گاز پر شده يا تحت خالء وجود دارند. لول ه ح اوي كات دي ميباش د ك ه الكترونه اي الزم ب راي بمب اران آن را تهي ه ميكن د .الكترونه ا ب ه وس يله نش ر گرم ايي از فيالمنت آزاد ميش وند جري ان لول ه اش عه Xو پتانس يل ش تاب دهن ده ،ميتوانن د بهص ورت مس تقل تغي ير كنند .لولههاي توليد كننده اشعه Xميتوانند شيش هاي يا از ن وع فل ز ،س راميك باش ند .جنس فيالميت از تنگس تن ميباش د ك ه الك ترون الزم ب راي ش تابدهند را تولي د ميكند .جريان فيالمنت از A10-1تغيير ميكند جريان كه بهوس يله الكترونه اي ب ا س رعت ب اال بين كات د و آن د ح ركت ميكند از چند 100ميكروآمپر ب راي دستگاههاي با فاصله كانوني بسيار كم تا 20ميليآمپر براي دستگاههاي صنعتي راديوگرافي تغيير ميكند. معم وًال م ا ميت وانيم ب ا رادي وگرافي ن وع عيب همچ نين اندازه ،طول واقعي و پهناي آن را موازي با صفحه فيلم اندازهگيري كنيم ولي اندازهگيري ابعاد عيب در راستاي ض خامت قطع ه (ارتف اع عيب) مش كل ميباش د فاص له ي ك عيب از روي س طح را ميت وان بوس يله روش هاي اس تريوگرافيك ب ه دس ت آورد .اص وًال ان دازهگيري ارتف اع ي ك عيب از دانس يته تص وير آن روي فيلم رادي وگرافي بوس يله ي ك ميكرودانس يتومتر امكانپ ذير اس ت دانس يتههاي بدس ت آم ده توس ط ي ك دانس تيومتر را ميت وان توس ط محاس باتي ب ا اس تفاده از مشخص ات فيلم و منحنيه اي ت ابش ي ا ب ا اس تفاده از ي ك فيلم رادي وگرافي پلهاي ( )step wedgeدر كن ار جس م و در مورد جوش نزديك جسم بدست آورد. براي بيش تر عي وب ج وش ك ه در ح دود10 -%30 ض خامت دي واره ميباش ند اين روش ب ا رنج دقت-%8 3ك اربرد دارد ب ه ه ر ح ال اين روش ب راي عي وب ص فحهاي نث ل ت رك مناس ب نميباش د عي وبي مث ل حفرهه اي گ ازي ،ع دم نف وذ ،ع دم نف وذ در ريش ه، حفرهها ،ناخالصيها و غيره ...در جوش و پارگي داغ و حفرهه اي انقباض ي در ريختهگ ري را ميت وان براح تي توسط راديوگرافي مشاهده كرد ،قابليت رديابي تركها در راديوگرافي بوسيله محل و اندازه ترك ،زاويه اوليه ت ابش اش عه Xفاص له بين فيلم و ت رك ،ان دازه نقط ه ك انوني و حساس يت فيلم و ص فحات تحت ت أثير ق رار ميگ يرد .كاره اي زي ادي ب راي اف زايش ق ابليت ردي ابي حساس يت ت رك انج ام ش ده اس ت روش هاي معم ول رادي وگرافي ب راي بازرس ي ان واع جوش ها ،ريختهگريه ا در انواع صنايع بكار ميرود. رادي وگرافي ج وش ب ا اس تفاده از بزرگنم ايي تص وير × 3انج ام ميش ود هم انطور ك ه قبًال نش انداده ش د ب ا نص ب لولهه ايي در اط راف ج وش ،بزرگنم ايي مح دود ميش ود .