پاورپوینت زیست شناسی فصل ۱ تنظیم عصبی پایه ی یازدهم

صفحه 1:
هر کار مهمی که وت ق هام ارت شروع سود بى ‎eee‏ اسب 

صفحه 2:


صفحه 3:
منم 

صفحه 4:
فيرصت فصل ‎١‏ - تنظيم عصبى كفتار ‎١‏ - ياختهدهاى بافت عصبى گفتار ۷ - ساختار دستگاه عصبی فصل ۲ - حواس گفتار ۱- گیرنده‌های حسی گفتار ۲- حواس ویژه گفتار ۳ - گیرندههای حسی جانوران فصل ۳- دستگاه حرکتی گفتار ۱- استخون‌ها و اسکلت گفتر ۲ -ماهیچه و حرکت فصل ۴ - تنظیم شیمیایی كفتار ‎١‏ - ارقياط شيميايى گفتار 1 - غله‌های درون‌ریز فصل ۵ - ایمنی گفتار ۱ - نخستین خط دفاعی: ورود ممنوع گفتار ۲ - دومین خط دفاحی: واکنش‌های عمومی اما سریع گفتار ۲ - سومین خط دفاعی: دفاع اختصاصی A فصل ع - تقسيم ياخته گفتار ۱- کروموزوم گفتار ۲ میتوز گفتار ۳- میوز و تولید ملل جنسی فصل ۷-تولید مثل كفتار ‎١‏ - دستكاه توليد مثل در مرد گفتار ۲- دستگاه وید مثل در زن گفتار ۲ - رشدونمو كفتار * - توليد مثل در جانوران فصل ۸- تولید مثل نهاندانگان كفتار ‎١‏ - توليد مثل غير جنسى گفتار ۷ - تولید مئل جنسی گفتار۳ - از یاخته تخم تا گیاد فصل ‎٩‏ - پاسخ گیاهان به محرک‌ها گفتار ۱ - تنلیم کننده‌های رشد در گیاهان گفتار ۲- پاسخ به محیط فهرست منابع va ۸۴ ay ۹۷ aA vy ۱+ Wo Wa ۱۳ ۱۴ ۳ ۱۳۷ ۳ 

صفحه 5:
شناسی نامة د ملى د ع دده ‎si Ca‏ شده ودر عنصر ( و ایمان, علم. ‎ES‏ و أخلاق أبس ا 2 ‎ee”‏ 2 ين ه نقش تسهیل گر اموزش و نه دهنده دانش را ایفا می کند مطالب «بیشتر بدانید» و «واژه شناسی؛ در این کتاب. صرفاً جنبه آگاهی بخشی دارد و نباید در ارزشیابی, آزمون ها و کنکور مورد پرسش قرار گیرد. 

صفحه 6:


صفحه 7:
نوار معزي متخصصان براي بررسي فعاليت هاي مغز از وار مفزي استفاده مس : نوار مغزي, جيريان ‎ee‏ كه ل ون ا هاى) مغل أسث. جكونه در يأخته هاي عصبى» الكتريكي ابجاد مي شود جريان الكتريكي د ‎ewes nate‏ سل ادا سار و دستگاه عصيي تیش اش نو 

صفحه 8:
گفتار1- یاخته هاي بافت عصب Neurons and neuroglia نکل ۱-یاختة عصبی ‎Y‏ مي دانید بافت عصبي از یاخته هاي عصبي و یاخته هاي پشتیبان(توروگلیا) تشکیل شده است. شکل زیر يك ياخته عصبي را نشان مي دهد.در این شکل ياخته هصبا ‎(١‏ جمد د شكّيل شدى 53 

صفحه 9:
۰ 1-تحريك پذیرند وپیام عصبي تولید مي کنند. ۰ 2- هدایت ‎ply‏ عصبى 1 * 3-انتقال پیام عصبی به یاخته هاي دیگر 

صفحه 10:
نقش بخش هاى مختاة ۳ دندريت ها رشته هابي اند كه 2 قت جسم باخفه عصیی وارد سس 5 : وه ی وی تا نتهای تیا مودک بادآ 1 ‎Vv‏ | نام دآرد, هدایت وود م ‎Jee‏ ‏ااا ادن شود. 5 2 ر 0 قرار كرف نجام مان 50-5 ازياخته هأ ‎a il‏ ود = مى تواند ييام نيز توليد 

صفحه 11:
غلاف میلین و گره رانویه * یاخته هاي عصبي پوششی به نام غلاف میلین دارند. غلاف میلین رشته هاي اكسون و دندريت بسياري از باختم‌های عصبي را مي پوشاند و آنها را عایق بندي مي کند. غلاف میلین در بخش شكل ادياختة عصبى هايي از ‎ig‏ قطع مي 

صفحه 12:
نقش سلولهاي با چگونگی سافت غلاف میلین hata ‏غلاف سا‎ ‏ياختهيشتيبان‎ 1- غلاف میلین را یاخته و ۱ به د رشتة عصبي مي بيجيد و جه 1 به وجود مي آورد. 

صفحه 13:
نقش سلولهاي پشتیبان Neurons and neuroglia ‏تعداد باخته‎ 2 © های پشتیبان جند برابر ياخته 2 2 ‎ols‏ : يب : است و انواع ‎“Ss‏ ‏گوناگونی دارند. 1 ۸ اين ياخته ها / ‎fe DS‏ 1 > دار بست ‎astrocyte axon wy wh‏ برا ای استقرا ار ‎sheath‏ ياخته هاى FT| ar. 

صفحه 14:
۰ 3- سلولهاي پشتیبان در دفاع از یاخته ‎sb‏ ‏۰ 4-وحفظ هم ايستايي مایع اطراف آن ها(مثل حفظ مقدار طبیعی یون ها) نیز نقش دارند. 

صفحه 15:
ده 6 همین حت © هم ‎TAY ۳ SS OK Ss. aod‏ ی اخته عصبى رابط ‎tJ‏ کسون شكل © انواع ياخته هاى عصبى ' ° 1- ياخته هاي عصبي حسي پیام ها را از كيرنده هاي حسي به سوي بخش مركزي دستگاه عصبي (مفز و نخاع) مي آورند. لصا ‎Goce‏ 01017 مركزي دستكاه عصبى به سوي اندام ها (مانند ماهيجه ها) مي برند. 

صفحه 16:
‎ss‏ و رو ای ‏ع ‎“ft‏ شکل ۳ اقواع یاعته ای ‏در شكل * ساختار سد نوع ياختد عصبى را مقايسد كنيد. ‎ ‎Te eee Ce ‏داب هردو از یک نقطه خارج شده و هردو‎ ‏دارند.‎ ‎ee "ee. ee ‏رکتی ها کول اوان و یک‎ pe ‏* 3.نورون حر" ‎Seen‏ ی کوتاه فراوان و ‎ol oe‏ > اکسون میلین دار و دندریت ها بدون ‎ ‎ 

صفحه 17:
بونها در دو سوي غشاي ياختة ‎iz epi See‏ یی ‎ee ers ۷‏ ۳ 1 كه مقدار يون ها ها در دو سوي ‎Rae,‏ من تست يكي دو سوي ‎+O! Sow ee As‏ اختلاف پتان ‎ ‎ ‎oma‏ وود داطا 

صفحه 18:
غشایآکسون میان یاخته = ‎١‏ شکل ۵ پتانسیل آرامش ‎ee‏ د, در دو سوي غشاي ان ‎Dae ea‏ 0 - مد 23 ولت برقرار اسك اين أخلاف اسيل ربنا ‎Gall‏ © مند. * چگونه اي ین احتلاف پناتسیل ایجاد می شود ؟ برای پاسخ به این پرسش باید دربارة یاخته هاي عصبي بيشتر بد 

صفحه 19:
۰ در حالت آرا . مقدا هاي سديم د غشا ا ال أذ لاس ودر مقابل مقدار بون إن هاي بتاسيم در درون ب ختهء بیشتر است ‎i‏ خته های عصبی موا ي پروتئینی وجود باريد ‎Tig) je oS‏ از : كمك مي کنند 

صفحه 20:


صفحه 21:
ی , کانال هاي هميشه رما مي ‎Ua:‏ تشر ش ی اسر اه ‎aes‏ ‏يون هاى يتاسيم خارج و يون هاي سديم به درون ياخته عصبي وارد مي شوند. تعداد يون هاي يتاسيم خروجي بيشتراست؛ زيرا غشا به این یون, نفوذپذيري بیشتری دارد 

صفحه 22:
Kt بي)جكوتكى كاريمي سديم._يتاشيم يمب تنديم - پتاسیم, يروتئين ديكري است که در سال گذشته با أن أشنا شديد. در هر بار ‎ol Ue ees Os: 5)» Cangas‏ فت 0 

صفحه 23:


صفحه 24:
و ۷-چرا در حالت آرامش: رسيت حوري مسا دان ارول ا عر ‎feud‏ سس سس جعي كيين ‎eee‏ ‎٠‏ كا بمب سديم - يتانتتيم و كاثال هاى هميشة مان را باهم ‎4 ‏خارع و يون سدیم‎ ps ‏الف)کانال های نشتی یون پتاسیم را از نور‎ ٠ ers iets cous ‏ال دیا تأسیم أبن يون ارا‎ ‏سديم)‎ cece ‏تتثنشی جابجا می کند(وارد کردل؟ پتاسیم و‎ ‏۰ ب) کانال های نشتی > جهت شیب غلظت و بدون صرف انرزى عمل ‎eg le ۱‏ ديما خاسیم در حلاف جهت شیب غلظت و با صرف آنرزی؛ ‏بجامی ‏۰ 0 رد حالت آراء بار مثبت د سلول عصبی از ‏5 رامش بار رون بیرون آن ن ها است ؟به دليل وجود يون هاى0/3/+ بيشتربيرون سلول و يون 9 /+ کمتر در درون سلول عصبی. 

