سایرسفر و گردشگریالهیات، دین و معنویت

دانلود پاورپوینت مسجد امیر چخماق یزد ( مسجد جامع نو )

بنام خدا مسجد امیر چخماق یزد ( مسجد جامع نو ) معرفی موقعيت مسجد امیر چخماق محلة امیر چقماق از جمله محالت معروف و قدیمی یزد می باشد که ازسمت شمال به محله سرباز ،ازجنوب به محله خواجه خضر ،از شرق به محله نظر كرده ،واز غرب به خيابان امام خميني محدود ميشود .مسجد مذكور كه در ضلع جنوبي ميدان امير چخماق واقع است وبنابر تاريخ يزد در خارج شهر قرار داشت وحتي در دوران سلطنت محمد شاه قاجار ـ كه حصار شهر تا آن زمان باقي بود ـ مسجد خارج از شهر بوده است . وجه تسميه نام اين محله در ابتدا محله دهوك بوده است كه پس از احداث مجموعه اميرچخماق توسط اميرچخماق شامي از حکام یزد در دوران تیموری ( شاهرخ ) وهمسر او ستی فاطمه ،به محله مير چخماق تغيير نام يافت . ًا مجموعه امير چخماق كه يكي از شاخص ترين مجموعه‌هاي تاريخي شهر يزد محسوب مي‌شود تقريب در وسط بافت قديمي شهر واقع شده و يكي از نقاط سوق الجيشي و مهم يزد محسوب مي‌شود .اين مجموعه با ارزش كه نقطه خيابان‌هاي اصلي شهر است شامل مسجد ،تكيه ،بقعه ستي فاطمه، بازارچه حاجي قنبر ،آب انبار ستي فاطمه ،نخل و آب انبار تكيه امير چخماق مي‌باشد .اين ميدان در عصر صفوي هم به همين نام شهرت داشت .در زمان شاه عباس برخي از اين آثار احياء شده است ،از جمله چهار سوقي بر روي كاروانسرا ساخته شده است .اوايل قرن سيزدهم هجري ميدان جلوي مسجد و سردر بازار تبديل به حسينيه شده‌است .البته آنچه مسلم است در آن زمان ،اين مكان نقش حسينيه را نداشته ،چون ساخت چنين فضاهايي از زمان صفويه به بعد در ايران رواج پيدا كرده است .در شرق ميدان ا مير چخماق ،بازاري به نام حاجي قنبر وجود دارد بعدها بر سردر بازار بناي زيبا و بلندي به اسلوب بناهاي موجود در تكيـه‌هاي يزد سـاخته شد .اين بنـاي عظيـم يكي از معـرف‌هاي شهر يزد است .مسجد امير چخماق كه در تاريخهاي يزد به نام مسجد جامع نو نيز خوانده شده است .اين مسجد در سال 841هـ.ق به پايان رسيد و از حيث زيبايي ،وسعت، اهميت و اعتبار بعد از مسجد جامع شهرقراردارد. سامانۀ کارکردی .1در طرف راهروی شمالی که از درب کریاس (ساختمان جلوي درب وروردي) مسجد به صحن وارد میشود. .2دراين مجموعه دو آب انبار به نام‌هاي ستي فاطمه و تكيه امير چخماق (آب انبار حاجي قنبر) وجود دارد كه آب انبار ستي فاطمه دركوچه شيخ اسداله در ضلع جنوبي ميدان امير چخماق قرار گرفته و مربوط به دوره صفويه است .در حالي كه آب انبار تكيه امير چخماق در حد فاصله تكيه و بازارچه حاجي قنبر واقع شده و احتماًال قدمت آن نيز به دوره صفويه مي‌رسد .اين آب انبار در حال حاضر به عنوان موزه آب مورد استفاده قرار مي‌گيرد. .3محراب صفه اصلي از كاشي معّر ق وبا طاقنماي مقرنس كاري است ودر وسط‌آن سنگ مرمر خوش تراشي به اندازه 15/1×38/2متر نصب است. .4غرفه دست چپ ايوان يك سنگ مرمر به اندازه 54×95سانتيمتر قرار دارد كه بر آن نقش قنديل ديده مي شود ودر چهار گوشه اش به خّط كوفي ((الله ،محمد ،علي )) تكرار شده است. .5در غرفه دست راست سنگ قبر محمد شفيع( متوفي 1037هجري) به اندازه 28 ×30سانتي متر نصب است .6گرمخانه دري چوبي دارد كه بردولنگه آن عبارت(( :الاله اال الله ،علي