مرکز فرهنگ ژان ماری تجیبائو اثر رنزو پیانو

مرکز فرهنگ ژان ماری تجیبائو اثر :رنزو پیانو یکی از زیباییه ای ب زرگ معم اری آن اس ت ک ه ه ر ب ار هم ه چ یز همانن د زن دگی جدی دی از ن و شروع می شود مانند کارگردانی ک ه در ح ال س اختن ی ک فیلم عاش قانه ی ا وس ترن ی ا پلیس ی اس ت معم ار ن یز در ه ر پ روژه خود را در برابر جهان جدیدی می بینند. رنزو پیانو  رنز و پیانو در سال 1937در جنوا استرالیا متولد شد .پیانو در مقام معمار های تک شروع بکار کرد و بعدها به عنوان معمار ارگانیک نشناخته شد و در نهایت به عنوان یک معمار مبتکر و خالق در فنون و روش های ساختمان سازی به شهرت رسید و هنوز هم به ترین نش ان و افتخ ار کاره ای او تالش و تحقیق مداوم برای یافتن افق های جدید معماری است که از طریق روش های جدید فضا سازی و با تأکید بر قدرت تفسیر و باز اندیشی در مورد نیازها و انتظارات انسان معاصر حاصل می شود .پیانو همیش ه تالش ک رده ،روش ه ا ومف اهیم س نتی درمورد جهت و نوه قرار گیرد ساختمان را مورد ب از اندیش ی ق رار ده د و ب ا اس تفاده از ش رایط و ق ابلیت ه ای ط بیعی اقلیم و محی ط اط راف س اختمان و ه دایت وی ژگی ه ای مطل وب آن ب ه داخ ل ،فض ایی خ وش آین د و س ازگار باش رایط طبیعی را در داخل ساختمان خلق نماید .  پی انو در اس کیس ه ایش ایج اد جری ان ه ا و اش عه ه ا در اطراف ساختمان و تعامل آنها با خورشید همیشه با مداد کمرنگ و شبز نشان می داد ،با این که پیانو یک بنا زاده است و با قوانین و اصول مقبول ساختمان سازی بخوبی آشناست ،اما همیشه تالش کرده تا افق ها و شیوه های جدید را جستجو کند تا پتانسیل های جدید مصالح را کشف و کیفیت و ازرش های انسانی صنعت گری را غنی کند . یکی از زیبایی های بزرگ معماری ،آن است که هر بار هم ه چ یز همانن د زن دگی جدی د از ن و ش روع می ش ود ، همانند کارگدانی که در حال ساختن یک فیلم عاشقانه یا ولسترین یا پلیسی است ،معمار نیز در هر پروژه خود را در برابر جهان جدید می بیند « .رنز و پیانو»  بجاهس تند این س ازه ه ای عظیم (ب ه ن ام کلب ه ) چشمگیرترین اجزای مرکز فرهنگی تجیبائر هستند که با هدف حفظ فرهنگ کاناک ساخته شده است . بر پیش رفتگی س احلیدر می ان خلیج ماگنت ا و م ردابی پوشیده از گیاه چندی ،در جزیره ی کالدونیای جدید در جن وب اقی انوس آرام ،ی ک ردی ف س ازه ی ب ومی شگفت انگیز از میان درختان سربرافراشته اندکه به یک اندازه ،هم کهن و باستانی به نظر می رسند و هم مدرن و مبروط به آینده با آنکه بی انازه بزرگ هستند ب ه س بد حص یری ش باهت دارن د و ب ا آنک ه از چ وب ساخته شده اند ،شبیه به تلسکوپهایی رادیویی به نظر می رس ند ،آنه ا هم ی ادآور فرهن گ ب ومی کان اک و مصنوعات و کلبه های بافته شده از موا گیاهب هستد و هم نم اد جنب ه ه ایی از تم دن پیش رفته ی بش ری و ابعاد کیهانی ،در حقیقت همه ی این تدااعیها درست و  مردم بومی کاناک در جزایر نیوکالدینا زندگی می کنند – در س ال 1991پی انو ج ایزه ای بین المللی را ب رای ساخت مرکز