صفحه 25:
» =o 7 Electrode 0m outside axon gis, ol ‏بار مثيت درون غشا از بیرون‎ , od ‏دانستید در حالت‎ ٠ ‏ست.وفتي ياختة عصبي تحر مي شود در يك , قف‎ ‏يتانسيل دو سوي غشاي أن به طور نا تابي اشير لد و دمل ياخقه‎ seg le ‏وج‎ . از مدت هي, اختلاف پتانسی دوباره به حا اراح ره دد. اين تغييررا بتانسيل ع. مى نامند. 

صفحه 26:
پمپ(ناقل) سدیم پتاسیم » 

صفحه 27:
ویژگی اول نورون:ایجاد پیام 

صفحه 28:
شکلدچگونگی ادنیل حمل ‎ob sak glue po ۰‏ وتئین هايي به نام کانال هاي د 2 زود دارگ که ار مین راز اب ‎٠‏ 1-ابتد اي دريجه دار سديمي باز مي شوند و يونهاي سدیم فراواتي وارد یاخته و با 2 درون أن» مثبت تر مي شود. 

صفحه 29:
هنگام پتانسیل عمل درون ياختة عصبی جه اتفاقم مه افتد ؟ شكل!_جكونكىايجادينانسي عمل ‎ae‏ ی( ال 2 ند وكانال هاي دريجه دار پتاسيمي باز ویون هاي پتاسیم خارج مي شوند . اين ‎Zee‏ ‏7 ی 2 شوب ی تراک تور ال تا شا به رامش بر مي گردد ‎ 

صفحه 30:
وضعیت کانال‌های غشا یاختك عصبی را در ۴ مرحله شکل ۷ مقایسد کنید. 0 81 ‏درج دار‎ [Upeaee e(1u: 0 leg دودح ‏پتانسیل‎ 2 )د بالاره ‎cc‏ تال های‌دریب نار سا ۲ ‎ON ieee ae eee‏ ۰ دض ‎els‏ و منحنى , كانالٍ هاى دريجه دار يتاسيمى باز و يسته اند متحتی از 30 + ‎Ore‏ بر من كردق ۰ 4)دبيايان تسيل عمل بير ور دو دوع کاثالآدریچه دار بسته و دوباره حدود 

صفحه 31:
Cees ‏مداد‎ دز پایان پتانسیل عمل»مقدار يون هاي سدیم وپتاسیم در دو سوي غشا ي ياخته با مقدار اين ون ها در حالت آرامش تفاوت دارد. فعالیت پمپ سدیم- پتاسیم موجب مي شود شیب اک ‎Lait oan ssl oles:‏ دوباره به حالت آرامش باز گردد 

صفحه 32:
پیام عصبی * وقتي پتانسیل عمل در يك نقطه از ‎pues atl,‏ ایجاد مي شود. نقطه به برسد. ابن جريان را بيام عصبي مي نامند. 

صفحه 33:
ون كيد دوم هدایت ‎els‏ عصی 

صفحه 34:
هدایت پیام عصبي در رشته هاي عصبي میلین دار. از رشته هاي بدون میلین هم قطر, سریع Cee 

صفحه 35:


صفحه 36:
۰ د#جالی که میلین عابق است و از عبور.بون‌ها از شا جلوگبری ‎Ge‏ کند. دانسنید در بات ها بیط دار گره هاي رانوه د دارد. د و ها د ندارد ‎eo 1‏ اس کوج هام وحن ‎ed‏ ‏ناد مي شود و پیام عصبي درون رب ‎ai 0 SE eae‏ 0 ور و در اين ظر مي رسد پیام عصبي از ‎AWN ob‏ ۳ به همین علت, این هدایت را هدایت جهشی می نامند؛ 

صفحه 37:
Bia ee! am el tga ‏و‎ همیت زر ها ليق ارا ادس ا بش مبلد وين مى شوو . ار صل اسولرزس (75] بح های ‎ene‏ در سازند ,از بین می روند کر ‎aly Seton‏ ل ‎a a‏ بینایی و حرکت ت مختل و فرد دچار بی حسی و لرزش می شود. 0 د .بنابراين نورون دا ی 

صفحه 38:
جر به بيما رى اوتيسم مى 

صفحه 39:
گفته می‌شود در کره‌های رانوبه تعداد زيادى كانال وجود دارد. ولى در فاصلة بين كردها. اين كانالها. وجود ندارند. اين موضوع با هدايت جهشى جه ارتباطی دارد؟ * در هدايت جهشى يتانسيل عمل فقط د گره هاى رانويه ايجاد مى شود و در بخش هاى ديكّر رشته که دارای میلین هستند این جریان ایجاد نمی شود.بنابراین فقط در گره هاء وجود کانال ها لازم ست 

صفحه 40:
را ‎١ Jai‏ كف 

صفحه 41:
ب ) آزاد شدن ناقل عصبی و اثر أن يرياخمه يسن ميتايس كيسمها ى كوجك جاراى: ‎we‏ 

صفحه 42:
اسه ها ي ‎bionic‏ بکدز ۳( ‎me Fis‏ اي به نام سیناپئس eae. ع ل ‎seep‏ عصبي درجسم ياخته هاى عصبى ب ل 0 ذخيره مى_رشود.| = ها و یل أآكسون ‏ اكيت نه برسند وا سس و اوه = ۱ 2 اي ‎Sia‏ ‏رم فسات ۱ جج ‎RR‏ 

صفحه 43:
‎e 7‏ ایب 5 یاخته هاي ماهیچه ي نيز ناسین دا وا ارسال پیام موجب ‏ انتباض آنها مي نتبوند. ‎ 

صفحه 44:
$35 

صفحه 45:
حذف ناقل انتقال بيا إل ها از انتفال يوام مولكول های يان اماك مر سا یات ‎ae‏ ‏دستگاه عصتي, منجر مي شود 

صفحه 46:
* مي دانید دستگاه عصبي دو بخش مركزي و محيطي دارد. به نظر شما چرا دوبخش این دستگاه را مركزي و محيطي نامیده اند ؟ 

صفحه 47:


صفحه 48:
لواش دستكاء عسبي مو کدی دستگاه عصبي مركزي شامل مغز و نخاع است كه: 1- مراكز نظارت بر فعاليت هاي بدن اند 2-اين دستگاه اطلاعات دريافتي از محیط ودرون بدن 3- وبه آن ها پاسخ مي دهد 

صفحه 49:
نخاع از دوبخش خاكستري وماده سفید شده ند محل فرار گرفتن ماد سفید در مغر و نخاع اه ‎Julai smite oe‏ ی ‎ee‏ ی هتم ها ار 

صفحه 50:
حفاظت از دستگاه عصبی مرکزی ۴ استخوان های جمجمه و سد خونی -مغزی ‎ads‏ 

صفحه 51:
شکل ۱۳-پرده‌های مننژ me a. ee ‏وم تاد ات بو نام پرده هاي مننر از مغز و نخاع‎ 

صفحه 52:
شکل ۱۳-پرده‌های منز ا ی بر کر ع ع 4 و مركزي را در برابر ضربه حفاظت مي کند. 

صفحه 53:
° در سال گذشته با انواع مویرگ ها آشنا شدید . مویرگ هاي دستگاه عصبي مركزي از کدام نوع آند هحه هن که دارتد؟ 

صفحه 54:
sl» ‏وی رگ‎ GRAM Ord, ۳ در مویرگ های بیوستم‌یاخته های باقت ششى با همدیگر | بافت_پوششی رتبا تنگاتنگی_دارند. که ‎ee one‏ شکاف‌های‌بین باخته‌ای 

صفحه 55:
* ياخته هاي بافت پوششي مویرگ هاي مغز به یکدیگر چسبیده اند وبين ان ها منفذي وجود ندارد .در نتيجه بسياري ازمواد وميكروب ها در شرايط بر 0 غز وارد شوند. این ط صتاظت ‎Bis‏ ‏سدخوني- مغزي نام ‎ee‏ بته موا هايي ‎Bi sele 7 ote i‏ 1ك إسيدو ‎Bails? oo‏ از این سد عبور کنند و به مغز وارد شوند. 

