صفحه 1:
بسم اه الرحمن الرحیم
صفحه 2:
ملاقات با امام عصر !| در زمان غیت
دی
ae الل ا ات
صفحه 3:
ضرورت بحث ملاقات
* ملاقات به دلیل داشتن آثار منفی و مخرب (خرافات و
مدعیان دروغین) در کنار آثار مثبت و سازنده (اثبات وجود
امام و بالا بردن ه ۰ 2 لازم است به گونهای
دقیق مورد بحث : , بين بهرهمندی از آثار
مثبت در دام آثار منعی برشار سویم.
صفحه 4:
* ۱ زمان دیدار:
۶ حالت دیدار:
۴ خواب
۴ مکاشفه
۴ بیدارن
9 سناخت امام:
انواع ملا
8
صفحه 5:
* ۱ دیدار در زمان پدر بزرگوار امام عصرلً (سال ۲۵۵ هجری قمری تا ۲۶۰
* ۲. دیدار در زمان غیبت صغری (۲۶۰ تا )۲۲٩
* ۳. دیدار در زمان غیبت کبری (۳۲۹ تا کنون)
ویژگی مهمی که بر اين دوره حاکم است. اعتقاد به تکذیب مدعی رویت است همین
۱ ۱ ملاقات کنندگان در این دورهه دیدارهای خود را آشکارا و
wns fat da eal
صفحه 6:
see ell vos cs هم ین و اعتبار آنهاست.
Ber eres eee Nes mel Coenriger ee tre te
موثر است و در آثر عوامل بیرونی (سرما و گرما) يا ویژگی ۳
اعلافی میت و ری )دای ور وان نان ده
2 خوابهای شیطان: شیطان در قوة خیال تصرف میکند و
صحنههایی در خواب نشان میدهد.
3 خوابهای راست: شخص حقیقتی را میبیند سه نوع است:
۶ الف) خوابهای صریحی: صاحب رویا در آن هیچگونه تصرفی نکرده
بدون هیچ زحمتی با تاویل خود منطبق میشود.
۰ ب) خوابهای غیر صریحی: نفس صاحب خواب از جهت حکایت, در
ol تصرف کرده, آين قسم رویا محتاج به تعبیر است تا متخصصی
او ای را
يات اللا ار ار انا را
صفحه 7:
ب 5 sik ieee و شین مر 58 J 5 سول
fee Bae ati هم اتفسّة os Oa
3 امام ee ۷ راز ملاقات
3 و al و
برا ممکن است 1۳
حيرت نو ا ايد
aaa
رد
کرد اما نام آر و و se ia ela
صفحه 8:
00000 ۱
- كشف در لغت به معنى برداشتن حجاب است
کر اصطلاح يعنى اطلاع يافتن از معانى غيبى و امور
حقیقی پشت پرده. مکاشفه از زیر مجموعههای الهام محسوب
میشود و دارای حقیقی و غیر حقیقی [شیطانی) است. برای جدا کردن دو نوع .
الهام از هم به ملاكى الهى احتیاج است.
* نكته مهم در مكاشفه نيز بحث از حجت بودن آن است.
* مكاشقه نيز مانند خواب به دليل كونه كونه يودن و دشوارى جداسازى آنها از
و و
اكر مغاير با نظر معصوم بود معلوم میشود مکاشفهای غیر الهی بوده است و
اكر همآهنک با نظر معصوم بود میتوان به آن عمل کرد اما باز الزام آور
نیست. زیرا مکاشفه دلیل شرعی و یکی از راههای اثبات حکم الهی نیست.
صفحه 9:
که فرد در حالت
ge cen
.در حال بيدارى مه
گردد و احتیاج
صفحه 10:
017 سال در بازارهايشان ل گام بردارد و قدم بر
آنان او را نشناسند
صفحه 11:
este etek ويدار isa!
دلیل امکان عقلی (ذاتی) دیده شدن امام زمان[] جسم طبيعى 2220
آن حضرت است.
دلیل عقلی: برهان لطف و علت غایی (هدف آفرینش *
cn ی علی عتادو
fee al ٠ 259, lip ا
* ترجمه: ا
و و
شوند وانگذارد و او حجت تا
خدا باشد بر بندگانش باقی نمیماند.
