آناتومی کلیه Kidney کلیهها یک جفت عضو لوبیای شکل و قهوهای رنگ میباشند که در طرفین ستون فقرات و در موازات اصلی مهره 1تا 3کمری قرار دارند .کلیهها در انسان بر روی جدار خلفی شکم و بیرون از حفره صفاق قرار دارند. وزن هر کلیه در بالغین ۱۵۰گرم میباشد و اندازه آن تقریبًا با مشت بسته برابر است .میانه کلیه دارای فرورفتگی به نام ناف است که شریان و ورید کلیوی، اعصاب ،عروق لنفاتیک و حالب از آن میگذرند .حالب ادرار نهایی را به مثانه میبرد تا ذخیره شده و سپس دفع گردد .کلیه از کپسولی پوشیده شده است تا از آن، محافظت شود. وظایف کلیه یکی از اصلیترین وظایف کلیه بیرون راندن مواد زاید تولید شده بر اثر متابولیسم و یا خورده شده ،میباشد .کنترل حجم و ترکیبات مایعات بدن نیز از کارکردهای کلیه میباشد .قسمت عمده حفظ تعادل بین میزان دریافت و میزان دفع در مورد آب و تقریبًا تمام الکترولیتهای بدن بر عهده کلیهها میباشد. کلیهها مهمترین وظیفه خود را با تصفیه پالسما و برداشت مواد بسته به نیازهای بدن انجام میدهند .کلیههای با دفع مواد ناخواسته توسط ادرار بدن را تمیز کرده و مواد مورد نیاز را به خون بازمیگردانند. بیماریهای کلیه ومجاری ادراری سندرم نفروتیک (Nephrotic )syndrome سندرم نفروتیک( )Nephrotic syndromeکه با نام نفروز نیز شناخته میشود در پزشکی و ٬اورولوژی مجموعٔه عالئم و سمپتومهایی است که بخاطر آسیب به غشای پایه گلومرولهای کلیه ایجاد می شود و کلیهها به مقدار زیادی ٬پروتئین دفع میکنند .کلیه سالم در هر شبانهروز ،کمتر از ۳۰میلیگرم پروتئین را از طریق ادرار دفع میکند ،در حالیکه در سندرم نفروتیک این میزان به مقدار ۳گرم در روز و یا بیشتر میرسد .دفع پروتئین در ادرار بویژه آلبومین منجر به هیپوآلبومینمی شده و در بیمار شاهد ِاِدم(خیز) و هیپرلیپیدمی خواهیم بود. گلومرونفریت Glomerulonephritis گلومرولونفریت عبارت است از التهاب گلومرولها ک و گردی که در کلیهها وجود دارند) .آسیب (فیلترهای کوچ به گلومرولها باعث میشود که آنها نتوانند مواد زاید را به ن است پیامدهای ن امر ممک خوبی از خون تصفیه کنند .ای جدی در بر داشته باشد .گلومرولونفریت میتواند در هر ل) شایعتر است. سنی رخ دهد ،اما در کودکان ( 1تا 11سا و به صورت حاد یا مزمن میباشد. گلومرونفریت حاد Acute Glomerulonephritis اصطالحی است که مجموعهای از بیماریها را در بر میگیرد که اکثریت آنها ناشی از یک واکنش ایمونولوژیک میباشد که به نوبه خود موجب تغییرات تکثیر سلولی و التهابی در ساختمان گلومرول میشوند. گلومرونفریت مزمن Chronic Glomerulonephritis مجموعه متنوعی از بیماریها با علل گوناگون را در بر میگیرد .با نابود شدن گلومرولها و توبولها به واسطه فرآیندهای پاتولوژیک ،کلیهها کوچک میشوند و به شدت جمع میگردند. بافت فیبرواسکار جانشین بافت کلیوی میگردد .اسکلروز عروق خونی کلیوی نیز روی میدهد .به همین صورت باعث نارسایی حاد کلیه Acute kidney injury نارسایی کلیه به معنی کاهش شدید عملکرد کلیهاست .