صفحه 56:
مغر e ‏مي دانيد ز سه‎ Lo ‏يداز خش‎ ‏بخش مخ مخجه‎ وساقه مغزتشكيا 2 ۱ يل شده 

صفحه 57:


صفحه 58:
كله ‎ae aS)‏ ‎se‏ ‏و ‎oe‏ ‏مهارت عاى غير كلام ‎sheds‏ لوب‌های پس‌سری ۰ دونیمگرمبه طور همزمان از همه بدن اطلعات را دربافت وبردازش تیشکره کارهاي حتصاصی : 0 عر ‎Seal‏ ‎ef a ۳ a> ells‏ نرج ص۱۳ قته است. و 

صفحه 59:
)= ماده: ی 07 نیمکره هاي مخ يعني قشر مخ از مادة خاكستري است وسطح وسيعي را با ‎ee‏ ای دهد کار مخ جين خورده است و شيارهاي متعددي دارد ماده خاکستری 

صفحه 60:
Supplementary motor synergies 

صفحه 61:
Cortex under the influence of thalamic rhythms during sleep / Thalamus Brainstem قشر مخ جایگاه پردازش نهايي اطلاعات ورودي به مغز ‎Oleg: aS caw‏ 1- يادگيري 2-تفکر 3-عملکرد هوشمندانه است. 

صفحه 62:
۰ ساقة مغز از مغز مياني, پل مغزي و بصل النخاع تشکیل شده است . 

صفحه 63:
ال بل مغري قرار درن اه چام عضي آن در فلت اي بی, بينايي و حرکت نقش دارند. مد برج ‎oe sl s‏ وت( توانیدآن ها را ‎ius fe Oe‏ 1۳ اب بر" در ارتد با هم فعالیت مي کنند بن وفتي مد ای زا ری نوم ام هم یت مس ند تابن طرف منبع صدا برگردانیم. 

صفحه 64:
* در تنظیم فعالیت هاي مختلف از جمله تنفس,ترشح بزاق و اشك نقش دارد. 

صفحه 65:
است كه در بالا ‎JL Las‏ محر در بالاى نخاع قرار وه فشار خون و زنش قلب را کند وک و و مانند سم و سرفه است. 

صفحه 66:
‎VP JB‏ راست مفز هکره امه در ‏منه تشكيل يد | است .اين صعيت بين و ‎ce (lsat‏ تن د ‏© ‏و حر ‎pee‏ ۳ ‎ 

صفحه 67:
با استغاده از آنجه آموختيد در كروه خود دربارة يرسش هاى زیر گفت وگو و پاسخ را به کلاس گزارش کنید ‎١ a)‏ هنكام ورزش جكون تعاال خود راحفظ م ىكنيد؟ ‎١‏ هنكام راه رفتن با جشمان بسته. جه تغييرى در راه رقتن‌ایجاد می‌شود؟ علت تغییر را توضیح دهید. "د جكونه ممكن است با وجود سلامت كامل جشمها. فرد قادر به دیدن نباشد؟ ‏۶ 1- با اطلاعاتی که از چشم ها, گوش ها و ‏ماهیچه های بدن به مخچه ارسال می شود و با ‏تمرین و تکرار, تعادل حفظ می شود ‏2-از آن جایی که از چشم ها اطلاعاتی به ‏مخچه ارسال نمی شود راه رفتن با عدم ‏توازن و دقت انجام می شود ‏© 3-ممکن است بخش مربوط به تفسیر و پردازش اطلاعات بینایی در مغز , اسیب دیده باشد ‎ 

صفحه 68:
ساختارهاي دیگر مغز 

صفحه 69:
ل دازش ويم و تقويت إطلاعاتٍ حسی لت الغلف ‎ply‏ و تالاموس كرد هم می ۳ به بحرا هاى در قشر مخ, جهت پردازش تهایی فرستاده شوند؛ 

صفحه 70:
زیر نهنج (هیپوتالاموس) * که د تالا 2 ‎weak‏ مه ‎is Sh‏ اد ای توب تعداد خوآب را 

صفحه 71:
سامانة کناره ای (لیمبیک) ۶ که با تالاموس و لدو ارتباط دارد و در ‎Ba Ae a oe‏ 

صفحه 72:
* یکی از اجزای سامانه لیمبیک است که در تشکیل حافظه و یادگیری نقش دارد. 

صفحه 73:
حافظة افرادی که هیپوکامپ آنان آسیب دیده, یا با جراحى برداشته شده است, دچار آختلال مي شود.این اد نمی توانند نام افراد جدید را حتی آکرهر رو رها در ماس با به خاطار نام های جدید. حداکتر فقط برای چند سس ا ا برای به اج اوردن خاط ات م بوط نه قنا, از اقا دید؟ 

صفحه 74:
پژوهشگران بر اين باورند که هیپوکامپ در ایجاد حافظة کوتاه مدت و تبدیل آن به حافظة بلند مدت‌ونفش دارد. مقلا وفتی شمارة تلق را می خوانیم. یا می شنویم. ممکن است پس از زمان کوتاهو, آد: ‎ills.‏ ناد پبد نم , ولی وقتی نو ارها به | بلند مدت ذخیره می شو؛ .. 

صفحه 75:
اعتیاد اماد انستگی همیشگی به ‎Sv‏ ‏مادو, مادو يا أنجام ‎Ss‏ ا رن مشکلات چسمی و روائی برای فرد به وجود می آورد. به ينترنت با بازی های رابنه ‎cae ‘sl‏ ی از ی رفتاری اند. ‎ee eats‏ مانند الكل »كوكائين, ٌین. مورفین و حتی کافئین ا سر دی ی ولو ‎al‏ وش راد دز اجتماع رأ به 

صفحه 76:
مواد اعتیادآور ومغعز را بیماری برگشت پذیر مور دانند که حتی سال ها پس از ‎te‏ ‏مصرف دوباره قرار دارد. 

صفحه 77:
مواد اعتیادآور ومغز(اثر بر لیمبیک) ۰ مواد اعتبادآور بيشتر بخشی از ‎al!‏ ثر می گذارند و موجب آزاد شدن‌تتاقل های عضبی از حله دويامین مد که فرد أحساس لذت و سرخوشیر انجاد ی کنها ‎Bore‏ شدیدی به مصرف دوبار کر با ادامة مصرف, دويامین ى ازاد می شود و 00 لت بن خوصلگی و اعد دست مى دهد. براى رهايى از اين حالت و دستيابى به سرخوشی , فرد مجبور است. ماد اعتیادآور بیشتری مصرف کند. 

صفحه 78:
مواد اعتیادآور ومغز(اثر بر ‎dks ©‏ اعتبادآو بر بخ ‎ee‏ ‏از قشر مخ و توانایی قضاوت - كات گکیری و خود کنترلی فرد را کاهش می دهند: این اثرات به ویژه در مغز نوجوانان. شدیدرر است زیرا مغز آنان شد است. مصرف ‎ae‏ ا تور ممتن ۳ ‏شکل ۱۸-تصویرها مصرف گلوکز را ‏الم و فرد مصرق‌کننده ‎ ‏ات اور من ی را ۳ کند. شک 1 اور بر فيلك ‏غز را با ف نان می دود . ‎ 

صفحه 79:
اعتياد به الكل ‎٠‏ جذب الكل * مقدار الكل (اتانول) در ‎ 

صفحه 80:
اعتياد ‎as‏ الكل ب ) آزاد شدن تاقل عصنبى واثر 9 أن برياخته يس سيتايسى ۰ اثر الكل بر ناقل هاى عصبى ‎٠‏ الكل علاوه بر دوپامین, بر فعاليت انواعى از ناقل هاى عصبی تحریک كننده و بازدارنده تاثير می ‏ذارد 

صفحه 81:
اثرات الكل بر بدن الكل كاهش دهندة فعاليت هاى بدنى است. موجب آرام سازی ماهیچه ها ایجاد ناهماهنگی در حرکات بدن, اختلال در گفتار کاهش درد و اضطراب خواب آلودگی اختلال در حافظه, ‎iy‏ ی ‎Soe‏ زا هل مشکلات کبدی, و انواع سرطان از پیامد های مصرف بلند مدت الکل است. 

