صفحه 1:
صفحه 2:
صفحه 3:
دستگاه گردش
مواد
نت ات رت ات بت ت نز
قلب رگ ها
5 سس سح
Ss
۳۳ سلول های
ساختار ضربان سوخرا ۳3
حفره ها سیاهرگ قومز
رگ ها مویرگ
بلاكت
دريجه ها
صفحه 4:
** قلب» يمب کننده خون
** رگ ها » مرتبط کننده بخش هاي مختلف
به صورت شبكه مرتبط به هم
sae? مایعی که در رگ ها و قلب
جریان درد و می تواند مواد را درخود
تناو
صفحه 5:
در مورد جانورانی که به جای حون ؛ آب در بدنشان گرردش ot کند توضیحاتی
داده شود. می توان با تهیه شکل هایی از اسفنج ها و کیسه تنانی مثل عروس دریایی
و ساختار درونی آن ها در این مورد بیشتر توضیح داد
صفحه 6:
* قلب به عنوان تلمبه یا پمپاژ کننده نیزمطررح می شود با آوردن گوشی پزشکی به کلاس و گوش کرردن به صدای
قلب میتوان محل قلب را تشخیص داد .
* تعدد ضربانقلب در یک فرد الغ ۸۰۱5۷۰ در دقیقه است ممکن است ضربانقلب داش آموزان از ان تعدد بیش تر
sath
*** قلب آدمی ؛ پستانداران؛ پررندگان و بیشتر خزندگان 4 حفره دارد
** قلب در دوزیستان سه حضره ای و درماهی ها دو حضره ای است
صفحه 7:
فعالیت . تشر سم
برای تشخیص جلو و عقب قلب معیارهای مختلفی وجود دارد از جمله .
** سطح جلویی حالت محدب ولی سطح عقبی حالت مسطح دارد
** رگ های کرونر در سطح جلویی اریب ولی در سطح عقبی به صورت عمودی است .(شکل...)
**_ در سطح شکمی بیش تر سرخرگ ها ولی در سطح پشتی بیش تر سیاهرگ ها دیده مي شود
برای تشخیص چپ و راست قلب نیز معیارهایی وجود دارد از جمله .
*** ضخامت دیواره بطن چپ از بطن راست.
** باوارد كردن سوند به سرك ها و تشخيص اين كه به كدام حفره متصل هستند.
** سخرگ کروش درسطح شکمی که حالت اریب دارد روی دیواره وسط قلب قرار گرفته است سطح شکمی
قلب را به سمت جلو گرفته و قلب را روی سینه خود قرار دهید چپ و راست قلب مشخص می شود
صفحه 8:
صفحه 9:
از بطن راست سرخضرگ ششی خارج می شود و خون را ببرای تبادل گازی به شش ها می برد . در
ابتداى سرك آئورت و ششی دریچه های سینی قرار دارند که جریان خون را یک طرفه می
کنند اجازه می دهند خون در هنگام انقباض بطن وارد سرخرگ ها شده ولی در هنگام استرراحت قلب
با بسته شدن .جلوی با زگشت خون به بطن را می گیررند .
صفحه 10:
در این مبحث می توانیم به انواع مسیس گرردش ون یعنی گردش ششی و گردش
عمومی نیز اشاره کنیم.
همه مسخرگ ها خون روشن دارند به جن سرح كل ششى كه خون تيره دارد .
همه سیاهرگ ها حون یتابن میگ هی 3 ششی که خون روشن
تین بیع یرگ هگ به ترگی و روش وج آن
صفحه 11:
هر ضربان قلب ۳ مرحله دارد که در شکل نشان داده شده است .
۱ انتباض دهلیزها : در اين مرحله خون وارده به دهلییزها از طرریق دریچه های دهلیزی
بطنی وارد بطن ها می شود این مرحله حدوداً ٠/1 ثانيه طول مى كشد .
۲ مرحله انقباض بطن ها : در اش انقباض بطن ها خون از دريجه هاى سينى عبور و وارد
سرخرگ های آثورت و ششی می شوند .دریچه های دولختی و سه لختی در اين مرحله
بسته اند تا خون به دهلیزها برنگردد .این مرحله حدوداً ۰/۲ ثنیه طول می کشد .
۳ استراحت عمومی : دهلیزها و بطن ها به مدت ۰/4 ثانیه استراحت می کنند در اددء م حله
دریچه های دولختی و سه لختی باز ولی سینی ها بسته هستند .
مجموعه ان مراحل که ۰/۸ ان طول مى كشد یک خر
صفحه 12:
در مورد سرخرگ » مویرگ و سياهررگ توضیحاتی داده می شود . فقط در مویرگ ها تبادل مواد
صورت می گیرد . موی رگ ها بای انجام تبادل ساختار خاصی دارند و آن یک لاه بافت پوششی نا زک
ذیر است . بعضی از جانوران مویررگ ندارند مثل حشرات ؛ خرچنگ ها ( سخت پوستان )
عنکبوتیان؛ در این ها خون از oly Se Ge محوطه ای به نام سینوس مى شود که سلول ها
در اطراف آن قرار دارند سلول ها تبالات خود را با این سیتوس انجام می دهند سپس خون یا وارد
سياه مك شده به قلب برميكردد يا مستقيما از طرريق دريجه هايى به قلب برميكردد.
