نهضت ترجمه و تأثیر آن در گسترش فرهنگ و تمدن اسلامی

صفحه 1:
م0[ 5 ۳ ‎nel 6۰۳ 1‏ 

صفحه 2:
نهضت ترجمه و تأثير آن د ركسترش مر 1 تهیه کننده ‎peel Eta‏ سا 

صفحه 3:
| © Been korr Cores yesce BUNS) iw ‏ا‎ re ماع ا ‎eal Sh‏ سار قا ا ‎Pe‏ ‏بوجود آمد تا با بهره گیری از و ارتباط با فرهنگهای سایر ملل ؛ میراث فرهنگی .أن تمدنها را فرا كيرند و در سايه آ ن به ايجاد تمدنى جديد بيردازند توجه فراوان آيات قرآن و احاديثى كه مسلمانان را به كسب علم و دانش ترغيب مى كرد و نيازهاى روز افزون جامعه نوخاسته اسلامى و سياستهاى تشويقى برخى از خلفا و حاميان علم موجب حركتى مبارك و يرثمر كرديد كه به ان ‎SCM DY Ipecac gory}‏ ا ل ل . شتاب و شکوفائی و تأثیر اصلی خود را در عصر بنی عباس بر جای گذاشت 

صفحه 4:
| © برای آنکه به نیکی بر حقيقت این تحول و اهمیتش در نهضت ترجمه در گذر تاریخ آگاه شویم ‎ie ote a tere wow Te nl es‏ | ‎coerce a Real Dt wee eet need‏ ا | ت فرخنده و پر ثمر را تبیین و تشریح کنیم ere ‏ا‎ ears) ۱ Net ‏ا‎ ‏ات رح 0م‎ ‏ال لك‎ Te ioe Te) erate ee ae Rear TO oad ‏را‎ hee RES EN ay he ‏ری بر بیس‎ block ca ONO Re ‏ا‎ eS edo Dal ee Tord ‏قرن چهارم هجری است‎ 

صفحه 5:
فصل اول : نهضت ترجمه و دوره های مختلف آن ۱ asd ‏قرن اول هجرى نماينكر نخستين دوره از ادوار نهضت ترجمه است . ترجمه در اين عصر جون‎ ‏با قرون بعدى‎ Fe le ‏ا ا ا ل‎ ne red ‏نهضت در شرق و غرب جهان اسلام محسوب می گردد. در اين قرن علومی چون طب و هیئت‎ ‏و شیمی مورد اهتمام مسلمانان واقع شد و در این کار تا جایی پیش رفتند که در گذر زمان‎ ۲۷ ee | . هرجه اين علوم توسعه يافت سهم مسلمانان در آن انكار نشد . از مشهورترين كسانى كه در اين قرن به نهضت ترجمه اهتمام كرد , خالد بن يزيد اموى است ا ا ل ا يك أن اموى فركى عادى نيست ودر علم مقامى دارد 

صفحه 6:
را 0111111 1 [ erm Fs ae BOTS aye eer ar orca cero es ‏دستیابی به دانش کیمیا می توان فلزات را به طلا تبدیل کرد به علوم علاقه مند شد و دستور داد در مدرسه‎ ‏اسكندريه كتابهايى كه درباره كيميا هست به عربى بركرداتئد‎ . ‎ee Ie ta)‏ ا م ا ا ل نك ‎| ‏ااا‎ et ape Pesos) ‎320000 0 ‏طبیعتها و مزاجهای مرکب است ‎ ‎ 

صفحه 7:
| © از سوى ديكربرخى از محققان با ارايه دلايل فراوان به يندارهاى كسانى كه حق ‎RTS Hee ey ser on ork ray | Rtas Per FeO)‏ ‎Ure esr ys‏ را ار رن" ۱ 3). col oil eA PRS ‏ودراين نهضت نقشى داشتند . در دوره امارت أو كتاب (كناش) در يزشكى‎ ۱ ae teen Seam ayeS key ‏“ييا‎ 

صفحه 8:
فصل اول : نیضت ترجمه و دوره های مختلف آن Saree enon) ‏اراده أى در اين هيدان از خود نشان ندادند. بى شك عصر اموى ير از مشكلات‎ 220 ‏م ا ا‎ ا ا ا ال 0 خارجی بابد اذعان کرد آنچه باعث شکوفائی و دوام نهضت ترجمه در عصر ‎Sete Rea Ae ae AO oO arr‏ نك ا ار ا ل ا ل Fer oe ‏ا‎ Pe a Teper TENTS ae ees ee Sk Re ee Rear . به شمار می آید و یکی از وجوه ترجمه و نقل محسوب می گردد 

صفحه 9:
| © ee ede sD ESE STE nek Neer ee ۳۹ ‏باب تشابه اسمی با کی در‎ S ‏۴و‎ همچنین از پژوهشگران جدید که نقش خالد را در باب علم نمی پذیرد عمر فروخ محقق مصرى مى باشد . وى در اين باره مى كويد : هيج دليلى در ‎nor‏ ا ا ا ل ‎a See Ted‏ ا ا | ۰ | حیات سیاسی عرب از آن برخوردار نبود 

