ویژه دانشجویان روستا 1 فهرست را مطالعه کنید بسم الله الرحمن الرحیم استاد ارجمند :جناب آقای خلج دانشجو...... : اسفند 95 -1مطالعات اقلیم.................................. -1-1گرما و سرما (دما)........................ -1-1-1حداقل حداکثر دما....................... -1-2رطوبت...................................... -1-2-1میزان رطوبت.......................... -1 -1-2-1تاثیر دریا بر رطوبت.............. -1-2-1-2تاثیر جنگل بر رطوبت.............. -1-2-2رطوبت نسبی........................... نتیجه گیری........................................ فهرس ت نتیجه گیری........................................ -1-4بارش....................................... -1-4-1میزان بارش............................ -1-4-2جهت بارش............................. -1-4-2-1کج باران............................. نتیجه گیری....................................... -1-5تابش......................................... -1-5-1میزان تابش............................. -1-5-2جهت تابش............................... -1-5-3زاویه تابش.............................. نتیجه گیری........................................ -2مطالعات محیطی -4 ................................مطالعات کالبدی -2-1موقعیت زمین............................... -4-1فضاهای مورد نیاز....................... -2-2ابعاد زمین................................... -4-1-1دیاگرام.................................. -2-2-1هندسه زمین.............................. -4-2مساحت فضاها............................ -2-3دسترسی زمین.............................. -4-2-1فضاهای انسانی........................ -2-4همجواری ها................................ -4-2-2فضاهای خدماتی........................ -2-5دید و منظر.................................. -4-2-3فضاهای حیوانی........................ -2-6ایستایی....................................... -4-2-3-1فضای گاوها........................ -2-7پوشش زمین................................. -4-2-3-2فضای گوسفندان.................... -4-3مصالح مورد نیاز......................... -3مطالعات اجتماعی _ فرهنگی -4-4 ...............فرم و حجم بنا............................ -3-1معیشت..................................... -3-2اعضاخانواده_ درآمد..................... -3-3دام.......................................... -3-4آداب و رسوم.............................. نتیجه گیری کلی.................................. روستای دونه سر سرکال) (شهنه واقع روستای دونه در ناحیه خزری ایران ،استان مازندران ،شهرستان بابل، بخش گتاب قراردارد. از شمال به روستای شیرسوار ،جنوب به درزیکال آخوندبابا و بنگرکال ،شرق به باال سرست و میرکال و غرب به نوشیروانکال و آهنگرکال و قمیکال ،متصل است. -1مطالعات اقلیم • بطور کلی این منطقه کم وسعتترین منطقه اقلیمی ایرانست و دارای دو ناحیه است: .1ناحیه جلگهای :که بصورت نوار باریکی در امتداد دریا گسترش یافته است. .2ناحیه کوهستانی شمال رشته کوه البرز :که پوشیده از درختان جنگلی است .