نارسایی کلیوی دو نوع دارد :مزمن و حاد. علل مختلفی میتوانند موجب نارسایی حاد کلیه شوند که به سه دسته علل پیش کلیوی (نرسیدن خون کافی به کلیه مثًال در اثر تنگی شدید شریان کلیوی) ،علل کلیوی ( مانند گلومرولونفریت و نکروز توبوالر حاد) و علل پس کلیوی (انسداد مجاری ادرار مثًال ناشی از سنگ کلیوی یا هایپرپالزی خوش خیم پروستات) تقسیم بندی میشوند. نارسایی مزمن کلیه (Chronic renal )failure نارسایی کلیه یا نارسایی ُکلَیوی در پزشکی به شرایطی که در آن کلیه نتواند به طور الزم عمل کند گفته میشود و به معنی کاهش شدید عملکرد کلیه است .نارسایی مزمن کلیه ( )Chronic renal failureبه معنی آن است که ایجاد و پیشرفت نارسایی سیری تدریجی و کند (طی ماهها وسالها) داشته است. بیماری کلیه پلی کیستیک (Polycystic )kidney disease بیماری کلیه پلی کیستیک ( )Polycystic kidney diseaseیا اختصارا PKDیک بیماری مادرزادی کلیه است که در آن دو کلیه دارای کیستهای متعدد هستند. کیست ( )Cystیک محفظه بسته است که دارای غشا مجزا و تقسیم یاختههایی مجزا در مقایسه با بافت دور و اطرافش است .کیست میتواند شامل هوا ،مایعات و مواد نیمه جامد باشد .یک مجموعه چرکی، آبسه نامیده میشود و کیست به حساب نمیآید .هنگامی که یک کیست تشکیل میشود ،میتواند خود به خود از بین برود و یا از طریق جراحی برداشته شود. کیست میتواند مادرزادی (کلیه پلی کیستیک) یا پاتولوژیک مانند کیست هیداتید باشد. پتوز کلیه ()Nephroptosis پتوز کلیه ( )Nephroptosisبه افتادگی کلیه به پایین میباشد ،هنگامیکه فرد میایستد کلیه در داخل لگن میباشد. پتوز کلیه در زنان شایعتر از مردان میباشد. پروتئینوری ()Proteinuria پروتئینوری ()Proteinuria به معنی وجود مقادیر غیرطبیعی پروتئین در ادرار میباشد. پروتئینوری یکی از عالئم شایع بیماریهای کلیوی می باشد. کلیهها مواد زائد حاصله از سوخت و ساز سلولی را از بدن دفع میکنند ولی از خروج مواد مورد نیاز همانند پروتئینها جلوگیری میکنند که این امر بستگی به سایز و شارژ مولکولهای پروتئین دارد .بسیاری از پروتئینها بزرگ بوده و نمیتوانند از فیلترهای گلومرولولی عبور کنند .مگر اینکه کلیهها آسیب دیده باشند و از طرفی پروتئینهای کوچکتر به راحتی از دیواره گلومرول عبور کرده اما دفع نمیشوند .بلکه به خاطر نیاز بدن مجددًا در توبولهای پروگزیمال جذب میشوند و به خون برمیگردند .بنابراین پروتئینوری نشان دهنده آسیب به کلیهها میباشد .الزم است بدانیم که افراد طبیعی کمتر از ۱۵۰میلیگرم پروتئین و ۳۰میلیگرم آلبومین در روز از طریق ادرار دفع میکنند .چون پروتئین اصلی خون آلبومین است در پروتئینوری نیز اغلب پروتئین دفع شده اصلی آلبومین است (آلبومینوری). پیلونفریت ()pyelonephritis ()pyelonephritis پیلونفریت عفونت دستگاه توبولوانترستیشیال کلیه را معموًال تحت عنوان پیلونفریت شناسایی میکنند .در این حالت التهاب باعث در گیری مجاری جمعکننده ادرار و پارانشیم کلیه میشود. تومور کلیه ()Kidney tumour تومور کلیه ( )Kidney tumourبه هرنوع تومور و توده ایجاد شونده در و یا بر روی کلیه گفته میشود .