بخ اطر ش كل لولهه ا ،ي ك نگهدارن ده ش كافي ك رد ،ب راي نگ ه ذاش تن فيلمه ا در محلش ان ط راحي شده است. اين نگهدارن ده از آلومي نيوم س اخته ميش ود ك ه ب راي كاهش اثر اشعههاي پراكنده شده ،يك صفحه سربي ب ه ض خامت mm0.1در پش ت آن ق رار دارد. پنترامتره اي مخص وص ن وع س يمي ب ا 10س يم و قط ر از 14-120ساخت شركت دانماركي (M/s. Andrex )Radiation productsم ورد اس تفاده ق رار ميگ يرد ك ه پنترامتره ا هم در اط راف منب ع اش عه و هم در ط رف فيلم ق رار ميگيرن د و رادي وگرافي انج ام ميش ود و ي ك فيلم دانهري ز ي ا فيلم ب ا س رعت پ ايين ( )AgfaD2مورد استفاده قرار ميگيرد. تست AEسيگنالهاي كوچكي كه در اثر رشد ناپيوستگيها در م اده و در اث ر محركه ايي مث ل تنش ،دم ا و غ يره ...بوج ود ميآيند را رديابي ميكند .آناليز صحيح اين سيگنالها ميتواند اطالع اتي را در م ورد ردي ابي عي وب و مح ل ناپيوس تگيها و سالمت سازه به ما بدهد .بر اساس ماهيت انرژي آزاد شده، دو ن وع AEرا ميت وان مش اهده ك رد .اين دو ن وع عبارتن د از: )1پيوسته )2ناگهاني نش ر پيوس ته بوس يله پرتوه اي كم وس عت مش خص ميش ود ك ه وس عت آنه ا ب ا تغي ير فع اليت AEتغي ير ميكن د .در فل ز و آلياژه ا ،اين ن وع نش ر ،در هنگ ام تغي ير ش كل پالس تيك و بوس يله نابج ايي ( ،)Dislocationانتش ارات تغي يرات ف ازي كن ترل ش ده و تس ت م ايع ص ورت ميگ يرد .نش ر ناگه اني بوس يله زم ان كوت اه ( 10ميكروثاني ه ت ا چن د ميلي ثاني ه) و پالس هاي ب ا وس عت ب اال و در نتيج ه آزادس ازي مج زاي ان رژي كرنش ،مشخص ميشود .اين نوع انتشار در هنگام تغييرات ف ازي غي قاب ل انتش ار ،بوج ود آم دن ت رك و پيش رفت آن، تركهاي در اثر تنش و خوردگي ( )sccو غيره بوجود ميآيد اخ يرًا روش AETب ه عن وان ي ك روش تأيي د ش ده و قانوني در آم ده اس ت .در اس تاندارد ASTMبخش ،E749نظ ارت در هنگ ام جوش كاري پيوس ته ب ه وس يله AEو در اس تاندارد ،ASTMبخش E751 نظ ارت جوش كاري نقط ه اي مق اومتي بوس يله AE مورد بررسي قرار گرفته است. پيش رفت ه اي پيوس ته تكنول وژيكي و ني از ب ه محص والت و سيس تمهاي قاب ل اعتم ادتر و ايمنت ر مخصوص ًا در جاب ه ج ايي مايع ات و گازه اي خطرناك ،باعث نياز به توليد مخازن تحت فشار با ن رخ ه اي پ ايين ت ر نش ر ش ده اس ت .اين احتي اج ب اعث ش د ك ه تكنولوژيس تها ،روش هايي ب ا ق ابليت اعتم اد ب اال و حساس يت زي اد در تس ت نش ر را ب ه وجود آورند. تست نشر براي تعيين نرخي كه مايع يا گاز در اثر اختالف فشار بين دو ناحيه از داخل به خارج قطعه يا برعكس ،نفوذ مي كند انجام مي گيرد .