صفحه 10:
| © OP cee ieee hee نهضت ترجمه در اين عصر كه مقارن با قرن دوم و سوم هجرى است با عصر امويان متفاوت است . تطورات فراوان از حیث موضوعات ترجمه , تعداد مترجمان و فرهنگ‌های ایشان و ا ا ا كت منصور عباسی و هارون و مأمون مشخصاً از خلفایی هستند که به موضوع ترجمه اهتمام خاصى داشتند و در اين راه وزراى ايشان نيز از آنها بيروى نموده و كامهاى بلندى در اين راه حمر ا ل ار ل 001 ‎eet‏ اك 

صفحه 11:
| © Dy ele De Dre نهضت ترجمه آگاهانه ای که آثار تاریخی و اجتماعی و فرهنگی عمیق و دامنه داری را از ‎ee ese] pe ares pees spe aioe: ear Partay‏ 1 ‎pera ae REN aS‏ | 1 ‎SD, Mele eee‏ ی عربی بود و مترجمان این آثار معمولا زرتشت زادگان نومسلمان بودند . ترجمه چند کتاب | RW oeN en tear Caco TEN I ES ce Se NCD SB Oa ke eee Rese Moe OBES) ee Te ei ae A MRE dc aye ‏ونوا‎ A a ‏ا‎ ee ae ere en ۱ een ce Ey nO ‏هيئت بود و على بن عيسى اسطرلابى منجم در دربار أو بودند‎ . 

صفحه 12:
| © از آثاری که در عهد منصور به عربی ترجمه شد , کلیله و دمنه , کتاب سند.و هند , ا ا ل ا ‎Ocean eee‏ . تجوم , حساب , طب و فلسفه جزو آنها بوده است | es ete SBE eats Lod ۳۳ ‏ال ا‎ ۱ ‏ا ل‎ ener) ‏امر ترجمه به عهده مسيحيان و ايرانيان بوده است‎ . در دوره خلافت منصورنهضت ترجمه شكوفا شد و در جايكاه والايى قرار كرفت اما يس ‎Das eee‏ ا ا ‎Sy Sd eee‏ ‎Te)‏ ل ا ا ‎Res)‏ ‏.حیث مرتبه بر گذشته هم سبقت گرفت 

صفحه 13:
| © ۱۵ Be ee eo) SPe pee ery ror er scar veer ser ‏ا‎ Se RS) 1 ‏ا‎ Ee ۱ ia aad ‏علاقه فراوانی نسبت به فرهنگ ایرانی نشان می داد و به دانشمنداتی که کتب یونانی را تدریس و‎ [۱ aut ae oe Ene eee nO ae Teco 3 De) EEC ‏ا‎ ‏خرید کتاب و حمایت از مترجمان هزینه کردند بسیاری از مورخان , عصر هارون را عصر طلائی تمدن‎ 200000 0 2 BCHCe Vor eI BCP, ear Ys IOs es Coen antec men peel oye es cul giggle pa. 

صفحه 14:
| © شايسته است وقتى از نقش هارون در نهضت ترجمه سخن مى كوييم , از افراد ديكرى كه در اين عرصه سهم فراوانى داشتند نام ببريم . در اين خصوص نام خاندان ‎ne er‏ م م ‎a ee es ee SIO‏ ‎RO etn een‏ ا ‎PH‏ ‏. خاصى بخشيد 0 ‏ا ل‎ US ee eon cme ‏يحيى بن خالد برمكى بود . او كه وزير هارون بود , دانشمندان و يزشكان و حكيمان‎ 075777 ‏ار‎ ere r SO ‏اا ا‎ | Ne i ode ed ee Ie ee Tes S ee eet eee Leer Ts) ) ۱ ee ee Tes els oe ‏امو‎ 

صفحه 15:
فصل اول : نیضت ترجمه و دوره های مختلف آن | eet) ‏عمده اين شكوفايى بزرك به شمار أورد‎ . Dee Ee ‏م‎ cae ‏کننده نهضت ترجمه به شمار می آید و کوششهایی که از سوی امویان و عباسیان در‎ ‏این دو قرن در باب نهضت ترجمه به کار گرفته شد , سبب شد تا بگونه ای بی نظیر‎ 00 ‏قرنهاى سوم وجهارم عو‎ - نهضت ترجمه در عصر مأمون ne ee ese re Seer eS ane ad ‏ا ا ا ل‎ . سرافرازى خود رسيد ا ال ا ا 0 ‎١‏ ا ل ال ا ‎a‏ ا ‎Se‏ 

صفحه 16:
فصل اول : نیضت ترجمه و دوره های مختلف آن همچنین این قرن شاهد ظهور اولین و مشهورترین فیلسوف عربی 1 TE Ss Ire Rc) Be Cae ene ‏لاه در در و اسان‎ COMES a een cag eer Corl SL mS NAPS EON CPS ‏کتاب و رساله نوشته اند . کندی یکی از چهار مترجم مشهور است که‎ EOIN Cee CAMP) ‏ا ا‎ Cor Vir cgay) Dome mel ech esl ys EY Sy SE Ie eel 220 Sg) ne Sez dn kOe wegen] Ce ROM IBe NNT | ‏فزونی گرفت و موضوعات مختلفی در پزشکی , فلسفه , ریاضیات , نجوم‎ ‏و جغرافيا به زبان عربى ترجمه شد . از امور مهمى كه در اين‎ 0 ‏م ا ا م‎ ‏زبان عربی است‎ .. 

