دانلود پاورپوینت فرایند های رتبه بندی قشرهای اجتماعی

بنام خدا جلسه پنجم :فرایند های رتبه بندی قشرهای اجتماعی ‏ چون قشربندی اجتماعی ،پدیده ای همه جایی ( )ubiquition است و همه جوامع و زمانها را دربر می گیرد ،لذا می توان فرض کرد فرایندهای ایجاد و حفظ آن نیز همه جایی است . چهار فرایند عمده ایجاد و حفظ قشربندی اجتماعی عبارتند از : .1فرایند تمایز موقعیت های اجتماعی .2فرایند دسته بندی موقعیت های اجتماعی .3فرایند ارزیابی موقعیت های اجتماعی .4فرایند پاداش دهی به موقعیت های اجتماعی فرایند تمایز موقعیت های اجتماعی موقعیت های اجتماعی به طور عمده برحسب تعریف نقش ها (مسئولیت ها و تکالیف صاحب موقعیت ) ازهم متمایز می شوند بدون تمایز موقعیت ها (تعریف نقش ها و ایفاء درست آنها ) ،نظم اجتماعی و به تبع آن قشربندی اجتماعی دوام نمی آورد. شرایط اساسی برای تمایز موقعیت ها : تعریف روشن وظایف در هرموقعیت مشخص کردن حدود اختیارات و مسئولیت ها تعلیم و تربیت جهت تصدی موقعیت ها ضمانت ( )sanctionاجتماعی برای ایفاء نقش ها ضمانت درونی :احساس تقصیر /گناه/مالمت نفس ضمانت بیرونی :توبیخ قانونی /سرزنشدیگران و... فرایند دسته بندی موقعیت های اجتماعی موقعیتهای اجتماعی بر حسب تعریف نقش از هم قابل تفکیک هستند لذا شرایطی که در ایفاء نقش موثرند می توانند مالک دسته بندی ( )categorizingموقعیت ها نیز قراربگیرند مالک های عمده در ایفاء موثر نقش ها : .1صفات محولی یا انتسابی ( )ascribedمثل هوش و استعداد ،ظواهر و تواناییهای جسمی و.. .2صفات محققی یا اکتسابی ( )achievedمثل کسب دانش و مهارت ،تجربه ،دقت ، سرعت و ... .3فایده مندی ( )utilityیا کارکرد اجتماعی نقش مثل کارکرد امنیتی برای پلیس مالکهای ایفاء نقش ،مالک های احراز موقعیتند و معین می کنند که هر شخصی شایسته احراز کدام موقعیت است مالک های ایفاء نقش ،جنبه ارزش داورانه ندارند و برحسب ماهیت یا اقتضاء نقش تعریف می شوند و لذا نمی توان آنها مالک رتبه بندی ارزشی (کهتری/مهتری)موقعیت ها قرارداد ،اگرچه مالک های ایفاء نقش در تعیین سلسله مراتب موقعیت موثرند کنند اهمیت اجتماعی نقش ها و نهادها ،در سلسله مراتب موقعیتها موثراست. -مثال دریک جامعه مذهبی ،نقش ها و نهادهای مذهبی برتری پیدا می اهمیت اجتماعی نقش ها و نهادها اصلی یا فرعی تلقی کردن نقش ها و نهادها به نظام ارزشی جامعه مربوط است ساختارهای منفعت بویژه منافع گروههای مسلط در سلسلهمراتب نهاد دخیل است نهادهای و نقش های محوری جامعه را بر اساس چند مالک می توان از نهادهای فرعی تمییز داد : .1تعریف نقش ها دقیق است /ازسایر نقش ها متمایزاست .2آزادی نقش کم است .3روش های ارزیابی ایفاء نقش تعریف شده اند .4ضمانت های اجراء نقش به روشنی تعریف شده اند مثال :در جامعه ای که هویت شغلی مقدم بر هویت خانوادگی است ، تعریف و تفکیک وظایف شغلی ،مراقبت ها و نظارت های شعلی و همچنین ضمانت های شغلی بر موارد مشابه آن در خانواده دقیقتر اجراء می شود فرایند ارزیابی موقعیت های اجتماعی فرایند تعیین جایگاه هر موقعیت بر روی مقیاس ارزش های اجتماعی و... قضاوت ارزشی در باره موقعیت -مقیاس بهتر/بدتر ،عالی/پست ،باال/پائین ،مهتر/کهتر ابعاد ارزیابی موقعیت موضوع ارزیابی موقعیت سطوح ارزیابی موقعیت پیامدهای ارزیابی موقعیت ابعاد ارزیابی موقعیت اجتماعی .1حیثیت ( )prestigeموقعیت عزت و احترام ناشی از موقعیت /وجاهت اجتماعی موقعیت موقعیت هایی که احترام بیشتری را برمی انگیزند همانهایی هستند کهدر نظام سلسله مراتبی باالترند. .2ترجیح( )preferenceموقعیت تمایل به داشتن یا اشغال موقعیت /تمایل و ترجیح ذهنی یک موقعیت بردیگرموقعیت -تمییز ترجیح واقعی از خیالی .3محبوبیت ( )popularityموقعیت شهرت ،محبوبیت ،اعتنا /اقبال اجتماعی