روشهاي تس ت نش تي را ميت وان ب ر طب ق فش ار و س يال (مايع يا گاز) داخل سيستم طبقه بندي كرد -1 پيدا كردن صوتي نشت صوتي؛ -2 تست حباب؛ -3 رديابي نشت جريان؛ -4 رديابي گاز مخصوص -5 تعيين ميزان ضايعات و غيره. تست نشر به وسيله ايجاد خأل در داخل قطعه يا به وسيله ايج اد فش ار در قطع ه و اعم ال ردي اب در ط رف ديگ ر قطع ه ب راي تش خيص مح ل و مق دار نش ت انج ام يم ش ود. فاكتوره اي اص لي در تع يين و انتخ اب روش هاي تس ت نش ر ع واملي مث ل مشخص ات ف يزيكي سيس تم ،س يال ردي اب، اندازه نشت مورد انتظار و دليل انجام تست به صورتهاي مختل ف مي باش ند ب ه عن وان مث ال ب راي تع يين مح ل ي ا ردي ابي نش ت ي ا ان دازه گ يري ن رخ نش ت؛ تس ت نش تي ب ر روي انواع قطعات مثل مبدلهاي حرارتي ،توليد كنندههاي بخار ،مخاز تحت فشار و غيره به كار مي رود. نظر به اينكه نشر ،عبور سيال از يك طرف به طرف ديگ ر م رز مي باش د در روش ردي ابي نش تي ،ب ه س يال فش ار مشخص ي اعم ال ك رده و نش ت آن را در ط رف ديگ ر ب ه وس يله اب زاري خ اص ردي ابي مي كن د .در ص ورتي ك ه مخ زن تحت تس ت ،ب ه وس يله س يالي در فشاري باالتر از فشار اتمسفر پر شود ،آنگاه روش به عن وان روش فش ار ش ناخته مي ش ود .در ص ورتي ك ه مخ زن ،زي ر فش ار اتمس فري و تحت خالء ق رار گ يرد آنگ اه روش تس ت ب ه عن وان روش خالء ش ناخته مي شود .در شرايط معين و مشخص بخاطر اندازه ،محل ي ا ش رايط دس تگاه ،انج ام تس ت خالء ،مش كل مي باش د .در اين ش رايط تس ت فش ار غيرقاب ل اجتن اب ميباشد. تستهاي فشاري به سه گروه تقسيم مي شوند: )1 روش فشاري )2 روش نشت حبابي )3 روش رديابي نشت اولتراسونيك. تمام اجسام اطراف ما اشعه هاي الكترومغناطيسي از خود ساطع مي كنند .در دماي محيط و باالتر اين اش عه ه ا ب ه ط ور برجس ته ،اش عه ه اي م ادون قرمز هس تند ( IR .)IRرا نمي ت وان توس ط چش م دي د ولي ب ا كم ك ي ك ردي اب مناس ب IR ،را ميت وان ب ه تص وير قاب ل دي د تب ديل ك رد .از روي تص وير ح رارتي جس م ميت وان تغي يرات دم اي س طح جس م را تجس م ك رد. اين بدان معني است كه انحراف از دماي نرمال را ميتوان از يك فاصله ،رديابي كرد .اين مزيتي است ك ه ب اعث ب ه ك ار گ رفتن اين تكني ك ب ه ص ورت روزافزون در صنايع مختلف شده است. ترم وگرافي ب ه ط ور اساس ي مي توان د ب ه دو دسته تقسيم بندي شود: )a غيرفعال )b فعال. در روش غيرفع ال توزي ع ط بيعي ح رارت روي س طح ي ك س اختارگرم ان دازه گ يري مي ش ود ك ه به طور معمول در پايش دما مورد استفاده قرار مي گ يرد .در روش فع ال ،گ رم ك ردن و س رد كردن به كل يا قسمتي از سطح اعمال مي شود و ح ركت و توزي ع دم ا در امت داد س طح تس ت ان دازه گ يري مي ش ود ك ه ب ه ط ور معم ول در بازرسي غيرمخرب به كار ميرود. در ص نعت پتروش يمي ،اين روش داراي كاربرده ايي در پ ايش دماي دودكشها ،نگهداري وسايل و ماشين آالتي مثل برجهاي واكنش ،كورهه اي تص فيه ،لولهه ا ،پي دا ك ردن خ وردگي در بدنه تانك نفت ،اندازه گيري سطح نفت و غيره دارد .