صفحه 17:
فصل اول : نیضت ترجمه و دوره های مختلف آن | ‎ee OD TOE ele STO re Bare‏ ۱] ‎Soe ee ESC cor ter SET coe Terres Ne So eno‏ مترجمان از سریانی که در این عصر عبارتند از اسحاق بن حنین و حبیش بن اعسم | ا ا ا اا ل .جالينوس , بطليميوس و اقليدس عرضه داشتند مأمون نسخه هاى كتابهاى مدرسه اسكندريه را به بهاى كزاف خريدارى كرد و با ارتباط برقرار كردن با اميراتورى قسطنطينيه كار جستجو و دستيابى به آثار آتن نيز برايش ‎Ne‏ ‎a Gere ney]‏ ا ‎Say nee ESS ene I rea cs nee Rees oe)‏ بسیاری از محققان قرن سوم را قرن مترجمان و یکی از دورهای تاریخی مسلمانان می دانند causa fy ce ple 

صفحه 18:
فصل اول : نیضت ترجمه و دوره های مختلف آن 00 ‎NS TD) Sy OE‏ الل ا ل ‎ak ale el eo‏ نامحدودى در نهضت ترجمه بود , قرن جهارم شاهد نهضت بزرك ‏. فرهنگی در تدوین و ا اك ‎۱ OL eda a ‏علوم بيكانه و فهم أنها يرداختند ولى در قرن جهارم هجرى خود در اين‎ ‏علوم تحقیق کردند و به جمع آوری , تحصیل و تولیدات شخصی روی‎ ‏ا ا ا ال ل لك‎ ‏ترجمه كرديد و انديشمندان اسلامى شرحها و تعليقها برآن نوشتند كه‎ ‏تأثیر آن شرحها بیش ز تأثیر فیلسوفان نخستین بود‎ . ‎ ‎ 

صفحه 19:
| © از مترجمانى كه بيش از بقيه در اين عصر نام آنها مى درخشد , سنان بن قره , ابو بشر متى بن یونس , یحبی بن عدی و ابن زرعه که در صفحا در مورد آنها سخن ‎ic ea OMNES oo)‏ 1 )قر قرن جهارم هجری- کار ترجمه بیشتر در دست مترجمان عرب است که آثارآنها ل 0 در اين ميدان ثابت مى كند و با اين كار توانستند با اقران غير عرب در اين ميدان به رقابت ان را بپردازند حاصل مستقیم کارنهضت ترجمه , انتشار جمیع علوم و آذابی بود که که از تمدنهای یونانی , الى ور اب سس ‎Se ee Sees eee te ee ie eh ney)‏ ایران , فن داستان نویسی , امثال و حکم و نظامهای سیاسی و اداری را به عربی ترجمه . کردند . حاکمان پس از مأمون جز متوکل نقشی در نهضت ترجمه نداشتند 

صفحه 20:
| © البته معتصم بیشتر یک فرمانده نظامی بود و از نهضت ترجمه کاملا" منصرف شده بود و بین او وبین آنچه ار Reo ee re BESTE reer eee Eee ee een BSCE ET Sy oe Me ner ta prove ‏ا ا ا‎ نهضت ترجمه در شرق جهان اسلام , حاصل زایش یکباره نبود , بلکه پیشینیان در زمانهای گوناگون آن را طراحی کرده بودند . عوامل فراوانی دست به دست هم داده و در تشویق و تحرک آن نقش داشتند . اهم 0 دين مبين اسلام ۳ ee Tee ats آید . آیات قران کریم و احادیث پیامبر گرامی اسلام(ص) در باب دانش و دانشمندان و تشویق مسلمانان بد ‎ves etre) Me rene SRST eee‏ ۱ ‎PU ree eer acer a yar REN ieee te aE mewn FT‏ واداشت 

صفحه 21:
© فصل دوم : انكيزه ها و عوامل شكوفائى نهضت ترجمه | ‏ل ل‎ essere) طلب آن بکوشند ؛ قرآن کریم و احادیث نبوی (ص) و اهل بیت (ع) بود . آيات قرآن و احادیت نبوی تنهابه انش اندوزی و تشویق در علم نپرداخته؛ بلکه شاخه های انديشه را که مجال تفحص و تحقیق بود ؛ گستراند و نخستین چشمه از دانش اسلامی را جاری ساخت 0 ane a EMO a Rear eae ‏ی‎ ما ال ‎FUN‏ pete ‏ام ااا‎ ere 06020111104 1 ‏م ا‎ weg meeed epee ‏حاصل شد‎ . 

