دانلود پاورپوینت انبار و فرآیند کار در انبار

1 انبار و فرآیند کار در انبار مقدمه انبارداری یک خدمت اقتصادی است و عبارت از تهیه و نگهداری کاال به منظور عرضه به موقع آن یا گسترش دادن مدت عرضه آن است به نحوی که کاال برای مدت بیشتری قابل دسترس و مصرف باشد .در اقتصاد هر کشوری انبارداری ها حلقه هایی از زنجیره تولید ،انتقال ،توزیع و مصرف به شمار رفته و نقش اتصال و واس طه را درانتق ال ک اال از من اطق تولی د ب ه بازاره ای مص رف .وسپس توزیع محلی برعهده دارند درصد زیادی از سرمایه سازمان های بازرگانی و تولیدی را مواد اولیه و قطعات کاالهای ساخته شده و نیم ساخته تشکیل می دهد .لذا نگه داری و م راقبت دقی ق از آنه ا و برق راری ی ک نظ ام ص حیح اطالعاتی برای کنترل موجودی های انبار بسیار ضروری بوده و با بهبود وضع انبارداری می توان جلو زیان های ناشی از بی دقتی در .نگهداری کاال را گرفته و به میزان سود سازمان افزود تعریف انبار به محل و فضایی که یک یا چند نوع کاالی تجاری ، صنعتی ،مصرفی ،مواد اولیه یا فراورده های مختل ف نگه داری می ش ود « ،انب ار» گفت ه می شود .از ترکیب چند انبار یک «مخزن » (دپو ) ب ه وج ود می آی د .تع داد انباره ا و مخ ازن ه ر سازمان به نوع و کیفیت کاالها و نیازها و بزرگی س ازمان و ن یز ح دود تأثیرآنه ا در دس تیابی ب ه .هدف های مورد نظر بستگی دارد اهداف انبار هدف از تشکیل و ایجاد انبارها چه در سازمان ه ای دول تی و چ ه در س ازمان ه ای خصوص ی ،تهی ه ،س فارش دهی ،تحوی ل گیری و نگهداری و تحویل کاالهای مورد نیاز س ازمان اس ت .انب ارداری عب ارت اس ت از کلیه فعالیت های مربوط به تهیه و نگهداری و تحویل مواد و اقالم مورد نیاز سازمان در زمان مناسب و مدیریت انبارداری نیز برنامه ریزی و سازماندهی و هماهنگی و هدایت و .کنترل عملیات انبارداری است وظایف انبارها برنامه ریزی و مراقبت جهت حفظ مقدار موجودی هر یک از اقالم کااله ای م ورد نی از س ازمان در ش کل مطل وب .خود همکاری ومساعدت در خرید و تأمین و تهیه کاالها و کنترل و دریافت کاالهای خریداری شده نگهداری کاال در انبار به نحو صحیح و تسریع در امر تحویل .با رعایت مقررات و دستورالعمل های سازمان اج رای وظ ایف ف وق مط ابق ب ا اص ول و ض وابط ص حیح انب ارداری ،موجب ات تس ریع در انج ام ام ور س ازمان و تولید بی وقفه و مرغوب و صرفه جویی و کاهش هزینه های تولید را فراهم کرده و بنیه مالی سازمان را تقویت .می نماید اهمیت و مزایای سیستم صحیح انبارداری ایجاد یک سیستم صحیح انبارداری در سازمان مزایایی به شرح زیر :دارد با نظارت دقیق بر موجودی های انبار ،از افزایش بیش از اندازه و حد تعیین شده کاالها در انبار جلوگیری می شود و در نتیجه از ضرر و زیان های ناشی از تغییر .قیمت ها یا خرابی و فساد کاالها جلوگیری می شود دری افت ،اس تقرار ،حف اظت و در دس ترس ق رار دادن کاالها در انبار به طرز درست و به سرعت و آسانی انجام می پذیرد و نیازهای واحدها به موقع تأمین می .شود .از سفارشات اضافی و تکراری جلوگیری می گردد اطالعات مورد نیاز مدیران درزمینه میزان موجودی ها و مصارف کاالها در هر زمان به نحو احسن تأمین شده .