ولي الله حقًا حقا)) به خّط نسخ وميان دوكتيبه كنده كاري شده است . .7درب كوچكي كه روي آن تاريخ 973نوشته شده است در ضلع شمال شرقي مسجد دیده می شود. .8ورودي ديگري نيزدر ضلع شرقي و داخل‌كوچه مسجد اميرچقماق قراردارد كه نماي آن ازكاشي وبا آجرهاي لعابدار پوشيده شده است . .9اطراف ايوان بلند شبستان باكاشي سبز وقهوه اي بر روي زمينه سرمه اي نقوش اسليمي مخلوط كار شده است. .10بر روى در جلویى مسجد كه در مقابل میدان امیر چخماق است ،قطعه سنگى وجود دارد كه بر روى آن نوشته هایی با خط نسخ به چشم مى خورد. .11در شمال راهرویى كه به صحن مسجد منتهى مى شود نیز كاشى هاى معرق كارى شده زیبایى وجود دارد كه در پنجره ها و باالى درها خود نمایى مى كند. .12این مسجد دارای دو شبستان زمستانی و تابستانی است که در قسمت تابستانی آن (باالی محراب) بادگیر بسیار زیبایی واقع شده است. شبستان زمستانی مسجد در سوی داالن ورودی قرار دارد که نور آن با سنگ مرمر تامین می شود. .13بخشی از سردر ایوان مزین به کاشی معرق است و کتیبه هایی در کاشی های معرق از سمت راست و چپ وجود دارد. سامانۀ انسانی معرفی اقلیم منطقه گرم و خشک : از جمله خصوصیات بومی این منطقه عبارتند از : .1بافت متراکم و کامًال محصور ،کوچه های باریک و پوشیده با طاق .2 پالن فشرده و درونگرا .3 استفاده از مصالح با ظرفیت حرارتی باال ،دیوارهای قطور .4 طاقهای گنبدی شکل و قوسی شکل .5 ارتفاع اتاقها زیاد است. .6 وجود زیرزمین در خانه ها .7 استفاده از بادگیر برای خنک سازی ساختمان .8 بازشوهای کوچک .9 فرم ساختمان بهتر است در طول محور شرقی – غربی گسترش یابد. .10مناسبترین جهت استقرار ساختمان 15 – 30درجه شرقی است. اقلیم و نور مناطق بیابانی و گرم و خشک تابش مستقیم و شدید دارد اما بدالیل حرارتی از تابش مستقیم آفتاب جلوگیری می شود ،منبع اصلی نورپردازی در این مناطق انعکاس نوری است که از ساختمانهای مجاور دریافت می کنند .در اقلیم گرم و خشک باید از تابش مستقیم آفتاب به فضای داخلی جلوگیری کرد و نور منعکس شدة داخلی مفیدترین نورپردازی خواهد بود. سامانۀ کالبدی .1دردوسوی راهروي شمالي پنجره هايي پوشيده از كاشي معرق مشبك قرار گرفته است . .2بخشي از سردر ايوان مزّين به كاشي معّر ق است . .3محراب صحنه اصلی از کاشی معرق است با ساختمانی مقرنس کاری که در وسط آن سنگ مرمر بسیار خوشتراشی به اندازه 3/38 * 1/15متر نصب شده است که شکوه هنر کاشیکاری اسالمى -ایرانى را به نمایش می گذارد .این شکوه در گنبد مسجد امیر چخماق که با کاشی های سبز پوشیده شده است. .4در وسط مقرنس کاری یک گل مربع به اندازه 95 * 54سانتیمتر نصب است و در دست چپ ،یک سنگ مرمر به اندازه 30 * 28سانتیمتر نصب شده است. .5سر در شرقی مسجد دارای کتیبهای از کاشی معرق به خط ثلث محمد الحکیم است و جرزهای آن آجری رنگ میباشد. .6در طرف راهروی شمالی که از درب کریاس به صحن وارد میشود ،شبکههایی ظریف از کاشیهای معرق در پنجرهها نصب شدهاند. .7در‌دوطرف شبستان مسجد طاق نماهايي شبيه مسجد سرپلك وجود دارد،كه قسمت عقب آن‌به دو‌راهرو‌درطرفين منتهي مي‌شود. ي هاي شش ضلعي‌آبي رنگ زينت بخش ازاره شبستان گرديده ،محراب نيز بوسيله .8با توجه به اينكه كاش ‌ كاشي هاي معرق الجوردي ‌،طالئي و‌سفيد پوشيده شده