صفحه 22:
فصل دوم : انكيزه ها و عوامل شكوفائى نهضت ترجمه اهتمام خلفا و دولتمردان به نهضت ترجمه نظارت و سريرستى خلفا در امر ترجمه » يكى از عوامل يبشرفت اين نهضت شد و از این بابت گامهای بلندی برداشته شد . منصور » هارون » مأمون و متوکل از خلفای . عباسى اين كار را در اين نهضت به دوش كرفتند ی ...سس سس سس« ‎We Ree ASP PGES Se yor2)‏ ا ‎ve sperone‏ | ‎eae‏ | | ‎aE ere‏ ال به منجمان نزديك كرد . هارون را برمكيان به دانش علاقه مند كردند و او را برورش . دادند و مأمون نیز تربیت یافته هارون و برمکیان است ‏خلفای عباسی برای خرید کتاب داد و ستد می کردند و در این راه پول فراوانی هزینه ‎Ae Pecaee Bee Cartier ares seer eal an Cay‏ ‎eee cke sete TOS ae Ce Eee EEC Te ey sie‏ 5 ‎ ‎ 

صفحه 23:
فصل دوم : انكيزه ها و عوامل شكوفائى نهضت ترجمه در کنار خلفا و خاندانهای دوستدار علم » عده ای از وزیران نیز به امر ترجمه عنایت ‎Tees‏ ا ‎aS eee re Rte‏ | .الملك زيات وزير معتصم مشهورترند ا ا اس یا CS Ue Seen saan Te Cee See ee! ۳ ‏بود که در نزد امتهای دیگر یافت می شا‎ | ee Ske Sn Teed ‏معارف در نزد امتهای دیگر سود برد و از سرچشمه های آن بهره گرفت . همین‎ 1 yeslurom SIRO ATEN .حرکت فرخنده را پدید آورند RW ‏د را‎ 00 Renee ED) aes ame) Tey TCr] ee ere EL Sede SEB nT eB ISDS eS ab ‏عصر عباسی اول گردید‎ - 

صفحه 24:
فصل دوم : انكيزه ها و عوامل شكوفائى نهضت ترجمه ۱ ae oda ‏امت دیگر را به وان شود برگرداند و با اعساس ثیازی اسست که در امتی‎ 1 ‏يديد مى أيد و جز با استمداد از امتهاى ديكر نمى تواند آن را بر طرف كند‎ ٠ ‏پیدایش فرقه های اسلامی‎ 1 eee e a Sees Meee ‏ل م اا ل اا ان‎ ‏ا ل ا ا يك‎ ‏آراء فرقه متخاصم بيردازد . اين كار زمينه ساز اقبال مسلمانان به فلسفه يونانى‎ ‏ا اهمیت از‎ FOr . شكوفائى نهضت ترجمه را بر دوش كرفت 

صفحه 25:
فصل دوم : انكيزه ها و عوامل شكوفائى نهضت ترجمه 7 ‎Occ aero‏ سس نصرانيان و يهوديان مجادله در كرفت . يهوديان و نصرانيان يبش تر از مسلمانان به سلاح منطق يونانى مجهز بودند و فلسفه يونانى را براى جدل به كار مى بستند ‎rer 5) pe Pe HPN PO FOO 9‏ 0 بر این اساس با جدیت به فراگیری منطق و فلسفه پرداختند و آن را برای پیشبرد . اغراض و مقاصدشان به کار گرفتند معتزله در تشویق و بارور کردن نهضت ترجمه تأثیر مهمی داشتند . مأمون عباسی ‎ep eae ean oe ea‏ 5 نهضت شعوبيه و زندقه , انديشمندان عرب را بر آن داشت كه به قالبهاى علمى و منطقی روی آورند تا بتوانند افکارشان را در آن بریزند تا هم سلاحشان بران , و ل ا لك .یونان روی نهادند 

صفحه 26:
فصل سوم : مراکز مهم ترجمه و موضوعات آن [۱ Mes tees te ec eee Se ‏که در آغاز ندوین و پیدایش تمدن خویش از آنها بهره جسته اند به شمار آوریم‎ 00 e en ao ome rae Aare ‏داشتند , در مجموع به طور مستقیم تأثير چشمگیری در شکوفاتی و رشد نهضت‎ ‏سا"‎ rere ۳ مدرسه اسکندریه اسكندريه از مراكز عمده تمدن هلنى - بيزانسى به شمار مى رفت و از حوزه هاى ‎aCe rons‏ ۱ . نقش عمده آن بر عهده این مدرسه بوده است او 0 ‎er RS 7‏ ا ‎Fea ed nS Deer i nee ee OED eke‏ وی باشد 

صفحه 27:
فصل سوم : مراکز مهم ترجمه و موضوعات آن سس« ا ل ‎Tee er‏ | آموی , بیش از همه دانشها 4 ‎RO‏ ‏روش آموزش دانش پزشکی در این مدرسه بود. مسلمانان روش تحقیق در علوم فلسفی , پزشکی و کیمیای یونانی را از عهد آخرین مدرسه اسکندریه آموختند و برای ‎SO eer ye Mel orc) eee SIS Sead‏ وارد فلسفه مسلمانان شد و در اقوال و آثار بسيارى از رهبران فكرى فرقه هاى ‎ae ec‏ اال ا ل ل ا ا 0 هندسه با آقلیدس , در فلسفه با ارسطو و در نجوم با بطلمیوس آشنا شدند . سپس اين آثار را ترجمه و تدریس کردند و بر آن مسلط شدند و اشتباهات علمی شان را تا ند . همین ام خود آهمیت تتشی را که مدرسه اسکندریه درزاین میدان ایفا کرده , روشن می کند 

