پدیده ریز گرد ها ( گرد و غبار) در ایران

پدیده ریز گرد ها ( گرد و غبار) در ایران پدیده ریز گردها (گرد و غبار) در ایران ریز گردها مواد جامد بسیار ریزی هستند که در اثر باد و طوفان در هوا معلق می شوند .این مواد می توانن د مس افت ه ای ط والنی را طی کنن د و ب ا کم شدن سرعت باد ،براساس وزن مخصوص خود بتدریج رسوب نمایند. جنس ریزگرده ا می توان د از ذرات بس یار ریزرس ،سیلت ،شن ،نمک ها ،بقایای گیاهی ،مواد تولی دی از کارخان ه ه ا و ص نایع ،ی ا مخل وطی از آنه ا باشد. اکبر دوستداری -ناصر سپهری زیان ها :ریز گردها می توانند خسارات جبران ناپذیری وارد سازند خسارت ریز گردها تهدید سالمتی انسان و سایر جانداران خسارت به محصوالت زراعی، ،باغات مراتع و جنگل ها آلودگی محیط زیست آب ،خاک(، )هوا تعطیلی ،مدارس کارخانجات موسسات .......و خسارت به ،صنایع ،ماشین آالت ،کارخانجات تأسیسات ،زیربنائی ساختمان ها و ...... اکبر دوستداری -ناصر سپهری  :عامل اصلی و مستقیم ایجاد ریزگردها فرسایش :بادی خشکسالی از بین رفتن پوشش گیاهی کم آبی یا خشک شدن رودخانه ها دریاچه ها و باتالق ها اکبر دوستداری -ناصر سپهری عامل مهم تولید ریز گرد ها :کویر زائی(بیابان زائی) و گسترش کویرها و بیابان :ها ناشی از خشکسالی کاهش معنی دار نزوالت جوی در دوره های متوالی احداث بندها ،سدها و انحراف جریان آبها » از مسیر طبیعی خود بدون در نظر گرفتن شرایط اکوسیستم ها بهره برداری بی رویه در مسیرهای باالدست رودخانه ها اکبر دوستداری -ناصر سپهری ریز گردها چگونه تولید می شوند؟ :فرسایش خاک ... :بویژه فرسایش بادی ،در اثر خشکسالی و از بین رفتن پوشش :گیاهی چرای بی رویه فعالیت های انسانی فروپاشی ساختار( )خاک سطحی جنگل زدائی (قطع بیرویه ،درختان از بین بردن مراتع و ) ...تخریب مراتع اکبر دوستداری -ناصر سپهری ریزگرد یا گرد و غبار در ایران چرای بی رویه :موجب از بین رفتن و یا تخریب مراتع کاهش عملکرد مراتع تشدید اثر خشکسالی اکبر دوستداری -ناصر سپهری :منشاء ریزگردها در جنوب ایران کشورها ترکیه غیر( )مستقیم عراق )مستقیم( عربستان سعودی )مستقیم( کویت ، بحرین اردن ( مستقیم) ایران 20-15% اکبر دوستداری -ناصر سپهری ریشه یابی خشک شدن هورها و تشکیل بیابان در شمال عراق و تولید ریزگردها به سمت ایران ترکیه سد بر 14 روی رودخانه فرات سد بر 8 رودخانه دجله اکبر دوستداری -ناصر سپهری نقش ترکیه در تولید ریزگرد در ایران رودخانه های دجله و فرات شاهرگ های حیاتی عراق محسوب می شوند. یکی از برنامه های ترکیه همواره مهار آب رودخانه های فرات و دجله بوده است. جنگ های مختلف (جنگ ایران و عراق ،جنگ خلیج فارس).....، فرصت های مناسبی را برای ترکیه بوجود آورده اند تا برنامه های خود مبنی بر مهار هرچه بیشتر آب رودخانه های دجله و فرات را به اجرا در آورد. ظهور گروه های تروریستی و درگیر شدن دولت های سوریه و عراق در مبارزه با آنان ،فرصت دیگری برای ترکیه پیش آورده اکبر دوستداری -ناصر سپهری است تا بر این منابع آبی که نقش تعیین کننده ای در زندگی برخی از فعالیت های دولت ترکیه برای مهار آب رودخانه های دجله و فرات ( کاهش سهم سوریه و عراق از آب این رودخانه ها) تعدادی از بزرگ‌ترین طرح‌های سدسازی ترکیه بر روی رودخانه های دجله و فرات به اجرا گذاشته شده است. ترکیه نیاز خود را از آب رودخانه های دجله و فرات تأمین می کند ،آب باقیمانده به سوی سوریه و عراق سرازیر می‌شود.