صفحه 12:
eC ee ey ete
.١- حكايتها
صفحه 13:
باسم اشعال ها
.١ * توقیع علی بن محمد سمری
* ۳. منافات با تقسیم غیبت به صفری و کبری
* ۵ رواج خرافات
* ۶ ید بینی اهل اندیشه
صفحه 14:
.١ توقيع على بن محمد سمرى
* كمالالد 00 ue Soe : حَدّتنا oil
a aris pa
13 ye
5-6 eile ی 9 7 حول BG
صفحه 15:
02020 به نام خداوند بخشنده مهربان. ای علی بن سمری! خداوند
پاداش برادرانت را درباره تو بزرگ نماید. تو در فاصله شش روز از دنیا
میروی. پس کارهای خود را انجام بده و به هیچ کس وصیت نکن
که پس از تو جانشینت باشد. زیرا غيبت دوم (تام) واقع شد و ظهوری
نخواهد بود مگر پس از اذن خداوند و این اجازه پس از مدتی طولانی
است که دلها سخت شود و زمین از ستم پرگردد. و به زودی به
سراغ شیعیان من خواهد آمد کسی که ادعای مشاهده میکند. آگاه
باشيد! هر كس قبل از ۳ آسمانی ادعای مشاهده
کند دروغگو و افترا زننده اه است. و نیست توان و نه نیرویی مگر برای
خداوند بلند مرتبه بزرگ.
صفحه 16:
فاجیغ آفزک ولا ثوص إلى آخد فقو مقامک ب وقتک
* این فراز که خبر از اتمام سفارت و نیابت خاص است. ميان عالمان شيعه
اجماعی است و کسی تردید ندارد که بعد از وفات علی بن محمد سمری
اين ارتباط قطع شده است و هر کس ادعای بابيت و ارتباط كرده از طرف
علما مورد تکذیب واقع شده است .
صفحه 17:
git Jeb ae sy Bsa
ae a ll 9
لاا
اي <
اشکال:فلاظهور نی بر کسی ظاهرنمیشود پس دیدرامکان رد *
* پاسخ: ظهور در اين جا به معنای لنوی نیست ام
امام لا است چون در ادامه به نشانههای ظهور اشار
صفحه 18:
٠ قرا 65s الْمُسَاهَدَة ألا
i gas هدن 1
200:١ ۰
tele. ee eee 3 د فر مايد
مدعى ديدار دروغكو و افترا زننده است. 3 ل
* پاسخ اول: Cee ee
است چون توقیع خطاب به نایب صادر شده است. (نظر
اکثر دانشمندان)
ee et 5 ی
ظهور حضور دروغگو است. به
a eer ee ener os
صفحه 19:
appears Ise 9
- معنای لغوی مشاهده: در واژه «شهد» معنای حضور را
رم داستاند و شهود در مقايل غيب (عالم الغيب و
Use eee اصطلاح. -
لل a
te a Te
یالسَیّف. Dal رشول bu of alia,
— اصطلاحی بودن معنای ظهور دلالت میکند که منظور از ادعای مشاهده ادعایی در
مقابل ظهور است و آن چیزی جز ادعای حضور امام نیست.
— «خروج السفیانی و الصیحه» نشان میدهد منظور قیام و حضور امام است.
صفحه 20:
* پاسخ سوم: منظور از مشاهده شناخت امام در حال دیدار است.
ee ae
صفحه 21:
* گروهی توقیع را به همان معنای نفی هر نوع دیدار گرفته و پاسخ دادهاند.
-- وجود استثنا: منافاتی ندارد که به صورت نادر آفرادی امام را بیینند.
- نبود دليل يقي نآور : اكر در جایی در اثر قرينهاى (مثلاً كرامتى) ديدار يقينى شد
توقيع نمىتواند مقابله كند جون توقيع ظنآور است.
- راویان موثق دیدارها: برخی از کسانی که دیدارها را نقل كردهاند داراى شخصيتى
بسیار بزرگ و قابل اعتماد هستند یمنی مقام آنها کمتر از راويان احاديث نيست.
صفحه 22:
۲ مخالف با فلسفه بت
* اشکال: روایات بسیاری از ائم لا وارد شده که بر اثر طولانی شدن.
غيبت امام عصر || گروهی از مردم منکر وجود مبارک حضرت میشوند
و از عقیده خود باز میگردند.
* اینها خود دلیلی است بر عدم امکان ارتباط در عصر غیبت. زیرا اگر
چنین ارتباطی ممکن بود معنی نداشت که مردم در این آزمایش
ناموفق باشند و ایمان و اعتقاد خویش را از دست بدهند.
۱ ee a
iii. ee
جامعه امام را مدام ملاقات کنند.