است. .9نور داخل شبستان توسط‌چهارپنجره درسقف ورودي‌ود ‌و راهروي‌طرفين آن‌تأمين مي‌گردد. .10بدنۀ‌ ديواره‌ا از‌گچ‌سفيد و‌نماي‌ايوان‌ از‌كاشي وآجرهاي لعابدار به رنگ الجوردي وسبز پوشيده شده است. سامانۀ سازه ای یا ساختاری .1گنبد مسجد خمیده و ترکدار است با کاشی سبز رنگ کاشی شده و پیرامون آن نیز کتیبهای به خط کوفی قرار دارد. .2مسجد مير چخماق با كاشي‌هاي معرق و طاق‌هاي مقرنس اثري است كه از نظر مرتبه زيبايي بعد از مسجد جامع قراردارد و به مسجد جامع نو نيز معروف است. .3در دوران فتحعلي شاه قاجار ،توسط حاجي حسين عّطار بر شبستان مسجد تغييراتي صورت گرفت . .4اين مسجد داراي ايوان وسردر رفيع كه پيشخوان زيباي آن از شهرت بسزايي برخوردار است . .5وروديهاي مسجد با‌دوجهت شرقي وشمالي به ايوان بلند ختم مي گردد . .6در جلوي قسمت شرقي‌،كتيبه‌ي باشكوهي است كه به لحاظ هنرخطاطي اهميت بسزايي دارد وتاريخ ساخت مسجد در آن آمده است. .7شبستانهاي زمستاني مسجددر دو سوی داالن ورودي قرار داردكه نورآن باسنگ مرمرتأمين مي شود. همچنین مسجد مؤذنه مستطيل شكل آجري دارد كه بر و‌رودي ضلع شرقي مسجد مشرف مي باشد . انواع سبک های معماری .1بیزانس :بطور کلی هنر بیزانسی هنری است رسمی ،نیارشی ،باوقار ،نیرومند و نافذ ،انتزاعی و سمبولیسم ،خشک و بدون روح تحرک، متحدالشکل و یکنواخت و عمومًا آثارش جنبۀ مذهبی دارد و آموزشی و پندآموز است .هنر بیزانس هنری غیردنیوی ،غیرجسمانی و غیر واقع نما، مخالف بازنمایی شباهت ،مخالف طبیعت گرایی و نوآوری و فردیت پرستی است .نمونه :کلیسای ایاصوفیه – معمار :یوستینیانوس .2رومانسک :در این سبک معماری دارای ظرافت چندانی نیست .طاق ها در این دوره به شکل رومی ،دیوارها و پشت بندها ستبر و ضخیم و ستونها کلفت ،سرستونها مکعب شکل توپر شدند در نتیجه بناها سنگین تر از قبل شدند .برج ناقوسهای جفت چهارگوش جدا از بنا بودند .پنجره ها همچنان کوچک بودند در عوض از پنجره های سقفی استفاده می شد ،فضاهای داخلی به فضایی مرکب از چند فضای کوچکتر که تابع نظم صریح و روشن بودند تبدیل شدند .فضای محراب گسترده تر شد و تعدادشان افزایش یافت ،دیواره ها لخت و بی تزئین بود و تزئین کنندۀ آنها پرده های گران قیمت شدند .از موزائیک کاری استفاده نمی شد .از پیکر تراشی و نقش برجسته استفاده می شد .جبهه های خارجی برای اولین بار مورد توجه قرار گرفت و ساختمانها سنگی شدند و ارتفاع بنا بیشتر شد .نمونه :کلیسای اشیا یروسان آمبرجو -سبک لومباردی ،کلیسای سنت ایتن -سبک نرماندی، کلیسای سن میناتوآل فونته و کلیسای پیزا – سبک توسکان ،کلیسای سن پیرانگوم – سبک آکتین ،کلیسای سن سزنن – سبک کلونی -بورگونی. .3گوتیک :شاخص سبک گوتیک در معماری تزئینات بسیار و تعداد پنجره های دایره ای شکل با شیشه های رنگین که در نهایت نظر را به باال جلب می کند ( نماد چرخۀ زندگی ) ،گوتیک با گشایش وجوه خارجی با محیط ارتباط برقرار می کند ،پنجره های بزرگ در قسمت باالی بناها باعث نور شدید می شود و قسمت پائینی همچنان تاریک است در نتیجه گویی آسمان بر زمین آمده است .عوامل سازه ای ایستایی بر تزئین غالب هستند، استفاده از نقش برجسته و تزئین در خارج بناها به چشم می خورد .