صفحه 82:
فقایت ۶ ‎ree‏ دربارة درستی یا نادرستی عبارت‌های زیر اطلاعاتی را جمع آوری کرده و به كالاس ارائه كنيد. ا استفاده از قليان به اندازة سيكارخطرناك. © فرد با یک بارمصرف مادخ اعتیادآور معتاد نمى شود. ‏مصرف تنباکو با سرطان دهان. حنجره و شش ارتباط مستقیم دارد. ‎٩‏ مصرف مواد اعتیادآوری كد از كياهان به دست مى آيند. خطر جندانى ندارد. ‎ ‏. الف)استفاده از قليان به اندازه سيكار خطرناك نيست. ‏تادرست نیکوتین ماده اى اعتياد آور است كه در برك هاى كياه تنباكو ياقفت مى شود. اين ماده بسيار سمی است و سریعا وارد جریان خون می شود. ‏. ب)فرد با یک تسم از ماده اعتیاد آور , معتاد نمی شود. ‏درست اما مصرف یک بار از ماده اعتیاد آور باعث وابستگی روانی مصرف کننده شده و تمایل به تا ‎١ ee‏ ل ‏بامضای تياك ذا .رطان سار هو شنی ارتباظ ‎Pipkin‏ ‏درست مواد يمى و جهش زاي شيعيابى با دود تتباكو وارد دهان ده ن عي لله ابره تتفتندی را ازکارانداخته و زمیته بزای ایتا به سره 00 ‏. = مصرف مواد اعتیادآوری که از گیاهان به دست می آیند , خطر چندانی ندارد. ‎oS bles 15000‏ ده ۳ و زورما ۱ ۳ ۶ مسموم حتی ‎ ‎ ‎ 

صفحه 83:


صفحه 84:
بررسی بخش های خارجی مغز 1 الف) کدام بخش های مغز را با مشاهده سطح پشتی آن می توانید ‎ia‏ لوب ركاى بوبایی:نیمکزه های چپ و راست: ‎glad fe phd‏ بین:دو نیمکر8: مخچه و کرمینه آن . ب)بخش های مشاهده شده از مغزدر سطح شکمی کدامند؟ لوب های بوباین , کیاسمای بنایی: مغر مبانی: بل: مخچه. بصل ‎clea‏ 2 - مشاهده بخش های درونی مغز نکات: در سطح پشتی, با ایباد فاصله درتثلازبین دو تیمکره بارانگشتان. رابط بینه 2۱ دیده می شود. زانط بشه گوش درو رایط ‏ ای (ااایا ریش کم عمی)ادیده مف" ذو طرخ راکو ی 1 2 مفز و داحلطاق ها اجسام تلط قرار دارند شبکه های مویرگی ترشح کننده مایع مغزی - نخاعی درون بطن 1 و 2 دیدههی شوند با برش طولی دررابط سه گوش,دوتالاموس که بایک رابط به هم متصلند دیده می شوندکه ین فشار جدا می شوند. 10 تالاموس ها بطن 3 و در لبه پایین آن ها اپی کر (رومعریادیده می شود ‎Ww eet‏ ‎ful 1‏ 7 درخت زندگی (ماده سفید شبیه به درخت درون ماده خاکستری 4 ديده فى شود. 

صفحه 85:


صفحه 86:


صفحه 87:


صفحه 88:


صفحه 89:
أ ‎sul‏ ‏۱ سک - ‎atta‏ ‏جسمياختهاى __ ‎ga‏ 7 ‎‘tg‏ ‎és‏ ‏شکل ۱۹ عصب نخاعی ۰ نخاع درون ستون مهره ها از بصل النخاع تا دومین مهرة يده شده است. 

صفحه 90:
اعمال نخاع 3 1- مغز را به دستگاه محیطی متصل مى كند 3 مسير عبور ييام هاى حسی از اندام های بدن به مغز و ارسا ييام ها از مغز به اندام هاست. 2-علاوه بر آن, نخاع مرکز برخی انعکاس هاى بدن است. 

صفحه 91:
8 هر عصت نخاعی ‎SS‏ ‏دو ريشه دارد ‎plies,‏ یج مادة سفيد يات ‎re‏ ‏حسى را - نخاع ‎I ‏م های‎ ‎ ‎ ‏جسمیاختهای. ‏شکل ۱۹ عصب نخاعی 

صفحه 92:
دمنتكاه عضعى] ‎hoist‏ بيشت بدائيد أعساب مغر ى وتخاعىرادرشكل هاى زينيد 

صفحه 93:
حرکتی ۴ هر عصب مجموعه ای رشته های عصبی است که درون بافت پیوندی قرار گرفته اند. 

صفحه 94:
با پخش حسی این دستگاه در فصل بعد شتا واهد شد. ‎ees‏ يم این دار ۵ ۱ يه ها ‎IE‏ ‏محیطی, خود شامل دو بخش پیکری و خودمختار است. 

صفحه 95:


صفحه 96:
‎lee‏ پیام های عصبی را به ماهیچه های اسکلتی ‎ales Sees‏ ۱ ‏۴ 1-ارادی ‏يبك النوزنة شود 

صفحه 97:


صفحه 98:
انعکاس عقب ع بكشيدن دست . فعاليت ماهيجه هاى سكت به كل انعكاسى نيز تنطيم مى 53 ‏پا ور اه که‎ ot Se ‏محرک هاست.‎ * مثال: د با اغ. به عقب كشيد رم أ ا 201 3 

صفحه 99:
‎Sajid‏ این پسش دارم دهد ‎ ‏دیرخ دهدتافرددست خود ,اعقب بكشل؟' ‎ ‏اديس أراحماس دم درسي عقب كشيدن دسته كذا سيابس اتحريك كتنلد وكنام ماكتندائ؟. ‎ ‏1- تحريك كيرنده حسى بوست ارسال م رسو تم سازى دو مسیر: ‎ae‏ سک نورون ‎Otay‏ ا عصب ركه از مسير ريشه شكمى ‏نقباض ماهیچه دوسر (جلو) بازو عقب کشید ‏ب- 56 نورون ‎(edly‏ 2 مهار نورون حرکتی ۳ ريشه شكمى به احت بردن ماهيجه(عقب)سه سربازو دست ‏2 ويناس هاى تحريكى : سينايس نورون حسى به نورون هاى رابط (1) و ( ‏- رابط (1) به نورون حرکتی دوسربازو ‏- نورون حرکتی باژو به ماهیچه دوسر ‏سیناپس های : ‏- سیناپس رابط ( 2)به نورون حرکتی سه سر - نورون حرکتی به ماهیچه سه سر 

صفحه 100:
۶ بخش خود مختار دستگاه عصبی مخیطی, کار های صاف, ‎a et‏ ۴ می کند و هميشه فعال است. 

صفحه 101:
اين دستگاه از دو بخش هم حس (سمپاتیک) و پادهم حس (پاراسمپاتیک) تشکیل شده است که معمولاً ‎RS lig cull Bee RIS Maye,‏ حیاتی بدن تنظیم کنند. 

صفحه 102:
9 eu) Gee ‏پاراسمپاتیک باعث‎ ‏برقراری حالت‎ ‏ارامش در بدن مى‎ wil ‏شود. در اين‎ © شهاك ‏فشار خون‎ ١ ‏ياقتهء ضربان قلب كم‎ ‏مى شود.‎ 1 1215 ‏15خ‎ ‎i 

صفحه 103:
سبب | خون, ار 1 = ۱ شود و جریان خون سوق قلب و ماهیچه ‎els‏ اسکلی دای مى كنف 

صفحه 104:
ساختار دستگاه ‎el‏ فنشتگاه صمین موجن آدستگاه عصبی محیطی خودمختار 

صفحه 105:
2 ‏آدستگاه عصبی جانوران‎ 9٠ ‎٠‏ شبكة عصبى 3 سافتلن نردیان ‎meal‏ ‎ ‏ادس عسي مرقري ‎tele Whee ‘pt‏ | شكل عضي ا 

صفحه 106:
* ساده ترین ساختار در هيدر است. شبكة عصبی مجموعه ای از نورون های پراکنده در ديواره بدن هيدر است كه با هم ارتباط دارند. تحریک هر نقطه از بدن جانور در همة سطح ‎ol‏ ‏منتشر مى شود. شبكة عصبى ياخته هاى ماهيجه اى بدن را تحريك مى كند الف) هيدر 

صفحه 107:
ساختار نردبان مانند ° الف) بخش مر زى: در يلاناريا دو كره ‎ese‏ در دير جانور, مغز را تشکیل داده آند.هر گره مجموعه ای از جسم یاخته های عصبی است, مغز و ۱ طول نور ه شده اند, بخنش مرکزی دستگاه قصین را تشکیل می ۳ محیطی: دو طناب عصبی و ۰ 9 اند و ار نردبان مانندي را د مى ‎٠‏ رشته ' ى تر ‎ily ee‏ 5 بخش ‎as‏ ب) پلاناریا ok Ree A 

صفحه 108:
: مغز حشرات از چند گره به هم جوش خورده تشکیل شده است. یک طناب عصبی شکمی که در طول بدن جانور كشيده شده است, در هر بند از بدن, یک گره عصبی دارد. هر گره فعالیت ماهيجه هاى آن ‎ae‏ 

صفحه 109:


اهداف برنامه درسی زیست شناسی • مطابق با برنامۀ درسی مّلی در چهار عرصۀ ارتباط با خدا ،ارتباط با خود ،خلق و خلقت تعریف شده و در جهت تقویت پنج عنصر (تفکر و تعقل، ایمان ،علم ،عمل و اخالق)پیش می رود. • معلم در این جایگاه نقش تسهیل گر آموزش و نه انتقال دهنده دانش را ایفا می کند. نوار مغزي • متخصصان براي بررسي فعاليت هاي مغز از نوار مغزي استفاده مي كنند .نوار مغزي ،جريان الكتريكي ثبت شده ياخته هاي عصبي(نورون های) مغز است .چگونه در ياخته هاي عصبي ،جريان الكتريكي ايجاد مي شود؟ اين جريان الكتريكي در فعاليت اين سلولها چه نقشي دارد؟ براي پاسخ به اين پرسش ها بايد با ساختار ياخته هاي عصبي و دستگاه عصبي بيشتر آشنا شويم. گفتار -1ياخته هاي بافت عصبي • مي دانيد بافت عصبي از ياخته هاي عصبي و ياخته هاي پشتيبان(نوروگلیا) تشكيل شده است .شكل زير يك ياخته عصبي را نشان مي دهد.در اين شكل ياخته عصبي از چه بخش هايي تشكيل شده است؟ عملکرد ياخته های عصبی • - 1تحریك پذيرند وپيام عصبي توليد مي كنند. • -2هدايت پيام عصبی • -3انتقال پیام عصبی به ياخته هاي ديگر نقش بخش های مختلف یاخته عصبی • دندريت ها رشته هايي اند كه پيام ها را دريافت و به جسم ياختة عصبي وارد مي كنند. • اكسونها رشته هايي اند كه پيام عصبي را از جسم یاخته ای تا انتهاي خود كه پايانة اكسون نام دارد ،هدايت مي كنند .پيام عصبي از محل پايانة اكسون يك ياختة عصبي به ياختة ديگر منتقل مي شود. • جسم یاخته ای محل قرار گرفتن هسته و انجام سوخت و ساز یاخته های عصبی است و می تواند پیام نیز تولید کند. غالف ميلين و گره رانويه • ياخته هاي عصبي پوششی به نام غالف ميلين دارند .غالف ميلين رشته هاي اكسون و دندريت بسياري از ياخته هاي عصبي را مي پوشاند و آنها را عايق بندي مي كند. غالف ميلين در بخش هايي از رشته قطع مي شود .اين بخش ها را نقش سلولهاي پشتيبان • -1غالف ميلين را یاخته های پشتيبان بافت عصبي مي سازند .ياختة پشتيبان به دور رشتة عصبي مي پيچيد و غالف ميلين را به وجود مي آورد. نقش سلولهاي پشتيبان • -2تعداد یاخته های پشتیبان چند برابر یاخته های عصبی است و انواع گوناگونی دارند. این یاخته ها داربست هایی برای استقرار یاخته های نقش سلولهاي پشتيبان • -3سلولهاي پشتيبان در دفاع از ياخته هاي عصبي • - 4وحفظ هم ايستايي مايع اطراف آن ها(مثل حفظ مقدار طبیعی یون ها) نيز نقش دارند. انواع ياخته هاي عصبی از نظر كاري كه انجام مي دهند • -1ياخته هاي عصبي حسي پيام ها را از گيرنده هاي حسي به سوي بخش مركزي دستگاه عصبي (مغز و نخاع) مي آورند. • -2ياخته هاي عصبي حركتي پيام ها را از بخش مركزي دستگاه عصبی به سوي اندام ها (مانند ماهيچه ها) مي برند. • .1نورون حسی یک دندریت بلندتر ویک اکسون کوتاهتر داردکه هردو از یک نقطه خارج شده و هردو میلین دارند. • .2نورون رابط چندین دندریت و یک اکسون دارد و همه بدون میلین هستند. • .3نورون حرکتی دندریت های کوتاه فراوان و یک اکسون بلند دارد .اکسون میلین دار و دندریت ها بدون میلین هستند پيام عصبی چگونه ايجاد مي شود؟ پيام عصبي در اثر تغييرمقدار يونها در دو سوي غشاي ياختة عصبي به وجود مي آيد .از آنجا كه مقدار يون ها در دو سوي غشا ،يكسان نيست ،بار الكتريكي دو سوي غشاي ياخته عصبي ، متفاوت است و در نتيجه بين دو سوي آن ،اختالف پتانسيل الكتريكي وجود دارد. تعریف پتانسيل آرامش • وقتي ياختة عصبي فعاليت عصبي ندارد ،در دو سوي غشاي آن اختالف پتانسيلي در حدود – 70ميلي ولت برقرار است .اين اختالف پتانسيل را پتانسيل آرامش مي نامند. • چگونه اين اختالف پتانسيل ايجاد مي شود ؟ براي پاسخ به اين پرسش بايد دربارة ياخته هاي عصبي بيشتر بدانيم. پتانسيل آرامش • در حالت آرامش ،مقدار يون هاي سديم در بيرون غشا ياخته هاي عصبي زنده از داخل آن بيشتراست و در مقابل مقدار يون هاي پتاسيم در درون ياخته ،بيشتر است .در غشاي ياخته های عصبی مولكول هاي پروتئيني وجود دارند كه به عبور يونهاي سديم و پتاسيم از غشا كمك مي كنند پروتئین های غشایی كه به عبور يونهای سديم و پروتئین های غشایی پتاسيم از غشا كمك مي كنند. پمپ(ناقل) سدیم پتاسیم نقش كانال هاي هميشه باز • يكي از اين پروتئين ها ،كانال هاي هميشه بازند كه يونها مي توانند از آنها منتشر شوند .از راه اين كانال ها، يون های پتاسيم خارج و يون هاي سديم به درون ياخته عصبي وارد مي شوند .تعداد يون هاي پتاسيم خروجي بيشتراست؛ زيرا غشا به اين يون ،نفوذپذيري بيشتری دارد نقش پمپ سديم -پتاسيم • پمپ سديم -پتاسيم ،پروتئين ديگري است كه در سال گذشته با آن آشنا شديد .در هر بار فعاليت اين پمپ ،سه يون سديم از ياختة عصبي خارج و دو يون پتاسيم وارد آن مي شوند .اين پمپ از انرژي مولكول ATP چرا در پتانسیل آرامش درون منفی و بیرون مثبت است؟ • • • • کار پمپ سدیم – پتاسیم و کانال های همیشه باز را باهم مقایسه کنید. الف)کانال های نشتی یون پتاسیم را از نورون خارج و یون سدیم را وارد می کنند اما پمپ سدیم -پتاسیم این یون ها را در خالف جهت کانال های نشتی جابجا می کند(وارد کردن پتاسیم و خارج کردن سدیم) ب) کانال های نشتی در جهت شیب غلظت و بدون صرف انرژی عمل می کنند اما پمپ سدیم-پتاسیم در خالف جهت شیب غلظت و با صرف انرژی یون ها را جابجا می کند. - 2چرا در حالت آرامش بار مثبت درون سلول عصبی از بیرون آن ها کمتر است؟به دلیل وجود یون های +Naبیشتربیرون سلول و یون های +Kکمتر در درون سلول عصبی. تعریف پتانسيل عمل • دانستید در حالت آرامش ،بار مثبت درون غشا از بیرون آن کمتر است.وقتي ياختة عصبي تحريك مي شود در محل تحريك ،اختالف پتانسيل دو سوي غشاي آن به طور ناگهاني تغيير مي كند و داخل ياخته از بيرون آن ،مثبت تر مي شود. • پس از مدت كوتاهي ،اختالف پتانسيل دو سوي غشا ،دوباره به حالت آرامش برمي گردد .اين تغييررا پتانسيل عمل می نامند. هنگام پتانسيل عمل درون ياختة عصبی چه اتفاقي مي افتد ؟ پروتئین های غشایی پمپ(ناقل) سدیم پتاسیم ویژگی اول نورون:ایجاد پيام عصبي هنگام پتانسيل عمل درون ياختة عصبی چه اتفاقي مي افتد ؟ • در غشاي ياخته هاي عصبي ،پروتئين هايي به نام كانال هاي دريچه دار وجود دارند كه با تحریک یاخته عصبی باز مي شوند ويون ها از آنها عبور مي كنند .وقتي غشاي ياخته تحريك مي شود، • -1ابتداكانال هاي دریچه دار سديمي باز مي شوند و يونهاي سديم فراواني وارد ياخته و بار الكتريكي درون آن ،مثبت تر مي شود. هنگام پتانسيل عمل درون ياختة عصبی چه اتفاقي مي افتد ؟ • -2پس از زمان كوتاهي اين كانال ها بسته مي شوند وكانال هاي دریچه دار پتاسيمي باز ويون هاي پتاسيم خارج مي شوند .اين كانال ها هم در مدت كوتاهي بسته مي شوند .