تومور کلیه میتواند خوشخیم و یا بدخیم(سرطانی) باشد. تشخیص تومور کلیه یا در تصویربرداری پزشکی و به صورت تصادفی کشف میشود و یا در ادامه یک معاینه پزشکی برای تشخیص علت وجود تودهای دردناک در محدوده شکمی انجام میگیرد. دیالیز ()dialysis فرایندی است که در آن ترکیب مواد حل شونده در یک محلول با در معرض قرار گرفتن با محلول دیگر که از طریق غشای نیمه تراوا از هم جدا شدهاند ،تغییر میکند .مولکولهای آب و مواد با وزن مولکولی کم میتوانند از منافذ غشا عبور کرده ولی مواد با وزن مولکولی زیاد مانند پروتئینها نمیتوانند عبور کنند .دیالیز در تصفیه خون بیماران دچار نارسایی کلیه استفاده میشود سندروم فانکونی(Fanconi )syndrome بیماری لوله های پروکسیمال نفرونهای کلیوی می باشد که در آن گلوکز ،اسیدهای آمینه ،اسید اوریک ،فسفات و بیکربنات به جای بازجذب ،از طریق ادرار دفع می شوند. لوله های پروکسیمال اولین بخش نفرون پس از فیلتر شدن گلومرولی مایعات هستند که در سندروم فانکونی این لوله ها دچار اختالل می شوند.این سندروم ممکن است به ارث برسد یا داروها و فلزات سنگین عامل ایجاد آن شوند. اشکال مختلف سندروم فانکونی می توانند اثرات متفاوتی روی لوله های پروکسیمال داشته باشند و در نتیجه عوارض مختلفی را ایجاد کنند. سنگ کلیه بیماری است که باعث درد در پهلوی سمت چپ یا راست بدن میشود .سنگ دستگاه ادراری یکی از ناراحتکنندهترین بیماریها است .اغلب بیماران مبتال به سنگهای کلیه معموًال در سالهای اولیه بلوغ مراجعه میکنند و حد اکثر شیوع سنی آن در حدود ۲۸سالگی است .یک قله دیگر در ۵۵سالگی وجود دارد که تقریبًا مختص به سنگهای عفونی در خانمها است .بطور کلی سنگهای کلیه در مردان ۴برابر زنان است ولی اگر تنها سنگهای عفونی را در نظر داشته باشیم نست مرد به زن ۲به ۳است .انواع مختلف سنگ ادراری وجود دارد ولی اغلب سنگها از جنس اگزاالت کلسیم هستند انواع سنگهای کلیه سنگهای حاوی کلسیم سنگهای استروویتی که حاوی آمونیاک و منیزیم هستند سنگهای اسید اوریکی سنگهای سیستیئین کلیه نعل اسبی (Horseshoe )kidney یک بیماری مادرزادی است که در آن دو کلیه در قسمت پایین به یکدیگر چسبندگی دارند (در جلوی ستون فقرات). این بیماری در مردان دوبرابر شایعتر است و شیوع آن حدود یک در پانصد نوزاد است .اغلب بیماران عالمتی ندارند ولی شیوع عفونت ادراری و سنگ کلیه در این بیماران بیشتر است. نفرکتومی ()Nephrectomy به عمل جراحی برداشتن کلیه اطالق میشود. این عمل جراحی میتواند به صورتهای زیر انجام شود: برداشتن بخشی پارشیال) برداشتن کل یک کلیه (نفرکتومی ساده) حذف یک کلیه به همراه غده آدرنال و غدد [ لنفاوی اطراف آن (رادیکال نفرکتومی) از یک کلیه (نفرکتومی نفروپاتی دیابتیDiabetic nephropathy نفروپاتی دیابتی به بیماری کلیوی ثانویه به بیماری دیابت گفته میشود .عوارض کلیوی از یافتههای شایع در بیماران مبتال به دیابت است. حدود نیمی از بیماران مبتال به دیابت در طی عمر خود نشانههای آسیب کلیوی را نشان میدهند. درگیری کلیوی عارضهای جدی بوده و میتواند کاهش طول و کیفیت زندگی را به دنبال داشته باشد. نفروکلسینوز ()Nephrocalcinosis نفروکلسینوز ( )Nephrocalcinosisبه رسوب نمک کلسیم در بافت کلیه گفته میشود که معموال در هیپرپاراتیروئیدیسم مشاهده می گردد .