مکتب شیکاگو و علم ارتباطات

صفحه 1:
ii i ۳ 

صفحه 2:
دلایل اثر گذاری مکتب شیکاگو بر روی پژوهش های ارتباطی *مکتب شیکاگو نخستین دوران شکوفایی علوم اجنماعی را در آمریکا نشان می داد که به نظریه پردازان بزرگ اروپایی مانند گثورگ زیمل حدمت كرد © اين مكتب اهميت زيادى براى مسائل تجربى در بررسى ها و مطالعه مشكلات اجتماعى در ايالات متحده قائل شد(مكتب بهبود كراءترقى خواه. و عمل كرا) © بزوهشكران اين مكتب يى مفهوم نظرى براى جامعه يذيرى شخصيت فرد که بر روی ارتباطات اثر گذار است ارثه دادند(انسان بودن و اجتماعى بودن با هم ذر ارتياط | .انها توصيف ‎lite bys Gls‏ رفتاری انسان را رد کردند و به جای آن دید گاهی که بعد ها به عنوان تعامل گرایی نمادین معروف شد را مورد تأکید قرار دادند مکتب شیکاگو الگوی تحقیقات ارتباطات جمعی را بر روی تأثیر رسانه های جمعی برآورد کرد 

صفحه 3:
نموه شکل گیری مکتب شیکاگو ۰ در ۱۸۹۰شیکاگو دومین شهر بزرگ آمریکا با جمعیتی بالغ بز۱/امیلیون نفر يود ماكس وبر در سفرش به اين شهر آن را چنین توصیف مى كند: شيكاكو شبيه فردى است كه يوست بدنش درحال ورقه ورقه شدن است و روده هايش نيز دركسب و كار ديده ميشوند - اين نشان كر اوضاع نا بسامان اين شهر نسبت به اروپا در آن دوران است شاید همین نا بسامانی های اجتماعی و مهاجرت ‎obj sla‏ به این شهر دلیل شکل گیری یک مکتب در حوزه علوم اجتماعی در این منطقه بود دانشگاه شیکاگو در ۱۸۹۲ با کمک ۳۵ میلیون دلاری يقد شيعن ‎Bn‏ داه ورهن : که یت ی سس اد 

صفحه 4:
9حمایت های راکفلر ‎ei‏ فعالیت های دانشگاه شیکاگو تأثیر زیادی داشت. وی به دانشمندانی چون لازاراسفلد, کورت لوین,لاسول,شرام , نوربرت وینر کمک های مالی جهت انجام تحقیقاتشان پرداخت مینمود * شاید مهمترین دلیل ادامه این کمک ها رابطه خوب راکغلر با هارپر بود که ریاست دانشگاه را بر عهده داشت. * دانشگاه شیکاگو با انتخاب آلبیون اسمال توسط شخص هارپر به ریاست بخش جامعه شناسی ,نخستین بخش چامعه شناسی آمریکا زا را در آن دوران راه اندازی کزد که تاثیرات زیادی داشت. * گثورگ زیمل و نظریاتش تأثیرات زیادی بر بخش جامعه شناسی دانشگاه شیکاگو داشتند. 

صفحه 5:
دیدگاه های نظری ازیمل را نوشته های رابرت ازرا پارک چنین منعکس شده: یامعه به عنهان مفهوم اصلی حامعه شناسی در برگیرنده ارتباط میان افراد است. #تمامی ارتباط انسانی نوعی اژ تبادل پیام را به نمایش می كذاريد كه تأثير دو سویه را بر روت افراد به تعلیل من کشاند. #بطور معمول ارتباط میان افرادی برقرار می شود که در فاصله اجتماعی متفاوتی از یکدیگر قرار گرفته اند #ارتباط انسانی نیاز های اجتماعی افراد را تأمین می ز ©انواع مشخص ارتباطات به مرور زمان ثابت و يايدار مماة” شوند پس فرهنگ و ساختار اجتماعی زا نشان می دهند 

صفحه 6:
«شد و شکوفایی روان شناسی اجتماعی و جامعه شناسی در شیکاکو نتیجه فعالیت پژوهشگران زیر بود جارلز هورتون كولى .6 ل م خان ديوس تا ‎SIE‏ جورج هربرت مم رابرت ازرا پارک 

صفحه 7:
چهره های کلیدی مکتب شیکاگو [لبیون اسمال:بنیان گذار بخش جامعه شناسی که توانست در سالهای اولیه تأسيس اين بخش ریاست آن را بر عهده ‎aS‏ وی مراکزی را برای رشد این مکتب بنیان نهاد. لیام آی توباس: دکترای خود را از دانشگاه شیکاگو گرفت بر رشته مطالعت قوم شناسی در برلین و گوتینگن تحصیل کرد. او آشاره داشت که اگر انسان موقفیت: و شرایط را به شکل واقعی تنظيم كند در نتيجه به ‎ol ely lg gl‏ 2 شكل واقعى عمل فى کند. کتاب دهقان لهستانی در اروپا و آمریکا نوشته قلوزیان زتانیه کی و وپلیام توماس نخستین کتاب کلاسیک در جامعه شناسی تجربی آمریکابه شماز می رفت(دو میلیون لهستاتی بين سالهای۰ ۱۸۸ 7 ‎ye‏ ۰ به آمریکا مهاجرت کردند) ب 

صفحه 8:
چهره های کلیدی مکتب شیکاگو #ارنست برجس:جامعه شناس خانواده و بوم شناس آنسأنی وی نظریه دوایر هم مرکزدر ساختار را شهری را پيشتهاد کرد به این معنا که شهر یک محل مرکزی-تجاری داردكة جوا های متوالی ساکس طبقه بالا هه پایین و متوسط جامعه,آن را احاطه می کند #جان دیویی در بخش فلسفه شیکاگو بین ۱۹۸۴ تا ۱۹۰۴ دانشگاه کلمبیا نقل مکان تدریس می کرد و کرد. او طرفدار و مج ایی بود <P 