به اين ترتيب ،دوباره پتانسيل غشا به حالت آرامش بر مي گردد. • • • • )1در حالت آرامش هر دو نوع کانال دریچه دار بسته و اختالف پتانسیل حدود - 70است. ) 2در بخش باالرو منحنی ،کانال های دریچه دار سدیمی باز و پتاسیمی ها بسته اند .منحنی از - 70به + 30می رسد. )3دربخش پایین رو منحنی ،کانال های دریچه دار پتاسیمی باز و سدیمی ها بسته اند .منحنی از + 30به - 70بر می گردد. )4درپایان پتانسیل عمل نیز هر دو نوع کانال دریچه دار بسته و اختالف پتانسیل دوباره حدود - 70است. بیشتر بدانید پایان پتانسيل عمل درون ياختة عصبی چه اتفاقي مي افتد ؟ • در پايان پتانسيل عمل،مقدار يون هاي سديم وپتاسيم در دو سوي غشا ي ياخته با مقدار اين يون ها در حالت آرامش تفاوت دارد .فعاليت پمپ سديم -پتاسيم موجب مي شود شيب غلظت يونهاي سديم و پتاسيم در دو سوي غشا دوباره به حالت آرامش باز گردد. پیام عصبی • وقتي پتانسيل عمل در يك نقطه از ياختة عصبي ايجاد مي شود ،نقطه به نقطه پيش مي رود تا به انتهاي رشته عصبي برسد .اين جريان را پيام عصبي مي نامند. ویژگی دوم هدایت پیام عصبی هدايت پيام عصبي در رشته هاي عصبي ميلين دار ،از رشته هاي بدون ميلين هم قطر ،سريع تراست هدایت پیام عصبی پیوسته جهشی هدايت جهشي • در حالی که ميلين عايق است و از عبور يون ها از غشا جلوگيري مي كند .دانستيد در ياخته هاي عصبي ميلين دار ،گره هاي رانويه وجود دارد .در محل اين گره ها ميلين وجود ندارد و رشتة عصبي با محيط بيرون از ياخته ارتباط دارد .بنابراين در اين گره ها پتانسيل عمل ايجاد مي شود و پيام عصبي درون رشتة عصبي از يك گره به گره ديگر هدايت مي شود .در اين حالت به نظر مي رسد پيام عصبي از يك گره به گره ديگر می جهد .به همين علت ،اين هدایت را هدایت جهشی می نامند. مالتیپل اسکلرزیس • در ماهیچه های اسکلتی سرعت ارسال پیام اهمیت زیادی دارد .بنابراین نورون های حرکتی آنها میلین دار است .کاهش یا فزایش میلین به بیماری منجر می شود .مثال در بیماری مالتیپل اسکلرزیس ()MSیاخته های پشتیبانی که در سیستم عصبی مرکزی میلین می سازند ،از بین می روند .در نتیجه ارسال پیام های عصبی به درستی انجام نمی شود .بینایی و حرکت مختل و فرد دچار بی حسی و لرزش می شود. • بیشتر بدانید • افزایش میلین منجر به بیماری اوتیسم می شود • در هدایت جهشی پتانسیل عمل فقط در گره های رانویه ایجاد می شود و در بخش های دیگر رشته که دارای میلین هستند این جریان ایجاد نمی شود.بنابراین فقط در گره ها ،وجود کانال ها الزم است سومین وِیژگی :ياخته ها ي عصبي پيام عصبي را منتقل مي كنند • دانستيد پيام عصبي در طول اكسون هدايت مي شود تا به پايانه آن برسد .همان طور كه درشكل مي ببينيد ،ياخته ها ي عصبي به يكديگر نچسبيده اند .پس چگونه پيام عصبي از يك ياخته عصبي به ياخته ديگر منتقل مي شود؟ سيناپس • ياخته ها ي عصبي با يكديگر ارتباط ويژه اي به نام سيناپس برقرار مي كنند .بين اين ياخته ها درمحل سيناپس ،فضايي به نام فضاي سيناپسي وجود دارد .براي انتقال پيام از ياخته عصبي انتقال دهنده يا ياخته عصبي پيش سيناپسي ،ماده اي به نام ناقل عصبي درجسم یاخته های عصبی ساخته و درون کیسه های کوچکی ذخیره می شود.این کیسه ها در طول آکسون هدایت می شوند تا به پایانه برسند وقتی پیام عصبی به پایانه اکسون می رسد ،این کیسه ها با برون رانی ،ناقل رادر فضاي سيناپسي آزاد مي کنند. سيناپس • یاخته های عصبی با یاخته هاي ماهيچه اي نيز سيناپس دارند و با ارسال پيام موجب انقباض آنها مي شوند. نقش ناقل عصبی • ناقل عصبي پس از رسيدن به غشاي ياخته پس سيناپسي ،به پروتئيني به نام گيرنده متصل مي شود.اين پروتئين كانال نيز هست كه با اتصال ناقل به آن باز مي شود .به اين ترتيب ناقل عصبي نفوذ پذيري غشا ي ياخته پس سيناپسي را به يون ها ودر نتيجه پتانسيل الكتريكي اين ياخته را تغيير مي دهد.اين تغيير ،ياخته پس سيناپسي را فعال و يا از فعاليت آن جلوگيري مي كند.زیرا برخی ناقل های عصبی تحریک کننده و برخی بازدارنده اند. ناقل عصبی تحریک کننده بازدارنده حذف ناقل عصبی • • • • پس از انتقال پيام ،مولكول هاي ناقل باقي مانده بايد از فضاي سيناپسي تخليه شوند تا از انتقال بيش از حد پيام جلوگيري و امكان انتقال پيام هاي جديد فراهم شود. اين كار: -1با جذب دوباره ناقل به ياخته پيش سيناپسي انجام مي شود -2يا آنزيم هايي ناقل عصبي را تجزيه مي كنند. تغيير در ميزان طبيعي ناقلهاي عصبي به بيماري و اختالل در كار دستگاه عصبي منجر مي شود • مي دانيد دستگاه عصبي دو بخش مركزي و محيطي دارد .به نظر شما چرا دوبخش اين دستگاه را مركزي و محيطي ناميده اند ؟ نقش دستگاه عصبي مركزي • • • • دستگاه عصبي مركزي شامل مغز و نخاع است كه: -1مراكز نظارت بر فعاليت هاي بدن اند -2اين دستگاه اطالعات دريافتي از محيط ودرون بدن را تفسير مي كند -3وبه آن ها پاسخ مي دهد ساختار دستگاه عصبي مركزي • مغز ونخاع از دوبخش ماده خاكستري وماده سفيد تشكيل شده اند.محل قرار گرفتن مادة خاكستري و مادة سفيد در مغز و نخاع را مقايسه كنيد .ماده خاکستری شامل جسم یاخته های عصبی و رشته های عصبی بدون میلین و ماده سفید اجتماع رشته های میلین دار است. حفاظت از دستگاه عصبی مرکزی استخوان های جمجمه و ستون مهره مننژ سخت شامه نرم شامه سد خونی -مغزی عنکبوتی ه حفاظت از مغز و نخاع • عالوه بر استخوانها ی جمجمه و ستون مهره ،سه پرده از نوع بافت پيوندي به نام پرده هاي مننژ از مغز و نخاع حفاظت مي كنند نقش مایع مغزی نخاعی • .فضاي بين پرده ها را مايع مغزي نخاعي پر كرده است كه مانند يك ضربه گير ،دستگاه عصبي مركزي را در برابر ضربه حفاظت مي كند. • در سال گذشته با انواع مويرگ ها آشنا شديد . مويرگ هاي دستگاه عصبي مركزي از كدام نوع اند وچه ويژگي دارند ؟ مویرگ های پیوسته • در مویرگ های پیوسته یاخته های بافت پوششی با همدیگر ارتباط تنگاتنگی دارند .که ورود و خروج مواد در آنها به شدت تنظیم می شود. سدخوني- مغزي • یاخته هاي بافت پوششي مويرگ هاي مغز به يكديگر چسبيده اند وبين آن ها منفذي وجود ندارد .در نتيجه بسياري ازمواد وميكروب ها در شرايط طبيعي نمي توانند به مغز وارد شوند .اين عامل حفاظت كننده سدخوني -مغزي نام دارد .البته مولكول هايي مثل اكسيژن ،گلوكز و آمينواسيد ها مي توانند از اين سد عبور كنند و به مغز وارد شوند. مغز • مي دانيد از سه بخش مخ ،مخچه وساقه مغزتشكيل شده است مغز مخ مخچه ساقه مغز پل نيمکره هاي مخ • در انسان بيشتر حجم مغز را مخ تشكيل مي دهد .دو نيمكره مخ با رشته هاي عصبي به هم متصل اند .رابط هاي سفيد رنگ به نام رابط پينه اي و سه گوش را كه هنگام تشريح مغز خواهید دید،از اين رشته ها ي عصبي هستند. كارهاي اختصاصي هر نيمكره • دو نيمكره به طور همزمان از همه بدن اطالعات را دريافت وپردازش مي كنند تا بخشهاي مختلف بدن به طورهماهنگ فعايت كنند .