9 وچ ای یم رن ماد نا نرق ادرو
استثنايى ميا
صفحه 23:
5 اشکال: : فرق غیبت صعری وکیری در امكان و
عدم امکان ریت امام عصرا است.
3 باسخ: فرق دو غيبت به وجود و عدم سفارت و
cul است.
صفحه 24:
۴. بستر سازی برای مدعیان دروغین
* اشکال: روج اين گونه کتابها و حکایتها پاعث شده که در برخی از
مناطق كشور شاهد ادعاهاى دروغ و عوام فربیباشیم.
۰ پاسخ:
نقضی: ما معتقد به نبوت و مهدویت هستیم. آیا میشود برای مبارزه با
مدعیان دروغین پیامبری و امامت اصل این عقيده ها انکار شود.
— حلی: راه مبارزه با مدعیان دروغین, ISI کردن و دروغ شمردن
ملاقاتها نیست. بلکه تبلیغ صحیح و تببین دقیق آن است.
صفحه 25:
ِ روج خطفاته 9 2
* اشکال: نقل این داستانها و حکایتها باعث میشود که یک عقیده درست و
فورح ور سیون کته
در ميان مردم رواج يابد.
۰ پاسح:
* نقضی: ما معتقدیم امامان شفای بیماران و حاجت حاجتمندان را میدهند.آیا
سس وا 9
* حلی: برای مبارزه با خرافات نیز چنان که در مقبله با مدعیان دروغین گفته
شد راه صحیح. آگاهی دادن به جامعه لست. خرافهها و عملهای نابخردانه
در محیط جهل و بیاطلاعی رشد و گسترش مییابد. اگر ملاک صحیح و
شرعی بودن عملها را به مردم آموزش دهیم؛ طبیعی است که مردم به
انجام هر عملی راضی نمیشوند.
صفحه 26:
بدبينإطلانديشه .©
* اشكال: بيامد ناكوار اين كتابها و عقايد بركرفته از حكايت و خواب» جوی .
را به وجود مى أورد كه اهل تعقل و انديششه را به عقاند شیعه بد بین میکند.
و زمينه انحرافهاى فكرى را فراهم مىأورد و در نتيجهء مخالفان تشیع..
امکان رشد و كسترش مى يابند.
* ياسخ:
اد 101 قزر باد راج سا يه د أ أنه أن زف Se
بسیاری از عقاید مسلم را کنار ae , ابن القيم جوزى در بارة اعتقاد
به امام هم كل اقل eee بني آدم و ضحكة یسخر
» حال SE Jour چون اتفا و غيبت موجب بد بینی
شده و امکان: دفاع از مذهب را سخت کرده است. بايد حذف و كنار كذاشته شود؟
co لت بد پینی فراد ا د
معمولاً کج فهمی است. راه از بين بردن اين بد 8 ea
تبیین صحیح دیدارها است. همچنین بیان دقیق موازین پذیرش آنها.
صفحه 27:
صفحه 28:
سل
:1 وك ني اك
۰ 2 مع و
انتظار ش 3
sail, ۰ و ملاقات با امام
زمان قنبر علی صمدی مج مشرق موعود
ش1 بهار 86
صفحه 29:
بسم هللا الرحمن الرحیم
مالقات با امام عصر در زمان غیبت
ضرورت بحث مالقات
• مالقات به دلیل داشتن آثار منفی و مخرب (خرافات و
مدعیان دروغین) در کنار آثار مثبت و سازنده (اثبات وجود
گونهای
امام و باال بردن معنویت جامعه) ،الزم است به
دقیق مورد بحث قرار گیرد تا در عین بهرهمندی از آثار
مثبت در دام آثار منفی گرفتار نشویم.
• .1زمان دیدار:
• .2حالت دیدار:
• .1خواب
• .2مکاشفه
• .3بیداری
• .3شناخت امام:
انواع مالقات
.1زمان دیدار
• .1دیدار در زمان پدر بزرگوار امام عصر( سال 255هجری قمری تا )260
• .2دیدار در زمان غیبت صغری ( 260تا )329
• .3دیدار در زمان غیبت کبری ( 329تا کنون)
– ویژگی مهمی که بر این دوره حاکم است ،اعتقاد به تکذیب مدعی رؤیت است همین
دیدارهای خود را آشکارا و
مسأله موجب شده است مالقات کنندگان در این دوره ،
نقل نکنند.