صفحه 9:
چهره های کلیدی مکتب شیکاگو جورج هربرت مید:در بخش فلسفه به تدریس روان شناسی اجتماعی پیشرفته که بیشتر دانشجویان دکترای جامعه شناسی در آن ثبت نام میکردند مشغول بود.همهترین کتاب وی ذهن خود و جامعه است. مید اعتقاد داشت شخصیت افراد در نتیجه ارتباط با دیگران شكل مى كيرد همانطور که خود انگار های شخص نیز بوسیله تعامل با دیگران ساخته مى شود رایرت اررا پارک بهترین نظریه بردار شناحته شده مکنت شیکاگو و اولین نظریه پرداز و پژوهنده ممتاز ارتباطات جمعی است 

صفحه 10:
ویژگی های جامعه شناسی شیکاگه #روابط مشاور کار آموز درآموزش و چگونگی هدایت تحقیقات اجتماعی بسیار حائز اهمیت بود #مالینوفسکی وبواس انسان شناسان زیادی را برای انجام کارهای میدانی تشویق می کردند,قوم نگاری شهری مکتب شیکاگو را به عنوان نیروی اصلی انجام کارهای میدانی جامعه شناختی مورد توجه قرار دادند 8جامعه شناسی شیکاگو قبل از فعالیت های پارک که با آرمان اصلاح گرایی پروتستانی همراه بود به مطالعات 

صفحه 11:
ویژگی اصلی جامعه شناسی شیکاگو عقیده بودند مناسب ترین ‎cowl‏ ها ‎sly‏ حل مشکلات اجتماعی بوسیله پژوهش های جامعه شناسی تعر یف می 0 شوند 

صفحه 12:
لوو سس جان دیویی و فلسفه عمل گرایی وی معتقد بود افراد می توانند از طریق برقراری ارتباط با دیگران به یک خود شکوفایی برسند,بنابراین وجود نهاد اجتماعی برای آزادی و دمکراسی لازم و ضروری است 59° به فیلسوف آزادمنش معروف بود #تسيارى از عقابد و افكار او شكل ابتدابى مظالعات ارتباطى معاصر بود 

صفحه 13:
راون شناسی آزمایشی درمکتب شیکاگو # ویلهلم ونت:بنیان گذار روان شناسی آزمایشی است *اين رشته در آلمان با تقلید از فیزیولوژی و فلسفه شکل گرفت رشته ‎gaan‏ در آلمان پیشرفت کرده بود) # ونت بنیانگذار رشته روانشناسی آزمایشی,تارخ حوزه روان شناسی را به عنوان یک رشته دانشگاهی سازمان یافته در آلمان شکل داد عقیده و نظر دیوبی و مید پیرامون قوس بازتاب بطور مستقیم از عقیده ونت پیرامون حرکات سر و دست سر چشمه می گرفت © ونت تحت تأثير داروين با عنوان بروز هيجانات در انسان و حيوانات كه امروزه بنام حوزه ارتباطات غير كلامى معروف شده است قرار قت | * فرويد كتاب ”توتم,تابو”(محرمات)را ب ب متقابل با مفهوم ونت بيرامون سن محرمات در تكامل انسا 

صفحه 14:
مید وتعامل گرایی نمادین #مید در هادلی ماساچوست متولد شد #پدرش کشیش گروهی از عبادت کنندگان در جوانی استاد دانشگاه ابرلین اوهایو شد #سوالاتی که وی در جوانی در مورد احکام مذهبی داشت بعد ها مشکلاتی برای ورودش به دانشگاه به عنوان استاد فلسفه بوجود آورد #مید معتقد بوذ کنش کانونی ترین بخش علوم اجتماعن است به همین دلیل که اهمیت نمادینی دارد و نیز به علت اینکه توسط فرد دیگری تعبیر می شود 

صفحه 15:
مید وتعامل گرایی نمادین #مید و دیویی با هم صمیمی بودند اگرچه هردو شرم رو وخجالتی بودند #مید و دیویی در بخش فلسفه دانشگاه میشیگان همکاری داشتند و عامل ارتباط این دو نفر چیزی جز بحث و تبادل نظر نبوده است ميد عقايد بنياد كرايانه اى داشت و نقش زیادی را از طریق نظریه تعامل گرایی نمادین در علوم اجتماعی ایفا نمود #دیدگاه روانشناختی وی تحت تأثیر افرادی چون چارلز ساندرس پیرس, ویليام جیمز,جوسیا روبس,جیمزمارک بالدوین,جان دیویی,چارلز هورتون کولی,ویلهلم ونت و چانسی رایت قرار گرفته بود © اما دیدگاهی که مید داشت منحصراً مفهوم <میدگرایانه>بود #هربرت بلومر از جامعه شناسان دانشگاه شیکاگو از عقید مید برای دفع از شندگاه خویش فبتی بر تأثیر نظرية تقامل گرایی نماتین اتستقاذه ‎Spa‏ 

صفحه 16:
رابرت ازرا پارک و دوران طلایی مکتب شيكاكو #زمانی که : پارک وارد دانشگاه میشیگان شد در آنجا یکی از تعلیم یافتگان دیوین به حساب می آمد.اوشش واحد فلسفه را با دیویی گذرانده بود #شاید به نوعی دیویی باعث شد تا پارک به اهمیت علم ارتباطات به عنوان تبرویی برای هماهنگ کردن فسافل جامعه و نیز وسائلی چون روزنامه وتلفن برای ایجاد ارتباطات پی ببرد #پارک به عنوان گزارش گر در نشریاتی چون میند پولیس,دیترویت,دنور و نیویورک کارکرد او گزارشگری اصلاح طلب محقی و کنجکاو بود #بعد ها به مجله اخبار انديشه كه توسط دیوبی با کمک 

صفحه 17:
رابرت ازرا پارک و دوران طلایی مکتب شیکاگه #بارى بعد قا به موضوع رابظه میان مطیوعات و افکار عمومی علاقه مند شد و این موضوع را برای رساله دکتری خود برگزید و عنوان رساله اش چنین بود: انبوه خلق و عامه مردم :یک کاوش روانشناختی و جامعه شناختی #پارک به شیکاگو نقل مکان کرد #قبل از ورود وی ۳۰ درجه دکترای تخصصی در جامعه شناسی توسط دانشگاه شیکاگو اعطا شده بود *وی دانشگاه را از طریق روشهای علوم اجتماعی و تجربی تا حد زیادی بالا برد ودوران طلایی مکتب شیکاگو را رقم زد 

