بنام خدا معاینات سیستم عصبی آناتومی و فیزیولوژی: • اجزائ سیستم عصبی مرکزی شامل مغز و نخاع می باشد مغز brain : • حدود دو درصد کل بدن را تشکیل می دهد بطوریکه وزن آن در بالغین جوان بطور متوسط 1400و در افراد مسن حدود 1200گرم می باشد. • مغز به سه قسمت اصلی تقسیم می شود. مخ،ساقه مغز و مخچه طناب نخاعیSpinal cord - : • نخاع به صورت طناب سفید رنگی به طول 35 سانتی متر و ضخامت یک سانتی متر از طریق سوراخ مگنوم به بصل النخاع متصل می شود. معاینه سیستم عصبی: • سیستم عصبی را نمی توان بطور مستقیم معاینه کرد بلکه باید به صورت غیر مستقیم مورد بررسی قرار داد. • معاینه سیستم عصبی شامل مراحلی است که در زیر شرح داده می شود: مرحله :1بررسی وضعیت ذهنی Mental Status Examination• سطح هوشیاری: • یکی از ابزارهای خوب برای تعیین وضعیت هوشیاری بیمار استفاده از معیار اغمای گالسکو می باشد. • در این معیار سه بخش چشمی،کالمی و حرکتی مورد نمره گذاری قرار می گیرد و بر اساس نمره ای که بیمار می گیرد وضعیت هوشیاری وی تعیین می شود. باز کردن چشم • خودبخودی4-------------- • با صدا3------------------- • با درد2---------------------- • عدم واکنش1----------------- بهترین واکنش کالمی • آگاه است5---------------------------------- • گیج است4----------------------------------- • از لغات نامتناسب استفاده کند3-----------------. • صداهای نامفهوم2------------------------- • عدم واکنش1----------------------------- می بهترین واکنش حرکتی • از دستورات اطاعت می کند6-----------------. • درد را لوکالیزه می کند5----------------------. • با درد جاخالی می کند4-----------------------. • خم شدن با درد3-------------------------------- • راست شدن با درد2----------------------------- • عدم واکنش1----------------------------------- بیان توصیفی سطح هوشیاری: • (Confuseگیج) • عدم آگاهی به زمان و مکان وجود دارد و در اطاعت از دستور اشکال وجود دارد.بیمار ممکن است توهم نیز داشته باشد. • Lethargic • بیمار خواب آلود است و روند تکلم و سایر فرایندها کند می شود. • Obtundation • بیمار تقریبا به طور ثابت می خوابد اما به تحریک جواب می دهد و می تواند دستورات ساده را اجرا کند. • Stupor • بیمار فقط با تحریکات شدید و گاه دردناک جواب می دهد و واکنش کالمی وی قابل درک نیست. • Comatouse • بیمار به تحریکات محیطی پاسخ نمی دهد. • Light Coma • بیمار حرکت خودبخودی ندارد و خود را از تحریکات دردناک دور می کند.رفلکس های ساقه مغز سالم هستند. • Coma • بیمار در مقابل تحریکات دردناک بی هدف خود را حرکت می دهد • Deep Coma • بیمار به تحریکات جواب نمی دهد و رفلکس های ساقه مغز وجود ندارد آگاهی Orientation • آگاهی بیمار نسبت به زمان ،مکان و فرد بررسی شود.از طریق پرسش های زمانی،مکانی و فردی باید این آگاهی تعیین شود. حافظه Memory • در بررسی حافظه باید حافظه اخیر ،حافظه فوری و حافظه دور مورد بررسی قرار گیرد. • :Recent.Mامروز چه خورده اید؟ • :Immediate.Mپس از من این اعداد را تکرار کنید؟ • : Remote.Mتاریخ تولد شما چه وقت است؟ محاسبات Calculation • از طریق پرسش های محاسباتی باید توان محاسبه کردن در بیمار مورد بررسی قرار گیرد.مثال از بیمار می خواهیم 5تا 5تا از عدد صد کم کند و بگوید. بینش و قضاوت Insight & Judgment • آیا بیمار از بیماریش اطالع دارد و خود را بیمار می داند یا خیر؟همچنین از طریق پرسش های موقعیتی ، قضاوت بیمار بررسی میشود.اگر یک کیف پول بیابید چه می کنید؟ بررسی خلق و خوی Mood • باید بررسی شود آیا بیمار عواطف طبیعی دارد یا اینکه تحریک پذیر،عصبانی،مضطرب و یا سرخوش است؟ • آیا عاطفه با صحبت ها و محتوای فکر بیمار متناسب است؟ • آیا ارتباط کالمی با حاالت غیرکالمی هماهنگ بررسی تکلم بیمار • فردی که دارای عملکرد نرولوژیک نرمال می باشد می تواند از طریق تکلم و زبان نوشتاری ارتباط برقرار کند. • اشکال در عملکرد زبان ،آفازی نامیده می شود . مرحله :2 بررسی اعصاب کرانیال • بررسی عصب زوج (Iعصب بویایی): • بیمار چشمان خود را بسته و سپس هر یک از سوراخهای بینی جداگانه توسط بوهای آشنا بررسی می شود. • بررسی عصب زوج ( IIعصب بینایی) : • از طریق چارت اسنلن ،صفحات میدان بینایی و افتالموسکوپی و همچنین از طریق بررسی تشخیص رنگ ها عملکرد عصب زوج IIمورد بررسی قرار می گیرد. • بررسی عصب زوج ( IIIعصب حرکتی چشم): • برای بررسی این عصب باید حرکات چشم به داخل ،باال و پایین بررسی شود. • عصب زوج IIIهمچنین به عضله باال برنده پلک و عضالت عنبیه نیز عصب می دهد .لذا باید واکنش مردمک ها به نور و باز و بسته کردن پلک نیز بررسی شود. • بررسی عصب زوج ( IVعصب قرقره ای): • این عصب به عضله مایل فوقانی عصب می دهد و سبب حرکت چشم به داخل و پائین می شود .اشکال در این عصب سبب اختالل در پائین رفتن از پله ها می شود. • بررسی عصب زوج ( Vعصب سه قلو): • برای بررسی این عصب باید حس لمس و درد سطحی نواحی پیشانی،گونه ها،صورت قرینه و درد زبان باید بررسی شود. • بررسی عصب زوج ( VIعصب خارجی): • این عصب کره چشم را به خارج می برد لذا باید حرکات چشم به خارج را مورد بررسی قرار داد. • عصب زوج ( VIIعصب صورتی): • این عصب نیز دارای شاخه حسی و حرکتی است. • عصب فاسیال حسی چشایی دو سوم قدامی زبان را بعهده دارد. • همچنین حرکت عضالت حلقوی پلک ها،لب ها و عضالت پیشانی نیز بعهده عصب فاسیال می باشد. • عملکرد این عضالت از طریق سوت زدن ،فشردن دندانها بهم و بستن محکم چشم ها مورد بررسی قرار می گیرد • فلج عصب فاسیال ممکن است محیطی یا مرکزی باشد. • درصورت اختالل در نیمی از عضالت صورت (هم بخش فوقانی و هم بخش تحتانی )فلج از نوع محیطی است • در صورت گرفتاری عضالت تحتانی • عصب زوج (VIIIعصب شنوایی – تعادلی): • برای بررسی این عصب باید تست رینه و وبر و همچنین تست های تعادلی را مورد بررسی قرار داد. • عصب زوج ( IXعصب زبانی حلقی): • برای بررسی این عصب توانایی تمایز بین طعم شکر و نمک را در ثلث خلفی زبان بررسی می شود. • این عصب حس چشایی یک دوم تحتانی زبان و حس گلو و لوزه ها را بعهده دارد. • عصب زوج ( Xعصب واگ): • این عصب در انقباض حلق دخالت دارد لذا برای بررسی این عصب با استفاده از یک آبسالنگ روی زبان فشار آورده یا برای تحریک رفلکس gag انتهای حلق تحریک می شود. • به وجود هرگونه خشونت صدا توجه می شود.از بیمار می خواهیم که "آه" بگوید و حرکت قرینه زبان کوچک و کام نرم مشاهده می شود. • عصب زوج ( XIعصب فرعی): • برای بررسی این عصب مقاومت در چرخش سر و باال بردن شانه ها مورد بررسی قرار می گیرد و قدرت عضالت مربوطه تعیین می شود. • عصب زوج ( XIIIعصب زیر زبانی): • برای بررسی این عصب از بیمار می خواهیم زبان خود را خارج کند،وجود هرگونه انحراف و لرزش در زبان و مقاومت در برابر نیروی آبسالنگ مورد مشاهده و بررسی قرار می گیرد. مرحله :3بررسی سیستم حرکتی • برای بررسی سیستم حرکتی باید موارد زیر در نظر گرفته شود: قدرت عضالنی • تمام گروههای عضالت بزرگ اندام تحتانی و فوقانی باید مورد بررسی قرار گیرد.