دانلود پاورپوینت اندازه گیری، سنجش و ارزشیابی آموزشی

اندازه گیری ،سنجش و ارزشیابی آموزشی مقدمه : هدف از ارزیابی پیشرفت تحصیلی چیست؟ _1ارزی ابی از روش ت دریس معلم و م وفقیت آموزشی وی _2ارزی ابی محت وای آموزش ی کتب و من ابع آموزشی _3بررس ی س طح ی ادگیری و م یزان م وفقیت دانش آموزان در کسب مهارت های تحصیلی 1 فصل اول تعاریف و اصطالحات 1 تعریف اندازه گیری: « انداه گیری عبارت است از فرایندی که تعیین می کند یک شخص یا یک شی تا چه میزان از یک ویژگی برخوردار است ». « ِگی »1991 « اندازه گیری از کاربست ابزارهای پیشرفته و پیچیده الکترونیکی تا امتحانات مداد ،کاغذی کتبی ،مقیاس های درجه بندی و فهرست های وارسی را شامل می شود». « پین » 2003 2 تعریف آزمون: مقدمه: اندازه گیری یک فرایند است ،این فرایند نیاز به یک وسیله دارد که به آن آزمون می گویند. آزمون وسیله ای است برای اندازه گیری صفات فیزیکی (جسمی) و روانی ،چون متخصصین اندازه گیری به ویژگی های روانی مورد نظر برای اندازه گیری دسترسی ندارند ناچار به اندازه گیری رفتارهایی که معرف ویژگی روانی است می پردازند. رفتار چون متنوع و فراوان است نمی توان به اندازه گیری همه آن ها دست یافت ،بنابراین نمونه ای از رفتار مورد بررسی قرار می گیرد. 3 تعریف: «‌آزمون وسیله یا روشی است نظام دار ( یا نظام مند) برای اندازه گیری نمونه ای از رفتار است» . « گرانالند ولین »1990 نیکتو ( )2001در تعریف اصطالح آزمون گفته است: « آزمون به عنوان یک ابزار با یک شیوه نظام دار مشاهده و توصیف ویژگی های دانش آموزان با یک مقیاس عددی یا یک طرح طبقه بندی را به کار می بندد تعریف می شود». 4 تعریف سنجش: « سMنجش یMک اصMطالح کلی اسMت و بMه صMورت فراینMدی تعریMف می شMود کMه بMرای ش آمMوزان ،برنامMه هMای درسMی ‏MطالعMات MمMورد MنیMاز MتصMمیمM MگMیری MدMربMاMره Mدان M گMردآMوری Mا M وMسیاست های آMموزMشب مورMد استفادMه قMرار می گMیرد.M « اگن و گاوچاک »2001 ونگلینز ( )1993در تعریف سنجش گفته است: « سنجش به یک تحلیل جامع و چند وجهی از عملکرد گفته می شود» .او همچنین در مقایسه سنجش و آزمون از قول کرانباخ نقل کرده است « :سنجش شامل استفاده از فنون مختلف است و تاکیدزیادی بر مشاهده عملکرد دارد»... سنجش نوعی تحلیل بالینی و پیش بینی عملکرد است در حالی که آزمون یک وسیله اندازه گیری است. 5 تعریف ارزشیابی: ارزشیابی به معنی تعیین ارزش و داوری کردن است. « ارزشیابی به یک فرآیند نظام دار برای جمع آوری ،تحلیل و تفسیر اطالعات گفته می شود به این منظور که تعیین کند آیا هدف های مورد نظر تحقق یافته اند یا در حال تحقق یافتن هستند و به چه میزانی؟» « ِگی»1991 یکی از ویژگی های مهم ارزشیابی تعیین کیفیت است. تعریف کیفیت ( :در ارزشیابی پیشرفت تحصیلی) « کیفیت عبارتسMت از دانش‌ ،مهMارت هMا و توانMایی هMایی کMه از دانش آموزان پس از آموزش انتظار می رود». « نیکتو» 2001 مثMال :تعMیین کیفیت افMراد در یMک مسMابقه مقالMه نویسMی یMا مMرور نوشMته هMای دانش آموز و مرور نمره های وی 6 عالوه بر ارزشیابی پیشرفت درسی دانش آموزان ،ارزشیابی با موضوع های دیگری سرو کار دارد. مثال :عملکرد معلمان و مدیران ،روش های آموزشی ،برنامه های درسی دوره های آموزشی ،مواد آموزشی ،پروژه های آموزشی و سازمان های آموزشی. یک ارزشیاب ،ابتدا هدف های کلی برنامه درسی را مشخص می کند و سپس میزان تحقق آن ها را بررسی می کند. ورتن و سندرز ( )1987دو تن از صاحب نظران حوزه ارزشیابی آموزش گفته اند: « در آموزش و پرورش ،ارزشیابی به یک فعالیت رسمی گفته می شود که برای تعیین کیفیت ،اثربخشی یا ارزش یک برنامه ،فرآورده پروژه ،فرآیند ،هدف یا برنامه درسی به اجرا در می آید». 