صفحه 18:
بوم شناسی انسانی و بی سازمانی اجتماعی #پارک و توماس در منطقه ای به هم پیوستند که منحصر به فرد بود.محله ای بی رونق و یکنواخت که سرشار از جرایم و جنایت های بزرگ بو #پارک و همکارانش بویژه ارنست برجس و عده ایی از دانشجویان توانسته بودند نقشه ای را طراحی نمایند که در آن روند و انواع جرم نوجوانان و جوانان آن منطقه از شیکاگو از جملهخود فروشی بیماری روانی وسایر مشکلات علامت گذاری شده بودند(آنها اين نقشه را نقشه کشف ننگ نامیدند) تصویری که این نقشه ارائه می داد مانند یک دایره متحدالمرکز بود که نیمه اين دایره مربوط به دریاچه عیشیگان بود و البته بیشتر جتایات آن عربوط به جنوب شهر لوپ می شد 

صفحه 19:
بوم شناسی انسانی و بی سازمانی اجتماعی #اين نوع تحلیل های جامعه شناختی که توسط پارک و دانشجویانش بکار گرفته شد بوم شناسی انسانی نام #پارک و دانشجویانش با استفاده از نظریه تکاملی داروین و مفاهیمی چون تهاجم سلطه توالی و درجه رشد بوم شناسی گیاهان و حیوانات زنده را بررسی و کردند *مکتب شیکاگو برتر از مکتب جامعه شناختی عمل کرد اين مکتب تا حد زیادی از درون علوم اجتماعی كن رون آمد و پیشرفت و توسعه تحقیقات تجربی در شیکاگو نه تنها روی جامعه شناسی پلکه در انسان شناسی بروان شناسی اجتماغی..قلسفه و علوم:سیاسی آثیر گذار بود 

صفحه 20:
مهار مرمله اصلی اجتماعی از نگاه پارک © براساس نظریه تکاملی بویژه تنازع بقاء داروین,پارک ۴ مرحله اصلی اجتماعی را چنین تعریف کرد: -رقابت:تنازع میان واحد های یک نظام برای دسترسی به منايع كمياب ©- كشمكش:رقابت ميان واحدهايى كه با هم در ارتباط و مقابله اند ©"ا-توافق:زمانى صورت مى يذيرد كه كشمكش ها بدليل تخصيص منزلت و قدرت انان يايد ©-همرنكى:تبادل و تقسيم عناصرفرهنكى به منظور دستیابی به نتایج فرهنگی مشترک 

صفحه 21:
بیگانه و فاصله اجتماعی #پارک مفهوم فاصله اجتماعی زیمل را به عنوان ناپایداری دوستی میان دو یا چندفردو گروه تعریف می کند مفاهیم بنیادی زیمل چونبیگانه و فاصله اجتماعی ‎Late‏ ‏انجام تحقیقات زیادی در ایالات متحده شد 

صفحه 22:
خب ۱7 تأثیرات پاری *از طریق نوشته ها *از طریق سخنرانی ها #رساله دکترا #تربیت دانشجویان 

صفحه 23:
= ae تعریف و معنای جامعه شناسی از منظر مکتب. شیکاگو #اين مکتب در زمان پارک جامعه شناسی را به دو صورت تعریف کرد : 6 جامعة شناشی اروپا که اولین بار در شیکاگو شکل گرفت واز یک ساختار نظری وانتزاعی برخوردار بود(روش زیمل الگوی اولیه اين ‎ai‏ جامعه شناسی بود)زیمل هوشمندانه سخن می گفت و بضورت تحلیلی مطلب می نگاشت اما فعالیت های وی هرگز یه شکل ‎Sic li adsl sun Clas Ce‏ در ‎CGO‏ ‏سرشار از اطلاعات وداده ها رشد کرد و جامعه شناسی آمریکا در دنيايى تجربی پایه گذاری شد,پارک نیز به تحقیقات تجربی معتقد بودو گاهی عتی حرف های زشتی به کارشناشان آمار پا طرفدارآن فروید حواله می کرد ود می گفت بحقیقات گمی واماری خامعه شتاسان را از درک ضحیح ارتباط انساتی دوز می سازد 

صفحه 24:
تعریف و معنای جامعه شناسی از منظر مکتب شيكاكو ® تعریف دومی که اين مکتی از جاهعة شناس ارته حی داد به اندازه تعرف اول مهم است و ‎ol‏ این است که باید اصول و قواعد تجویزی و فرمایشی جامعه شناسی از بین برود و بجای آن به اصل واقع بینی رسید وتتفری که نسبت به زمینه کاربردی فعالیت اجتماعی وجود دارد راکاهش داد همانظور که پارک اشاره می کرد آمروزه حامعه شناش به ‎ple alge‏ | صلاخات اجتما فى د يا علم رفاه انسانی عرش می شود * از نظر پارک تو توسیف بخش جامعه شناسی شیگاگو ازاصطلاح جامعه ‎oa‏ امقه تناسی روکردی ‎Bas os Gaal‏ متطفی ‏برای یک ‎puis‏ بی طرفانه مبتنی بر اصول وکارکرد موسسات اجتماعی به عنوان موجودیت های همه جایی عرضه می دارد طوری که در جوهره عمل آن تحلیل مسائل جامعه و زندگی اجتماعی موج می ‏زند ‎ 

صفحه 25:
= ae = = - پژوهش های ارتباطی پارک #پارک به عنوان اولین نظریه پرداز ارتباط جمعی شناخته شده است #او ارتباطات را به عنوان یک فراگرد اجتماعی روان شناختی تعریف می کند که از طریق آن فرد قادر می شود در پاره ای از موارد برخی رفتار ها و نقطه نظرات سایرین را تشخیص دهد #پارک می گوید : ارتباطات فراگردی است که در آن یک اصل اخلاقی و منطقی جانشین یک اصل فیزیولوژیکی و غریزی می شود. *از نظر پارک ارتباطات راه حل مناسبی برای حل مسکلات اجتماعی شهر بوده ار ری رک ی 