تصوير حرارتي براي پايش شرايط لوله ها ،كورهها ،خطوط انتقال گاز و سيال ،ارزيابي مقاومت حرارتي آسترها در كوره هاي ديرگ داز و غ يره ب ه ص ورت گس ترده ب ه ك ار مي رود .اين روش به صورت ايده آل براي ارزيابي پوشش ديرگدازها در كوره هاي هوا داغ ،بخاريهاي هواي داغ و بخاريهاي استيل و بازرس ي آس تر ك وره ه اي دوار و ان دازه گ يري دم اي داخ ل كوره مناسب است. بازرس ي ترم وگرافي ب راي تم ام سيس تم ه اي الك تريكي مي توان د اج را ش ود بررس ي ع ايق ورق ه اس تاتور ،ع ايق هس ته، اندازه گيري دماي رينگ لغزنده و غيره در توربوژنراتورها با اس تفاده از ترم وگرافي انج ام مي ش ود .ج دا از اين كاربردهاي مهم ،اين روش را ميتوان در موارد زير نيز به كار برد: -1 تع يين مح ل ع دم اتص ال در اتص االت bus barدر Switch gear, Switch yardو غيره. -2 تع يين مح ل اتص االت نادرس ت در دس تههاي اتص ال كابلها. -3 پيدا كردن ناهمواريها در سينيهاي توزيع. -4 پي دا ك ردن نق اط گ رم در عايقه ا در اث ر وج ود ك ثيفي ي ا رطوبت كه مي توانند منجر به توليد تاج شود و -5 چك كردن كافي بودن ميزان عايق. همچنين مي توان با استفاده از تصوير حرارتي به صورت همزمان كيفيت پروسه جوش را ارزيابي كرد .ب ا استفاده از ترموگرافي مادون قرمز در هنگام جوشكاري مي توان انح راف ق وس ،ع دم نف وذ در ريش ه و غ يره را تش خيص داد. مخ ازن ذخ يره ب راي نگه داری س ياالتي مث ل آب ،روغنه اي صنعتي ،بنزين ،نفت خام و غيره ساختهََ ميشود و بر حسب نياز ،حجم آنها انتخاب ميگردد اين مخازن معموال" به شكل اس توانه هس تند.و از نظ ر ط راحي و س اخت ب ه دو دس ته تقس يم ميش وند :ال ف) مخ ازن اتمس فريك ب) مخ ازن ب ا فش ار پ ايين -مخ ازن اتمس فريك مخ ازني هس تند ك ه فش ار داخ ل آن فش ار ه وا ب وده و در نتيج ه ب ا محي ط ب يرون رابط ه دارد ك ه اين ارتب اط ب ه وس يله لولهه اي چپقي نص ب ش ده روي س قف ث ابت آن ب ر ق رار ميگ ردد .اين مخ ازن داراي س قف ث ابت ميباش ند و ب راي ذخ يره س ياالتي مث ل آب بك ار ب رده ميش وند ك ه بخ ار آن قاب ل اش تعال نب وده و خط ر آتش س وزي ندارن د .مث ل مخ ازن آب ،اس تاندارد مرج ع جهت س اخت اين مخ ازن API 650اس ت - .مخ ازن ب ا فش ار پ ايين براي سياالتي بكار برده مي شود كه خود سوزنده و گاز آنها خطرناك و قابل اشتعال هستند اين مخازن خود به دو دسته تقسيم ميشوند :الف ) مخازن با فشار پايين با سقف ثابت ب) مخازن با فشار پايين با سقف متحرك يا شناور استاندارد مرجع جهت ساخت اين مخازن API 620است اتصاالت متداول در مخازن ذخيره شامل : -1اتصال لب به لب با پخ دو طرفه -2اتصال لب به لب با پخ يكطرفه با پشت بند -3اتصال لبه رويهم دوطرفه -4اتصال لبه رويهم يكطرفه حداقل اندازه جوشهاي گوشهاي عبارتست از :براي ورقهاي تا ضخامت 5ميليمتر ،ضخامت ج وش نبايس تي كم تر از ي ك س وم ض خامت ورق ن ازكتر در اتص ال و ح داقل 5ميليم تر باش د .