نمونه :کلیسای نتردام فرانسه ،کلیسای جامع آمین ،کلیسای سن مالکو ،کلیسای فلورانس توسط آرنولفردی کامبینو .4رنسانس :در این شیوه بسیاری از اصول و شیوه های باستانی مورد توجه و تقلید قرار گرفت .هنری غیر مذهبی و تجملی ،نظم سخت و روشنی در بنا حاکم بود،طرحها ساده و هماهنگ بود ،تعادل و خوانایی ،اکثر بناها متقارن ،استفاده از ستونهای داخلی توکار و قوس های نیم دایره و گچکاری. نمونه :ساخت گنبد کلیسای فلورانس و بیمارستان کودکان سرراهی و نمازخانۀ یاستی توسط فیلیپو برونلسکی ،کلیسای سان آندرئا و سان فرانچسکو و کاخ روچالی توسط باتیستا آلبرتی ،کلیسای ماریادالکونسوال توسط برامانته ،بازسازی کلیسای سن پیتر توسط میکل آنژ .5منریسم ( شیوه گرایی ) :در این هنر شیوه گرایان به ترسیم پیکرۀ آدمی توجه کردند ،به جای تعادل به دنبال ناپایداری بودند ،شیوه گرایی پیروی افراطی و غیرطبیعی از شیوه ای معین است .تنش و ابهام از مشخصات این سبک است ..از تاج قوسهای بزرگ برای قوس های کوچک و بالعکس بسیاراستفاده شد .در این دوره دیوارها نازک شدند و ویالسازی جایگزین کاخ سازی شد .مصالح مهم این دوره گچ بود. انواع سبک های معماری .6باروک :از خصوصیات این دوره عدم وضوح و اغوا ،نظم بسیار پیچیده ،صالبت ساختمانی جسمانیت ،فراخیالی ،ابهت و تجمل پروری است .پالنها نامتقارن ،از تناسبات طالیی کمتر بهره گرفته شد ،استفادۀ زیاد از پلۀ مارپیچ ،عدم تطابق فرم داخلی و خارجی بنا ،استفاده از پنجره های متعدد و پرکار در نما .نمونه :کلیسای سنت آندریال کوئیرینال و طراحی میدان سن پیترو توسط برنینی ،کلیسای کارلوآله کواتر و فونتانه توسط بورومینی ،موزۀ لوور ،کاخ ورسایی ،تاالر ضیافت وایتهال ،کلیسای سنت پل ،ساختمان شهرداری آمستردام. .7روکوکو :سبکی ریزنقش و شادی انگیز است ،به کارگیری بیش از پیش عدم تقارن در تزئینات ،طاقچه ها آیینه کاری شدندو اطرافشان تزئینات گل و گیاه بود .نمونه :تزئینات داخلی بنای مارلی ،معماری نمازخانۀ ورسای ،جایگاه خوانندگان نوتردام ،کاخ فردریک کبیر ،کاخ شون برون در وین، کلیسای قدیس یوحنا. .8کالسیسم نو ( نئوکالسیک ) :روش هنری که شالوده اش بر تعریف عقالنی و زیبایی شناختی می باشد .در معماری این دوره همه به پیروی از اصول پاالدیو پرداختند .نمونه :کلیسای سنت ژنویو فرانسه ،ساختمان پطرزبورگ ،بنای کاپیتون ،موزه آلتس ،کلیسای مادلن ،طاق نصرت اتول. .9رومانتیسم :کیفیت های عاطفی و تخیلی در هنر و زندگی مورد تأکید قرار می گیرند و همچون یک روش هنری متضاد با کالسیسم و رئالیسم دانسته می شود .نمونه :قصر فانت هیل ،ساختمان پارسمنت انگلستان ،تکمیل سنت شایل پاریس ،کلیسای جامع کولونی. .10رئالیسم یا واقع گرایی :بازنمایی واقعیت مورد توجه انسانها در زومان و مکان معین است .در این شیوه هنرمند از سطح ظواهر عینی فراتر رفته، حقایقی از روابط گوناگون و پویای انسانها با یکدیگر و با محیطشان را بیان می کند .رئالیسم بازنمایی واقعیت بدون رعایت زیبایی های قراردادی است. نمونه :کاخ کریستال لندن توسط جوزف پاکستون ،کتابخانه سنت ژنویو در پاریس ،برج ایفل توسط گوستاو ایفل ،پل معلق برکلین. .1 1ناتورالیسم یا طبیعت گرایی :در این هنر طبیعت بدان گونه که به نظر می آید بدون اعمال نظر و یا دخالت عواطف بازنمایی می شود. .12امپرسیونیسم یا شیوه دریافتگری :تبیین تجسمی از واقعیت مرئی ،دریافت بصری آنی از یک صحنه به خصوص منظره طبیعی ،تک ضربه های قلم مو بر روی بوم از ویژگی های بارز تصویرگری امپرسیونیسم است. .13نئو امپرسیونیسم :الهام از علم فیزیک در ترکیب رنگها و استفاده از لکه های رنگی خالص ،گذاردن رنگهای خالص در کنار هم .