معتدل جلگهاى 1ـ آب و هواى در جلگههاى مركزى و غربى مازندران است. به علت نزديكى به دريا و رطوبت زياد ،ريزش باران فراوان و حدود 1200تا 1300 ميلىمتر مىباشد .وجود رطوبت ،اثر آلودگى مداوم هوا و محصور بودن بين كوه و دريا را كاسته و دماى هوا را معتدل نموده و به همين خاطر ،اختالف حداكثر و حداقل دما بسيار كم مىباشد. 2ـ آب و هواى كوهستانى اين آب و هوا بر دامنههاى شمالى و نواحى مرتفع البرز مسلط مىباشد كه در ارتفاعات بسيار بلند از نوع كوهستانى سرد و در ساير نقاط از نوع معتدل كوهستانى است .به علت فاصله از دريا نسبت به ناحيه جلگهاى رطوبت كمترى داشته و در نتيجه ميزان طبیعت استان مازندران تحت تأثیر عرض جغرافیایی ،ارتفاعات البرز، ارتفاع از سطح دریا ،دوری و نزدیکی به های، دریا ،وزش بادهای محلی و ناحی جابهجایی تودههای هوای شمالی و غربی و حتی پوشش متراکم جنگلی قرار دارد .به همین جهت و با وجود وسعت اندک( ،و برخالف تصور عموم که آب و هوای آن را یکسره معتدل میدانند) ،این ناحیه از تنوع آب و هوایی ویژهای برخوردار است. در مازندران شیب و ارتفاع زمین از ارتفاعات به سوی جلگه و به سمت دریای خزر کاهش مییابد .در محل تالقی جلگه و کوهپایههای شمالی البرز ،به علت شدت فرسایش و تراکم آبرفت ،قسمتی از ناهمواریهای قدیمی با رسوبات جدیدتر پوشیده شده و در بعضی نقاط به صورت تپه درآمده است .تحت تأثیر نسیم دریا و بادهای محلی ،در جلگههای سواحل جنوبی و شرقی دریای خزر ،تپههای ماسهای ساحلی تشکیل شده و سدی طبیعی و کم ارتفاع بین دریا و جلگه پدید هاند . آورد همچنین در قسمت شرقی جلگه مازندران رسوباتی ضخیم به صورت تپه ماهورهای نسبتًا مرتفع وجود دارد که حداکثر گسترش غربی آنها تا شهرهای بهشهر و نکا محدود میشود . -1-1گرما و سرما (دمای هـوا) نیمه دما حداکثر حداقل وشمالی در سال بین 10الی 17 حرارت 1-1-1درجه متوسط درجه سانتیگراد است. در حالیکه در نیمه جنوبی بین 18الی 20درجه است. متوسط حداقل دما در نیمه شمالی( ماه سرد سال "بهمن") از -1تا -10درجه سانتیگراد و حداکثر متوسط دمایی که در نیمه جنوبی ثبت شده بین 22 الی 24درجه است. در عین حال بیشترین دمای ثبت شده دریا در نواحی بندر اختالف کم درجه حرارت در طول شبانه روز به دلیل وجود رطوب تابستان روزها معموال بین 25تا 35 درجه سانتی گراد شبها بین 25 -20درجه سانتی زمستان گراد است . معموال زیر صفر تیر و گرمترین ماه های سال سردترین ماه های سال مرداد بهمن ماه -1-2رطوبت ميانگين رطوبت مطلق اين شهر از حداقل ۷تا حداكثر % ۱۰۰در نوسان بوده است. -1 -1-2میزان رطوبت رطوبت هوا از جنوب به شمال در منطقه میانی دریا و نیز از شرق به غرب در نواحی ساحلی افزایش میابد . بیشترین رطوبت کشور در سواحل دریای مازندران و خلیج فارس -1-2-1-1تاثیر دریا بر رطوبت ىباشد چه دريا عامل تعيينکننده رطوبت هواى