اتص االت ج وش رويهم يكطرف ه فق ط ب راي ورقه اي ك ف و ورقه اي س قف مج از است .طول اتصاالت رويهم كه خالجوش شدند ،بايستي حداقل 5برابر ضخامت اسمي ورق نازكتر اتصال باشد .براي اتصاالت رويهم دو طرفه ميزان رويهم بودن الزم نيست از 50ميليم تر بيش تر باش د .اتص ال رويهم يكطرف ه الزم نيس ت از 25ميليم تر بيش تر باش د. اتصاالت عمودي بدنه بايستي از نوع اتصال لب به لب با نفوذ كامل و ذوب كامل باشد. اتص االت عم ودي مج اور هم دو ردي ف بدن ه نبايس تي در امت داد يك ديگر باش ند .و باي د از يك ديگر ح داقل ب ه م يزان 5براب ر ض خامت ورق ض خيمتر فاص له داش ته باش ند .اتص االت افقي بدنه بايستي با نفوذ كامل و ذوب كامل باشند .ورقهاي رويهم جوش داده شده كف بايستي حتي المقدور لبههاي ذوزنقهاي يا مربعي يا مستطيلي داشته باشند. محلهاي رويهم قرار گفتن سه ورق در كف مخزن بايستي حداقل 300 ميليم تر از يك ديگر ،از بدن ه مخ زن ،از اتص االت ورق دور ب ا ج وش لب بلب و از اتص االت بين ورقه اي دو رك ف فاص له داش ته باش ند .هم ه درزهاي ورقهاي كف فقط از طرف باال ،با جوش گوش هاي كامل جوش داده ميشوند .اگر ورقهاي كف اتصال لب به لب دارد ،لبههاي موازي براي جوش شياری آماده سازي ميش ود .اگر از ج وش ش ياری مربعی استفاده شود ،فاصله دو لبه نبايستي از 6ميليمتر كمتر باشد. جوشهاي شياری ورق كف مخزن بايستي با قرار دادن و خالجوش زدن تمسه پشت بن د ب ا ضخامت ح داقل 3ميليم تر به طرف زي ر ورق انجام شود .اتصاالت شعاعي ورق دوركف بايستي همانطور كه در باال گفته ش د ج وش ش ياری داده ش ود .اين ج وش بايس تي داراي نف وذ كام ل و ذوب كام ل باش د .ب راي ورقه اي ك ف و دور ب ا ض خامت اس مي 12/5 ميليم تر و كم تر ،اتص ال بين ورق ك ف پ ايينترين ردي ف بدن ه و ورق ك ف بايس تي ج وش گوش هاي دو طرف ه پيوس ته باش د .ان دازه اين ج وش گوش هاي نبايس تي از 12/5ميليم تر بيش تر و از ض خامت ورق ن ازكتر كم تر باش د .تكهه اي مختل ف ب ادگير بايس تي ب ا ج وش لب بلب ب ا نف وذ كامل جوش داده شوند .درزهاي افقي كف ديوارههاي تمام محفظهها و درزه اي عم ودي ديوارهه ا ب ه منظ ور آب بن دي بايس تي ح داقل ج وش گوشهاي يك طرفه داده شوند .اگر از زير سري استفاده شود بايستي ب ه ورق ك ف و الييه ا بط ور پيوس ته ج وش داده ش ود .همچ نين اگ ر اين زي ر س ريها ب ر اتص االت روي هم ك ف منطب ق ش وند ن يز بايس تي ج وش پيوسته داده شود WPS & PQRپیرامون فرض بگیری د درپااليش گاهی ب زرگ ک ه تع داد زی ادی پروژه در دست انجام است مسوول کنترل کیفی و ی ا ن اظر هس تیم .و ب ا ان واع و اقس ام ح االت نیم ....