صفحه 13:
در بدن هس جا كه مسر رك از روی یک استخوان عبور نماید نبض به خوبی حس می
شود . شکل مقابل این محل ها را نشان می دهد تم است بعضی از این محل ها به دانش
آموزانممرفی شود . تعداد نبض با تعداد ضربان قلب را ست چون در هس بان
مینران نیررویی است که به جداره سرخرگ ها وارد مى شود تا خون را در سرامس بدن به
گردش درآورد . این فشار ابتدا ناشی از انتباض بطن ها و سپس خاصیت ارتجاعی رگ ها
است.
مييزان فشار خون با دو عدد نشان داده می شود عدد اول را فشار سیستول یا ماکزیمم می گویند
حداکشر فشاری است که خون می تواند به دیواره رگ وارد نماید و عدد دوم فشار دیاستول یا
مینیمم فشاری که در حالت عادی به دیواره رگ وارد می شود .
اندازه گیرری فشار خون با واحد ميلى مت جيوه است مثلا ۱۳۰ روی ۸۰ ولی گاهی آن
را با سانتی متر جیوه نیز نشان می دهند مالا ۱۲ روی ۸
صفحه 14:
براى مشاهده سلو هاى خونى » گلبول های قرمن بدون رنگ آمیزی
در زیر میکروسکوپ قابل مشاهده هستند کافی است قطره خون را
روی لام به خوبی پخش کنیم یا به اصطلاح گسترش تهیه کنیم .
ولى براى مشاهده گلبول های سفید باید رنگ آمینری خاصی به نام
گیمسا انجام شود که در آن هسته و سیتوپلاسم گلبول های سفید
رنگ شده و مشخص می شود
ix. WBC , Red blood cells iix. RBC
| blood cells White
تفاوت پلاسما با سرع این است که پروتنین موجود در پلاسما خیلی
بیش تر از سس استه
Platelets
موم
صفحه 15:
پایان
فصل – 14گردش مواد
نقشه مفهومي فصل 14
دستگاه گردش
مواد
قلب
ساختار
رگ ها
ضربان
سرخرگ
خون
سلول های
خونی
پالسما
حفره ها
نبض
سیاهرگ
قرمز
وظيفه
رگ ها
فشارخون
مویرگ
سفید
ترکیب
دریچه ها
تشریح
بالکت
قلب ،پمپ كننده خون
رگ ها ،مرتبط كننده بخش هاي مختلف
به صورت شبكه مرتبط به هم
خون ،مايع ي ك ه در رگ ه ا و قلب
جريان دارد و مي تواند مواد را درخود
حل نمايد .
در مورد جانوراني كه به جاي خون ،آب در بدنشان گردش مي كند توضيحاتي
داده شود .مي توان با تهيه شكل هایی از اسفنج ها و كيسه تناني مثل عروس دريايي
و ساختار دروني آن ها در اين مورد بيشتر توضيح داد
قلب به عنوان تلمبه يا پمپاژ كننده نيزمطرح مي شود با آوردن گوشي پزشكي به كالس و گوش كردن به صداي
قلب مي توان محل قلب را تشخيص داد .
تعداد ضربان قلب در يك فرد بالغ 70تا 80در دقيقه است ممكن است ضربان قلب دانش آموزان از اين تعداد بيش تر
باشد .
قلب آدمي ،پستانداران ،پرندگان و بيشتر خزندگان 4حفره دارد
قلب در دوزيستان سه حفره اي و درماهي ها دو حفره اي است
فعالیت :تشریح قلب
براي تشخيص جلو و عقب قلب معيارهاي مختلفي وجود دارد از جمله :
سطح جلويي حالت محدب ولي سطح عقبي حالت مسطح دارد.
رگ هاي كرونر در سطح جلويي اريب ولي در سطح عقبي به صورت عمودي است (.شکل)....
در سطح شكمي بيش تر سرخرگ ها ولي در سطح پشتي بيش تر سياهرگ ها ديده مي شود .
براي تشخيص چپ و راست قلب نيز معيارهايي وجود دارد از جمله :
ضخامت ديواره بطن چپ از بطن راست بيشتر است .
با وارد كردن سوند به سرخرگ ها و تشخيص اين كه به كدام حفره متصل هستند.
سرخرگ كرونر درسطح شكمي كه حالت اريب دارد روي ديواره وسط قلب قرار گرفته است سطح شكمي
قلب را به سمت جلو گرفته و قلب را روي سينه خود قرار دهيد چپ و راست قلب مشخص مي شود
وظيف-ه كل-ي دريچ-ه ه-ا در دس-تگاه گردش خون :جه-ت جريان خون را يك
طرفه مي كنند
.