يک ناحيه م ميزان رطـوبت هـوا در نقـاط مختلـف نسـبت بـه نـزديکى يـا دورى از دريا فرق مىکنـد ،هـر قـدر از کرانههـا دور شـويم مـيزان نم هـوا کمـتر مىشود و هم بهنوبـه خـود در دمـاى هواىمجـاور درياهـا مـؤثر اسـت چـه بـر اثـر وجـود نم گرمـاى سـخت تابسـتان و سـرماى شـديد زمسـتان تعـديل مىشود. ههـا بيش از ارتفاعـات اسـت چنانچـه قدرت جـذب رطـوبت هـوا در جلگ مقـدار رطوبـتى کـه هـوا در ارتفـاع ۲۰۰۰مـترى جـذب مىکنـد ۱/۲ مقـدارى اسـت کـه در کنـار دريـا و ۴/۱مقـدارى اسـت کـه در ارتفـاع -1-2-1-2تاثیر جنگل بر رطوبت جنگل در هر کشورى از عوامل تعديلکننده آب و هوا و جلب بخار آب و توليد باران مىباشد وجود مقدار زيادى درخت و نباتات در آب و هواى محل تأثير مىبخشد ،حد متوسط درجه حرارت در نقاط جنگلى تنزل مىکند و گرماى تابستان کمتر است .تأثير جنگل نه تنها از اين نظر است که مانع تابش نور آفتاب بر روى زمين همچنين مانع تشعشع حرارت مىشود بلکه جنگل چون مقدار زيادى رطوبت وارد هوا مىسازد اين رطوبت مقدارى از حرارت را جذب مىکند در نتيجه شدت گرما را کاهش مىدهد . -2 -1-2رطوبت نسبی بیشترین درصد ()%93 اسفند کمترین درصد ()%89 مهروآبان و ساعت 3صبح اردیبهشت و خرداد بیشترین میزان رطوبت ()%71 ساعت 9صبح اسفندوآذر کمترین میزان رطوبت ()%63 اردیبهشت بیشترین درصد ()%89 مهروآبان کمترین درصد ()%76 اردیبهشت ساعت 3ظهر هر چه دمای هوا افزایش یابد ،رطوبت نسبی کاهش پیدا مـی کنـد.بنابراین رطوبت نسبی قبل از طلوع خورشید که دمای حداقل نیز در آن محدوده زمانی اتفاق می افتـد، حـداکثر مقـدار را دارا بوده و حداقل رطوبت نسبی به هنگام وقوع حداکثر دمای شبانه روزی سنجش نم نسبی 3 رخ می دهد نوبت در روز انجام می گیرد متوسط 80 حداقل حداكثر 68 95 نتیجه گیری: • به علت رطوبت ،خانه از زمین فاصله داد و سوار بر پایه چوبی ست. ( پیلوت) • مناطقی که رطوبت بسیار زیاد دارند ،معموال زیرزمین ندارند و زیر زمین آنها روی سطح زمین بنا شده است(.سطح ایستابی باال-که برای این روستا صدق نمیکند) • به علت رطوبت ،حداکثر بازشو هارا داریم ،برای کوران و جریان هوا . نتیجه گیری: • رطوبت بر مصالح تاثیر بسیاری میگذارد .استفاده از مصالح ضد زنگ و مقاوم :چوب -آلومینیوم -بلوک بتنی- بتن و... • همچنین غالمگردش و برونگرا بودن خانه ها(بیشتر خانه های سنتی) بعلت همین رطوبت این اقلیم بوده و هست. • (امروزه با آمدن تکنولوژی و سیستم های رطوبتگیر و خنک کننده این امر ،کمرنگ شد) برونگرا -1-3باد -1-3-1میزان باد بیشترین باد از سمت جنوب منطقه میوزد .درحالیکه بیشترین سرعت 7،2 نات بوده. بادهای جنوبی بیشترین عدد را بخود اختصاص داده و سرعت این باد ها نیز عموما 5،4نات بوده. بیشترین بادها از سمت غرب به طرف منطقه بابل میوزد که در اسفند بیشترین سرعت وزش باد با 7،5نات مشاهده میشود. بطور کلی ساالنه نیز بادهای جنوبی با اختصاص %9،4بادها به خود ،بعنوان باد غالب محسوب شده و بادهای شمال غرب ،شرق و جنوب غرب نیز در دوره های بعدی میباشد. -1-3-2جهت باد ( 