این کاهش شدید آب ورودی به عراق موجب خشک شدن باتالق ها(هورها) ( فاجعه زیست محیطی) و ایجاد شرایط برای تولید گرد و غبار و هجوم آن به ایران شده است. گفته می شود که ترکیه تاکنون ۱۴سد بر رودخانه فرات و ۸ سد و بر رودخانه دجله ساخته است .همچنین 19نیروگاه برق آبی بر روی این رودخانه ها ساخته است. اکبر دوستداری -ناصر سپهری کانون های ایجاد ریزگردها در جنوب ایران .1:کانون داخلی .2 کانون های خارجی کانون داخلی 15 :تا %20از ریزگردها از کویر ها و بیابان های یا باتالق های خشک شده داخلی بوجود می آیند .علت این امر را می توان در عوامل زیر دانست: کاهش ش دید ن زوالت ج وی و خشکس الی ه ای پی در پی و طوالنی مدت در سال های اخیر احداث سد ها در باالدست رودخانه های خوزستان و هدایت آب به مناطق دیگر خشک شدن تاالب ها و باتالق های داخلی در نتیجه احداث سدها و انحراف آب رودخانه های باالدست تخ ریب و ی ا ن ابودی پوش ش گی اهی منطق ه ( جن وب ای ران) بخصوص پوش ش گی اهی زاگرس .پوش ش جنگلی این ناحی ه در معرض نابودی است .این امر خود موجب کاهش نزوالت جوی و تشدید خشکسالی در جنوب ایران شده است. اکبر دوستداری -ناصر سپهریداخلی و فعالیت شرکت های نفت و گاز و سایر شرکت های کانون های خارجی تولید ریزگرد ها 2. : .2-1کشور عراق (کانون دوم) خشک شدن باتالق های یا هور ها در شمال عراق به علت کاهش آب رودخانه های دجله و فرات ناشی از مهار آب ها توسط ترکیه از بین رفتن پوش ش گی اهی در اثرجن گ و فع الیت های ناشی از آن. تسلط گروه های تروریستی بر بخشی از مهمترین منابع آب عراق (سدها) و بس تن دریچ ه این س دها ب رای فش ار ب ر دولت عراق(تشدید خشکسالی) اکبر دوستداری -ناصر سپهری فعالیت های مربوط به توسعه صنایع نفت و گاز و... کانون سوم تولید ریز گردهای 3. :وارده به ایران .1.3عربس تان س عودی :اطالع ات دقیقی از م یزان و ش دت آن در دس ت نمی باش د.ولی براساس گزارشات بویژه پایش های ماهواره ای بخش ی از ریزگرده ایئ ک ه ب ه خ اک ای ران وارد می شوند از سرزمین عربستان سعودی است .می توان آنرا بررسی نمود. .2.3اردن ،ک ویت و ...ک ه اطالع ات دقیقی از آن در دست نیست ولی می توان آنرا بررسی اکبر دوستداری -ناصر سپهری بیماری های مرتبط با ریزگردها ریزگر دها بیماری های قلبی- عروقی بیماری های تنفسی سرطان ها اکبر دوستداری -ناصر سپهری اثر ریزگردها روی کودکان کودکان نسبت به افراد بزرگسال بیشتر در معرض خطر قرار دارند.آنها اغلب اوقات بیشتری را نسبت به بزرگساالن در بیرون سپری می کنند به عالوه به دلیل اینکه جثه کوچکتری دارند نسبت باالتری از هوا را در مقایسه با بالغین تنفس می کنند(نزدیک به %50بیشتر برای هر واحد وزن بدن) ریزگردها تاثیر بسیار فراوان تری روی کودکان دارند اکبر دوستداری -ناصر سپهری هزینه های حاصل از ریزگردها ریزگردها اثرات مهمی روی سالمتی انسان ها دارد و باعث افزایش بیماری هایی چون امراض قلبی،تنفسی و سرطان ها می شود که عالوه بر کاهش کیفیت زندگی انسان ها ،باعث می شود جامعه نیز هزینه هایی متحمل شود.