صفحه 26:
هرا مکتب شيكاكو افول کرد؟ #نفوذ مکتب شیکاگو بعد از۱۹۳۵ و بازنشستگی پارک به دو دلیل کاهش یافت #اول آنکه بیشتر دانش آموختگان شیکاگو این دانشگاه را به مقصد دیگر دانشگا ها برای تدرس ترک کردند چراکه بسیاری از دانشگاه ها در رقابت با دانشگاه شیکاگو بودند و پذیرای فارغ التحصیلان آن بودند برای مثال دانشگاه کلمبیا در ۱۹۴۱ دو دانشمند بزرگ حعرفی کرد رابرت کینگ مرتون که تظزیه پرداز اجتماعی بود وپاول فلیکس لازاراسفلد که یک روش شناس كمي نكر بود و يات اط مسد را ‎oe lc‏ کر رف گر ‎Sa‏ ‏هاروارد بود که نظریه پردازان اجتماعی زیادی چون: تالکوت پارسونز و ساموثئل استوفر که دکترای خود را از دانشگاه شیکاگو اخذ کرده بودند 

صفحه 27:
مرا مکتب سیکاکو افول کرد ‎٩‏ مشکل دوم اختلاف و درگیری بین اعضای بخش جامعه شناسی شیکاگو تود كه این مسئله آنهارا ازتضمیمات دزست:دور کردم بود. شش یا هفت: سال پس از جنگ جهانی دوم شیکاگو هیچ عضو جدیدی استخدام نکرد علاوه بر اين که اعضا مهمی آنجا را ترک کین # هربرت بلومر به برکلی رفت. © لويد وارنر به ميشيكان رفت * اورت هيوز به براندس كوج كرد #غير از اين هاشاخه جامعه شناسى به خود أ كرد وجامعه ‎eis il Tle staal‏ ار کرد و روی موقعیت های اجتماعی و حرفه های مختلف متمرکز شد و یا مسائلی چون قوم نگاری کیفی در هر حال مسائلی باب شد که در تخصص دانشمندان این مکتب نبود و نیروی جدیدی هم که استخدام نمی شد 

صفحه 28:
مکتب شیکاگو و مطالعات ارتباطی لاسول روی تاثیر رادیو بر شنوندگان تحقیق کرد در کل می توان گفت ريشه مطالعات ارتباط جمعی درمکتب شیکاگو بوده است شاهد این ادعا تحقیقات ن : لییمن,دیویی,لوین,هاولند و لازاراسفلد 

صفحه 29:
آیا شیکاگو یک مکتب بود؟ #مفهوم مکتب تا حدی انتزاعی است و برای توصیف آن فعالیت گروهی ازدانشمندان یا پژوهشگران به کار می رود.زیرا در عقاید و دیدگاه ها یکپارچگی به چشم می خورد. ۴#برخی ویژگی های مکتب را چنین ذکر کرده اند : یک رهبر یا چهره کلیدی روشنفکربرای هدایت مکتب ۴-یک مکان جغرافیایی و دانشگاهی ۳-حمایت و پشتیبانی های مالی -ابزارهایی برای ترویج و انتشار عقاید و فعالیت های اعضاء 

صفحه 30:
ایا سیکاگو یک ‎Sy GSLs‏ #اگر موارد ذکرشده را به عنوان الگو قرار دهیم شیکاگو یک مکتب است چرا که: #رهبر کلیدی و روشنفکر آنان پارک بود #مکان جفرافیایی دانشگاه شیکاگو بود #هزینه های مالی آن توسط بنیاد راکفلر تأمین می شد #کتاب ها و گزارش هایی که از طرف دانشگاه شیکاگو منتشر می شد فعالیت ها و پیامد های فکری پژوهشی این مکتب را اشاعه می داد 

صفحه 31:
انتقادات : #به نظر میرسد استفاده انحصاری از روش تجربی در مکتب شیکاگو از آغاز تا دوران اوج آن بعنی دوران پارک آینده اين مکتب را متزلزل نمود چراکه با وجود بنیان گذاری مطالعات ارتباط جمعی توسط آتان پس از پرکاربرد شدن آمار درتحقیقات ارتباطی و اجتماعی انان از صدر جدول محققین حوزه علوم اجتماعی به زیر کشیده شدند دانشمندانی چون لازار اسفلد که با کوله بار ریاضی اش وارد حوزه علوم اجتماعی شده بود شاید به همین دلیل از شیکاگو نقل مکان کرد که ‎Lad‏ ‏رای انامه فان کی مات تس انس راکه همانطور که در پس آمد افرادی چون پارک موضع مخالف جدى عليه امار و : ت کمی داشتند 

صفحه 32:
#باید دانست پس از جنگ جهانی دوم آمریکا که کشوری در مسیر توسعه بود نیازمند سازمان دهی اقتصادی و تحقیقات اجتماعی در حوزه بازار شده بود و اینک حاکمان ‎sly‏ دانستن علل وقوع جرم وجنایت و ريشه های آن در پی تقویت بنگاه های اقتصادی از طریق فروش بیشتر بودند #اين مکتب در حوزه علوم اجتماعي نقطه عفی است جراکه آغزاراه علوم اجتماعی در آمریکا بشمار میرود اما نباید فراموش کرد مفاهیم اصلی مکتب در ابتدا از دانشمندان اروپایی چون زیمل وام گرفته شده بودند و غیر از زیمل دانشمندان اين مکتب ازنظریات افرادی چون داروین نیز برای ارئه مفاهیم و تعاریف بهره جستند تا هرجه بيشتر وارداتی بودن جامعه شناسی در آمریکا رخ بنمایاند هرچند اين مسئله در دوران پارک دیگر کمرنگ 

صفحه 33:
#در پایان نیز نباید از تأثیرات شگرف مکتب شیکاگو در علم ارتباط بگذریم هرچند ضروری است عنوان کنیم که کانون تحقیقات دانشمندان اين مکتب خاصه ارتبات نبود و ارتباطات به عنوان موضوعی جنبی که البته اهمیت آن درک شده بود مورد مطالعه قرار می گرفت و اين انتقاد مطرح است که جرا آنان در همان دوران تحفیفات ارباطی را از جامعه شناسی جدا نکردند تا به مطالعات بیشتر و بهتری اقدام کنند © دانشمندان مکتب شیکاگو با اختلاف بر سر مسائل موجب گشتند یکی از مراکز مهم مطالعات اجتماعی در دنیا از هم گسیخته شود نبود یک رهبر واقعی پس از پارک به جد احساس ‎wo‏ شد وشاید کوچ اندیشمندان از دانشگاه شيكاكو در اثر همين وضع بود 0 #مكتب شیکاگو دز ارائه مفاهیم کلیدی ازتباطات در آینده 2 ۲ ۳3 1 وگ 2 