هر نيمكره كارهاي اختصاصي نيز دارد مثال ؛ بخش هايي ازنيمكره چپ به توانايي در رياضيات و استدالل مربوط اند و نيمكره راست در مهارت هاي هنري تخصص يافته است. قشر مخ • بخش خارجي نيمكره هاي مخ يعني قشر مخ از مادة خاكستري است وسطح وسيعي را با ضخامت چند ميلي مترتشكيل مي دهد .قشر مخ چين خورده است و شيارهاي متعددي دارد بخشهاي مختلف قشر مخ • قشر مخ ،بخشهاي حسي ،حركتي و ارتباطي دارد .بخش هاي حسي پيام اندام هاي حسي را دريافت مي كنند .بخش هاي حركتي به ماهيچه هاوغده ها ،پيام مي فرستند .بخش هاي ارتباطي بين بخش هاي حسي و حركتي ارتباط برقرار مي كنند نقش قشر مخ • • • • قشر مخ جايگاه پردازش نهايي اطالعات ورودي به مغز است كه نتيجه آن -1يادگيري -2تفكر -3عملكرد هوشمندانه است. ساقه مغز • ساقة مغز از مغز مياني ،پل مغزي و بصل النخاع تشكيل شده است . مغز مياني • در باالي پل مغزي قرار دارد و یاخته های عصبی آن در فعاليت هاي مختلف از جمله شنوايي ،بينايي و حركت نقش دارند .مثًال برجستگيهاي چهارگانه كه هنگام تشريح مغز مي توانيدآن ها را ببينيد ،به بينايي و شنوايي مربوط اند .اين برجستگي ها در ارتباط با هم فعاليت مي كنند بنابراين وقتي صدايي را مي شنويم ،مي توانيم چشم ها و حّتي سرخود را به طرف منبع صدا برگردانيم. پل مغزي • در تنظيم فعاليت هاي مختلف از جمله تنفس،ترشح بزاق و اشك نقش دارد. بصل النخاع 👆👆🌸 تصویرفوق سطح شکمی مغز .1لوب بویایی .2عصب بینایی چشم چپ .3جسم خاکستری (بخشی ازهیپوتاالموس) .4مغزمیانی .5پل مغزی .6پایک مغزی .7بصل النخاع .8نخاع • پایین ترین بخش مغز است که در باالی نخاع قرار دارد .بصل النخاع تنفس ،فشار خون و زنش قلب را تنظيم مي كند و مركز انعكاس هايي مانند عطسه، بلع و سرفه است. مخچه • مخچه در پشت ساقه مغز قرار دارد واز دو نیمکره که در وسط آنها بخشی به نام کرمینه تشکیل شده است .این اندام مركز تنظيم وضعيت بدن و تعادل آن است .مخچه به طور پيوسته از بخش هاي ديگر مغز و نخاع و اندامهاي حسي پيام دريافت و بررسي مي كند تا فعاليت ماهيچه ها و حركات بدن را در حالت هاي گوناگون هماهنگ كند . • - 1با اطالعاتی که از چشم ها ،گوش ها و ماهیچه های بدن به مخچه ارسال می شود و با تمرین و تکرار ،تعادل حفظ می شود • -2از آن جایی که از چشم ها اطالعاتی به مخچه ارسال نمی شود راه رفتن با عدم توازن و دقت انجام می شود • -3ممکن است بخش مربوط به تفسیر و پردازش اطالعات بینایی در مغز ،آسیب دیده باشد ساختارهاي ديگر مغز نهنج (تاالموس) • محل پردازش اّولیه و تقویت اطالعات حسی است .اغلب پیام های حسی درتاالموس گرد هم می آیند تا به بخش های مربوط در قشر مخ، جهت پردازش نهایی فرستاده شوند. زیر نهنج (هیپوتاالموس) • که در زیر تاالموس قرار دارد ،دمای بدن ،تعداد ضربان قلب ،فشار خون ،تشنگی ،گرسنگی و خواب را تنظیم می کند. سامانۀ کناره ای (لیمبیک) • که با قشر مخ ،تاالموس و هیپوتاالموس ارتباط دارد و در احساساتی مانند ترس ،خشم ،لّذت و نیز حافظه نقش ایفا می کند اسبک مغز (هیپوکامپ) • یکی از اجزای سامانه لیمبیک است که در تشکیل حافظه و یادگیری نقش دارد. آسیب هیپوکامپ • حافظۀ افرادی که هیپوکامپ آنان آسیب دیده ،یا با جراحی برداشته شده است ،دچار اختالل می شود.این افراد نمی توانند نام افراد جدید را حتی اگرهر روز با آنها در تماس باشند ،به خاطر بسپارند .نام های جدید ،حداکثر فقط برای چند دقیقه در ذهن این افراد باقی می ماند .البته آنان برای به یاد آوردن خاطرات مربوط به قبل از آسیب دیدگی ،مشکل چندانی ندارند. نقش هیپوکامپ • پژوهشگران بر این باورند که هیپوکامپ در ایجاد حافظۀ کوتاه مدت و تبدیل آن به حافظۀ بلند مدت نقش دارد؛ مثًال وقتی شمارۀ تلفنی را می خوانیم ،یا می شنویم ،ممکن است پس از زمان کوتاهی آن را از یاد ببریم ،ولی وقتی آن را بارها به کار بریم ،در حافظۀ بلند مدت ذخیره می شود. اعتیاد • • • • اعتیاد وابستگی همیشگی به مصرف یک ماده ،یا انجام یک رفتار است که ترک آن مشکالت جسمی و روانی برای فرد به وجود می آورد. وابستگی به اینترنت یا بازی های رایانه ای نیزنمونه ای از اعتیاد های رفتاری اند. مواد گوناگون مانند الکل،کوکائین، نیکوتین ،هروئین ،مورفین و حتی کافئین قهوه اعتیادآورند. اعتیاد نه فقط سالمت جسمی و روانی فرد مصرف کننده ،بلکه سالمت خانواده او و نیز افراد دیگر اجتماع را به خطر می اندازد. مواد اعتیادآور ومغز • نخستین تصمیم برای مصرف مواد اعتیادآور در اغلب افراد اختیاری است، اما استفادۀ مکّر ر از این مواد ،تغییراتی را در مغز ایجاد می کند که فرد دیگر نمی تواند با میل شدید برای مصرف مقابله کند.این تغییرات ممکن است دائمی باشند .به همین علت ،اعتیاد را بیماری برگشت پذیر می دانند که حتی سال ها پس از ترک مواد ،فرد در خطر مصرف دوباره قرار دارد. مواد اعتیادآور ومغز(اثر بر لیمبیک) • مواد اعتیادآور بیشتر بر بخشی از سامانۀ لیمبیک اثر می گذارند و موجب آزاد شدن ناقل های عصبی از جمله دوپامین می شوند که در فرد احساس لذت و سرخوشی ایجاد می کند .در نتیجه فرد ،میل شدیدی به مصرف دوباره آن ماده دارد .با ادامۀ مصرف ،دوپامین کمتری آزاد می شود و به فرد احساس کسالت ،بی حوصلگی و افسردگی دست می دهد .برای رهایی از این حالت و دستیابی به سرخوشی نخستین ،فرد مجبور است ،مادۀ اعتیادآور بیشتری مصرف کند. مواد اعتیادآور ومغز(اثر بر قشر مخ) • مواد اعتیادآور بر بخش هایی از قشر مخ تأثیر می گذارند و توانایی قضاوت ،تصمیم گیری و خود کنترلی فرد را کاهش می دهند .این اثرات به ویژه در مغز نوجوانان شدیدتر است؛ زیرا مغز آنان در حال رشد است .مصرف مواد اعتیادآور ممکن است تغییرات برگشت ناپذیری را در مغز ایجاد کند .شکل اثر یک مادۀ اعتیادآور بر فعالیت مغز را با بررسی مصرف گلوکز در آن نشان می دهد. اعتیاد به الکل • جذب الکل • مقدار الکل (اتانول) در نوشیدنی های الکلی متفاوت است؛ حتی مصرف کمترین مقدار الکل ،بدن را تحت تأثیر قرار می دهد .الکل در دستگاه گوارش به سرعت جذب می شود و چون در چربی محلول است از غشای یاخته های عصبی بخش های مختلف مغز عبور و فعالیت های آنها را مختل می کند. اعتیاد به الکل • اثر الکل بر ناقل های عصبی • الکل عالوه بر دوپامین ،بر فعالیت انواعی از ناقل های عصبی تحریک کننده و بازدارنده تأثیر می گذارد اثرات الکل بر بدن • • • • • • • • • • • • الکل کاهش دهندۀ فعالیت های بدنی است. موجب آرام سازی ماهیچه ها ایجاد ناهماهنگی در حرکات بدن، اختالل در گفتار کاهش درد و اضطراب خواب آلودگی اختالل در حافظه، گیجی و کاهش هوشیاری الکل فعالیت مغز را کند می کند و در نتیجه زمان واکنش فرد به محرک های محیطی افزایش پیدا می کند. مشکالت کبدی، سکتۀ قلبی و انواع سرطان از پیامد های مصرف بلند مدت الکل است. • الف)استفاده از قلیان به اندازه سیگار خطرناک نیست. نادرست نیکوتین ماده ای اعتیاد آور است که در برگ های گیاه تنباکو یافت می شود .