7 مقایسه اندازه گیری ،آزمون ،سنجش و ارزشیابی با یکدیگر: ارزشیابی برای داوری درباره کیفیت موضوع است و ارزش اطالعات به دست آمده را بررسی می کند .که مستلزم تحلیل و تفسیر اطالعات جمع آوری شده است. اطالعات مورد نیاز ارزشیابی آموزشی که کمک اندازه گیری ( آزمون) و سنجش جمع آوری می شود. البته سنجش یک فرآیند مبتنی بر مشاهده عملکرد و شیرینی عملکرد است در حالی که ازمون یک وسیله اندازه گیری است. 8 فصل دوم مقیاس های اندازه گیری 9 تعریف و انواع مقیاس های اندازه گیری: بنا به تعریف: « مقیMاس مجموعMه ای عMدد ( یMا نمادهMای دیگMر) اسMت کMه ویMژگی هMای آن هMMا بMر M MویMژMگیM MهMایM MتجMربی MاشMMیاMیMی کMه MاMعMدMا Mد بMه MآMن MهMا MنسMبت Mداده می شMوند مMنطبMق اسMتM .»M « کMوهن و سورد لیک»2002 انواع مقیاس های اندازه گیری در چهار سطح دسته بندی شده است: اسمی ،ترتیبی ،فاصله ای ،نسبتی « استیونس»1951 11 مقیاس اسمی 1ـ اسم گذاری 2ـ طبقه بندی در این مقیاس از ارقام و اعداد برای اسم گذاری و تشخیص اشیاء و افراد استفاده می شود .بدون این که مفهوم ریاضی داشته باشند اعداد و ارقام برای طبقه بندی اشیاء و افراد استفاده می شود بدون این که مفهوم .ریاضی داشته باشند عملیات مجاز آماری: شمارش فراوانی و تعیین نما عملیات مجاز ریاضی: انجMام هیچ یMک از چهMار عمMل اصMلی جمMع ،تفریMق ،ضMرب و تقسMیم در این 12 مقیاس میسر نیست. مقیاس ترتیبی 1ـ دسته ای از افراد و اشیاء با توجه به یک صفت از بزرگ به کوچک (یا بالعکس) مرتب شده اند. 2ـ معلوم نیست هر یک از اشیاء چقدر از آن صفت را دارند. 3ـ و نیز مشخص نیست این اشیاء یا افراد از لحاظ صفت مورد اندازه گیری چقدر با هم فاصله دارند. « ناتالی »1978 عملیات مجاز آماری: شمارش فراوانی ،تعیین نما ،محاسبه میانه ،محاسبه درصدها و محاسبه ضریب همبستگی رتبه ای اسپیرمن عملیات مجاز ریاضی: هیچ یک از چهار عمل اصلی جمع ،تفریق ،ضرب و تقسیم 13 مقیاس فاصله ای 1ـ در آن رتبه اشیاء ( یا افراد) با توجه به یک صفت مشخص است. 2ـ معلوم است که اشیاء ( یا افراد) از لحاظ صفت مورد اندازه گیری چقدر از هم فاصله دارند 3ـ اما هیچ اطالعی از مقدار قدر مطلق مورد نظر برای هیچ یک از افراد در دست نیست « ناتالی »1978 عملیات مجاز آماری: محاسبه نما ،میانه ،میانگین ،انحراف معیار ،ضریب همبستگی رتبه ای اسپیرمن ،ضریب همبستگی گشتاوری پیرسون عملیات مجاز ریاضی: جمع و تفریق مجاز است ،ضرب و تقسیم مجاز نیست. 14 مقیاس نسبتی 1ـ در آن رتبه اشخاص با توجه به یک صفت معلوم است. 2ـ فاصله اشخاص معلوم است. 3ـ عالوه بر این ها فاصله حداقل یکی از اشخاص از یک صفر منطقی معلوم است. اندازه گیری طول ،وزن ،حجم و سایر صفات فیزیکی افراد با مقیاس نسبتی عملی است .