انواع ورد میک کاری برخ جوش الکترودها,ورقها با ضخامتهای متفاوت ,ماشینهای مختل ف ک ه تحت ش رایط خاص ی ت نیم ش ده اس ت ,جوش کاران ک ه اغلب ب ه روش س نتی(ب دون رع ایت اص ول علمی)جوش کاری میکنن د را در نظ ر بگیری د .به ترین ک ار چ ک ک ردن ک ار ب ا کتابچ ه ای است که به عنوان WPS((Welding Procedure spcificationمع روف اس ت .ه ر چن د ک اربرد اص لی این دفترچ ه ب رای پرس نل تولی د اس ت ام ا در واق ع زبان مشترک تولید کننده و بازرس و ناظر میباشد که در بعضی مواقع کارفرماهای بزرگ خودشان WPSم ورد قب ول خ ود را ب ه س ازنده ارای ه میکنن د و بنای بازرسی ها را بر اساس آن قرار میدهند .فکر میکنم تا حدودی مفهوم را ساده کرده باشم. اس تاندارد م رجعََ AWSح دود 170ن وع اتص ال را ب ا پوزیش نهای متف اوت مع رفی ک رده و ان واع پارامتره ای جوشکاری را برای تمامی انواع فرایندها(SMAW- )…-MIG/MAG-TIG-SAWمعرفی کرده این متغیرها شامل محدوده ضخامت مجاز برای نوع اتصال –دامنه تغییرات مج از ب رای آم پر -ولت اژ-قطر الک ترود-نوع پودر-زاوی ه کونیک کردن-روش پیشگرم و پسگرم-و ...میباشد .که بخش ی از وظیف ه QC_MANکن ترل م یزان تط ابق روش ج اری جوش کاری ب ا روش مش خص ش ده در WPSاس ت. در بعض ی از م وارد خ اص ک ه اس تاندارد روش خاص ی ارای ه ن داده اغلب ی ک ط راح ج وش بن ا ب ه تجربی ات خ ود پروس یجری ارای ه میده د .در بعض ی ش رکتهای ب زرگ برای هر پروژه ای یک دفترچه WPSموجود است اما از آنج ا ک ه روش ها و امکان ات موج ود ه ر کارخان ه اغلب ث ابت اس ت ل ذا بنظ ر میرس د ک ه نی ازی ب ه WPS-ه ای متف اوت نباش د .و تجرب ه نش ان داده ک ه ب رای کاره ای مشخص و ثابت بهتر است یک WPSتهیه شود و از تعدد ایجاد مدارک و مستندات دست وپاگیر جلوگیری شود. ابت دا توض یح کوت اهی در م ورد خ ود PQRالزم اس ت ک ه بای د گفت PQRنت ایج آزمایش ات مخ رب و غ یر مخ رب در م ورد ی ک ن وع مش خص ج وش اس ت.که از ط رف آزمایشگاههای معتبر باید ارایه شود حال به این سوال میرسیم که از کجا اعتبار یک WPSرا بفهمیم؟ ومدیران خط تولید یا تضمین کیفیت و یا ناظران و کن ترل کیفیت چط ور از اعتب ار WPSاطمین ان حاصل میکنند؟ قطع ا آن قس مت از WPSک ه از متن اس تاندارد اس تخراج شده نیاز به اینکار ندارد چراکه تمامی موارد پیشنهادی استاتدارد هم حاصل تجربیات گروه زیادی از متخصصان ب وده اس ت وفلس فه اس تفاده از اس تاندارد کوت اه ک ردن مسیر تجربه است تا زودتر به نتیجه دلخواه برسیم.ولی جدا از نحوه برداشت ما از استاندارد در ستاندارد AWSمشخصا به این موضوع اشاره شده که برای موارد پیشنهادی استاندارد نیازی به PQRنیست. ام ا ب رای آن م واردی ک ه از اس تاندارد اس تخراج نش ده و پیشنهاد واحد طراحی و یا مشاور طرح بوده باید حتما PQRتهیه شود. مقدمه اي بر آزمون های غير مخرب Non Destructive Tests (NDT) در ماده يا قطعه در حين ساخت ،انواع نقصها با اندازه هاي متفاوت ممكن است به وجود آيد كه ماهيت و اندازه دقيق اين نقص ،كاركرد آتي قطعه را تحت تاثير قرار مي دهد .