فرهنگ مردم کاناک از آن خود ساخت ، این مرک ز ن ام ژان م اری تجیب ائو از ره بران اس تقالل نیوکال دونیا نامگ ذاری ش ده اس ت ک ه در س ال 1989 بدست افراطیون کاناک کشته شده است ،پیانو طرح اولیه خود رابا یاری مردم بومی محل سامان بخشید ، از جمله کسانی که در ساخت این مرکز یاری رساندن بی وه جیب ائو ب وده اس ت ،پی انو قص د داش ت ت ا ط رح هایش باز تابی از فرهنگ و فضای طبیعی محیط باشد . بیانک ه خ د را مل زم ب ه اس تفاده مبت ذل از کلب ه ه ای بومیان کاناک سازد ،طرح پیانو در واقع مبتنی شد ب طرح روستاهای کاناک ،کلبه های دور و نزدیک موجود در آنها اما در اندازه های غول آسا .  بین دو کشور فرانسه و همسایه بر سر مالکیت این جزی ره اختالف بوج ود آم د و س رانجام این جزی ره ب ه فرانس ه تعل ق ی افت ،رئیس جمه ور فرانس ه ب ه منظور نشان دادن اینکه این جزی ره اص التًا ب ه فرانس ه تعل ق دارد . تص میم گ رفت ی ک مجموع ه ف رهنگی اح داث کن د ت ا آداب و رسوم مردم بومی آنجا را که معروف به کاناک بودن د ب ه تم ام جه ان نشان بدهد .  پروژه ی ژان ماری با طبیعت مانوس است یعنی بدون حضور نور خورشید که لطافت ساختارهای پوبی را باز می تابد و بدون صنوبر بلند و ستون مانند که معیاری برای ارتفاع پوسته های وسیع ساختمان محسوب می شود و بدوون بادی که از میان این عناصر می ورزد و انعطاف پذیری و استحکام پوب را یادآوری می کند .شناخت و درک کامل مکان و فضای خلق شده ،در این پروژه غیر ممکن می شود – محل قرار گیری پروژه را تاج جزیره انتخاب کردند .  منطقه تبلور یافته است .فرم سازه ای منتخب پیانو به خ وبی ق ادر اس ت ب ا الگوه ا و ش کل ه ا ،تکی ه گ اه ه ا ، بادبان ه ا ،وسایر عناصر سازه ای تلفیق شود .سازه این ساختمان ها دوالیه است و خأل بین جداره ها ،ابزاری ارزش مند ب رای خن ک ک ردن و تهوی ه ی فض ای داخلی محس وب می ش ود .ش بکه ای تنی ده ب ا ب افتی ظری ف ، پوس ته ی خ ارجی س اختمان ه ا را تش کیل می ده د و ب ا ارتعاش هایی متغییر که در قسمت های مختلف متفاوت اس ت ،این پوس ته ی خ ارجی س اختمان را پوی ا ت ر می کند . در اواق ع این مجموع ه ه نر پی انو در تب دیل ک ردن س ازه بومی به هاتک ( تک الیه ای )را بخوبی نشان می دهد. یکی از جلوه های اصلی این مجموعه قدرت اجرایی بکار رفته از نظر صنعت گری برای ساخت آنهاست که ریشه در تمدن و فرهنگ منطقه دارد .صنعت و مهارتهایی که به شکل شیوه های ساخته ممکن در این  جزیرۀ نیوکالدونیا امروزه سومین تدمین کنندۀ نیکل در دنیاس ت ،نیک ل را از مع ادن نزدی ک ب ه س طح استخراج می کنند ،مناظر کوهستانی را جنگلی این جزیره بسیار بکر و دست نخورده می باشد ،عمده دلی ل آن احترام خاص ی اس ت ک ه م ردم ب ومی ب رای ط بیعت قائلن د .و دیگ ری آنک ه کاناکه ا ب رای زن دگی کلبه های کوچکی داشتند که با چوب و مصالح ساخته و پس از فوت صاحبانشان تخریب و دوباره به چرخۀ طبیعت باز می گشت .  در این جزیره 5منطقه مقدس ب رای کاناکها وجود دارد که از خلق تا تجدید حیات می باشد .