صفحه 28:
فصل سوم : مراکز مهم ترجمه و موضوعات آن 32001 ‎Scot ry‏ اا ا 0 0000 ‎rarer‏ 0001000 0323 0 ‎ea ene i ene ete reese‏ ‎RO‏ ا ‎i‏ ی ۱ ۳ ای سریع زمینه ساز شکوفائی و رشد علمی می شوند ا ا ‎ent‏ ۱ ا ‎Pes re‏ ا ‎FEC EE reorder VE ttc on‏ گردید این مدرسه توانست بیشتر نیازهای مسلمانان و از جمله تویسندگان را که در 1 | . تأمين كند 

صفحه 29:
فصل سوم : مراکز مهم ترجمه و موضوعات آن مدرسه حران حران در تاریخ تمدن اسلامی شهری مهم به شمار می آید . از این شهر مشاهیر پزشکان , 0 Sae te eee aod ed 3) ‏از يهترين نمونه‎ ‎iets Rear re men are 9‏ ۱ .هایی هستند که می توان نام برد ‏شهر حران از مراکز مشهور بت پرستان و مشرکان سریانی بود . این شهر حتی پس از اسلام نیز ‎eee mee Reo ey‏ ۱ ‎Pater vay ee rey cals /Oyn pepe Pa PS pe earater epee es‏ كرقتند . شهر حران در عهد متوكل در برورش دانشمندان و رياضى دانان و منجمان مقام اول ‎Cane ramet‏ ل ۳ ‏ا ا ‎Po ee eNO ore Sete Ucn a Bet‏ نهضت ترجمه برخوردار است .دانشمندان حران در ترجمه ها , تنها به كتايهاى رياضى و نجومى ‎١‏ | سوبى ديكر , مشهورترين دانشمندان حران مثل ثابت بن قره كه از مشاهير بزشكان قرن سوم ‎aia Sc)‏ ا ل ۱ و ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 30:
فصل سوم : مراکز مهم ترجمه و موضوعات آن ۱ مدرسه نصيبين يكى از مدارسى است كه در خلال فعاليتى كه كروه مبلغان آن براى اشاعه آراء و انذيشه هايشان آغاز كردند , به نشر فرهنك فلسفى يونانى كمك فراوانى | .كردند تأسيس شد , اما دستخوش ناملايمات روزكار كرديد نسطوريان , كه فرقه اى از مسيحيت را تشكيل مى دادند , نه تنها مى خواستند ‎oe Reece)‏ ل ا ا ل ا ل ا ‎ARAN netlist ile Jus Cyn ee eer)‏ باورهای فلسفی یونانی کمک گرفتند . در نتیجه هر مبلفی ضرورتا" در آن واحد هم ‎Res en tS\ 3) eek (a home te ht Ey ee eo)‏ | ‎PERNA recite etd) AH) ell) eae a)‏ . مى كرد و آنها بخوبى مى توانستند با مخاطبان خود ارتباط برقرار كنند 

صفحه 31:
فصل سوم : مراکز مهم ترجمه و موضوعات آن ار سا < 1 و ترویج مذهبشان , غیر مستقیم به تمدن اسلامی کمک کردند ؛ زیرا مسلمانان از ‎Cel oye ae Dec‏ اساي مدرسه رها ee ed ‏ا ا ا‎ 0 Seer ‏ل اليل‎ Ee 00 ‏لته است. بیشتر ا‎ | Cas neta ee Sen Se eens Soe | ‏مدرسه‎ re ee ‏إن‎ دسا به شد , استادان با اين كتب و ترجمه ها به نصيبين رفتند 

صفحه 32:
فصل سوم : مراکز مهم ترجمه و موضوعات آن مدرسه جندى شابور اين مدرسه را خسروانشیروان در شهر جندى شابور بنا يها . اين مدرسه نیز از راکزعمده ای است که در شکوفائی نهضت ترجمه در عصر عباسیان سهمی در خور ذکر داشته است . از این مدرسه ایرانی بعضی از پزشکان که در ترجمه شهرتیتمامیافتد. ظهور کردند از ميا ترجمه بودند و کتابهای آنان به عربی ترجمه شده ا دا ۱ 000 ‎Tee eee Sei‏ ا ا ا شلرورئ , رئيس يزشكان ابن مدرسه رابة ,شدلا قرا ‎٠‏ وآنا :1( را طرمان كت : لز أين تاريخ , مرحله ۱ yene cae eee Fay ey nce er eed terra cat)r Fr ea opel reper ES rg ‏از دانش پزشکان حامی نهضت و مترجمان آن صورت می‎ . ‏نظر به اهمّیت پزشکی مدرسه جندی شاپور , در اینجا . از مشهورترین پزشکانی که از این مدرسه به‎ ‏ا ا ا ا ل ا ل ل‎ ‏.ین جبرائیل و یوحنا بن ماسویه می باشند‎ 