نقصهاي ديگري مانند تركهاي ناشي از خستگي يا خوردگي ،در حين كار با ماده نيز ممكن است به وجود آيد .بنابراين براي آشكارس ازي نقص ها در مرحل ه س اخت و همچ نين ب راي آشكارس ازي و مش اهده آهن گ رش د آنه ا در حين عمر كاري هر قطعه يا مجموعه بايد وسايل قابل اعتمادي در اختيار داشت. تستهای مخرب()DT در این نوع تست آزمایشهای مختلف بر روی نمونه های استاندارد تهیه شده از قطعات مورد آزمون انجام می شود و پس از انجام تست نمونه از بین می رود. معایب روش: سرعت پایین پر هزینه بودن ارائه اطالعات فقط مربوط به نمونه ها تستهای غیر مخرب ()NDT تست یا بازرسی غیر مخرب به روش هایی از بازرسی اطالق می شود که در آنها کارایی یک قطعه بدون تغییر یا از بین رفتن آن قطعه ،مورد بررسی قرار می گیرد. در روش ه ای DTپس از اعم ال آزم ایش ،قطع ه کارایی خود را از دست می دهد در روش ه ای DTنمی ت وان تم ام محص والت را تحت آزمایش قرار داد و باید به صورت random تعدادی از نمونه ها را تحت آزمایش قرار داد. در روش ه ای DTنی از ب ه تهی ه نمون ه اس تاندارد وجود دارد که برای آزمایش های مختلف متفاوت است. Visual Tes )VT( بررسی چشمی Liquid Penetranat Test )PT( بازرسی با مایعات نافذ Magnetic Particle )MT( بازرسی با ذرات مغناطیسی Test Radiographic Test Eddy Current Test Ultrasonic Test )RT( رادیوگرافی )ET( بازرسی با جریان گردابی )UT( بازرسی با امواج اولتراسونیک Acoustic )AET( بازرسی با انتشار امواج صوتی Emission Test يك PQRدر حالت هاي مختلف جوشكاري و براي ورق ,لوله بايد جهت تايي د WPSانج ام ش ود .ب ه ن وعي ب ا انج ام PQRمتغ ير ه اي 9گان ه جوش كاري در WPSرا تايي د ي ا رد مي نم اييم .در اينج ا مراح ل انج ام PQRرا طبق ASME IXتوضيح مي دهيم ( .براي ) PIPING تهيه نمونه -1 توص يه مي ش ود ب راي , PIPEجهت 6 Gو ب راي PLATEدو نمون ه در جهات 2 Gو 3 Gانتخاب شوند. -2همزم ان ب ا انج ام جوش كاري متغ ير ه اي مرب وط ب ه ولت اژ ,آم پر , سرعت جوشكار (TRAVEL )SPEEDو تع داد فيل ر ي ا الك ترود ه اي مص رفي را ي اد داش ت كني د . يادداش ت تع داد فيل ر و الك ترود مص رفي ش ما را ب راي ب راورد فيل ر و الك ترود ك ل پ روژه كم ك خواه د ك رد .