نظریه ی آشوب در معماری

نظریه ی اشوب در معماری فرکتال نام دیگر معماری اشوب فرکتال است واژه فرکتال مشتق از واژه التینی فراکتوس –به معنی سنگی که به شکل نامنظم شکسته و خرد شده است فراکتال از واژه التین به معنای ”شکسته“ و – نابرار -گرفته شده است فراکتال در معماری • در مورد فراکتال و کاربرد آن در معماری و شهرسازی دو نظریه وجود دارد :گروه اول به هندسه فراکتالی و فضای آشوب و در پی آن معماری پرش کیهانی به عنوان موضوعی ارگانیک وکامًال طبیعی نگاه می کنند .با توجه به تعریف فراکتال و آشوب نمونه های بسیاری در معماری وجود دارد که با الهام گرفتن از فراکتال های طبیعی و اشکال خودمتشابه و استفاده از تناسبات و تکرار در مقیاس خرد و کالن شکل گرفته اند. • شباهت الگوی امواج متحدالمرکز حاصل از چکیدن یک قطره آب با گنبد مسجد رم فرکتال درطبیعت • در طبیعت نمونه های فراوانی از فرکتالها دیده می شود .درختان ,کوهها,رودها ,لبه سواحل دریا ,سرخس ها ,گل کلم ها اجسام فرکتال هستند .بخش کوچکی از درخت که شاخه باشد شباهت به کل درخت دارد .این مثال را می توان در مورد ابرها ,گل کلم ها ,صاعقه وسایر اجسام فرکتال عنوان نمود. • كوهها نمونه هايي از فركتال هاي طبيعی • نمونه اي از گسترش شهرها به صورت فركتال • نمونه هايي از ساخته هاي فركتالي انسان • بسیاری از عناصر مصنوع دست بشر نیز به صورت فرکتال می باشند .تراشههای سیلیکان ,منحنی نوسانات بازار بورس ,رشد وگسترش شهرها,مثلث سرپینسکی و… ويژگيهاي فركتال • اشUكال اقليدسUي بUا اسUتفاده از توابUع اشUيا و اشUكال فركتUال بUا فرآينUدهاي پويUا توليUد رآUينUدهاUيي UهسUتند كUهU Uدا UراUي حUافظUه ميبUUاشUنUد و Uر UفتUار UآنUهUا بUه ويUا U ،ف U مي‌شUوUند U .فرآUينUدهاي UپU U ر آنU UاشUيUاي UفUركتUال دUارايU UخاصUيUت خUود UمUاننUدUي UهسUتUندU.U U گذUشUتهUU UبسUتUگي UدUاUردU . Uعالوه بU U ­هUاي ك فUضUاي UمUحUدود UمحصUوUر شUدهU­UانUد ­U.مجUموUعه U طUوUل اينU UاUشUيا Uء Uبي­نUهUاUيت اUسUت­كه دU Uر UيU U عه‌هUايي UتشUكيل شUدUه UانUد UكUه UاUين UزيUرمجUموعه­هUا UشUامل UمجموUعه­هUاي فرUكتUال UاUز زUيرمUجUمو U ه­اند .U ‏UبزUرگUتر UهسUتند .UمجUددًاUاين Uمجموعه‌UهUUا از Uزيرمجموعه­هUاUي كوچكUتUري تشUكيل UشUد U ‏Uراي هاUيي Uدا U اUين UزيUر مجUمUوعه­هUUا نUيز UشUبيه مجمUوعه­هUاي بUزUرگUتUر هسUتنUد .چUنUين سUاختار U د در صUورتي­كه ظUرفUيت اطUالعUاتي اUشUياء اقليUدسUي بسUيار ظUرفUيت اطUالعUاتي زيUاد هسUتن U محدود و شامل اطالعات تكراري است . • مجموعUه هUاي فركتUال قUابليت توصUيف رياضUي بسUياري از اشUكال پيچيUده و بUه ظUاهر م در طUبيعت Uرا دارنUد ،بUه هميUن جهت مي تUوان هUندسUه فر UكتUال را UبيUان رياضUي از نUامنظ U است. غیرمنتظره فوقالعاده ‌ )1 دانس معماريو طبيعت )2تکامل هم‌زمان دارد. )3جایگزینی بهینه. )4دارای قوانین ساده می‌باشد. )5در شکل‌گیری فرم از تکرار استفاده می‌شود. )6دارای تنوع می‌باشد. )7سیستمی تو در تو است. رابطه فراکتال و معماري • مطالعه هندسه بايد به طراح کمک کند به درک بهتري از جريان جزئيات در پيرامون ما و جهان طبيعي دست يابد. • خصوصيت فراکتالي يک ترکيب معماري در تسلسل جالب جزئيات است .اين تسلسل براي حفظ جذابيت معماري الزم است .هنگامي که شخص به يک ساختمان نزديک و سپس به آن وارد مي شود هميشه بايد مقياس کوچکتر ديگري همراه با جزئيات جذاب وجود داشته باشد تا معناي کلي ترکيب را بيان کند که اين يک ايده فراکتال است. انسانها در روزگار قديم که در طبيعت مي زيستند و مانند انسان دوره مدرن ,با طبيعت بيگانه نبودند, معماريشان با نظم طبيعت بود .آنها به اين دليل که در طبيعت رشد ميافتند ,ضمير ناخودآگاهشان نيز با نظم طبيعت -يعني با نظم فراکتال -رشد ميافت ,در نتيجه مصنوعاتش نيز داراي نطم فراکتال مي بود. فراکتال در معماري معاصر • به دنبال بيگانگي انسان معاصر با طبيعت و دور شدن ساخته هايش از تشابه با ساختارهاي طبيعت ,معماران معاصر به دنبال نمود دادن ساختار فراکتال طبيعت در آثارشان هستند .هر چند که اين هنوز آغاز راه است ولي ارتباطي جديدي در زمينه طبيعت و معماري معاصر را نشان ميدهد. ارتباطي که انسان مدرن آن را فراموش کرده بود نمونه فرکتال موزه گوگنهایم • ازجمله معمارانی که اثاری به سبک فرکتال پدید اورد فرانک گری بود که بهترین نمونه کار وی در زمینه معماری فرکتال موزه جدید گوگنهایم در شهر بیلبائو اسپانیاست .حجم این موزه تمامًا از اشکال و سطوح مواج ساخته شده که به صورت الیه هایی بر روی هم قرار گرفته اند و جنس نما از ورق تیتانیوم بوده که باعث درخشندگی و شفافیت خاصی شده است .فرانک گری خود اظهار می دارد که شکل ساختمان را از باله های نهنگ الهام گرفته است. برج هرست از اثار نورمن فاستر برج ايفل از جمله نخستين بناهاي مدرن كه نمونه كامل از تكرار اشكال و خود همانندي و در يكالم فراكتال است. فركتال را در آثار نقاشاني چون جكسون پاالك و الري پونز مي بينيم هندسه فرکتال درگنبد شیخ لطف الله هندسه فرکتال ,بيان رياضي از معماري طبيعت است فراکتال در معماری اشکال فرکتال