صفحه 34:
خب ۱7 #دکترغلامرضا آذری #مدرس دوره ی کارشناسی ارشد *رشته علوم ارتباطات اجتماعی گرایش تحقیق در ارتباطات #دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی/ دانشکده ی علوم اجتماعی و روان شناسی/ گروه ارتباطات 

مکتب شيکاگو وعلم ارتباطات: يک رويکرد انتقادی ‏ترجمه و تدریس دکتر غالمرضا آذری دالیل اثر گذاری مکتب شیکاگو بر روی پژوهش های ارتباطی ‏مکتب شیکاگو نخستین دوران شکوفایی علوم اجنماعی را در آمریکا نشان می داد که به نظریه پردازان بزرگ اروپایی مانند گئورگ زیمل خدمت کرد ‏این مکتب اهمیت زیادی برای مسائل تجربی در بررسی ها و مطالعه مشکالت اجتماعی در ایاالت متحده قائل شد(مکتب بهبود گرا،ترقی خواه ،و عمل گرا) ‏پژوهشگران این مکتب یک مفهوم نظری برای جامعه پذیری شخصیت فرد که بر روی ارتباطات اثر گذار است ارئه دادند(انسان بودن و اجتماعی بودن با هم در ارتباط اند)آنها توصیف های مربوط به غرایز رفتاری انسان را رد کردند و به جای آن دید گاهی که بعد ها به عنوان تعامل گرایی نمادین معروف شد را مورد تأکید قرار دادند ‏مکتب شیکاگو الگوی تحقیقات ارتباطات جمعی را بر روی تأثیر رسانه های جمعی برآورد کرد نحوه شکل گیری مکتب شیکاگو • • • • در ۱۸۹۰شیکاگو دومین شهر بزرگ آمریکا با جمعیتی بالغ بر۱/۱میلیون نفر بود ماکس وبر در سفرش به این شهر آن را چنین توصیف می کند :شیکاگو شبیه فردی است که پوست بدنش درحال ورقه ورقه شدن است و روده هایش نیز درکسب و کار دیده میشوند -این نشان گر اوضاع نا بسامان این شهر نسبت به اروپا در آن دوران است شاید همین نا بسامانی های اجتماعی و مهاجرت های زیاد به این شهر دلیل شکل گیری یک مکتب در حوزه علوم اجتماعی در این منطقه بود دانشگاه شیکاگو در ۱۸۹۲با کمک ۳۵میلیون دالری  حمایت های راکفلر در گسترش فعالیت های دانشگاه شیکاگو تأثیر زیادی داشت .وی به دانشمندانی چون الزاراسفلد،کورت لوین،السول،شرام ،نوربرت وینر کمک های مالی جهت انجام تحقیقاتشان پرداخت مینمود • شاید مهمترین دلیل ادامه این کمک ها رابطه خوب راکفلر با هارپر بود که ریاست دانشگاه را بر عهده داشت. • دانشگاه شیکاگو با انتخاب آلبیون اسمال توسط شخص هارپر به ریاست بخش جامعه شناسی ،نخستین بخش جامعه شناسی آمریکا را را در آن دوران راه اندازی کرد که تأثیرات زیادی داشت. • گئورگ زیمل و نظریاتش تأثیرات زیادی بر بخش جامعه شناسی دانشگاه شیکاگو داشتند. دیدگاه های نظری زیمل راجع به ارتباطات در نوشته های رابرت ازرا پارک چنین منعکس شده: جامعه به عنوان مفهوم اصلی جامعه شناسی در برگیرنده ارتباط میان افراد است. تمامی ارتباط انسانی نوعی از تبادل پیام را به نمایش می گذارند که تأثیر دو سویه را بر روی افراد به تحلیل می کشاند. بطور معمول ارتباط میان افرادی برقرار می شود که در فاصله اجتماعی متفاوتی از یکدیگر قرار گرفته اند ارتباط انسانی نیاز های اجتماعی افراد را تأمین می نماید انواع مشخص ارتباطات به مرور زمان ثابت و پایدار می شوند پس فرهنگ و ساختار اجتماعی زا نشان می دهند رشد و شکوفایی روان شناسی اجتماعی و جامعه شناسی در شیکاگو نتیجه فعالیت پژوهشگران زیر بود ‏چارلز هورتون کولی ‏جان دیویی ‏جورج هربرت مید ‏رابرت ازرا پارک چهره های کلیدی مکتب شیکاگو ‏آلبیون اسمال:بنیان گذار بخش جامعه شناسی که توانست در سالهای اولیه تأسیس این بخش ریاست آن را بر عهده بگیرد وی مراکزی را برای رشد این مکتب بنیان نهاد. ‏ویلیام آی توماس :دکترای خود را از دانشگاه شیکاگو گرفت در رشته مطالعت قوم شناسی در برلین و گوتینگن تحصیل کرد. او اشاره داشت که اگر انسان موقعیت و شرایط را به شکل واقعی تنظیم کند در نتیجه به کار و پیامد های آن به شکل واقعی عمل می کند. ‏کتاب دهقان لهستانی در اروپا و آمریکا نوشته فلوریان زنانیه کی و ویلیام توماس نخستین کتاب کالسیک در جامعه شناسی تجربی آمریکابه شمار می رفت(دو میلیون لهستانی بین سالهای ۱۸۸۰تا ۱۹۱۰به آمریکا مهاجرت کردند) چهره های کلیدی مکتب شیکاگو ارنست برجس:جامعه شناس خانواده و بوم شناس انسانی وی نظریه دوایر هم مرکزدر ساختار را شهری را پیشنهاد کرد به این معنا که شهر یک محل مرکزی-تجاری داردکه چرخه های متوالی ساکنین طبقه باال،طبقه پایین و متوسط جامعه،آن را احاطه می کند جان دیویی در بخش فلسفه شیکاگو بین ۱۹۸۴تا ۱۹۰۴ تدریس می کرد وی در ۱۹۰۴به دانشگاه کلمبیا نقل مکان کرد .او طرفدار و مبلغ عمل گرایی بود چهره های کلیدی مکتب شیکاگو جورج هربرت مید:در بخش فلسفه به تدریس روان شناسی اجتماعی پیشرفته که بیشتر دانشجویان دکترای جامعه شناسی در آن ثبت نام میکردند مشغول بود.