صفحه 33:
0 See ‏تحولى كه اين نهضت عظيم در امور مختلف متعلق به خود بر جاى نهاد , ايجاد‎ ‏جنين مركزى را كه بتواند باسخكوى تمام اهداف آن باشد و به بيضت خدمت رسانى‎ ‏کند , اجتناب ناپذیر می نمود . در حقیقت , بیت الحکمه در آغاز تأسیس , مرکزی از‎ 5225 ie ‏قرار می دادسهل بن هارون که برجسته ترین و فصیح ترین دانشمند عصر خویش‎ ‏است متولی بیت الحکمه بود . پزشک ر مر چم معروف حنین ین اسحاق که بعدها‎ Pane pep NVM n | conegrirys leery Rn teal ren OMEN ‏فرزندان موسى بن شاكر , كه در دانش نجوم و رياضى سرآمد روزكار بودند در اين‎ 00 cor Une nomen cee Omir tes aera NN Po ery | Ne i re Nee ETE el a Sten ee cee ‏و بخشى خاص كتابهاى سريانى بود و هر بخش تحت سريرستى مسئولى قرار داشت‎ 

صفحه 34:
فصل سوم : مراکز مهم ترجمه و موضوعات آن ey ree eee ee fo Doe ere TOD ea Tea eel EID od ‏این مسیر می بایست مورد حمایت مالی قرار می گرفت . مأمون عباسی بیش از هر‎ ‏ا ال ل ا‎ Rey) ‏ا‎ ‎2 ‏ا ا‎ eer ae Cae ‏ا ا ا ا الل لو‎ 50 ‏ال ل‎ ۱ OS ae ee ee eee ES eae Eee Sete ad ‏اح ااي ا كلت فق‎ ‏كر عصر مأمون يه أن دسك يافتند امرى عر قايل مقاوسة با عصر‎ 7 00 0 

صفحه 35:
فصل چهارم : مشاهیر ترجمه نش مترجمان در شكوفا ساختن نهضت ترجمه در ميان عتاصربريا دارنده تمدان اااي سس ‎an ee‏ انيع . عصر عباسيان در قرن سوم و جهارم به آن شناخته مى شود سهيم بوده اند ‎carer‏ ا ل | .رساندن هدفی واحد , که آن خدمت علمی به مسلمائان بود گرد آمده بودند أكر كوشش اينان نبود , اعراب هركز نمى توانستند در نهضت ترجمه به آن درجه عالى ی از ‎ner‏ تنها ابزار نقل مصنفات ملتهاى ديكر به زبان عربى نبوده اند , بلكه به تلخيص , تفسير و شرح آثارى كه ترجمه كرده اند نيز يرداخته اند و ‎Ce ees eeu Ey aa Ce Se‏ اك بيشتر مترجمان , يزشك, فيلسوف , منجم و رياضى دان بودند و به سبب آنجه از ِا به حق باید گفت که این مترجمان در ترجمه ها , تألیفات , شروح , تفاسیر و ت ا ۱ 

صفحه 36:
eet حنين بن اسحاق رت ماهرانه ای داشته است. ۱ حنین در نهضت ترجمه بهترین شیوه را برگزید. شیوه او همان شیوه ترجمه به معنی بود ‎Fe Oty ne serio PIO eer)‏ 0[ و در بالاترین درجه از مهارت و دقت بود. بطور مثال , درباره ى اصطلاح (عقاقير) وى در مقابل اين اصطلاح يونانى , معادلى عربى , فارسى يا سريانى مى نهد .این مر برمهارت وی در شتاخت اصطلاحات و لغات اين زبنها از يكسو , و از سوى ديكر يرتوانمندى او يرماده 000000089 2 ‎Te err ere re er ye ene Te eaters‏ 1۱ ‎ne any‏ ا ‏ترجمه منفات ارسطو یه سریانی 4[ سماع طبیعی - مقاله یازدهم از کتاب الحروف که بنام الهیات مشهور ‎Fm‏ ‎er. ‎(Pe ‏ور‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 37:
فصل چهارم : مشاهیر ترجمه :ترجمه های حنین از جالینوس See lc Reet ID) Se aa ee ea Sad De ‏ا‎ ei a ia cae ای ام كران > كنا تشرج كبير (بانزده مقاله) - كتاب علل نفس - كتاب صوت - كتاب حركت عضلات - كتاب بهترين هيئتها- ل 0 و كنات كيموس - كتاب محنت يرشك - كناك ۲ نفس - كتاب ۳۳۳ ‎oe‏ PU osha ‏و‎ ‎PPR recs resents tr Gree PNG ha ih Perce i ‏.مرتبه او دست نيافتند‎ از میان دسته اول خواهر زاده اش , حبیش بن اعسم و فرزند پزشک و ریاضی دان او ‎١‏ اسان و شاكردانش ثابت بن قره.و قسطا بن لوقا نام برد 