2نوع باد) باد مطلوب روزها از سمت شمال به جنوب و شبها از جنوب به شمال جهت دارد. باد نامطلوب همان بادهای غربی است که در زمستان از اقیانوس اطلس ،دریای مدیترانه و دریای سیاه عبور میکند و پس از ورود به ایران ،بارندگی های شدید و مداوم را ایجاد میکند. در تابستان قدرت باران زایی این بادها کاهش میابد و فقط رطوبت و هوای شرجی را افزایش میدهد که روز روستا غرب شب باد بیش تر از طرف مغرب و مشرق می وزد. بادهای شمال شرقی غالبا سرد و در تابستان موجب صافی هوا و در زمستان موجب بارش برف است. بادهای غربی عموما گرم و سبب بارندگی می شود بادهای جنوب شرقی ،معروف به بادکوه ،عموما از غروب تا صبح می وزد ،در تابستان هوا را معتدل و در زمستان سرد می کند. روستا -1-3-3شدت باد در بیشتر ماه های سال باد غالب جهت جنوب غرب دارد و از اواسط تیر تا شهریور باد غالب شمال غربی است.بادهای غالب درجه دو نیز با 45درجه اختالف نسبت به باد غالب عموما جهت شرقی یا غربی دارند . اردیبهشت و خرداد با میانگین سرعت 22متر بر ثانیه ، شدیدترین بادها و آذر ماه با میانگین 9متر برثانیه ،آرامترین بادهای منطقه را هدایت میکنند .بطور کلی میانگین سرعت باد از آبان رو به باالرفتن میکند و تا خرداد به اوج خود میرسد که این امر نشان تغییرات فصلی و تنظیم الگوی جریان بادها متناسب با حرکت خورشید است. انواع بادهای 1-3-4- محلی گیلـه بـاد دشت باد کوه بـاد دریا باد درفصل گرم سال ازسمت شرق به غرب می وزد ومعموالموجب ایجاد آسمانی صاف می شود ودرپی آن دریا نیز حالت سکون پیدا می کند . درفصل سردسال از سمت شرق به غرب می وزد . وزش آن معموال توأم با هوای متالطم و گرد و غباردار و نیز دریای مواج می شود . که دراثر سردشدن هوای کوهستان نسبت به منطقه جلگه ای و وزش آن ازسمت کوه به سمت دریا می شود .ایـن بـاد بیشـتر درشب ها می وزد . معموال در روزهـا دراثـر گـرم شـدن سـطح دشـت و نتیجه گیری: باد غرب که بادغالب است ،در نتیجه ضلع غرب ساختمان: دارای بازشو کم و کوچک(بهتر است نباشد) دارای سایبان یا ایوان های عریض که باد غرب را بشکند(.یا مشبک هایی با مصالح مقاوم در برابر بادهای غالب) پوشش گیاهی بلندتر و بیشتر . قرار دادن طویله یا انبار باد شمال و جنوب باد مطلوب است ،در نتیجه شرقی غربی طویل ه شرقی غربی نتیجه گیری: جهت باد نسبت به ساختمان نیز ممکن است در یکی از محدوده های موثر، نیمه موثر یا بی اثر قرار گیرد .اصوال هـر چـه زاویـه بین امتداد جهت باد و نمای مورد نظر کمتر باشد ،تاثیر باد مفروض بر آن نما کمتر خواهد بود. بهترین جهت گیری معابر و قطعات نسبت به جهت وزش باد غالـب منطقـه کـه از سمت شمال غربی به -1-4بارش -1-4-1میزان بارش باران میزان بارندگی شهرستان بابل بین 700-900میلی لیتر به طور کلی در مازندران ۲۰۰روز از سال هوای ابری یا بارانی است . میزان بارندگی در مازندران طی دوسال اخیر -1-4-2جهت بارش کج باران1-4-2-1- معموال در منطقه مازندران کج باران از سمت شمال غرب و غرب میبارد. به همین دلیل سقف های شیب دار به همین سمت کشیده شده. مازندران نتیجه گیری: بارندگی بسیار در این منطقه ،باعث شد از سقف های شیبدار چوبی یا سفالی( یا مصالحی که مقاوم در برابر باران مداوم هستند) یا در قدیم از مصالح سنتی مثل گالی پوش و...