برای همه
•
•
.2حالت دیدار
.1خواب :نکته مهم ،انواع خواب و همچنین ارزش و اعتبار آنهاست.
انواع خواب:
–
–
–
.1تخیالت نفسانی :چون رؤيا امری ادراكی است ،قوه خيال
در آن مؤثر است و در اثر عوامل بیرونی (سرما و گرما) یا
صحنههایی در خواب نشان
ویژگی اخالقی (محبت و نفرت)
دهد.
میکند و
بهای شیطان :شیطان در قوة خیال تصرف
.2خوا
میدهد.
صحنههایی در خواب نشان
میبیند سه نوع است:
.3خوابهای راست :شخص حقیقتی را
•
•
•
الف) خوابهای صريحی :صاحب رؤيا در آن هيچگونه تصرفی
نكرده بدون هيچ زحمتی با تاويل خود منطبق میشود.
ب) خوابهای غير صريحی :نفس صاحب خواب از جهت
حكايت ،در آن تصرف كرده ،اين قسم رؤيا محتاج به تعبير است
تا متخصصی آن را به اصلش كه در رؤيا مشاهده شده برگرداند.
ج) اضغاث احالم :از جهت دشواری و يا ناممکن بودن ،تعبير
ندارد.
• حدیث :بحاراألنوار ،ج ،58ص ،181ح َ :58قاَل
َر ُس وُل الَّل
ِه :الُّرَّلْؤَيا َثاَل َثٌة ُبْش َر ی ِمَن الَّلِه َو َتْح ِزيٌن
ِمَن الَّش ْيَطاِن َو ا ِذي ُيَحِّدُث ِبِه اِإْلْنَس اُن َنْفَس ُه
َفَيَر اُه ِفي َمَناِمِه.
• نتیجه :هر چند میتوان امام عصر را در خواب
مالقات کرد اما اوال معلوم نیست که واقعا امام را
دیده باشد زیرا ممکن است خواب او منشا دیگری
داشته باشد .ثانیا در صورت حقیقی بودن خواب،
باید آن را با شرع مقدس سنجید ،اگر مخالف
شرع بود نمیتوان به آن عمل نمود و اگر موافق
شرع بود میتوان به آن عمل کرد .اما الزام آور و
واجب نیست و میتوان ترک کرد
• .2مکاشفه:
– کشف در لغت به معنی برداشتن حجاب است
– در اصطالح یعنی اطالع یافتن از معانی غیبی و امور
حقیقی پشت پرده .مکاشفه از زیر مجموعههای الهام محسوب
می شود و دارای حقیقی و غیر حقیقی (شیطانی) است .برای جدا کردن دو نوع
الهام از هم به مالکی الهی احتیاج است.
• نکته مهم در مکاشفه نیز بحث از حجت بودن آن است.
• مکاشفه نیز مانند خواب به دلیل گونه گونه بودن و دشواری جداسازی آنها از
هم ،به خودی خود حجت و مالک عمل نیست و باید عرضه به معصوم شود.
اگر مغایر با نظر معصوم بود معلوم میشود مکاشفهای غیر الهی بوده است و
اگر همآهنگ با نظر معصوم بود میتوان به آن عمل کرد اما باز الزام آور
نیست .زیرا مکاشفه دلیل شرعی و یکی از راههای اثبات حکم الهی نیست.
• .3بیداری :منظور از دیدار در بیداری این است که فرد در حالت
عادی به محضر امام زمان برسید و با چشم سر (مادی) ،بدن طبیعی
امام عصر را ببیند.
• بحث از این حالت اهمیت ویژهای دارد و مانند حالتهای قبل نیست
زیرا اگر امام در حال بیداری مطلبی بفرمایند ،حجت شرعی است و
باید به آن عمل گردد و احتیاج به مالک و معیار دیگری ندارد.
•
•
•
•
•
•
شناخت امام 3.
.1هرگز امام را نمیشناسد.
حدیث اول :كمال الدين ،ج ،2ص
،350ح َ :46عْن
َأ ي ي َقاَل َ :قاَل َأ و َع الَّل َ أ
ا
ُب ْبِد ِه َو َّم ُس َّنُتُه ِمْن
ِب َبِص ٍر
ُيوُس َف َ فالِّس ْتُر َيْجَعُل الَّلُه َبْيَنُه َو َبْيَن اْلَخ ْل ِح َج ابًا
ِق
َيَرْوَنُه َو اَل َيْعِرُفوَنُه.