اما اندازه گیری متغیرهای روانی و پرورشی با این مقیاس به ندرت میسر است. « ناتالی »1978 عملیات مجاز آماری و ریاضی: در این مقیاس همه عملیات آماری و ریاضی مجاز است. 15 مقیاس 1ـ مقیاس گسسته در این ن وع مقی اس ه ا مقیاس پیوسته متغ یر تنه ا 2ـمی توان د یکی از روش ه ای معین را ب ه خ ود اختص اص می دهد. وی ژگی مهم این ن وع مقی اس ه ا تس اوی واح د ه ای ان دازه گ یری اس ت.مانند 1 :و 2و 3 ( تع داد اف راد ک ه اعش ار پذیرنیست) برخالف مقیاس گسسته ،در مقیاس پیوسته متغیر می تواند در فاصله بین نقاط مقیاس هر تعداد ارزش را به خود اختصاص دهد.مانند: ،2/04 ،1/75 ،3/04و... حد واقعی اعداد :حد واقعی ارزش عددی یک متغیر پیوسته برابراست با آن عدد به اضافه یا منهای نصف واحد اندازه گیری (رونیون و هابر)1976 16 فصل سوم انواع آزمون های مورد استفاده در آموزش و پرورش 17 دسته بندی آزمون های مورد استفاده در آموزش و پرورش 2ـ آزمون های 1ـ آزمون های توانایی عاطفی 1ـ آزمون های توانایی: آزمون های توانایی آموخته ها ،استعدادها و مهارت های افراد را می سنجد: دسته ای از این آزمون ها توانیی های شناختی را می سنجد که برای فعالیت های ذهنی و فکری و تحصیلی کاربرد دارند. دسته ای دیگر توانایی های روان ـ حرکتی را می سنجد که برای فعالیت های صنعتی ،تربیت بدنی ،نظامی و . . .به کار می روند. ‏ویژگی مهم این آزمون ها این است که از آزمون شونده خواسته می شود حداکثر نمره ممکن را کسب کند. 18 انواع آزمون های توانایی 1ـ آزمون های استعداد: میزان توانایی فرد را برای کارهایی که باید انجام دهد می سنجد. 2ـ آزمون های پیشرفت تحصیلی: مهارتهای کسب شده فرد را اندازه گیری می کنند. آزمون های توانایی آزمون پیشرفت تحصیلی آزمون استعداد آزمون ریاضی آزمون فیزیک آزمون مهارت های فنی آزمون های هوش(استعداد کلی) آزمون استعداد ویژه استعداد ریاضی موسیقی استعداد استعداد فنی 19 ثورن دایک و هیگن ( )1979در کت اب مع روف خ ود ب ا عن وان ان دازه گیری و ارزشیابی در روان شناسی و آموزش و پرورش در رابطه با آزمون های استعداد و پیشرفت تحصیلی به گونه زیر نظر داده اند: « باید به خاطر داشت که همه آزمون های توانایی ،صرف نظر از ن امی ک ه دارن د توان ایی ه ای موج ود ف رد را ان دازه می گیرن د .م ا نمی توانیم مستقیما توانایی «ذاتی » یا « ارثی» کسی را اندازه گ یری ک نیم .آن چ ه را ک ه م ا می ت وانیم در ف رد ان دازه بگ یریم توان ایی او ب رای انج ام دادن اعم ال در زم ان ح ال اس ت .بن ابراین تم ایز بین آزم ون ه ای اس تعداد و پیش رفت تحص یلی ب ه قص د و منظوری مربوط می شود که نتایج ازمون برای آن قصد و منظور مود استفاده قرار » می گیرند ،نه به ماهیت یا محتوای آزمون 20 2ـ آزمون های عاطفی مقایسه آزمون های عاطفی آزمون های توانایی 1ـ توانMایی هMای فکMری و عملی افMراد را 1ـ ویMژگی هMای عMاطفی و شخصMیتی افراد را می سنجند. می کنند اندازه گیری 2ـ بMرای مقاصMد پیش بیMنی مMوفقیت هMای 2ـ بیشMت بMه امMور مشMاوره د حMل مسMایل تحصMیلی و شMغلی مMود اسMتفاده قMرار می روانی و تبیMتی و حرفMه ای کمMک می کنند. گیرند معایب شناختین عینی آزمون های که ببهساندازه این است ‏Mدازه وگMیری ابزارهMای ا ‏Mیاری از )1985 با وجMود این بMه قMول آیکن ( دقیق نیستند عMاMطفی داMرای وMیMژگی MهMای خMوبMاز جمMلMه