استفاده شود برای جلوگیری از کج باران غرب-شمال غرب، سقف سمت غرب را بیشتر گرفته با ایوان های عریض وبازشو ها به حداقل میرسانیم. -1-5تابش این منطقه در عرض جغرافیایی 37درجه شمالی است. فاصله خورشید تا زمین در نیمکره شمالی در تابستان کمتر از زمستان است و برای نیم کره شمالی که ما در آن هستیم خورشید در زمستان کمترین فاصله تا زمین و در تابستان بیشترین فاصله را دارد.اما علت اینکه در زمستان انرژی کمتری نسبت به تابستان به زمین میرسد، تابش خورشید به زمین در زمستان بصورت مایل و در تابستان عمودیست. زمست ان تابستا ن -1-5-1میزان تابش در فصل تابسـتان طـول روز 14ساعت بوده و طلوع آفتاب در ساعت 5صبح و غروب آن نیز در ساعت 7بعد از ظهر اتفاق میافتد. کوتاه ترین طول روز نیز در فصل زمستان است .که طلوع آفتاب ازساعت 7/30 صبح شروع شده و در ساعت 16/30نیز غروب میکند . در فصل زمستان طول روز به 9ساعت کاهش می یابد. -1-5-2جهت تابش از جنوب شرقی زمستان به جنوب غربی از شمال شرقی تابستان به شمال غربی -1-5-3زاویه تابش تابستا ن در تابستان عمودی در زمستان مایل در نتیجه ،سطح عمودی ساختمان .مورد تابش قرار میگیرد زمست ان نتیجه گیری: برای نورگیری بهتر از نور جنوب که مطلوب هست ،بهتر است اتاق خوابها و آشپزخانه و فضاهایی که روزانه بیشتر استفاده میشود ،در این بخش باشد. در مقابل نور غرب که نامطلوب هست، توصیه میشود فضاهایی که اصال بازشو ندارند مثل انباری یا سرویس (که تنها بازشو کوچک آن جهت تهویه و نورغیرمستقیم است) قرار گیرد . یا استفاده از سایبان -پوشش گیاهی- انبار پنجره یا جداره های مشبک استفاده کرد. سرویس هال آشپزخان ه اتاق نتیجه گیری: بهترین شکل گیری معابر و قطعات در روستای حمزه رضا در رابطه با دریافت انرژی خورشیدی به ترتیب اولویت به شرح -2مطالعات محیطی -2-1موقعیت زمین زمینی مسطع با %2شیب. -2-2ابعاد زمین -2-2-1هندسه زمین -2-3دسترسی زمین -2-4همجواری های زمین -2-5دید منظر -2-6ایستابی معموال درروستاهای بابل زیرزمین اجرا میشود .مگر آنکه بستگی به نوع خاک داشته باشد که از این کار صرف نظر شده و زیرزمین را باالتر یا روی زمیناحداث میکنند . علت :فاصله بیشتر از دریا در نتیجه رطوبت کمتر زیرزمین .سطح ایستابی پایین است -2-7پوشش زمین سمت غرب به علت نور و باد مزاحم درختان بلند قد کاشته شده. دارای درختان کوتاه قد(شمشاد و گل) و باغچه سیزیجات نزدیک آشپزخانه وجود دارد. و دارای چند درخت میوه مرکبات (پرتقال و نارنگی و نارنج) -3مطالعات اجتماعی و فرهنگی -3-1معیشت -3-2اعضا خانواده_ درآمد شغل پدر دیپلم تحصیالت درآمد کشاورز-دامدار 4.000.000 مادر دیپلم خانه دار-دامدار 200.000 پسربزر گ دبیرستانی آموزش کامپیوتر 100.000 دبستانی دختر کوچک -3-3دام 6راس گاو .هرگاو 30کیلو شیر کیلو30*6=180 10راس گوسفند هرگوسفند 200گرم .