موقعیت /عالقه عمومی بهموقعیت ارزیابی موقعیت از لحاظ حیثیت و رجحان و محبوبیت ممکن است بایکدیگر همخوانی نداشته باشد مثال ممکن است فردی احترام یک شغل را باال بداند ولکن به دلیل دشواریدستیابی به آن ، شخصا شغل دیگری را ترجیح دهد یا موقعیت هایی هستند که احترام باالدارند لکن با اقبال اجتماعی روبرونیستند و یا بالعکس موضوع ارزیابی موقعیت ارزیابی نقش اجتماعی ارزش گذاری بر روی مالک های سه گانه ایفاء نقش (صفات محولیو محققی ایفاءکننده و کارکرد اجتماعی نقش ) -ارزیابی ارزشی نقش /ارزیابی شایستگی نسبی ارزیابی موقعیت اجتماعی کلی قضاوت کلی و ترکیبی در باره موقعیت فرد در نظام سلسله مراتبیجامعه موقعیت کلی فرد برحسب نتایج ارزیابی نقش های مختلف و پاداشهای ناشی از آن تعریف می گردد معیارهای مختلفی در تعیین برتری موقعیت کلی فرد در نظام سلسلهمراتبی جامعه دخالت دارند مثل مرد/زن ،شهری/روستایی ،باسواد /بیسواد ،شاغل/بیکار ، متاهل/مجرد و.... اهمیت نسبی معیارهای تعیین موقعیت کلی -توجه به دشواری سنجش موقعیت اجتماعی کلی سطوح ارزیابی موقعیت ارزیابی مطلق مقبولیت قانونی اخالقی نقش یا موقعیت یکی از لوازم دوام جامعه ،مقبولیت قانونی و اخالقی نقش ها وموقعیت هاست. این سطح از ارزیابی نیاز به مقایسه نقش ها و موقعیت هاندارد/مقبولیت مطلق ارزیابی نسبی مقبولیت اجتماعی نقش ها و موقعیت ها ارزیابی مقایسه ای ایفاء نقش اینکه آیا افراد نقش های اساسی خود را مثل سایر نقش ها به درستیاجراء می کنند ارزیابی نسبی نقش ها و موقعیت ها از لحاظ دریافت پاداش اجتماعی ارزیابی مقایسه ای نقش ها و موقعیت ها از لحاظ در یافت پاداشنکته :متناسب با سطوح ارزیابی موقعیت ،افراد نیز مورد ارزیابی قرارمی گیرند پیامدهای ارزیابی موقعیت سازگاری /ناسازگاری اجتماعی یگانگی /سازگاری :مثبت بودن ارزیابی به پذیرش هنجارهایاالگوهای رایج رفتاری جامعه منجرمی شود /همنوایی و مشارکت /فشارهنجاری مثبت بیگانگی /ناسازگاری :ارزیابی منفی موقعیت سبب انفعالاجتماعی (طرد و انزوا ،ترک مشارکت و )...یا فعالیت ضد اجتماعی(پرخاش و خشونت و ) ...می شود /فشارهنجاری منفی -نظریه انگ زنی() labling theory تثبیت /تغییر در موقعیت ؟ ارزیابی مشهود و مداوم از موقعیت فرد در صورت مثبت بودن ،غالبا سبب تثبیت او در موقعیت ودر صورت منفی بودن به خروج از موقعیت می انجامد ماندن در موقعیت تحقیر شده به عنوان یک سپردفاعی درمقابل جامعه ؟ فرایند پاداش دهی به موقعیت های اجتماعی پاداش و امتیاز موقعیت های اجتماعی در فرایند تمایز ،دسته بندی و ارزیابی تعریف و تعیین می شود رتبه هر موقعیت برحسب پاداش های اجتماعی دریافتی ،تعیین می شود پاداش ها و امتیازات اجتماعی به چهار دسته قابل تقسیم هستند : .1پاداش های اقتصادی یا ثروت مثل حقوق و مزایای مادی /درآمد و مالکیت .2پاداش سیاسی یا قدرت مثل اختیارات ،حق تصمیم گیری و امر و نهی /عزل و نصب تفکیک قدرت نقش (قدرت مورد نیاز برای ایفای درست نقش) از قدرتامتیاز نقش (امتیاز ناشی از ایفای درست نقش) .3پاداش فرهنگی یا معرفت مثل دسترسی به دانش و اطالعات .4پاداش اجتماعی یا منزلت مثل عزت ،احترام ،شهرت رابطه بین انواع پاداش اجتماعی موقعیت /همبستگی پایگاهی رابطه بین انواع پاداش اجتماعی موقعیت (همبستگی پایگاهی ) همبستگی ضعیف /ناسازگاری پایگاهی (status )inconsistency مثال پاداش منزلتی باال اما پاداش سیاسی و اقتصادی پائین باشد آثار اجتماعی و روانی ناسازگاری پایگاهی :در سطح اجتماعیباعث ازبین رفتن اثر تنظیمی پاداش ها و در سطح فردی باعث اضطراب ،ناکامی و احساس محرومیت می شود همبستگی متوسط بین پاداش ها -باعث انعطاف پذیری و کاهش سوگیری های اقتدارگرایانه می شود همبستگی قوی بین پاداش ها -تشدید نابرابری و قطبی شدن جامعه /افزایش تضاد