از بطن راست سرخرگ ششي خارج مي شود و خون را براي تبادل گازي به شش ها مي برد .در
ابتداي سرخرگ آئورت و ششي دريچه هاي سيني قرار دارند كه جريان خون را يك طرفه مي
كنند اجازه مي دهند خون در هنگام انقباض بطن وارد سرخرگ ها شده ولي در هنگام استراحت قلب
با بسته شدن ،جلوي بازگشت خون به بطن را مي گيرند .
در اين مبحث مي توانيم به انواع مسير گردش خون يعني گردش ششي و گردش
عمومي نيز اشاره كنيم.
همه سرخرگ ها خون روشن دارند به جز سرخرگ ششي كه خون تيره دارد .
همه سياهرگ ها خون تيره دارند به جز سياهرگ هاي ششي كه خون روشن
دارند بنابراين تعريف صحيح سرخرگ و سياهرگ به تيرگي و روشني خون آن
ارتباطي ندارد
هر ضربان قلب 3مرحله دارد كه در شكل نشان داده شده است .
.1انقباض دهليزها :در اين مرحله خون وارده به دهليزها از طريق دريچه هاي دهليزي
بطني وارد بطن ها مي شود اين مرحله حدوداً 0/1ثانيه طول مي كشد .
.2مرحله انقباض بطن ها :در اثر انقباض بطن ها خون از دريچه هاي سيني عبور و وارد
سرخرگ هاي آئورت و ششی مي شوند .دريچه هاي دولختي و سه لختي در اين مرحله
بسته اند تا خون به دهليزها برنگردد .اين مرحله حدوداً 0/3ثانيه طول مي كشد .
.3استراحت عمومي :دهليزها و بطن ها به مدت 0/4ثانيه استراحت مي كنند در اين مرحله
دريچه هاي دولختي و سه لختي باز ولي سيني ها بسته هستند .
مجموعه اين مراحل كه 0/8ثانيه طول مي كشد يك ضربان قلب ناميده مي شود
در مورد سرخرگ ،مويرگ و سياهرگ توضيحاتي داده مي شود .فقط در مويرگ ها تبادل مواد
صورت مي گيرد .مويرگ ها براي انجام تبادل ساختار خاصي دارند و آن يك اليه بافت پوششی نازك
و نفوذ پذير است .بعضي از جانوران مويرگ ندارند مثل حشرات ،خرچنگ ها ( سخت پوستان )
عنكبوتيان ،در اين ها خون از طريق سرخرگ وارد محوطه اي به نام سينوس مي شود كه سلول ها
در اطراف آن قرار دارند سلول ها تبادالت خود را با اين سينوس انجام مي دهند سپس خون یا وارد
سياهرگ شده به قلب برمیگردد یا مستقیما از طریق دریچه هایی به قلب برمیگردد.
در بدن هر جا كه سرخرگ از روي يك استخوان عبور نمايد نبض به خوبي حس مي
شود .شكل مقابل این محل ها را نشان می دهد تر است بعضي از اين محل ها به دانش
آموزان معرفي شود .تعداد نبض با تعداد ضربان قلب برابر است چون در هر ضربان
قلب يك موج نبضي ايجاد مي شود
فشار خون
ميزان نيرويي است كه به جداره سرخرگ ها وارد مي شود تا خون را در سراسر بدن به
گردش درآورد .اين فشار ابتدا ناشي از انقباض بطن ها و سپس خاصيت ارتجاعي رگ ها
است .
ميزان فشار خون با دو عدد نشان داده مي شود عدد اول را فشار سيستول يا ماكزيمم مي گويند
حداكثر فشاري است كه خون مي تواند به ديواره رگ وارد نمايد و عدد دوم فشار دياستول يا
مينيمم ميزان فشاري كه در حالت عادي به ديواره رگ وارد مي شود .
اندازه گيري فشار خون با واحد ميلي متر جيوه است مثال 120روی 80ولي گاهي آن
ال 12روی 8
را با سانتي متر جيوه نيز نشان مي دهند مث ً
براي مشاهده سلو هاي خوني ،گلبول هاي قرمز بدون رنگ آميزي
در زير ميكروسكوپ قابل مشاهده هستند كافي است قطره خون را
روي الم به خوبي پخش كنيم يا به اصطالح گسترش تهيه كنيم .
ولي براي مشاهده گلبول هاي سفيد بايد رنگ آميزي خاصي به نام
گيمسا انجام شود كه در آن هسته و سيتوپالسم گلبول هاي سفيد
رنگ شده و مشخص مي شود
RBCمخفف Red blood cellsو WBCمخفف
blood cells Whiteاست .
تفاوت پالسما با سرم اين است كه پروتئين موجود در پالسما خيلي
بيش تر از سرم است
پایان