حدیث دوم :غیبت
نعمانی ،ص ،163حَ :4س ِديٍر
َأ
َّل
ُل
:
ُقو
ا
ال
ال
ا
َع
الَّصْيَر ِفِّي َقاَل َس ِم
ِإَّن
َأْلْعُت َب ْبِد ِه َّص ِدَق َي
ِفي َصاِح ِب َهَذا ا ْمِر َلَش َبهًا
ِح َب َهَذا
ا
...
و
َف
ِم
ُي
ُس
َص
ْن
َطُأ
َأ
َأْل
ا
ي
ي
ِق
ِف
ِش
َن
َت
ْس َو ِهْم َو َي
ا ْمِر َي َر َّدُد َبْي ُهْم َو َيْم
ُفُر َش ُهْم َو اَل َيْعِرُفوَنُه.
ترجمه :صاحب اين امر ميان آنان آمد و شد نمايد ،در بازارهايشان گام بردارد و
قدم بر فرشهاى ايشان گذارد و آنان او را نشناسند
.2بعد از دیدار امام را میشناسد.
.3هنگام دیدار امام را میشناسد.
امکان دیدار با امام زمان
•
•
•
•
امکان عقلی :دلیل امکان عقلی (ذاتی) دیده شدن امام زمان جسم
طبیعی آن حضرت است.
دلیل عقلی :برهان لطف و علت غایی (هدف آفرینش)
َأ
دلیل نقلی :حدیث :كافي ،ج ،1ص ،178ح َ :8عْن ِبي َجْعَفٍر
َأ
ًا
َق
َقاَل َ :قاَل َ :و الَّلِه َما َتَر َك الَّلُه ْر ض ُمْنُذ َبَض
آَدَم ِ إاَّل َو ِفيَها ِإَماٌم ُيْهَتَأْلَدی ِبِه ِإَلی الَّلِه َو ُهَو ُحَّج ُتُه
َعَلی ِع َباِدِه َو اَل َتْبَقی ا ْر ُض ِبَغْيِر ِإَماٍم ُحَّج ٍة ِلَّلِه
َعَلی ِع َباِدِه.
ترجمه :امام باقر عليه السالم فرمود :بخدا سوگند از زمانى كه خدا آدم را
قبض روح نمود زمينى را بدون امامى كه به وسيله او بسوى خدا رهبرى
شوند وانگذارد و او حجت خداست بر بندگانش و زمين بدون امامى كه
حجت خدا باشد بر بندگانش باقی نمیماند.
• دالیل وقوع مالقات:
– .1حکایتها
دلیلهای لزوم پذیرش حکایتها
• الف) تواتر
• ب) اسناد معتبر
• ج) کرامات
– .2اجماع تشّر فی (گرفتن حکم مسئلة فقهی از امام عصر و بیان
آن به صورت اجماع)
– .3گواهی علما و عدم اختالف در آن(گواهی گروهی از علما به
وقوع آن و اختالف نداشتن هیچکدام از آنها)
– .4اعمال و اذکار نقل شده (نماز و دعا و استخاره)
اشکالها
پاسخ
• .1توقیع علی بن محمد سمری
• .2مخالف با فلسفه غیبت
• .3منافات با تقسیم غیبت به صغری و کبری
• .4بستر سازی برای مدعیان دروغین
• .5رواج خرافات
• .6بد بینی اهل اندیشه
.1توقیع علی بن محمد سمری
َأ
• كمالالدين و تمام النعمة ،ج ،2ص 516ح َ :44حَّدَثنا ُبو ُمَح َّمٍد
َأ
اْلَح َس ُن ْبُن ْح َمَد اْلُمَكِّتُب َقاَل ُكْنُت ِبَمِديَنِة الَّس اَل ِم ِفي الَّس َنِة
اَّلِتي ُتُوِّفَي ِفيَها الَّش ْيُخ َعِلُّي ْبُن ُمَح َّمٍد الَّس ُمِرُّي َقَّدَس الَّلُه
َتْوِقيعًا
ُر وَح ُه َفَحَضْر ُتُه َقْبَل َوَفاِتِه ِبَأَّيا َفَأْخ َر َج ِإَل
ا
ال
ی
َّن
ِس
ٍم
ُنْس َخ ُتُه:
َأ
َظ
ْع
َم
• «ِبْس ِم الَّلِه الَّر ْح مِن الَّر ِح يِم َيا َعِلَّي ْبَن ُمَح َّمٍد الَّس ُمِرَّي