صفحه 38:
eet ا ا ل ‎lac‏ ۱ ‎ep ae rr Rear mere ger ors em oc‏ ‎nt ee ee ee ples‏ | ‎١:١‏ ۱ نخست , اهتمام فوق العاده مأمون به ترجمه , دوم : میژان استادی حنین در ترجمه و اعتبارش در کار كمه ‎ee‏ ا ا | ‎CL ects Teet Ios iad) ee ee ee sme ee‏ ها ‎ane eR Sc‏ ار ار ‎ate ar pe ecg‏ 000207 شاید همین شغل او را به ترجمه کشاند و از منابع و نوشته های معاصران وی چنین استنباط می شود كه در بزشكى يبشواى عصر خود بوده و تأليفاتش بهترين تأليف در اين رشته مى باشد . القابى كه بزوهشكران معاصر به او داده اند , مثل , يرجمدار نهضت ترجمه , عميد مترجمان , شيخ مترجمان , ‎omnene HII ee ere ay‏ ااا ا ‎PP rer‏ جایگاه تاریخی او می کند 

صفحه 39:
فصل چهارم : مشاهیر ترجمه ل ا ل ا ا 0 ‎Pes rye er Eprom yrpeL Pe ae eee)‏ 3000 . و از حاملان بزرگ علم یونان شد ‎a ee De ae a dE el eae ted‏ ان 04 الا )۱ وت ‏محققان معاصر بر این اعتقادند , سر برجستگی و توانمندی کندی , تسامش برزبان ‎ere Con een Ress Sees ee we‏ . بطليموس و اصلاح ترجمه اى درباره اقليدس به كار كرفت ‏موضع کندی در باب کیمیای قدیم بر این استوار است که سودی در آن نیست و در ‎ne Lae Teena ero‏ ۳ عي در 1 ا ار ا ار ‎Un CPT‏ لك ياضيات را نيكو نداند نمى ‎ ‎ ‏اا 0 ‎ ‎ ‎ 

صفحه 40:
eet FO a RS Re a en a SM ‏ا‎ ote ed | ap re eel carreras gee Perce ۱۳ ‏ل ل‎ Remee | | are ser ence ‏و(‎ ‏هندسه , فلک و هیأت , پزشکی , روان شناسی , سیاست , و علوم طبیعی بوده است . ترجمها و‎ ۱ ee DP ere kala ‏پردازی و تألیف سر آمد عصر خود بود بلکه او را می توان داثرهالمعارف قرن سوم هجری نامید‎ وى بنيان كذار نخستين مكتب موسيقى عربى است و رساله اى بنام (خبر صناعه التأليف) در اين باره . دارد 7 ‎ahr ot Seer tes ed eae‏ ۱ . (۱-فلسفه -ْلی) و تام _امناظر) از ْج ألفاساو بشمار می‌رود 

صفحه 41:
فصل چهارم : مشاهیر ترجمه 0 ‏ا‎ MU) SP tes) OS TODS TCs See eer GY re S| ee SE Sar ‏ا‎ Ee PROS Tecsen i ean yeren py tere We IPL FENTE Sorcery Ce 0 odorata te semua rir get) pcre MOP ACE CSE peas ete wet] ) es Re Dr el oo) Se IS eT Etsy eto ‏شمار مى أيد‎ . ت بن قره حرانى 230 ‏م ا ا ا ا‎ S oD) ‏مشهورترین دانشمندان این مدرسه به او برمی گردد. ثا بت تنها مترجم نبود,بلکه در‎ ‏علومی چند مانند , پزشکی , ریاضیات , فلسفه ونجوم , در شمار نوابغ بود اما فلسفه‎ ‏.در نزد ش , بيش از علوم د يكراهميت داشت واو در ان مهارت وشهرت يا فت‎ 

صفحه 42:
فصل چهارم : مشاهیر ترجمه ترجمه های فراوانش و شهرت مترجم و اهمیت مواد علمی اش مورد توجه ا ‎Se aco Ce i‏ ۱9 نظارت می کرد و هر ترجمه ای را که نمی پسندید اصلاح می کرد . ثابت ‎LOD ae ieee cone‏ ل | ترجمه کتب یونانی در ریاضیات و نجوم را به انجام رساند . و پس از وی .فرزندش سنان و نوه هایش ثابت و ابراهیم راه او را ادامه دادند : مهم ترين ترجمه هاى ثابت به زبان عربى از اين قرار است کتاب المجسطی , اثر بطلمیوس- کتاب الاصول فی الهندسه , اثر اقليدس- كتاب الخطين , اثر اوطوقيوس - كتاب جغرافيه فى المعمور و لض - كتاب تفسير كتاب بطليميوس فى تسطبح الكرة 

صفحه 43:
فصل چهارم : مشاهیر ترجمه : از جمله کتابهایی که ثابت اصلاح یا ویرایش کرده از این قرار است المقاله الاولی من کتاب فی النسبه المحدوده - کتاب القسمه , اثر اقلیدس ‎ee Ee Tee ee eB)‏ ‎FM re I eee ge erika il oly ya eso)‏ ‎es ean Lon ee ern nS Snes aS ene son‏ ‎Eee Peer‏ ار ‎PERRY)‏ ‏ست در دانشهاى مخخنتلف توانائى خود را نشان ذاد . در رياضيات و نجوم , به نتايج و 9 ور می توان ثابت را داثره المعارفی به حساب آورد که دانشهای پزشکی , ریاضی و نجوم . را در افقی فراتر از دیگران منتشر کرد 