این رسوب در رادیوگرافی قابل مشاهده است. کلسیم یون اصلی رسوب کننده در کلیه و عامل اصلی تشکیل کریستال و نهایتا سنگ کلیه است85-80.درصد سنگ های ادراری را سنگهای کلسیمی تشکیل می دهند. بیماریهای شایع ریه آسمAsthma یک بیماری التهابی رایج مزمن مجاری هوایی است که ویژگیهای آن عبارتند از عالئم متغیر و عودکننده ،انسداد برگشت پذیر جریان هوا و اسپاسم برونش.نشانههای رایج آن عبارتند از خس خس ،سرفه و تنگی نفس که به سهگانهی آسم معروف است. تصور بر این است که آسم از ترکیبی از عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی ایجاد میشود .تشخیص آن معموًال بر اساس الگوی عالئم ،پاسخ به درمان در طول زمان و اسپیرومتری صورت میگیرد. درمان عالئم حاد معموًال با استفاده از داروهای استنشاقی کوتاه اثر آگونیس ت بتا آگونیستبتا( ۲مانند سالبوتامول) و کورتیکواستروئیدها خوراکی صورت میگیرد. آتلکتازی Atelectasis آتلکتازی ( )Atelectasisیا ُش شچسبیدگی عبارت است از جمع شدن یک قسمت از یا تمامی یک ریه .این وضعیت باعث عدم جذب اکسیژن به مقدار کافی از ریه میشود .دیدن آتلکتازی در رادیوگرافی قفسه سینه شایع است. آتلکتازی انبساط ناقص یا روی هم خوابیدن حبابهای ریوی یا قطعهای از ریه یا لب و یا لبهای ریه است .اتساع ناقص ریهها در موقع تولد یا پیدایش حالت بههم چسبیده و بیهوا در قسمتی از ریه که ناشی از انسداد نایژه مربوط به آن یا فشار خارجی است باعث آتلکتازی میشود .در این بیماری هوای موجود در بافت قسمت مبتالی ریه جذب شده ،دیوارههای آن روی هم میخوابند آمفیزم Chronic obstructive pulmonary disease آمفیزم ( )Emphysemaبه معنی نابودی پارانشیم ریوی است که منجر به از بین رفتن ویژگی ارتجاعی ریه و از بین رفتن دیواره آلوئولهای ریه میشود .از پیوستن چند آلوئول یک حفره بزرگ به وجود میآید که موجب کاهش سطح تنفسی و ِاشکال در جذب اکسیژن میشود .از بین رفتن کشش شعاعی ریه در پی این پروسه ٬منجر به افزایش تمایل مجاری هوایی به روی هم افتادن یاکوالپس شده و در نهایت موجب پرهوایی ریه و محدودیت جریان هوا در ریهها و گیر افتادن هوا در ریه می شود آمفیزم یکی از اجزای اصلی بیماری مزمن انسدادی ریه است .تمامی سیگاریها به درجاتی از آمفیزم دچار میشوند.دراین بیماری دیواره ی حبابچهها به تدریج از بین رفته وفرد مبتال به تنگی نفس میشود .پیشروی این بیماری بستگی به تعدادسیگار درروز و تعداد روزهایی که مصرف میشود دارد برونشیت ()bronchitis برونشیت به التهاب نایژهها در شش گفته میشود. نای(تراکهآ) به دو شاخه راست و چپ تقسیم میشود که این شاخهها نایژه (برونش) نامیده میشود .نایژه راست ۲/۵سانتیمتر طول دارد و وارد شش راست میشود. نایژه چپ ۵سانتیمتر طول دارد و وارد شش چپ میشود .نایژهها در داخل ششها به شاخههای کوچکتری به نام نایژک (برونشیول) تقسیم میشوند .شش راست از ۳لخته (لوب) و شش چپ از ۲لخته تشکیل شدهاست. نایژکها در ششها به حفرههای هوایی کوچکی به نام آلوئول ختم میشوند. آزبستوز ()Asbestosis آزبستوز )Asbestosisعبارت است از التهاب ریهها به علت استنشاق طوالنی مدت ذرات آزبست .