همهترین کتاب وی ذهن خود و جامعه است .مید اعتقاد داشت شخصیت افراد در نتیجه ارتباط با دیگران شکل می گیرد همانطور که خود انگار های شخص نیز بوسیله تعامل با دیگران ساخته می شود رابرت ازرا پارک:بهترین نظریه پرداز شناخته شده مکتب شیکاگو و اولین نظریه پرداز و پژوهنده ممتاز ارتباطات جمعی است ویژگی های جامعه شناسی شیکاگو روابط مشاور کار آموز درآموزش و چگونگی هدایت تحقیقات اجتماعی بسیار حائز اهمیت بود مالینوفسکی وبواس انسان شناسان زیادی را برای انجام کارهای میدانی تشویق می کردند،قوم نگاری شهری مکتب شیکاگو را به عنوان نیروی اصلی انجام کارهای میدانی جامعه شناختی مورد توجه قرار دادند جامعه شناسی شیکاگو قبل از فعالیت های پارک که با آرمان اصالح گرایی پروتستانی همراه بود به مطالعات علمی مشکالت اجتماعی تبدیل شد ویژگی اصلی جامعه شناسی شیکاگو ‏جامعه شناسان این مکتب بر این عقیده بودند مناسب ترین سیاست ها برای حل مشکالت اجتماعی بوسیله پژوهش های جامعه شناسی تعریف می شوند جان دیویی و فلسفه عمل گرایی وی معتقد بود افراد می توانند از طریق برقراری ارتباط با دیگران به یک خود شکوفایی برسند،بنابراین وجود نهاد اجتماعی برای آزادی و دمکراسی الزم و ضروری است ‏وی به فیلسوف آزادمنش معروف بود بسیاری از عقاید و افکار او شکل ابتدایی مطالعات ارتباطی معاصر بود راون شناسی آزمایشی درمکتب شیکاگو ‏ویلهلم ونت:بنیان گذار روان شناسی آزمایشی است ‏این رشته در آلمان با تقلید از فیزیولوژی و فلسفه شکل گرفت رشته (فیزیولوژی در آلمان پیشرفت کرده بود) ‏ونت بنیانگذار رشته روانشناسی آزمایشی،تارخ حوزه روان شناسی را به عنوان یک رشته دانشگاهی سازمان یافته در آلمان شکل داد ‏عقیده و نظر دیویی و مید پیرامون قوس بازتاب بطور مستقیم از عقیده ونت پیرامون حرکات سر و دست سر چشمه می گرفت ‏ونت تحت تأثیر داروین با عنوان بروز هیجانات در انسان و حیوانات که امروزه بنام حوزه ارتباطات غیر کالمی معروف شده است قرار گرفت ‏فروید کتاب ”توتم،تابو“(محرمات)را برای بحث متقابل با مفهوم ونت پیرامون سن محرمات در تکامل انسان نوشت مید وتعامل گرایی نمادین مید در هادلی ماساچوست متولد شد پدرش کشیش گروهی از عبادت کنندگان کلیسا بود در جوانی استاد دانشگاه ابرلین اوهایو شد سواالتی که وی در جوانی در مورد احکام مذهبی داشت بعد ها مشکالتی برای ورودش به دانشگاه به عنوان استاد فلسفه بوجود آورد مید معتقد بود کنش کانونی ترین بخش علوم اجتماعی است به همین دلیل که اهمیت نمادینی دارد و نیز به علت اینکه توسط فرد دیگری تعبیر می شود مید وتعامل گرایی نمادین ‏مید و دیویی با هم صمیمی بودند اگرچه هردو شرم رو وخجالتی بودند ‏مید و دیویی در بخش فلسفه دانشگاه میشیگان همکاری داشتند و عامل ارتباط این دو نفر چیزی جز بحث و تبادل نظر نبوده است ‏مید عقاید بنیاد گرایانه ای داشت و نقش زیادی را از طریق نظریه تعامل گرایی نمادین در علوم اجتماعی ایفا نمود ‏دیدگاه روانشناختی وی تحت تأثیر افرادی چون چارلز ساندرس پیرس ،ویلیام جیمز،جوسیا رویس،جیمزمارک بالدوین،جان دیویی،چارلز هورتون کولی،ویلهلم ونت و چانسی رایت قرار گرفته بود ‏اما دیدگاهی که مید داشت منحصرًا مفهوم <میدگرایانه>بود ‏هربرت بلومر از جامعه شناسان دانشگاه شیکاگو از عقید مید برای دفع از دیدگاه خویش مبنی بر تأثیر نظریه تعامل گرایی نمادین استفاده نمود رابرت ازرا پارک و دوران طالیی مکتب شیکاگو زمانی که پارک وارد دانشگاه میشیگان شد در آنجا یکی از تعلیم یافتگان دیویی به حساب می آمد،اوشش واحد فلسفه را با دیویی گذرانده بود شاید به نوعی دیویی باعث شد تا پارک به اهمیت علم ارتباطات به عنوان نیرویی برای هماهنگ کردن مسائل جامعه و نیز وسائلی چون روزنامه وتلفن برای ایجاد ارتباطات پی ببرد پارک به عنوان گزارش گر در نشریاتی چون میند پولیس،دیترویت،دنور و نیویورک کارکرد او گزارشگری اصالح طلب محقق و کنجکاو بود بعد ها به مجله اخبار اندیشه که توسط دیویی با کمک رابرت ازرا پارک و دوران طالیی مکتب شیکاگو پارک بعد ها به موضوع رابطه میان مطبوعات و افکار عمومی عالقه مند شد و این موضوع را برای رساله دکتری خود برگزید و عنوان رساله اش چنین بود: انبوه خلق و عامه مردم :یک کاوش روانشناختی و جامعه شناختی ‏پارک به شیکاگو نقل مکان کرد ‏قبل از ورود وی ۳۰درجه دکترای تخصصی در جامعه شناسی توسط دانشگاه شیکاگو اعطا شده بود وی دانشگاه را از طریق روشهای علوم اجتماعی و تجربی تا حد زیادی باال برد ودوران طالیی مکتب شیکاگو را رقم زد بوم شناسی انسانی و بی سازمانی اجتماعی پارک و توماس در منطقه ای به هم