َأ
الَّل َأ
َا
َك
َك
َك
َك
َف
َف
ا
ا
ي
ا
ْخ
ِن
ِف
ِإَّن َمِّيٌت َم َبْيَن َو َبْيَن ِسَّتِة َّي ٍم ْج ِمْع
ُه ْج َر ِإ َو
َأ
َأ
َل
اَل
َك
َك
َك
َق
َف
َف
َف
َق
ا
َقا
ُقو
ی
و
َح ٍد َي َم َم َم َبْعَد َو ِت
ْد َو َعِت
ْمَر َو ُت ِص ِإ
اْلَغْيَبُة الَّثاِنَیُة (الَّتاَّمُة) َفاَل ُظُهوَر ِإاَّل َبْعَد ِإْذِن الَّلِه َعَّز َو َج َّل َو
ا ِتاَل ِء اَأْل
َذِلَك َبْعَد ُطو اَأْل
ًا
ُل
ْل
َق
ر
و
ُق
ا
ِة
ِد
َج
ْس
ِب َو ْم
ْر ِض ْو َو
َو
ِل َم َو
ْأ
َأ
ْل
اَل
ْل
َف
َش
َش
َمِن اَّدَعی ا ُم اَهَدَة
َس َي ِتي ِش يَعِتي َمْن َيَّدِع ي ا ُم اَهَدَة
َقْبَل ُخ ُر و الُّس ْفَياِنِّي َو الَّصْيَح ِة َفُهَو َكاِذٌب ُمْفَتٍٍر َو اَل َح ْوَل َو اَل
ِج
ُقَّوَة ِإاَّل ِبالَّلِه اْلَعِلِّي اْلَعِظيِم».
• ترجمه :به نام خداوند بخشنده مهربان .ای علی بن سمری! خداوند
پاداش برادرانت را درباره تو بزرگ نماید .تو در فاصله شش روز از دنیا
میروی .پس كارهای خود را انجام بده و به هیچ كس وصیت نكن
كه پس از تو جانشینت باشد .زیرا غیبت دوم (تام) واقع شد و ظهوری
نخواهد بود مگر پس از اذن خداوند و این اجازه پس از مدتی طوالنی
است كه دلها سخت شود و زمین از ستم پرگردد .و به زودی به سراغ
شیعیان من خواهد آمد كسی كه ادعای مشاهده میكند .آگاه باشید!
هر كس قبل از خروج سفیانی و صیحه آسمانی ادعای مشاهده كند
دروغ گو و افترا زننده است .و نیست توان و نه نیرویی مگر برای
خداوند بلند مرتبه بزرگ.
• فراز اول توقیعَ :فَاْج ِم ْع َأْم َر َك َو اَل ُتوِص ِإَلی َأَح ٍد َفَيُق وَم َم َق اَم َك َبْع َد َو َفاِتَك
• این فراز که خبر از اتمام سفارت و نیابت خاص است ،میان عالمان شیعه
اجماعی است و کسی تردید ندارد که بعد از وفات علی بن محمد سمری
این ارتباط قطع شده است و هر کس ادعای بابیت و ارتباط کرده از طرف
علما مورد تکذیب واقع شده است .
• فراز دومَ :فَقْد َوَقَعِت اْلَغْيَبُة الَّثاِنَیُة (الَّتاَّمُة) َفاَل
ُظُهوَر
َأْل
ِإاَّل َبْعَد ِإْذِن الَّلِه َعَّز َو َج َّلَأْلَو َذِلَك َبْعَد ُطوِل ا َمِد َو
َقْس َوِة اْلُقُلوِب َو اْمِتاَل ِء ا ْر ِض َج ْورًا.
• این فراز مورد استناد اشکال کنندگان بر مالقات واقع شده است.
• اشکال :التاّم ه نشان دهندة غیبت کامل است و تام بودن با عدم دیدار
محقق میشود.
• پاسخ :تامه بودن با عدم سفیر و ارتباط است نه دیدار.
• اشکال :فالظهور یعنی بر کسی ظاهر نمیشود پس دیدار امکان ندارد.
• پاسخ :ظهور در این جا به معنای لغوی نیست معنای اصطالحی آن یعنی
قیام امام است چون در ادامه به نشانههای ظهور اشاره میشود.