س اير متغ ير ه ا در ص ورت ع دم تايي د PQRب ه دلي ل ع دم تط ابق خ واص مك انيكي نمون ه ه اي م ورد آزمايش ,در دسترس هستند و دليل عدم تطابق را مي توان به راحتي پيدا كرد. 3بع د از جوش كاري آزمايش ات NDTك ه ش امل ( )VISUAL ,RTهس تند روي نمونه انجام شود و پس از تايي د طبق الزامات ASME IXنمونه ها به آزمايشات مكانيكي ارسال گردند. -4آزمايشات مكانيكي كه روي نمونه انجام مي شوند عبارتند از آزمايش كشش آزمایش خمش -آزمايش ضربه ()IMPACT TEST امواج التراسونيك به دستهای از امواج مكانيكی گفته ميشود ك ه فرك انس نوسانش ان بيش از مح دوده ش نوايی انس ان 20KHzباش د .ی ک سنس ور التراس ونیک غالب ا دارای ی ک فرس تنده و ی ک گیرن ده ام واج التراس ونیک می باش د ک ه این ام واج بع د از برخ ورد ب ا ی ک م انع منعکس ش ده و ب ه ط رف سنس ور ب رمی گردن د و ب ا توج ه ب ه زم ان بازگش ت و همچ نین کیفیت امواج بازتابش شده به فاکتورهایی همچون فاصله تا مانع ،نوع مانع و سرعت مانع دست پیدا می کنیم .الزم به ذک ر اس ت ک ه ه ر م اده ای ب ه ی ک کیفیت خ اص ام واج التراسونیک را از خود عبور و مقداری از آن را باز تابش می دهد .این امواج بدلیل خواصی که دارند کاربردهای متنوع و بعض ًا ج البی دارن د .ب ا محاس بهایی س اده میت وان دری افت ک ه اگر نقطهایی با فرکانس 25کیلوهرتز و دامنه 10میکرومتر نوس ان کن د ش تاب آن ب الغ ب ر 25ه زار براب ر ش تاب ثق ل می- ش ود .این ش تاب و ب ه طب ع آن س رعت ب اال در مایع ات ب اعث ایج اد کاویتاس یون میش ود و در هنگ ام انفج ار حبابه ای ایج اد ش ده فش اری در ح دود 200ب ار ایج اد میگ ردد .از ط رف دیگ ر اگ ر ح رکت نس بی ب ا مشخص ات ف وق می ان دو س طح جام د برق رار ش ود ازدی اد دم ا ب اعث ج وش خ وردن دو س طح ب ه یک دیگر میش ود ک ه Ultrasonic Weldingمیباش د .ام واج اولتراس ونیک مانن د دیگ ر ام واج دارای خاص یت شکس ت، انعک اس ،نف وذ و پ راش میباش ند .ب رای تولی د این ام واج روشهای متفاوتی وجود دارد. .1 مبدل .2 بوستر .3 تقویت کننده یا هورن. مب دل نقش تولی د ام واج مک انیکی و تب دیل ان رژی الک تریکی ب ه مک انیکی را دارد ,بوستر و تقویت کننده نیز وظیفه انتقال و تقویت دامنه حرکت و رساندن آن به مصرف کننده را به عهده دارند آزمون فشار ()Pressure Testing آزمون نشتی آزمون الکترومغناطیس آزمون ذرات مغناطیسی آزمون مایعات نافذ و . . . هدف از تست مخرب : هدف از انج ام تس ت شناس ايي اي راد در محص ول وح ذف اي راد جهت رس يدن ب ه كيفيت مطل وب ب ا معياره اي اس تاندارد مي باشد .كه با تخريب بدنه هاي توليد شده در مرحله نهايي توليد وتخريب مجموعه ها در طي فرآيند صورت مي گيرد. هدف از تست غير مخرب : هدف از اين تست دركنترل داشتن كيفيت محص ول ك ه ش امل شناس ايي يكس ري از اي رادات واق دام جهت رف ع آنه ا در طي فرآين د س اخت در كوت اه ت رين زم ان ممكن مي باشد .
آموزش • تحقیق و پژوهش • علوم مهندسی • پزشکی و سلامت
دانلود پاور پوینت آزمایشات مخرب(DT)
40,000 تومان