و باعث تسهیل شمارش می گردد با خری د ب ه مق دار ص رفه اقتص ادی ،از راک د .شدن سرمایه جلوگیری به عمل می آید در نتیجه نگهداری و حفاظت صحیح ازکاالها ، .اتالف ضایعات وسرقت به حداقل می رسد باعث تس هیل عملی ات ش مارش و ص ورت ب رداری عملی از موج ودی ه ا و همچ نین تع یین ارزش موج ودی جنس در پای ان س ال .می گردد  :انواع انبارها :انبارها را به طرق مختلف تقسیم بندی می کنند از نظر نوع کاالهای نگهداری شده از نظر چگونگی و ماهیت عمل از نظر فیزیک یا شکل ساختمانی ()www.dockade.com از نظر نوع کاالهایی که در انبار نگهداری :می شود کاالها در بدو امر به شکل جامد ،مایع و گاز هستند و انبارداری هر یک به شیوه خاصی انجام می گیرد .عالوه بر شکل و حالت مواد ،شرایط و خصوصیات کاال در نوع انباری که برای نگهداری آن مورد نیاز است و تدابیری که به کار می رود ،در آن تأثیر دارد . :از این نظر ،انبارها به صورت زیر تقسیم بندی می شوند انبار کاالهای معمولی انبار مواد قابل اشتعال و انفجار انبار کاالهای فاسد شدنی انبار مواد شیمیایی و سمی انبار مواد فله ای  :انبار از نظر چگونگی نقش و ماهیت عمل با توجه به محل و موقعیت انبار ،نحوه ساختن انبار ، تأسیسات مورد نیاز ،تنوع کاالهایی که وارد انبار می ش وند ،م یزان ،حجم ی ا وزن م وادی ک ه در طی زمان معینی به انبار داخل یا از آن خارج می شود ، همچ نین م وقعیت انب ار در ارتب اط ب ا فع الیت ه ای اقتصادی جامعه ،انبارها به صورت زیر تقسیم بندی :کرده اند انبارهای گمرکی و ترانزیت انبارهای توریع کلی ومحلی انبارهای سازمان و کارخانه ها انبار از نظر فیزیکی یا شکل ساختمانی انبارهای پوشیده – چنین مکانی ازچهار طرف بسته و )1 دارای سقف ،دیوارها ،در و وسایل ایمنی واطف ای حریق کامل و ساختمان آن عمدتًا به صورت « سوله ».است انباره ای س ر پوش یده – این انب ار ب ه ص ورت باران داز )2 است و فقط سقف و عمدتًا سکو دارد .بدین ترتیب که اطراف آن باز و فاقد دیوار و حفاظ جانبی است و کااله ا را از بارن دگی و ت ابش مس تقیم ن ور خورش ید محافظت می کنند .معموًال کاالهایی که از کامیون یا قطار تخلیه می شوند به طور موقت در این انبارها .نگهداری و سپس به محل های دیگر حمل می گردند انبارهای باز یا انبار با فضای باز –این انبار به 3. شکل محوطه باز است ومعموًال برای نگهداری ماشین آالت و لوازم سنگین و نیز مواد ومصالح س اختمانی ( ک ه زی ر بارن دگی و ت ابش آفت اب آس یب نمی بینن د ) م ورد اس تفاده ق رار می .گیرد انبارهای چهار دیواری بدون سقف – این انبار به 4. ش کل چه ار دی واری اس ت و معم وًال ب رای نگهداری کاالهایی که می خواهند در دید مراجعه کنندگان به انبار قرار نگیرد مورد استفاده قرار .می گیرند  :انبارهای سازمان های تولیدی و صنعتی برای ب ه ک ارگیری سیس تم ص حیح انب ارداری ک اال الزم اس ت شناس ایی دقیقی از اقالم انبارها داشت .هر قلم کاالیی که در انبارها نگهداری می شود ،جزء یکی از موارد زیر است و هر سازمان بسته به نوع وظایف ،هدف ها و تولیدات خود یک یا چند نوع از انبارهای زیر را .