ْأ
ِع ي اْل َش اَه َة َأ
اَل
َف
ي
ي
ي
ِت
ِت
َد
ِش َع َمْن َيَّد
• فراز سوم توقیعَ :و َس َي
ُم
َمِن
اَّدَعی اْلُمَش اَهَدَة َقْبَل ُخ ُر وِج الُّس ْفَياِنِّي َو الَّصْيَح ِة َفُهَو َكاِذٌب ُمْفَتٍٍر.
• این فراز نیز مورد استناد اشکال کنندگان بر مالقات واقع شده است.
• اشکال :مشاهده به معنای دیدار است و امام میفرماید مدعی
دیدار دروغگو و افترا زننده است.
• پاسخ اول :مشاهده به معنای دیدار همراه با ادعای نیابت است
چون توقیع خطاب به نایب صادر شده است( .نظر اکثر
دانشمندان)
• پاسخ دوم :مشاهده به معنای حضور امام است .یعنی هر کس
ادعای ظهور و حضور امام را نماید دروغگو است .به نظر
میرسد این احتمال قویتر است.
•
دالیل قوت پاسخ دوم:
–
–
–
–
معنای لغوی مشاهده :در واژه «شهد» معنای حضور را
الزم دانستهاند و شهود در مقابل غیب (عالم الغیب و
الشهادة) است
اصطالح روایات نیز در مقابل غیبت است :كمال الدين ،ج،1
ص ،319ح :2عن أبي خالد الكابلي قال دخلت علی سيدي
َأ
علي بن الحسين زين العابدين ...فقال لیَ :يا َبا َخ اِلٍد ِإَّن
َأ
ْهَل َز َماِن َغْيَبِتِه اْلَقاِئِليَن ِبِإَماَمِتِه َو اْلُمْنَتِظِريَن ِلُظُهوِرِه
َأْف ُل َأْه ُكِّل ا َأِل الَّل تبارك و اَلی َأ
َط
ا
ْع
ُه
ِم
َتَع
َض
َز َم ٍن َّن َه
ْم َن
ِل
َأْل
اْلُعُقوِل َو ا ْفَهاِم َو اْلَمْعِرَفِة َما َصاَر ْت ِبِه اْلَغْيَبُة ِع ْنَدُهْم
ِبَمْنِزَلِة اْلُمَش اَهَدِة َو َجَعَلُهْم ِفي َذِلَك الَّز َماِن ِبَمْنِزَلِة
اْلُمَج اِهِديَن َبْيَن َيَدْي َر ُس وِل الَّلِهِ بالَّس ْيِف .
میکند که منظور از ادعای مشاهده ادعایی در
اصطالحی بودن معنای ظهور داللت
مقابل ظهور است و آن چیزی جز ادعای حضور امام نیست.
می دهد منظور قیام و حضور امام است.
«خروج السفیانی و الصیحه» نشان
• پاسخ سوم :منظور از مشاهده ،شناخت امام در حال دیدار است.
• پاسخ چهارم :منظور از مشاهده ،دیدار اختیاری امام است.
• گروهی توقیع را به همان معنای نفی هر نوع دیدار گرفته و پاسخ دادهاند.
– وجود استثنا :منافاتی ندارد که به صورت نادر افرادی امام را ببینند.
قرینهای (مثًال کرامتی) دیدار یقینی شد،
یقینآور :اگر در جایی در اثر
– نبود دلیل
نمیتواند مقابله کند چون توقیع ظّنآور است.
توقیع
– راویان موثق دیدارها :برخی از کسانی که دیدارها را نقل کردهاند دارای شخصیتی
بسیار بزرگ و قابل اعتماد هستند یعنی مقام آنها کمتر از راویان احادیث نیست.
•
•
•
•
.2مخالف با فلسفه غیبت
اشکال :روایات بسیاری از ائمه وارد شده كه بر اثر طوالنی شدن
غیبت امام عصر گروهی از مردم منكر وجود مبارك حضرت
میشوند و از عقیده خود باز میگردند.
اینها خود دلیلی است بر عدم امكان ارتباط در عصر غیبت .زیرا اگر
چنین ارتباطی ممكن بود معنی نداشت كه مردم در این آزمایش
ناموفق باشند و ایمان و اعتقاد خویش را از دست بدهند.
پاسخ :امتحان در عصر غیبت حقیقتی ثابت است اما مالقاتی با این
امتحان در تضاد است که فراگیر و همگانی باشد و همه یا اکثریت
جامعه ،امام را مدام مالقات کنند.
ولی ما چنین ادعای نداریم .در عین اعتقاد به دیدار آن را اتفاقی نادر و
استثنایی میدانیم.