این هزینه ها به دو صورت مستقیم و غیر مستقیم است.به صورت مستقیم به دلیل خدمات بیمارستانی و دارویی است و به دلیل غیر مستقیم به دلیل تعطیلی ادارات و مدارس در روزهای آلوده یا کسالت نیروی فعال جامعه .و کاهش کیفیت خدمات انجام شده توسط آن ها می باشد اکبر دوستداری -ناصر سپهری روش هایی برای اجتناب از استنشاق ریزگردها گرده گل ها،گرد و غبار و ریزگردهای سمی در هوای داخل ساختمان ها موجود است که موجب بروز انواع آلرژی ها می گردد.بنابراین ضروری است که به کیفیت هوای داخل،توجه ویژه شود و تهویه هوا صورت پذیرد.همچنین هنگامیکه آلودگی هوای بیرون باالست آلودگی داخل هم زیاد می شود و نقش فیلترها پررنگتر می شود. ماسک ها کمک ویژه ای برای تنفس هوای تمیزتر به ویژه در محیط های شهرهای بزرگ می باشد. به وضعیت وسایل نقلیه شهری،ماشین های سنگین و کشتی ها توجه شود و قوانینی برای معاینه فنی آنها وضع شود. هنگامیکه وضعیت آالینده های PMبحرانی است بهتر است از فعالیت شدید اجتناب شود و مدت زمان کمتری در بیرون سپری شود. می توان هوای محیط زندگی را تمیز نگه داشت به طوریکه با ذخیره انرژی ،توجه به برچسب انرژی وسایل برقی،تعمیر موتور اتوموبیل های فرسوده و پیاده روی به جای استفاده از ماشین شخصی در روزهای عادی و همچنین کاهش استفاده از وسایل نقلیه، کاهش استفاده از شومینه و چوب ،اجتناب از سوزاندن برگ ها ،گیاهان و دیگر مواد در روزهایی که سطوح آالینده باالست به کیفیت هر چه بیشتر هوای خود کمک کنیم اکبر دوستداری -ناصر سپهری  :پیشنهادات بنا بر شواهد بحران ریز گردها کم کم به یک مشکل جدی برای کشور تبدیل می شود و الزم است برای آن چاره ای اندیشید :در این رابطه عامل بیش از 80درصد ریزگردها در جنوب ایران، کشورهای مانند ترکیه ،عراق ،عربستان سعودی ،کویت،یمن اردن و ...می باشند. لذا؛ .1بخش عمده ای از مشکل فرا ملی و در واقع منطقه ای است که الزم است با مذاکره با کشورهای درگیر موضوع به روش مسالمت آمیز حل شود. .2در صورت لزوم موضوع در سازمان های جهانی ذیربط مطرح گردد تا حقابه های کشورها از رودخانه ها مورد مناقشه تأمین شود (برای نجات تاالب های خشک شده شمال عراق) ... .3از طریق سازمان ها و موسسات بین المللی از کشورهای منشأ ریزگردها ،خواسته شود که اقدام عاجل و جدی برای مهار کانون های تولید ریزگرد به عمل آورند. اکبر دوستداری -ناصر سپهری مهار کانون های داخلی :ایجاد ریز گردها .1شناس ائی ک انون ه ای داخلی و مه ار آنه ا ب ا روش های علمی. .2جلوگ یری از اح داث س د ب ر روی سرش اخه ه ای رودخان ه ه ای خوزس تان و متوق ف نم ودن س اخت سدهای در دست برنامه (از جمله سد تنگ سرخ). .3تالش برای احیا باتالق های در حال خشک شدن از طریق برنامه ریزی مطلوب. .4جلوگیری از تخریب جنگل ها و مراتع بویژه در ناحیه زاگرس. .5برنامه های حفاظت خاک و آبخیزداری به جد مورد ارزشمندی توجه قرار گیرند و از وجود کارشناسان ناصر اکبر دوستداری - سپهری ک ه تجربی ات زی ادی دارن د و تع داد آن ان در کش ور کم با تشکر از استاد گرامی و شما دوستان عزیز پایان