داراست مواد اولیه و خام • کاالهای نیم ساخته یا کاالی در جریان ساخت • محصول یا کاالی ساخته شده • لوازم مصرفی و ملزومات مصرفی • اجناس خریداری شده برای فروش • لوازم و قطعات یدکی ماشین آالت • ابزار آالت و قالب ها • انبار ضایعات • انبارداری باید در سه مرحله انجام شود دریافت یا تحویل گرفتن کاال نگهداری و حفاظت اجناس و کاال در انبار ( انبار کردن ) صدور یا تحویل دادن اجناس و کاال به خارج از انبار :فرایند دریافت کاال جزء اول از مرحله اول انبارداری :شامل کنترل و بازرسی قبل از تحویل گرفتن قطعی اجن اس و ک اال توس ط انب اردار می باش د ک ه طب ق ض وابط و براس اس م دارک و در ش رایط خاص ی ص ورت می گ یرد ک ه در ه ر س ازمانی روش آن .تعیین و به موقع به اجرا گذاشته می شود جزء دوم از مرحله اول انبارداری :مربوط به عملیات صدور رسید انبار است که در مراحل بعدی انبارداری و حسابداری ازآن به عنوان سند انبار استفاده می شود .رسید انبار باید گویای کلیه مشخصات کمی و کیفی عمل انبارداری در .این مرحله باشد  :گردش کلی کار گردش کلی کار عبارت است از مشخص کردن چگونگی اجرای کارها و وظایف محوله به واحدهای درگیر در سیستم تدارک ،گردش عملیات و مراحل اساسی کار تهیه و تدارک کاال و عملکرد واحدهای مختلف در :سیستم تدارکات .گردش کلی کار عمومًا به ترتیب زیر است واحد متقاضی کاال پس از تشخیص لزوم دریافت کاال ،برگ در خواست کاال راتکمیل می کند و پس از تأیید آن توسط مسئول واحد مربوطه ( .کسب امضای مجاز) آن را به انبار می فرستد انباردار پس از بررسی و تأیید صحت امضای مجاز روی برگ درخواست کاال ،از طریق مراجعه به «کارت انبار » ،از میزان موجودی کاالی .درخواست شده اطالع حاصل می کند در ص ورتی ک ه از ک االی درخواس ت ش ده ب ه ان دازه ک افی موج ود باش د ، انباردار از طریق صدور «برگ حواله انبار » کاال را تحویل می دهد و پس از ثبت در کارت انبار ،یا ارسال یک نسخه برگ درخواست کاال و ب رگ حوال ه انب ار ،واح د حس ابداری ص نعتی(قیمت تم ام ش ده ) را در .جریان می گذارد در مواردی که کاال درانبار نباشد ( ،رسیدن کاال به نقطه سفارش ) ،و در صورت لزوم «برگ درخواست خرید» صادر می شود و به واحد تدارکات (خرید) ارسال .می گردد واحد تدارکات (خرید) مبلغ الزم برای خرید کاال را برآورد می کند (قیمت گذاری تقریبی ) و برای مشخص کردن وضع اعتبار ،آن را به واحد حسابداری بازرگانی ( .بودجه )می فرستد واح د حس ابداری بازرگ انی (بودج ه ) پس از تش خیص و تث بیت وض ع اعتب ار ،ب رگ .درخواست خرید را برای تصمیم گیری به کمیسیون مالی می فرستد با توجه به آیین نامه و شرایط خرید هر سازمان ،تصمیم گیری درباره تعیین اعتبار و اجرای عمل خرید توسط مقام صالحیتدار سازمان یا کمیسیون مربوطه ،انجام .می شود در صورت موافقت با خرید ،واحد حسابداری بازرگانی(بودجه ) پس از تأمین اعتبار، برگ درخواست خرید موافقت و اعتبار تأمین شده را به واحد تدارکات (خرید) .می فرستد در ص ورتی ک ه ب ا خری د ک اال م وافقت نش ود ،نتیج ه طی برگش ت نس خه دوم ب رگ درخواست خرید به انبار و از طریق انبار به اطالع واحد درخواست کننده می .رسد .این امر ممکن است مستقیمًا نیز به واحد درخواست کننده اعالم شود عملیات مقدماتی سفارش کاال براساس قوانین مربوطه در واحد .