پیوستند که منحصر به فرد بود،محله ای بی رونق و یکنواخت که سرشار از جرایم و جنایت های بزرگ بود پارک و همکارانش بویژه ارنست برجس و عده ایی از دانشجویان توانسته بودند نقشه ای را طراحی نمایند که در آن روند و انواع جرم نوجوانان و جوانان آن منطقه از شیکاگو از جملهخود فروشی بیماری روانی وسایر مشکالت عالمت گذاری شده بودند(آنها این نقشه را نقشه کشف ننگ نامیدند) تصویری که این نقشه ارائه می داد مانند یک دایره متحدالمرکز بود که نیمه این دایره مربوط به دریاچه میشیگان بود و البته بیشتر جنایات آن مربوط به جنوب شهر لوپ می شد بوم شناسی انسانی و بی سازمانی اجتماعی این نوع تحلیل های جامعه شناختی که توسط پارک و دانشجویانش بکار گرفته شد بوم شناسی انسانی نام گرفت پارک و دانشجویانش با استفاده از نظریه تکاملی داروین و مفاهیمی چون تهاجم سلطه توالی و درجه رشد بوم شناسی گیاهان و حیوانات زنده را بررسی و مطالعه کردند مکتب شیکاگو برتر از مکتب جامعه شناختی عمل کرد این مکتب تا حد زیادی از درون علوم اجتماعی بیرون آمد و پیشرفت و توسعه تحقیقات تجربی در شیکاگو نه تنها روی جامعه شناسی بلکه در انسان شناسی،روان شناسی اجتماعی ،فلسفه و علوم سیاسی نیزتأثیر گذار بود چهار مرحله اصلی اجتماعی از نگاه پارک براساس نظریه تکاملی بویژه تنازع بقاء داروین،پارک ۴ مرحله اصلی اجتماعی را چنین تعریف کرد: - ۱رقابت:تنازع میان واحد های یک نظام برای دسترسی به منابع کمیاب - ۲کشمکش:رقابت میان واحدهایی که با هم در ارتباط و مقابله اند - ۳توافق:زمانی صورت می پذیرد که کشمکش ها بدلیل تخصیص منزلت و قدرت پایان یابد - ۴همرنگی:تبادل و تقسیم عناصرفرهنگی به منظور دستیابی به نتایج فرهنگی مشترک بیگانه و فاصله اجتماعی پارک مفهوم فاصله اجتماعی زیمل را به عنوان ناپایداری دوستی میان دو یا چندفردو گروه تعریف می کند مفاهیم بنیادی زیمل چونبیگانه و فاصله اجتماعی منشأ انجام تحقیقات زیادی در ایاالت متحده شد تأثیرات پارک ‏از طریق نوشته ها ‏از طریق سخنرانی ها ‏رساله دکترا ‏تربیت دانشجویان تعریف و معنای جامعه شناسی از منظر مکتب شیکاگو ‏این مکتب در زمان پارک جامعه شناسی را به دو صورت تعریف کرد : -۱جامعه شناسی اروپا که اولین بار در شیکاگو شکل گرفت و از یک ساختار نظری وانتزاعی برخوردار بود(روش زیمل الگوی اولیه این نوع جامعه شناسی بود)زیمل هوشمندانه سخن می گفت و بصورت تحلیلی مطلب می نگاشت اما فعالیت های وی هرگز به شکل تجربی مطرح نشد جامعه شناسی شیکاگو در محیطی سرشار از اطالعات وداده ها رشد کرد و جامعه شناسی آمریکا در دنیایی تجربی پایه گذاری شد،پارک نیز به تحقیقات تجربی معتقد بود و گاهی حتی حرف های زشتی به کارشناسان آمار یا طرفداران فروید حواله می کرد.وی می گفت تحقیقات کمی وآماری جامعه شناسان را از درک صحیح ارتباط انسانی دور می سازد تعریف و معنای جامعه شناسی از منظر مکتب شیکاگو -۲تعریف دومی که این مکتی از جامعه شناس ارئه می داد به اندازه تعرف اول مهم است و آن این است که باید اصول و قواعد تجویزی و فرمایشی جامعه شناسی از بین برود و بجای آن به اصل واقع بینی رسید وتنفری که نسبت به زمینه کاربردی فعالیت اجتماعی وجود دارد راکاهش داد همانطور که پارک اشاره می کرد امروزه جامعه شناس به عنوان علم اصالحات اجتماعی و یا علم رفاه انسانی تعریف می شود ‏از نظر پارک توصیف بخش جامعه شناسی شیکاگو ازاصطالح جامعه شناسی چنین بود :جامعه شناسی رویکردی است که یک طرح منطقی برای یک تحقیق بی طرفانه مبتنی بر اصول وکارکرد موسسات اجتماعی به عنوان موجودیت های همه جایی عرضه می دارد طوری که در جوهره عمل آن تحلیل مسائل جامعه و زندگی اجتماعی موج می زند پژوهش های ارتباطی پارک پارک به عنوان اولین نظریه پرداز ارتباط جمعی شناخته شده است او ارتباطات را به عنوان یک فراگرد اجتماعی روان شناختی تعریف می کند که از طریق آن فرد قادر می شود در پاره ای از موارد برخی رفتار ها و نقطه نظرات سایرین را تشخیص دهد پارک می گوید :ارتباطات فراگردی است که در آن یک اصل اخالقی و منطقی جانشین یک اصل فیزیولوژیکی و غریزی می شود. از نظر پارک ارتباطات راه حل مناسبی برای حل مشکالت اجتماعی شهر بوده چرا مکتب شیکاگو افول کرد؟ ‏نفوذ مکتب شیکاگو بعد از ۱۹۳۵و بازنشستگی پارک به دو دلیل کاهش یافت ‏اول آنکه بیشتر دانش آموختگان شیکاگو این دانشگاه را به مقصد دیگر دانشگا ها برای تدرس ترک کردند چراکه بسیاری از دانشگاه ها در رقابت با دانشگاه شیکاگو بودند و پذیرای فارغ التحصیالن آن بودند برای مثال دانشگاه کلمبیا در ۱۹۴۱دو دانشمند بزرگ معرفی کرد رابرت کینگ مرتون که نظریه پرداز اجتماعی بود وپاول فلیکس الزاراسفلد که یک روش شناس کمی نگر بود و تأثیرات ارتباط جمعی را کنکاش می کرد رقیب دیگر دانشگاه هاروارد بود که نظریه پردازان اجتماعی زیادی چون :تالکوت پارسونز و ساموئل استوفر که دکترای خود را از دانشگاه شیکاگو اخذ کرده بودند چرا مکتب شیکاگو افول کرد؟ ‏مشکل دوم اختالف و درگیری بین اعضای بخش جامعه شناسی شیکاگو بود که این مسئله آنهارا ازتصمیمات درست دور کرده بود. شش یا هفت سال پس از جنگ جهانی دوم شیکاگو هیچ عضو جدیدی استخدام نکرد عالوه بر این که اعضا مهمی آنجا را ترک کردند ‏هربرت بلومر به برکلی رفت. ‏لوید وارنر به میشیگان رفت ‏اورت هیوز به براندس کوچ کرد ‏غیر از این هاشاخه جامعه شناسی به خودی خود تغییر کرد وجامعه شناسی آمریکایی از حل مسائل و مشکالت اجتماعی روی گردانید و بر روی موقعیت های اجتماعی و حرفه های مختلف متمرکز شد و یا مسائلی چون قوم نگاری کیفی در هر حال مسائلی باب شد که در تخصص دانشمندان این مکتب نبود و نیروی جدیدی هم که استخدام نمی شد مکتب شیکاگو و مطالعات ارتباطی السول روی تاثیر رادیو بر شنوندگان تحقیق کرد در کل می توان گفت ریشه مطالعات ارتباط جمعی درمکتب شیکاگو بوده است شاهد این ادعا تحقیقات افرادی چون :لیپمن،دیویی،لوین،هاولند و الزاراسفلد است. آیا شیکاگو یک مکتب بود؟ مفهوم مکتب تا حدی انتزاعی است و برای توصیف آن فعالیت گروهی ازدانشمندان یا پژوهشگران به کار می رود.زیرا در عقاید و دیدگاه ها یکپارچگی به چشم می خورد. برخی ویژگی های مکتب را چنین ذکر کرده اند : - ۱یک رهبر یا چهره کلیدی روشنفکربرای هدایت مکتب - ۲یک مکان جغرافیایی و دانشگاهی -۳حمایت و پشتیبانی های مالی - ۴ابزارهایی برای ترویج و انتشار عقاید و فعالیت های اعضاء آیا شیکاگو یک مکتب بود؟ اگر موارد ذکرشده را به عنوان الگو قرار دهیم شیکاگو یک مکتب است چرا که: رهبر کلیدی و روشنفکر آنان پارک بود مکان جغرافیایی دانشگاه شیکاگو بود هزینه های مالی آن توسط بنیاد راکفلر تأمین می شد کتاب ها و گزارش هایی که از طرف دانشگاه شیکاگو منتشر می شد فعالیت ها و پیامد های فکری پژوهشی این مکتب را اشاعه می داد انتقادات : به نظر میرسد استفاده انحصاری از روش تجربی در مکتب شیکاگو از آغاز تا دوران اوج آن یعنی دوران پارک آینده این مکتب را متزلزل نمود چراکه با وجود بنیان گذاری مطالعات ارتباط جمعی توسط آنان پس از پرکاربرد شدن آمار درتحقیقات ارتباطی و اجتماعی آنان از صدر جدول محققین حوزه علوم اجتماعی به زیر الزار اسفلد کشیده شدند دانشمندانی چون که با کوله بار ریاضی اش وارد حوزه علوم اجتماعی شده بود شاید به همین دلیل از شیکاگو نقل مکان کرد که فضا را برای انجام تحقیقات کمی مناسب نمی دانست چراکه همانطور که در پس آمد افرادی چون پارک موضع مخالف جدی علیه آمار و تحقیقات کمی داشتند  باید دانست پس از جنگ جهانی دوم آمریکا که کشوری در مسیر توسعه بود نیازمند سازمان دهی اقتصادی و تحقیقات اجتماعی در حوزه بازار شده بود و اینک حاکمان بجای دانستن علل وقوع جرم وجنایت و ریشه های آن در پی تقویت بنگاه های اقتصادی از طریق فروش بیشتر بودند این مکتب در حوزه علوم اجتماعی نقطه عفی است چراکه آغز راه علوم اجتماعی در آمریکا بشمار میرود اما نباید فراموش کرد مفاهیم اصلی مکتب در ابتدا از دانشمندان اروپایی چون زیمل وام گرفته شده بودند و غیر از زیمل دانشمندان این مکتب ازنظریات افرادی چون داروین نیز برای ارئه مفاهیم و تعاریف بهره جستند تا هرچه بیشتر وارداتی بودن جامعه شناسی در آمریکا رخ بنمایاند هرچند این مسئله در دوران پارک دیگر کمرنگ  در پایان نیز نباید از تأثیرات شگرف مکتب شیکاگو در علم ارتباط بگذریم هرچند ضروری است عنوان کنیم که کانون تحقیقات دانشمندان این مکتب خاصه ارتبات نبود و ارتباطات به عنوان موضوعی جنبی که البته اهمیت آن درک شده بود مورد مطالعه قرار می گرفت و این انتقاد مطرح است که چرا آنان در همان دوران تحقیقات ارتباطی را از جامعه شناسی جدا نکردند تا به مطالعات بیشتر و بهتری اقدام کنند دانشمندان مکتب شیکاگو با اختالف بر سر مسائل موجب گشتند یکی از مراکز مهم مطالعات اجتماعی در دنیا از هم گسیخته شود نبود یک رهبر واقعی پس از پارک به جد احساس می شد وشاید کوچ اندیشمندان از دانشگاه شیکاگو در اثر همین وضع بود مکتب شیکاگو در ارائه مفاهیم کلیدی ارتباطات در آینده دکترغالمرضا آذری ‏مدرس دوره ی کارشناسی ارشد رشته علوم ارتباطات اجتماعی گرایش تحقیق در ارتباطات دانشگاه آزاد اسالمی واحد تهران مرکزی /دانشکده ی علوم اجتماعی و روان شناسی /گروه ارتباطات