بدین صورت که از بیمار خواسته می شود که بدن خود را خالف جهت نیرویی که آزمایش کننده ایجاد می کند حرکت دهد. تون عضالنی • تون عضالنی با حرکات پاسیو دست و پا در محدوده حرکتی شان آزموده می شود.اگر حرکت دست و پا باعث افزایش تون عضله شود به راحتی می توان مقاومت،سفتی و حالت اسپاسم عضله را احساس کرد.اگر با حرکت دادن دست و پا تون عضله کاهش یابد حالت ضعف،سستی و نرمی عضله احساس می شود. • تون عضله مقدار مقاومتی است که هنگام حرکات غیرفعال اندامها حس می شود. حجم عضله • را نیز باید مورد بررسی قرار داد و در دوطرف بدن با هم مقایسه نمود.آیا عضالت بطور غیر طبیعی آتروفی دارند یا خیر. مرحله • :4بررسی عملکرد حسی: بررسی سیستم حسی شامل تست هایی برای حس المسه،درد سطحی ،لرزشی و حس موقعیت می باشد. • حس المسه با مالیدن یک تکه پنبه روی سطح قسمت های مختلف بررسی می شود. • حس درد سطحی نیز با استفاده از یک شیئی تیز بررسی می شود. • حس لرزش با استفاده از یک دیاپازون با فرکانس کم بررسی می شود.بطوریکه دسته دیاپازون پس از ارتعاش در مقابل یک زائده استخوانی قرار داده می شود.و حس لرزش بررسی می گردد. • برای بررسی حس موقعیت نیز در حالی که چشمهای بیمار بسته است اندامهای بیمارمثل انگشست شست پا در جهت های مختلف جابجا می شود و از بیمار خواسته می شود جهت جابجایی را مشخص کند. • یک تست برای بررسی توانایی حس قشر مغز،استریوگنوزیس است.به بیمار گفته می شود که با چشمان بسته اشیائ مختلف را که به او داده می شود شناسایی کند(تشخیص سکه یا کلید از طریق المسه) مرحله:5بررسی • رفلکس رفکس هایی که بطور معمول مورد بررسی قرار می گیرند رفلکس های حرکتی (رفلکس تاندونی عضله در سر،براکیورادیال،عضله سه سر،زانو و مچ پا) و رفلکس های سطحی (رفلکس های کف پایی و شکمی) می باشند. • برای بررسی رفلکس های حرکتی پس از پوزیشن دادن به اندام و آزاد نمودن با استفاده از چکش رفلکس بطور مستقیم به تاندون ضربه وارد می شود و واکنش حاصله مورد بررسی قرار می گیرد. ها • با استفاده از معیار زیر می توان واکنش حرکتی بیمار را نسبت به ضربه چکش رفلکس بررسی کرد: • صفر :فقدان پاسخ • یک :پاسخی که به زحمت قابل تشخیص است. • دو :پاسخ متوسط • سه :پاسخ خیلی سریع • چهار :رفلکس پرکار همراه با کلونوس(پاسخ مداوم،ریتم دار و سریع عضله) • برای بررسی بازتابهای پوستی شکم با استفاده از یک جسم تقریبا نوک تیز که به دیواره شکم یا داخل ران کشیده می شود انقباض غیرارادی عضالت شکم و رتراکسیون اسکروتوم مورد مشاهده قرار می گیرد. • برای بررسی رفلکس پوستی کف پایی نیز با استفاده از یک جسم نوک تیز که از پائین کف پا به طرف باال کشیده می شود حرکت انگشتان پا مورد بررسی قرار می گیرد که در حالت طبیعی باید در بزرگساالن و بچه های باالی دو سال سن به صورت خم شدن انگشتان به طرف پائین باشد.چنانچه به صورت باز شدن انگشتان و باال رفتن انگشت شست باشد غیر طبیعی است و به عنوان رفلکس بابنسکی ( )Babanskiتلقی می شود که داللت بر درگیری مسیرهای قشری – نخاعی در مرحله :6آزمونهای تعادلی مخچه • در بررسی عملکرد تعادلی مخچه باید طرز راه رفتن فرد و توانائی انجام حرکات هماهنگ مورد بررسی قرار گیرد.برای آزمون تعادل از بیمار می خواهیم پاهای خود را بهم بچسباند و چشم های خود را ببندد و مدتی به همین حالت بایستد سپس از وی می خواهیم چشمهای خود را باز کند و به صورت قدم پشت قدم (پاشنه یک پا به پنجه ی پای عقبی بچسبد)روی یک خط مستقیم حرکت کند.
سایر • پزشکی و سلامت • روانشناسی و روانپزشکی
دانلود پاورپوینت معاینات سیستم عصبی
60,000 تومان