منافات با تقسیم غیبت به صغری و کبری 3.
• اشکال :فرق غیبت صغری و کبری در امکان و
عدم امکان رؤیت امام عصر است.
• پاسخ :فرق دو غیبت به وجود و عدم سفارت و
نیابت است.
.4بستر سازی برای مدعیان دروغین
• اشکال :رواج این گونه كتابها و حكایتها باعث شده كه در برخی از
مناطق كشور شاهد ادعاهای دروغ و عوام فریبی باشیم.
• پاسخ:
– نقضی :ما معتقد به نبوت و مهدویت هستیم .آیا میشود برای مبارزه با
مدعیان دروغین پیامبری و امامت اصل این عقیده ها انکار شود.
– حلّی :راه مبارزه با مدعیان دروغین ،انکار کردن و دروغ شمردن
مالقاتها نیست ،بلکه تبلیغ صحیح و تبیین دقیق آن است.
رواج خرافات 5.
• اشکال :نقل این داستانها و حكایتها باعث میشود كه یك عقیده درست و
صحیح ،به ناصواب هایی آمیخته گردد و عقائد خرافی و ناصحیح و غیر مستند،
در میان مردم رواج یابد.
• پاسخ:
• نقضی :ما معتقدیم امامان شفای بیماران و حاجت حاجتمندان را میدهند .آیا
صحیح است برای مبارزه با خرافات اصل این عقیده را رد کنیم؟
• حلّی :برای مبارزه با خرافات نیز چنان که در مقابله با مدعیان دروغین گفته
شد راه صحیح ،آگاهی دادن به جامعه است .خرافهها و عملهای نابخردانه
در محیط جهل و بیاطالعی رشد و گسترش مییابد .اگر مالک صحیح و
شرعی بودن عملها را به مردم آموزش دهیم ،طبیعی است که مردم به
انجام هر عملی راضی نمیشوند.
بد بینی اهل اندیشه 6.
• اشکال :پیامد ناگوار این كتابها و عقاید برگرفته از حكایت و خواب ،جوی
را به وجود میآورد كه اهل تعقل و اندیشه را به عقائد شیعه بد بین میكند
و زمینه انحرافهای فكری را فراهم میآورد و در نتیجه ،مخالفان تشیع،
امكان رشد و گسترش مییابند.
• پاسخ:
– نقضی :اگر قرار باشد هر آنچه موجب بد بینی اهل اندیشه است حذف نماییم باید
بسیاری از عقاید مسلم را کنار بگذاریم .برای مثال ابن القيم جوزی در بارة اعتقاد
میگوید« :عارًا على بني آدم و ضحكة يسخر
به امام غایب
میتوان گفت چون انتظار و غیبت موجب بد بینی
منهم كل عاقل» حال آیا
شده و امکان دفاع از مذهب را سختکرده است ،باید حذف و کنار گذاشته شود؟
– حلّی :علت بد بینی افراد و معتقدین به مذاهب دیگر اگر اغراض دنیوی نباشد
اشکالها ،اثبات متقن و
بینیها و
معموًال کج فهمی است .راه از بین بردن این بد
تبیین صحیح دیدارها است .همچنین بیان دقیق موازین پذیرش آنها.
منابع
کتاب
.1موسوعة االمام المهدی ج ،1ص 630تا 655
.2موسوعة االمام المهدی ج ،2ص 89تا 135ترجمه افتخار زاده ص 115تا 164
یداله دوز دوزانی
.3تحقیق لطیف حول توقیع الشریف
.4چشم به راه مهدی مقالة «ارتباط با امام زمان در عصر غیبت» علی اکبر
ذاکری
.5عنایات حضرت مهدی موعود به علما و مراجع تقلید علی کریمی جهرمی
علی اصغر رضوانی
.6موعود شناسی و پاسخ به شبهات ،ص 449تا 661
محمد جواد خراسانی
.7مهدی منتظر
آیت اهلل صافی گلپایگانی
.8امامت و مهدویت ج 3پاسخ ده پرسش
سید محمد صدر
مقاله
• .1تشرفات بین نفی و اثبات ،مجلة موعود
شماره 5 ،3 ،1سال 1376هادی دانشور
• .2مصاحبة استاد محمد سند مجله تخصصی
انتظار ش 3
• .3تأملی در باب ارتباط و مالقات با امام
زمان قنبر علی صمدی مجلة مشرق موعود
ش 1بهار 86
www.SAAER.com
www.SAAER.org