تدارکات (خرید ) اجرا و «برگ سفارش خرید» صادر می شود با توجه به مقررات مربوط به خرید و از جنبه سقف مبلغ خرید ( جزیی ،متوسط و عمده ) درباره خرید کاالها از داخل یا خارج .کشور ،تصمیم گیری الزم به عمل می آید واحد تدارکات(خرید ) ضمن اجرای عملیات خرید ،از طریق ارسال ی ک نس خه ب رگ س فارش خری د ،انب ار را در جری ان عملی ات .سفارش کاال قرار می دهد برگ سفارش خرید و کاالی خریداری شده از طرف مأمور خرید یا فروشنده (در صورتی که خرید به صورت مناقصه اجرا شود ) ،یا م أمور ت رخیص ک اال از گمرک ات (در ص ورت خری د از خ ارج .کشور ) به واحد انبار فرستاده می شود واح د انب ار پس از کن ترل کمی وکیفی ک اال ب ا ص دور «برگ رسید انبار »وصول کاال را به انبار اعالم می کند ؛ و به هنگام لزوم ،تحویل و تحول کاال درانبار با استفاده از «برگ صورت مجلس تحویل کاال» صورت می گیرد .سپس رسید انبار در کارت انبار عمل می .شود در صورتی که کاالی خریداری شده با مشخصات الزم در برگ سفارش خرید مطابقت نکند ،واحد انبار طی «برگ گزارش کاالی غیر قابل قبول » یا «برگ کاالی برگشتی » ،کاال را تأیید نمی کند و نتیجه را به اطالع واح د ت دارکات(خری د ) می رس اند ت ا آن واح د ب ه .منظور تعویض کاال اقدامات الزم را به عمل آورد واحد تدارکات (خرید ) پس از دریافت نسخه برگ رسید انبار مربوطه ، م دارک الزم از جمل ه « ب رگ صورتحس اب خری د » راتکمی ل و ب رای اجرای امور مربوطه به واحد حسابداری صنعتی ( قیمت تمام شده ) .می فرستند واحد حسابداری صنعتی (قیمت تمام شده ) پس از قیمت گذاری « برگ رسید انبار» براساس « برگ صورتحساب خرید » و ثبت در کارت های .مربوطه ،اسناد را به واحد حسابداری بازرگانی (بودجه) می فرستد واحد حسابداری بازرگانی (بودجه) پس از صدور سند حسابداری ،مراتب .را در دفاتر مربوطه ثبت می کند انباردار پس از ثبت مشخصات کاال در کارت انبار ،واحد درخواست کننده کاال را از جریان رسیدن کاال به انبار (برای مراجعه و دریافت ) آگاه می .سازد و در آخر برای خروج کاال از محوطه یا ساختمان از « برگ خروج کاال » .استفاده می شود مرحله دوم – مرحله نگهداری و حفاظت :اجناس و کاال در انبار (انبار کردن) انبار کردن یکی از مراحل مهم و با اهمیت مراحل انبارداری بشمار می رود. زیرا با انبار کردن کاال ،فرصت استفاده از کاال در زمان و مکان برای مصرف کننده فراهم می شود .به طوری که مصرف کننده ق ادر می گردد در یک زمان خاص و یا در یک مکان به خصوص ،آن کاال را به مقدار .مورد نیاز ،مورد استفاده قرار دهد ترتیب و روش مقرر در نگهداری و حفاظت اجناس و کاال در انبار براساس :مراحل زیر استوار می گردد که عبارتند از الف – تعیین محل قرار دادن کاال در انبار ( راهرو ،ردیف ،قفسه ،طبقه) ب -چیدن و انبار کردن کاال ج – تهیه کارت شناسایی کاال و نصب آن بر روی اجناس و کاال در انبار د – نگهداری و حفاظت کاال در انبار ()www.dockade.com  :تعیین محل قرار دادن کاال در انبار این امکان وجود دارد اجناس مشابه ای در یک موسسه قابلیت جایگزینی با یکدیگر را داشته باشند .بنابراین انباردار می بایست در خصوص تعیین محل مناسب برای استقرار این نوع اجناس به گونه ای عمل کند که ارتباط انواع آنها با یکدیگر برقرار شود تا در صورت نیاز به هریک از آنها ، امکان دسترسی به کاالی مورد نظر به سهولت مقدور گردد .