شیر گرم200*10=2000 درماه درماه صبح و شب صبح ها -3-4آداب و رسوم مراسم عید فطر مراسم عزاداری ماه محرم مردم روستا در ماه محرم به عزاداری و مراسم مذهبی مشغول بوده همچنین ماه رمضان را به بندگی و عبادت خداوند مشغول بوده و در روز عید فطر خـود را ملـزم به سنت های اسالمی برخی مردم این روستا حسینیه هایی دید و خانهبه کنارروز این میکنند برای خود بنا میدانند .در در امام حسین. صلههای عزاداری رحم، بازدید فامیل، نتیجه گیری کلی: با توجه به رسوم دیدو بازدید ،سالن پذیرایی را بزرگتر میگیریم . در نظر گرفتن فضایی برای پخت نذری( برای ماه محرم یا اعیاد) _در نتیجه بزرگتر گرفتن آشپزخانه و انباری آن. فضایی برای دام و فضایی برای شستشو و انباری علوفه و وسایل با توجه به شغل پدر ،انباری برای وسایل کشاورزی. -4مطالعات کالبدی -4-1فضاهای مورد نیاز فضاها ی انسان ی فضاها ی خدمات ی فضاها ی حیوان ی آشپزخانه نان پزی فضای نذری سرویس ها هال خصوصی سالن پذیرایی اتاقهای خواب حیاط انبار آشپزخانه انبار علوفه و دامی انبار وسایل کشاورزی طویله حیاط دام -4-1-1دیاگرام انبار آشپزخ انه آشپزخا نه اتاق والدین هال خصوص ی طویله انبار علوفه و دامی ورود ی دام حیا ط دام اتاق اتاق انبار کشاورز ی حیا ط پذیرای ی رختکن ورود ی سروی س -4-2مساحت فضاها -4-2-1فضای انسانی تعداد فضا آشپزخانه 1 سرویس ها 2 هال خصوصی 1 سالن پذیرایی 1 اتاقهای خواب 3 حیاط 1 مساحm ت -4-2-2فضای خدماتی تعداد فضا انبار آشپزخانه 1 انبار علوفه و دامی 1 انباروسایل کشاورزی 1 مساحm ت -4-2-3فضای حیوانی 7.5 تعداد فضا طویله 1 حیاط دام 1 مساحm ت 90 1.5 1.3 20 1.8 2.7 30 -4-2-3-1فضای گاوها طویله در جایی باید قرار گیرد که زیر نظر خانواده باشد(.دسترسی راحت اما عرصه ای کامال جدا) تفاوتی که بین اتاقک های زنجیردار و گاوداری وجوددارد: گاوداری معموال به طویله های مخصوص شیردوشی منحصر میشود .گاو در اتاقک زنجیردار به یک نقطه بسته میشود برای -4-2-3-2فضای گوسفندان آغل گوسفندان کوچک باید رو به شرق یا غرب باشد ،جای آنها باید خشک و تهویه خوب و نور طبیعی داشته باشد. کف آغل 60-50سانتیمتر زیرسطح زمین و در آغل20سانتیمترباالتر از سطح زمین است .تفاوت ارتفاع -80 60سانتیمتری بوسیله پسماندهای جمع شده طی4-3 ماه پرمیشود .طاقچه های غذاخوری میبایست قابل تنظیم -4-3مصالح مورد نیاز بطورکلی در این روستا: اسکلت بتنی آجرو آهن یا سنگ و آهن آجر و چوب یا سنگ و چوب بلوک سیمانی و چوب خشت و چوب تمام خشت و گل -1شالوده بتنی (در قدیم مصالحی چون چوب استفاده میشد) -2اسکلت بتنی (در قدیم از چوب استفاده میشد در این اقلیم و منطقه. -3بلوک سیمانی -4نما :چوب – آجر ( که در گذشته از چوب و خشت و کاه گل استفاده میشده) -4-4فرم و حجم بنا به علت باران بسیار سقف این مناطق (مازندران) شیبدار است وازفرم خانه های بیرون گرا تبعیت میکنند. که دور خانه ها معموال غالمگردشی بوده. فرم این اقلیم به صورت کشیده (شرقی غربی) شرقی غربی
معماری و عمران
روستا دونه سر (روستا 1)
89,000 تومان