صفحه 44:
eet ۱ Bod I ee eee he ea ed ee ee Te I ‏داشته و در شمار چهار مترجم شهیر جهان اسلام است‎ عمر بن فرخان , گذشته از اعتبار و شهرت در نهضت ترجمه در دانش نجوم هم استاد بود .آثر فراون او و : کرد و در نجوم و فلسفه کتابهایی نوشته است . از جمله این آثار . تفسیر الاربع مقالات از بطلمیوس - کتاب المحاسن - کتاب اتفاق الفلاسفه و واختلافهم فی خطوط اسحاق بن حنين ‎ae ap Ree‏ رت لين ‎er‏ ا ا ‎PRC Neb atte ioe)‏ ‎Reppert‏ ‎ee OB tS Cone a co oe oat Roce ota ese Tes eo ae Tees STE ‏ل ا‎ ‎Se ae ieee Ne alee eee ene a eat eee ea cae Re ‏رو‎ ote ‎ ‎ ‎ 

صفحه 45:
فصل چهارم : مشاهیر ترجمه ۱ ad ‏ا‎ . کتاب قاطیغورباس که تفسییری نیز بر آن نوشته است 4 1 ۳ کتاب طوییا (جدل) ترجمه به سریانی - کتاب ریطوریقا (خطابه|کتاب نفس - ‎PN eae en ea‏ 

صفحه 46:
eet Sel erie Terre . وی از مترجمان ماهری است که از یونانی به سریانی و از سریانی به عربی ترجمه می کرد هر ری یت ی ری ای بر سس 7 00 ‎areca RD Se‏ ۳ ‎٠‏ أن است كه هر جه حبيش بن اعسم به عربى ترجمة كردة به نَم حنين در أمده Ba pene ome IP ees ge ec Seen |S Pees een ‏ا‎ ‏ال ل‎ oe As ea ee eae ere ON ecco ete cee ey aera Peres pee Mee earn) Feira ore Seinrsye a, Wace an eres eae) ۱ el Se ee Pea an ao ۱ pet cal DN eS ea re a Seer eT at ect a et eb ete GC Ae ans eae Wen Beas ee ROR opel poms tren egos ee Bee Parents ‏ا‎ res eae [rey ese 

صفحه 47:
فصل چهارم : مشاهیر ترجمه ۳ يكى از مترجمان برجسته قرن سوم هجرى است و به زبانهاى يونانى و . عربى تسلط داشته است ودر يونانى فصيح و در عربى خوش عبارت بود قسطا , بخشى از كتابهاى قديم را ترجمه كرده است و در دانشهاى زيادى ‎For‏ ا اا ا ‎Weve JC‏ ال 200 ‎CS ed Se Ae oe ee eee)‏ ‎ike! ey LR cep |‏ 7 سه در آن مى رفته , ‏. جستجو می کرد و آنها را به بخداد می آورد ‏قسطا , معاصر مشهورترین فیلسوف عربی الاصل , یعنی یعقوب بن دی را يني ‎SO el eee Te ee Ce eS‏ 5 ‎ ‎ 

صفحه 48:
۱ ip eee aoe م ا مرگ وی در سال ۳۰۰ هجری عهد طبقه مترجمان قرن سوم هجری نیز به پایان . آمد و عهد جدیدی با حضور طبقه جدید در قرن چهارم آغاز شد تى بن ره ( م ا ‎ee eto‏ ‎Shee ero ene ad‏ | ‎ee) EE ates Tee‏ ۳0| منطفیون گفته : ابو نصر فارابی روش تفهیم معانی دشوار با الفاظ آسان را از متی ‎٠‏ بن يونس ياد كرفته است ا ا ل ا 0 ‏و[ ‏. مقاله لام ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 49:
فصل چهارم : مشاهیر ترجمه سنان بن ثابت بن قره ۱ قرن سوم است . وی گذشته از اینکه مترجم ماهری بود پزشک خلفای عباسى نيز بوده است . او برجسته ترين يزشك روزكار خويش بوده است | سر بت لس رس تیه ره ‎Paper ce‏ وی گذشته از ترجمه و مهارت در طب تألیفات زیادی داشته است . 7 1 ‎eT a Te So eel‏ كك از ‎ae tes ec eo) Se‏ 0 . به نهضت ترجمه و تأليف در قرن جهارم كمك شايانى كرده است 

صفحه 50:
۱ ef oensl Pp OO a ee ene gy ea) oceto ‏ا‎ Tene EN cs ۱ امين , احمد , ضحى الاسلام , قاهره - مصر 1582 Daa ‏ا‎ eV ضیف , شوقی , تاریخ ادبیات عرب , انتشارات سمت ۱۳۸۴ ولایتی , علی اکبر , فرهنگ و تمدن عباسی , نشر معارف ۱۳۸۹ بارون كارا دو وو , متفكران اسلام , ترجمه احمد آرام , دفتر نشر فرهنك اسلامى ‎١72١‏