به این شیوۀ کار پوانتیلیسم ( نقطه گرایی )گویند. .14سمبلیسم :هنرمندان واقعیات را بصورت مستقیم یا به صورت نمادها ارائه می دهند و این نماد متضمن چیزی جز شناخت ذهنی از واقعیات نیست. در این شیوه عینیت را مردود شمردند و بر ذهنیت تأکید کردند. انواع سبک های معماری .15اکسپرسیونیسم :در اینگونه آثار هنرمند به منظور عواطف یا حاالت درونی دست به کژنمایی واقعیت می زند ،این هنر ،هنر بروز احساسات درونی هنرمند و هنر بهره وری از رنگ و فرم برای بروز حاالت ویژۀ روانی و عینیت بخشیدن به سوژۀ ذهنی است. .16فویسم :استفاده جسورانه از رنگهای ناب و خالص ،آزادسازی رنگ از کاربرد توصیفی محض و تأکید بر ارزش های تزئینی آن بود ،استفادۀ صبورانه از رنگهای تند و یکپارچه ،استفاده نکردن از قوانین مناظر و مرایا و دیگر بی توجهی نسبت به رنگ واقعی اشیاء در جهت هماهنگی رنگها برای ایجاد تأکید زیباشناسانه و هیجان انگیز کردن طرح نقاشی. .17کوبیسم :انقالبی ترین و نافذترین جنبش هنری ،کوبیسم ها تالش می کنند تا کلیت یک پدیده را در آن واحد در یک سطح دوبعدی عرضه کنند. .18پوریسم یا نابگری :در این شیوه رنگهای خفیف و هماهنگ را بطور تخت بر سطوح می گستردند. .19فوتوریسم یا آینده نگری :فوتوریسم معتقد بود باید خود را از بند مضامین به کار رفته و فرسوده رها ساخت. .20دادایسم :جنبش اعتراضی است علیه نهادها و ارزشهای مرسوم که حتی خود هنر را نیز به ریشخند گرفت. .21سورئالیزم یا فرا واقع گرایی :در این شیوه هنرمند می کوشد نیروی تخیل خود را زیر نظارت عقل و هدایت اراده بیرون آورده و از هر قید و بند منطقی اجتماعی رهایی بخشد. .2 2انتزاعی :شیوه ای از بیان تجسمی است که در آن هنرمند با بهره گیری از ذهنیت فردی و اجتناب از بازنمایی پدیده ها و اشکال واقعی اثر می آفریند. .23آپ آرت :هنرمندان در این سبک با استفاده از رنگ و سایه روشن حس عمق میدان ،حرکت و حجم را در آثار خود ایجاد کردند. .24فتورئالیزم :نوعی واقع نمایی اغراق آمیز ،رواج واقع نمایی اغراق آمیز در مجسمه سازی. .25معماری ارگانیک :منبع الهام :تلفیق طبیعت و ساختۀ دست بشر .نمونه :خانه آبشار .26معماری مدرن :منبع الهام :تکنولوژی .نمونه :ویال ساووا توسط لوکوربوزیه .27معماری های تک :منبع الهام :تکنولوژی .نمونه :مرکز پمپیدو توسط راجرز -پیانو .28معماری اکو تک :منبع الهام :محیط زیست تکنولوژی .نمونه :دفاتر درآمد داخل سرزمین .29معماری پست مدرن :منبع الهام :هویت انسان .نمونه :خانۀ مادر ونچوری توسط رابرت ونچوری .30معماری نئوکالسیک :منبع الهام :عصر کالسیک .نمونه :مجموعه مسکونی ریچموند توسط کوینلن تری .31معماری دیکانستراکشن :منبع الهام :چند معنایی .نمونه :مرکز هنری بصری وکسنر توسط پیتر آیزنمن .32معماری فولدینگ :منبع الهام :چند معنایی .نمونه :مرکز گردهمایی کلمبوس توسط پیتر آیزنمن .33معماری پیدایش کیهانی :منبع الهام :علم و فلسفۀ جدید .نمونه :موزۀ گوگنهایم در بیلبائو توسط فرانک گهری

55,000 تومان