انباردار با در کنار هم و یا نزدیک قرار دادن این اجناس ، ب اعث کوت اه ش دن مس افت ج ا ب ه ج ایی و حم ل ونق ل ، ک اهش خس تگی ،تس هیل در دسترس ی ب ه موق ع و ف راهم .سازی کاال در پاسخگویی به درخواست ها می گردد به همین دلیل ،محل قرار دادن کاال در انبار و انتخاب انبار باید با دقت وتأم ل بیش تری ص ورت گ یرد .ض من آنک ه نح وه چی دن و :انبار کردن کاال از اهمیت ویژه ای برخوردار است که شامل وضعیت انتخاب محل • نحوه قرار دادن کاال در انبار • استفاده مفید از بیشترین فضای داخل انبار • رعایت اصول طبقه بندی کاال • جلوگیری از تداخل شماره کاال واجناس • عدم آسیب رسانی به کاال • سهولت بیشتر در دسترسی و مهیاسازی کاال • سهولت در شمارش موجودی کاال • ()www.dockade.com عالوه بر موارد فوق عوامل دیگری نیز می توان د مح ل اس تقرارو ق رار دادن ک اال در :انبار را تحت تأثیر قرار دهند مح ل وم وقعیت و ش کل ظ اهری و ن وع ساختمان انبار امکانات و تجهیزات انبار خصوصیات فیزیکی کاال خصوصیات کیفی و شیمیایی کاال ()www.dockade.com :چیدن و انبارکردن کاال پس از اینکه برای کاال محل مناسب استقرار در نظر گرفته شد ، نس بت ب ه چی دن و انب ارکردن آن اق دام می ش ود .چی دن ص حیح ومنطقی کاال درانبارباعث ،افزایش کارآیی درپاسخگویی به درخواست ها • ،تسریع در شناسایی کاال • ،افزایش قابلیت دسترسی به اقالم موجود در انبار • ،استفاده بیشتر از فضای موجود در انبار • .و آسیب ندیدن آنها می شود • ()www.dockade.com چیدن و انبارکردن کاال انباشتن کاال بر روی یکدیگر چیدن کاال به ترتیب نظم و شماره کاال در روش اول کاالها بر روی یکدیگر و روی هم چیده و انباشته می شوند .اصوًال در این روش کااله ا و اجناس ی را می ت وان به صورت انبوه نگهداری کرد که نوع بسته بندی آن به صورت کارتن ،جعبه ،بشکه ،عدل ،صندوق و یا به صورت فله باشند . این نوع بسته بندی اجناس و کاال باعث می گردد از فضای انبار حداکثر استفاده شود ،و هزینه های انبارداری مقرون به صرفه .تر باشد ()www.dockade.com چیEدن کEاال بEه تEرتیب نظم و باید در محل هایی که انبار قابلیت کنار یکدیگر روش این کاال شماره قرار دادن انواع اجناس وکاال را دارد انجام شود .یکی از حالت هایی که چنین امکانی را فراهم می سازد ، وجود قفسه های مناسب برای استقرار و چیدن انواع کاال در انبار می باشد .وجود قفسه در انبار می تواند نظم و ت رتیب الزم را ب رای چی دن و تع یین م وقعیت اجناس و کاال فراهم سازد .هر موسسه ای بنا به ویژگی های اجناس و کاالی موجود در انبار خود ،روش طبقه بندی موجودیها را انتخاب می کند و ظرفیت کل انبار را جهت قفسه بندی و ایجاد فواصل بین قفسه ها (در نظ ر گرفتن راهروها) و تعداد طبق ات قفس ه های .