چون این بیماری اغلب در کارگران صنعتی دیده میشود یک بیماری شغلی محسوب میشود ( شاید مهمترین بیماری شغلی ) . عالئم بیماری تنگی نفس ( کوتاهی تنفس ) سرفه و افزایش خطر سرطان ریه به خصوص نوع مزوتلیوما هستند .خطر بروز سرطان در مردان سیگاری باز هم افزایش می یابد . خروسک یا کروپ ()Croup خروسک یا کروپ ( )Croupیا الرنگوتراکئوبرونشیت ( )laryngotracheobronchitisبه التهاب حلق ،نای ،برونشهای اصلی اطالق میشود .به علت تنگ بودن مجاری تنفسی در بچهها ریسک ابتال به انسداد مجاری هوایی به دلیل تورم والتهاب بیشتر است .الرنگوتراکئوبرونشیت در فصل پاییز و زمستان رخ میدهد و اغلب به فرم خفیف خود محدود شونده ،تظاهر مییابد .این بیماری معموًال در سنین ۶ماه تا ۳سال دیده میشود ولی در هر سنی میتواند رخ دهد این بیماری معموًال در اثر آلودگی ویروسی مجرای هوای فوقانی رخ میدهد .این عفونت موجب بروز التهاب در داخل گلو میگردد ،که منجر به مشکالت تنفسی و عالئمی مانند سرفه ,صدای خسخس و گرفتگی صدا میگردد .عالئم خروسک ممکن است خفیف ،متوسط و یا شدید باشد و معموًال در هنگام شب تشدید میشوند. سل ()Tuberculosis سل ( )Tuberculosisیک بیماری عفونی شایع ،و در بسیاری از موارد مرگبار است .این بیماری توسط گونههای « معمول طور به میکوباکتریا، مختلف مایکوباکتریوم توبرکلوزیس» ایجاد میشود .سل به طور معمول به ریهها حمله میکند ،اما بر قسمتهای دیگر بدن نیز میتواند تأثیر گذار باشد .وقتی افرادی که عفونت سلی فعال دارند سرفه ،عطسه ،و یا بزاق خود را از طریق هوا منتقل میکنند سل از طریق هوا پخش میشود.اغلب عفونتها بدون عالمت و پنهان هستند .اما معموًال از هر ده عفونت نهفته یک عفونت در نهایت پیشرفت کرده و به بیماری فعال تبدیل میشود .اگر سل درمان نشود ،بیش از ٪۵۰از افرادی که به آن آلوده میشوند را به کام مرگ فارنژیت Pharyngitis التهاب گلو یا فارنژیت ،به عنوان یک عالمت در بسیاری از بیماری های عفونی و التهابی دستگاه تنفس فوقانی دیده می شود .این عالمت بسیار شایع می باشد .بسیاری از عوامل ویروسی و باکتریال و حتی غیرعفونی باعث گلودرد می شوند .فارنژیت میتواند باعث ورم لوزه ها شود و گاه با تب و سرفه همراه است. سینه پهلو ،پنومونی ()Pneumonia سینه پهلو ،پنومونی ( )Pneumoniaیا ذاتالریه وضعیت التهابی ریه است که عمدتًا کیسههای میکروسکوپی هوا موسوم به آلوئولها را تحت تأثیر قرار میدهد.این بیماری معموًال در اثر عفونت ناشی از ویروس یا باکتری و گاهی نیز در اثر سایر میکروارگانیسمها ،برخی داروها و شرایط دیگر مانند بیماری خودایمنی رخ میدهد. عالئم شایع آن عبارتند از :سرفه ،درد قفسه سینه ،تب ،و اشکال در تنفس.ابزار تشخیصی آن شامل استفاده از اشعه ایکس و کشت خلط است .واکسنهایی برای جلوگیری از انواع خاصی از سینه پهلو در دسترس میباشد .درمان بستگی به علت زمینهای دارد .سینه پهلو باکتریایی با آنتیبیوتیک درمان میشود .اگر سینه پهلو شدید باشد، معموًال فرد مبتال در بیمارستان بستری میگردد.
پزشکی و سلامت • بیماریها • مراقبتهای بهداشتی
دانلود پاورپوینت آناتومی کلیه
55,000 تومان