منطقه اول :اولین س نگ در می ان دریاچ ه ای از ن ییلوفر ق رار دارد ،نام اینسنگ دندان ه ا می باشد ،ک ه پس از زمین افتادن منجر به خلق مردم کاناک شده است . منطقه دوم :سنگ دوم در تراس های آبیاری شونده قرار دارد که در این محل کشاورزی به روش سنتی انجام می شود و محصوالتی مانند سیب زمینی هندی و در اطراف آن موز و نیشکر را بدست می آورند . منطق ه س وم :مح ل س کونت باس تانی کاناکه ا می باشد ،در این محل دو عنصر برای ساخت کلبه وجود دارد یکی سنگ و دیگری درختهای بلند نارگیل .  منطقه چهارم :جنگلی مقدس مختص روح و مرگ می باشد ،این محل منطق ۀ ممنوعه است در وسط جنگل که درخت برگ و سر سبزی به نام بانیان قرار دارد ،آن درخت ریشه های خود رو دارد که این نکته را بیان می کند ،پس از مرگ انسان به حیاتی دوباره می رسد و بدین ترتیب مرگی وجود نخواهد داشت . منطق ۀ پنجم :تجدید حیات نام دارد ،حفره ای در روی این سنگ قرار دارد که از درون حفره دیدی به سمت دریا داریم ،تجسم می کند روحشان پس از مرگ این نگاه را دنبال می کنند و پس از عبور از این حفره به دریایی که از آن زاده شدند بر می گردند .  نت ایج بدس ت آم ده ف وق الع اده ای قب ل از س اخت این مجموعه : نش ان دهن ده ی پاس خ مثبت پی انو اس ت ب رای ب ه نم ایش گذاشتن فرهنگ کاناک که در تمام منطقه ی نیوکالدونیا غالب است و نشان دهنده نیاز و عالقه شدید او به باز اندیشی و ب رانگیختن فرهن گ انس انی ب ه ط ور پیوس ته و ب ه ش کل ه ای مختلف است .این پروژه بیان کنده بینشی عمیق نسبت به امکانات و توانایی های معماری معاصر و چگونگی ترکیب ان با جزئی ات و ری زه ک اری ه ای تم دن و فرهن گ ب ومی منطقه اس ت ،همچ نین این پ روژه ق ادر اس ت عالوه ب ر تفک ری گم شده در زمان بازنده سازی اندیشه های کهن یک قوم برای ایج اد رابط ه ب ا محی ط ط بیعی ،فض ای اط رافش را ن یز ب ه خوبی به تصویر بکشاند .  ویژگی های سایت : - در یک طرف آب آرام ومطابق آن باد مطلوب و مالیم و در طرف دیگر آب خروشان و باد غالب را داریم . - وجود پوشش گیاهی که سازگار با نبالۀ جزیره است . - وجود خانه های کاناکی با مصالح بومی . این مجموعه به سه دسته تقسیم شده است که در دوسته ی آن سه تایی و دیگری چهارتایی است – عملکرد های آنها شامل سالن سمعی بصری – کتابخانه – کافه تریا – نمایشگاه – سالن اجتماعات – سالن رقص – آمفی تئاتر – موزه .  پیانوبرای جناغی های مورد نیاز ازیک پوب سخت آفرایقایی استفاده کرده اس ت ک ه آن هم پس از م دتی هوازدگی به رنگ خاکتری در می آید ، این جناغیه ا را لول ه ه ای افقی ف روالدی ب ه یک دیگر متص ل س اخته اند ،مرکز بنا تراسها و فضاهای بازی دارد که به عنوان محلی سرباز برای اجرا و نمایش بکار می آید .  