مورد نیاز خود تعیین می نماید ()www.dockade.com روش های چیدن و کدگذاری کاال در :انبار روش چیدن کاال بر حسب مراحل انجام کار • روش چیدن کاال براساس حافظه روش شماره گذاری ساده با اعداد ترتیبی روش الفبایی(ترتیب حروف الفبایی نام کاال) روش تلفیقی حرف و عدد روش اعشاری یا دیویی روش نیمونیک روش کدگذاری بر اساس طبقه بندی کاال • • • • • • • ()www.dockade.com تهیه کارت شناسایی کاال و نصب آن بر اجناس درانبار پس از تعیین محل و استقرار اجناس و چیدن کاالها در انبار ،می بایس ت اق دام ب ه تهی ه ک ارت شناس ایی ک اال ک ه ح اوی اطالع ات مربوط به آن کاال یعنی نام و مشحصات کاال ،شماره کاال و هم چنین مکان آن کاال یعنی شماره راهرو ،ردیف ،قفسه و طبقات کرد .سپس هر کارت شناسایی کاال را در مقابل آن کاال و در طبقه مربوطه نصب و الصاق کرد و اطالعات مذکور را در دفتر راهنمای اجناس منعکس و درج نموده تا در مواقع پاسخگویی به درخواست کاال از سوی متقاضیان بتوان به آسانی به محل استقرار آن کاال در کارت شناسایی کاال .انبار دسترسی پیدا کرد نام ومشخصات کاال شماره کاال شماره راهرو شماره ردیف شماره قفسه شماره طبقه ()www.dockade.com مرحله سوم – مرحله صدور یا تحویل :دادن اجناس و کاال به خارج از انبار سومین و آخرین مرحله انبارداری ،رساندن اجناس و کاالی مورد تقاضای مصرف کنندگان یا خریداران کاالست که ن یز تحت ش رایطی و مبت نی ب ر م دارک و مجوزه ای الزم صورت می گیرد .هیچ کاال یا جنسی بدون صدور مدرک ( مانن د ب رگ درخواس ت ک اال از انب ار و ی ا حوال ه انب ار و نظایر آن ) وبدون داشتن امضاهای مجاز و تصویب فرد مسئول از انبار خارج نمی شود .همچنین مدارک و اسناد باید آن قدر کامل و روشن تنظیم گردند که قسمت ها و واح دهای ذیرب ط و ذینف ع در ی ک موسس ه بتوانن د آن را م ورد اس تفاده ق رار دهن د .درهرح ال ص دور ی ا تحوی ل اجناس و کاال از انبار بر دو اصل استوار می باشد و آنها :عبارتند از ()www.dockade.com صدور ی ا تحوی ل اجن اس و ک اال می بایس ت طب ق • مشخصات مندرج در برگ درخواست کاال از انبار و براساس ضوابط و مدارک مستدل و مستند که در یک موسسه تعیین شده است ،انجام شود .در این مرحل ه انب اردار می بایس ت پس از دری افت ب رگ درخواس ت ک اال از انب ار و مالحظ ه کلی ه مندرجات آن و اطمینان از درستی مشخصات کاال ،شماره کاال و امضاهای مجاز آن ،دقیق ًا همان اجن اس و کاالی مورد نظر را ب ا توج ه به مق ادیر مورد نیاز قسمت متقاضی که برگ درخواست کاال .از انبار قید شده است تحویل دهد ()www.dockade.com موضوعی که انباردار باید در این مرحله بدان دقت کامل کند ،این است که مقادیر کاالی درخواست شده نباید با میزان کاالی تحویلی مغایرت داشته باشد .در هر حال ،انباردار می بایست در مرحله تحوی ل دادن ک اال ب ه قس مت متقاض ی و ب ا اف راد .مراجعه کننده به انبار دقت الزم را به عمل آورد ()www.dockade.com دومین اصل در مرحله تحویل دادن اجناس و کاال و خ روج آنه ا از انب ار این اس ت ک ه انب اردار می بایست نسبت به صدور حواله و یا دریافت رسید از تحویل گیرنده کاال و اجناس اقدام کند .رسید تحویل کاال (حواله انبار ) یکی از مدارک مستدل و مس تند ه ر انب ار در زم ان خ روج ک اال از انب ار محسوب می شود .حواله انبار مواد اولیه ،حواله انب ار قطع ات و ل وازم ی دکی ،حوال ه انب ار ک اال و سایر حواله انبارهای اجناسی که دارای انبارهای مخصوص به خود هستند از جمله اسناد و مدارک .مثبته انبار در یک موسسه محسوب می شوند ()www.dockade.com