رMوایی Mو پاMیMایی هسMتندMو می تMوان از این ابزارهMا بMرای انMدازه گMیری شخصMیت و سMایر ویMژگی هMای عاطفی استفاده کرد. 21 انواع آزمون های عاطفی آزمون شخصیت آزمون عالیق آزمون نگرش آزمون غیره آزمون های شخصیت: تعریف: شخصیت مجموعه ای از رفتارهای فرد د موقعیت های اجتماعی است(ایبل)1979 22 از شخصیت تعاف گوناگون شده و شامل ابعاد مختلفی می باشد از جمله :هوش ،پیشرفت ،قد و قامت ،وضع سالمتی ،کیفیت صدا ،وضع ظاهر و . . . آزمون های شخصیت به طور عمده اندازه گیری متغیرهای انگیزش مزاج ‏Motivation ‏Temperament سازگاری ‏Adjostment منش ‏Caracter 23 ابزارهای اندازه گیری شخصیت پرسشنامه گزارش شخصی پرسشنامه جامعه سنجی فنون مشاهده ای آزمون های فرافکن ( نظر شخصی نسبت به خود) ( نظر افراد دیگر نسبت به فرد) ( مشاهده رفتار فد در یک موقعیت) 2و 3ـ آزمون های عالقه و نگرش: شباهت ها: 1ـ هم عالقه و هم نگرش به دوست داشتن ها و دوست نداشتن های فرد اشاه می کند. 2ـ هر دو به انتخاب فرد درباره فعالیت ها و نهادهای اجتماعی و یا گوه ها ارتباط دارند. 3ـ هر دو شامل احساس های شخصی نسبت به امور هستند. 24 تفاوت عالقه و نگرش: عالقه به احساس یک فرد نسبت به فعالیت اشاره می کند درحالی که نگرش حاکی از احساس فرد نسبت به شی یا نهاد اجتملعی یا یک گروه است (مهرنز و لهمان .)1984 ابزار اندازه گیری: پرسشنامه عالئق و پرسشنامه نگرش 25 دسته بندی آزمون ها با توجه به چگونگی تهیه آن ها 1ـ آزمون های میزان شده های معلم ساخته توسط سازمان ها و نهاد های آموزشی برای ارزیابی و سنجش و پیشرفت گروه های بزرگ استفاده می .شود 2ـ آزمون آزمون هایی که معلم برای سنجش و ازیابی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان کالس .خود می گیرد استاندارد بودن یا میزان بودن آزمون ( کران باخ :)1990 به این صوت است که شیوه های اجا ،شیوه های مشاهده تجهیزات و مواد و قواعد نمره گذای تا آن اندازه تثبیت شده اندکه تا حد امکان د شرایط و زمان های مختلف نتایج 26 یکسان به دست آید. سه تفاوت آزمون های استاندارد ( میزان شده ) و معلم ساخته: 1ـ آزمون های میزان شده به زبان و تخصص بیشتری نیاز دارند چون برای گروه های زیاد و زبان های مختلف است‌،هزینه تخصص بیشتری می طلبد .محتوای درسی و مهارت نمونه گیری می شو‌،آزمون آزمایشی‌اجرا می شود‌،سوال ها تجزیه و تحلیل می شود و توسط متخصصان نوشته و ویرایش می شود. 2ـ از آن جا که آزمون های میزان شده برای استفاده در مناطق مختلف و دانش آموزان مناطق گوناگون تهیه می شود هدف های آموزشی را باید در این آزمون ها منظور کرد. 3ـ آزمون های میزان شده باید هنجار شوند در حالی که آزمون های معلم ساخته چنین نیازی ندارند. 27 موارد استفاده از آزمون های میزان شده و معلم ساخته 1ـ تصمیمات آموزشی مبوط به کم و کیف جریان آموزشی ⟸ آزمون های معلم ساخته 2ـ تصمیمات مربوط به ارتقای دانش آموزان و دانشجویان ⟸ آزمون های معلم ساخته 3ـ تصمیمات مربوط به مشاوره و اهنمایی ⟸ آزمون های میزان شده 4ـ تصمیمات بر مبنای مقایسه افراد و گروه ها ⟸ آزمون های میزان شده 5ـ تصمیمات مربوط به برنامه ریزی درسی ⟸ آزمون های میزان شده 6ـ تصمیمات در مورد ارزشیابی از میزان موفقیت مدارس مختلف ⟸ آزمون های میزان شده 28 پـــایـــان