پشتیهای بلند کلبه ها فضای اصلی مرکز را در گرفته و همانند سایر ساخته های کاناک ارتباط بصری بسیار نزدیکی با پوشش گیاهی اطراف وبویژه کاجهای بلند جزیره برقرار می کنند ،درمجموع ده کلبه در سه اندازۀ مختلف ساخته شد. که از دریا همانند سه دهکده به نظر می رسند ،برگترین آنها m28طول – m 5/13قطر دارند و طول کلبه های متوسط و کوچک به ترتیب 22و 18متر و قطرشان 11و 9متراست ،دور هر یک از این کلبه ها دو ردیف پره چوبی چند الیه قائم به شکل محیط دایره برپا شد ،پره های ردیف درونی مستقیم و بدون انحنا هستند و سقف را نگه می دارند ،هر چند خودشان از ارتفاع سقف باالتر رفته اند .پره های بیرونی در پائین بیش از باال شیب و انحنا دارند ،آنها فقط نگه دارنده ی صفحات کرکره مانند پیش ساخته ای متشکل از تیغه های چوبی هستند ،تعداد پره هابسته به قطر کلبه متفاوت است .  پره های چوبی چند الیه به شکل های مختلف با اتصاالت فوالدی محکم شدهاند ،چرا که کلبه ها در زمان توفانهای شدید در معرض فشار عظیمی قرار می گیرند – فاصله ی پره های درونی در همه ی کلبه ها یکسان است و از این رو می توان از عناصر و لوازم یکسانی برای پر کردن این فواصل سود برد ،مانند پنجره های ثابت و کرکره دار ،کرکره های مات از شیشهی لعابدار ،صفحات چوبی عایق صدا ،تاقچه ها و گنجه های کم عمق و قفسه های عمیق تر ،با آرایش مختلف این عناصر می توان فضاهایی با شفافیت و نورنماهای مختلف برای کاربردهای متنوع بدست آورد ،بیشترین شفافیت فضا در کافه تریا به چشم می خورد و کمترین در مرکز سمعی بصری – تهویه در همه ی کلبه ها به یک شکل انجام می شود ،تیغه های بیرونی فقط برای زیبایی طراحی نشده اند .بلکه فواصل نسبتًا زیاد آنها در سطوح پائینی امکان گذر باد را بصورت افقی فراهممی آورد .آرایش تمام پره ها و تیغه ها بر پایه ی شبیه سازی های کامپیوتری بادهای منطقه ای و آزمایش تونل باد انجام شده تا بهترین حالت برای شرایط آب و هوایی محل یافته شود .  )1 فضاهای چشم انداز حول مجتمع )2 سازه ها در وسط جنگل )3 مرکز فرهنگی در یک شبه جزیرۀ باریک و بلند که به داخل یک مرداب پیش می رود ،ساخته شده است سازه های چوبی بلند . )5 سازه ها که از پشت ساختمان گالری فراتر رفته اند . )6 ساختمان های کوتاه برای نمایش و آموزش ) 7 مرکز به عنوان فضایی دارای تسهیالت فرهنگی و آموزشی . )8 پروفیل خیره کننده مجتمع )9 فضای نمایش )10 پالن همکف .  مرک ز تجیب ائو ب رای چش مان مدرنیس ت غ ربی ممکن اس ت بیش تر احساسی و رمانتیک به نظر برسد تا خردورزی و عقالنی – پیانو شاید در این پ روژه بیش از تمام آثار خ ود در پیروی از شیوه های طراحی مبتنی بر بده بستان با محیط جسارت به خرج داده است ،در عین حال و ضمن استفاده ی ف راوان از سنت های فرهنگی منطقه ی کاناک ، فرم و ساخت هر جزء از ساختمان از منطقی کامًال امروزی برخوردار است ،حاصل کار ،بنایی است که احساسی بسیار عمیق را در ما بر می انگیزد ، .درهمان حال که عصر مدرن صنعتی را ترک می گوئیم در می یابیم که باید بیاموزیم نه فقط با زمین و محیط طبیعی ،بلکه با فرهنگهای مختلفی نیز همزیستی پیدا کنیم که پس از مدتها خاموشی و سرکوبی بوسیله ی دولتهای ملی بزرگتر یا قدرتهای استعماری همانند استعمار کالدونیای جدید بوسیله ی فرانسه اینک خواستار آن هستند که به رسمیت شناخته شوند .