این ماده بسیار سمی است و سریعا وارد جریان خون می شود. • ب)فرد با یک بار استفاده از ماده اعتیاد آور ،معتاد نمی شود. درست اما مصرف یک بار از ماده اعتیاد آور باعث وابستگی روانی مصرف کننده شده و تمایل به مصرف دوباره و نهایتا اعتیاد را ایجاد می کند. • پ)مصرف تنباکو با سرطان دهان ،حنجره و شش ارتباط مستقیم دارد. درست مواد سمی و جهش زای شیمیایی با دود تنباکو وارد دهان شده درگلو و شش ها جمع شده ،مژه های دستگاه تنفسی را ازکارانداخته و زمینه برای ابتال به سرطان را فراهم می کند. • ت) مصرف مواد اعتیادآوری که از گیاهان به دست می آیند ،خطر چندانی ندارد. نادرست – ترکیبات اعتیادآوری که درگیاهان ساخته می شوددرمقادیر متفاوت ممکن است سرطان زا، مسموم کننده یا حتی کشنده باشند • • • • • • • • • • • • • • • بررسی بخش های خارجی مغز الف) کدام بخش های مغز را با مشاهده سطح پشتی آن می توانید ببینید؟ لوب های بویایی،نیمکره های چپ و راست ،قشر مخ ،شیار بین دو نیمکره، مخچه و کرمینه آن . ب)بخش های مشاهده شده از مغزدر سطح شکمی کدامند؟ لوب های بویایی ،کیاسمای بینایی ،مغز میانی ،پل ،مخچه ،بصل النخاع - 2مشاهده بخش های درونی مغز نکات: در سطح پشتی ،با ایجاد فاصله درشیاربین دو نیمکره با انگشتان ،رابط پینه ای دیده می شود. رابط سه گوش در زیر رابط پینه ای (با ایجاد برش کم عمق) دیده می شود. دو طرف رابط پینه ای و سه گوش ،بطن 1و 2مغز و داخل آن ها اجسام مخطط قرار دارند. شبکه های مویرگی ترشح کننده مایع مغزی – نخاعی درون بطن 1و 2دیده می شوند. با برش طولی دررابط سه گوش،دوتاالموس که بایک رابط به هم متصلند دیده می شوندکه باکمترین فشار جدا می شوند. در عقب تاالموس ها بطن 3و در لبه پایین آن ها اپی فیز (رومغزی)دیده می شود. در عقب اپی فیز ،برجستگی های چهارگانه قرار دارند. با برش کرمینه ،درخت زندگی (ماده سفید شبیه به درخت درون ماده خاکستری مخچه) و بطن 4دیده می شود. • • • • • • • • .1نیمکره ی چپ مخ .2جسم مخطط .3تاالموس .4برجستگیهای 4گانه .5پایک فوقانی مخچه .6پل مغزی .7بصل النخاع .8نیمکره چپ مخچه نخاع • نخاع درون ستون مهره ها از بصل النخاع تا دومین مهرۀ کمر کشیده شده است. اعمال نخاع • -1مغز را به دستگاه عصبی محیطی متصل می کند و مسیر عبور پیام های حسی از اندام های بدن به مغز و ارسال پیام ها از مغز به اندام هاست. • -2عالوه بر آن ،نخاع مرکز برخی انعکاس های بدن است. عصب نخاعی • هر عصب نخاعی دو ریشه دارد ریشۀ پشتی عصب نخاعی حسی و ریشۀ شکمی آن حرکتی است .ریشۀ پشتی ،اطالعات حسی را به نخاع وارد و ریشه شکمی پیام های حرکتی را از نخاع خارج می کند دستگاه عصبی محیطی • بخشی از دستگاه عصبی که مغز و نخاع را به بخش های دیگر مرتبط می کند ،دستگاه عصبی محیطی نام دارد. 12جفت عصب مغزی و 31جفت عصب نخاعی ،دستگاه عصبی مرکزی را به بخش های دیگر بدن ،مانند اندام های حس و ماهیچه ها مرتبط می کنند. تعریف عصب • هر عصب مجموعه ای رشته های عصبی است که درون بافت پیوندی قرار گرفته اند. • دستگاه عصبی محیطی شامل دو بخش حسی و حرکتی است. با بخش حسی این دستگاه در فصل بعد آشنا خواهید شد. • بخش حرکتی این دستگاه پیام عصبی را به اندام های اجرا کننده مانند ماهیچه ها می رساند .بخش حرکتی دستگاه عصبی محیطی ،خود شامل دو بخش پیکری و خودمختار است. بخش پیکری • این بخش پیام های عصبی را به ماهیچه های اسکلتی می رساند .فعالیت این ماهیچه ها به شکل : • -1ارادی • -2غیر ارادی(انعکاس) تنظیم می شود.  -1عملکرد ارادی اعصاب پیکری • وقتی تصمیم می گیرید کتاب را از روی میز بردارید ،یاخته های عصبی بخش پیکری، دستور مغز را به ماهیچه های دست می رسانند  -2انعکاس انعکاس عقب کشیدن دست • فعالیت ماهیچه های اسکلتی به شکل انعکاسی نیز تنظیم می شود. • می دانید انعکاس پاسخ سریع و غیر ارادی ماهیچه ها در پاسخ به محرک هاست. • مثال:دست فرد با برخورد به جسم داغ ،به عقب کشیده می شود .مرکز تنظیم این انعکاس نخاع است.  - 1تحریک گیرنده حسی پوست ارسال پیام به نخاع از طریق ریشه پشتی فعال سازی دو مسیر: الف(-تحریک نورون رابط)( )1تحریک عصب حرکتی از مسیر ریشه شکمی انقباض ماهیچه دوسر (جلو) بازو عقب کشیدن ب( -تحریک نورون رابط) (2مهار نورون حرکتی از مسیر ریشه شکمی به استراحت بردن ماهیچه(عقب)سه سربازو دست -2سیناپس های تحریکی :سیناپس نورون حسی به نورون های رابط ( )1و ( )2 – رابط ( )1به نورون حرکتی دوسربازو نورون حرکتی بازو به ماهیچه دوسرسیناپس های مهاری : سیناپس رابط ( )2به نورون حرکتی سه سر– نورون حرکتی به ماهیچه سه سر بخش خود مختار دستگاه عصبی محیطی • بخش خود مختار دستگاه عصبی محیطی ،کار ماهیچه های صاف ،ماهیچۀ قلب و غده ها را به صورت ناآگاهانه تنظیم می کند و همیشه فعال است. بخش خود مختار دستگاه عصبی محیطی • این دستگاه از دو بخش هم حس (سمپاتیک)و پادهم حس (پاراسمپاتیک)تشکیل شده است که معموًال بر خالف یکدیگر کار می کنند تا فعالیت های حیاتی بدن را در شرایط مختلف تنظیم کنند. فعالیت بخش خودمختار • -1فعالیت پاراسمپاتیک باعث برقراری حالت آرامش در بدن می شود .در این حالت، فشار خون کاهش یافته ،ضربان قلب کم می شود. فعالیت بخش خودمختار • -2فعالیت بخش سمپاتیک هنگام هیجان بربخش پاراسمپاتیک غلبه دارد و بدن را در حالت آماده باش نگه می دارد .ممکن است این حالت را هنگام شرکت در مسابقۀ ورزشی تجربه کرده باشید .در این وضعیت ،بخش سمپاتیک سبب افزایش فشار خون، ضربان قلب و تعداد تنفس می شود و جریان خون را به سوی قلب و ماهیچه های اسکلتی هدایت می کند. دستگاه عصبی جانوران • • • • شبکۀ عصبی ساختار نردبان مانند طناب عصبی شکمی طناب عصبی پشتی شبکۀ عصبی • ساده ترین ساختار عصبی ،شبکۀ عصبی در هیدر است .شبکۀ عصبی مجموعه ای از نورون های پراکنده در دیواره بدن هیدر است که با هم ارتباط دارند. تحریک هر نقطه از بدن جانور در همۀ سطح آن منتشر می شود .شبکۀ عصبی یاخته های ماهیچه ای بدن را تحریک می کند. ساختار نردبان مانند • الف) بخش مرکزی :در پالناریا دو گره عصبی در سر جانور ،مغز را تشکیل داده اند.هر گره مجموعه ای از جسم یاخته های عصبی است .مغز و دو طناب عصبی متصل به آنکه در طول بدن جانور کشیده شده اند ،بخش مرکزی دستگاه عصبی را تشکیل می دهند. • ب)بخش محیطی :دو طناب عصبی موازی با رشته هایی به هم متصل شده اند و ساختار نردبان مانندی را ایجاد می کنند .رشته های کوچک تر متصل به طناب ها ،بخش محیطی دستگاه عصبی را تشکیل می دهند. طناب عصبی شکمی • مغز حشرات از چند گره به هم جوش خورده تشکیل شده است .یک طناب عصبی شکمی که در طول بدن جانور کشیده شده است ،در هر بند از بدن ،یک گره عصبی دارد .هر گره فعالیت ماهیچه های آن سرفراز باشید