آفت کش ها و تجهیرات کاربردی

صفحه 1:
ناقلین مهم در بهداشت محیط ۲ ونحوه کنترل انها شبکه بهداشت و درمان فلاورجان واهد بهداشت ممیط Heshmatollah Moradpour Ms.c, MPH of Environment Health 

صفحه 2:
حشرات چگونه هستند؟ حشرات یعنی جانورانی که ستون فقرات ندارند. همه حشرات یک بدن سه بخشی (سرء» سینه و شکم) سه جفت پای بنددار (تاشو)» جشم هاى مركب .(دارای چند بخش) و دو شاخک دارند پاها (و بال هاء اگر حشره بال داشته باشد) به سینه وصل شده. حشرات از میان لل ار سوراخ تنفسى تلفس مي كلفد حشرات از تخم بیرون می .آيند 

صفحه 3:
۰ حشرات در طول دوره سیلورین از 20 تا 600 میلیون سال پیش (خیلی قبل از اين كه دایناسورها ظاهر شوند( تکامل پیدا کرده اند. بزرگ ترین حشره ای که تاکنون زندگی کرده است سنجاقکی به نام مگانورا است. اين حشره ماقبل تاريخ كه پرواز می کرده» در حدود 0000 مبلیون سال قبل زندگی می کرده و فاصله میان دو انتهای بالش حدود دو پا (حدود 00 سانتی متر)بوده است. ۰ طبقه بندی حشرات حدود یک میلیون گونه شناسایی شده و شاید چندین برابر اين مقدار گونه های ناشناخته وجود داشته باشد» حشرات به عنوان بخش اکثریت گونه های جانوری روی زمین به شمار می روند. حشرات تقریباً در تمام زیستگاه های خاکی و وابسته به آب شیرین یافت می شوند» از خشک ترين بيابان ها تا درياجه هاى آب شيرين» از تاج بوشش كياهان در يك جنكل بارانى منطقه استوايى (كه در آنجا تنوع آنها به طرز باورنکردنی زياد است) تا مناطق دور افتاده قطب شمال. حتی تعدادی از گونههای حشرات در دریا يافت می شوند. بدین ترتیب عادت های غذایی آنها نیز گوناگون است؛ تقريباً هر ماده ای که ارزش غذایی داشته باشدتوسط گروهی از حشرات برای تغذیه استفاده می شود. 

صفحه 4:
رات ‎١‏ اشکل نیز بسیار کستوده است تفر ۱ ۱۳۲ وه دیده نمی شود داشتن ابعاد خیلی بزر؟ ۱۳۱ ركى ها با هم ات۳۹۱ « چشم مرکب ‎eae competi eyes)‏ بر ‎soy aS (ocellli) ork.‏ سر قرار گرفته اند؛ روی سر قرار دارند؛ زائده هایی 

صفحه 5:
ارای سیستم گوارش کامل و پیچیده ای هستند. زائده دهانی آنهاء به وزم ۴۲۱ کی زارد که به شکل پیچیده ای به عادت غذابی آنها مربوط می شود. ‎Mee Meshes‏ 000 نا ما دريجه هاف خارجى به نام انسبيراكل (15169م5) و لوله های بسیار ریز 8 شاخهاىء برای رساندن 5259 گازها به بافت های ویژه ی متاپولیسم. ۲ ۳۱۵ ااتکال آیزی حشرات ممکن است از طریق پوست خود گازها را با محما ۳۳۱ 68 ات انواج مختلفی از آیشش داشته باشند. دفع ضایعات نیتروژن دا ۳۳۲۲۱ های مالییگی (عهانادان؟ «هنداوام1۸۵۱) انجام می شود. تم عصبی حشرات پیچیده است و تعدادی گره عصبی و دو رشته عصبی شنک | 328 گره ها در عملکردشان از یکدیگر کاملاً مستقل می باشند؛ برای 102[ ۳۳ گقتیزه سینه از بفیه قسمتهای بدن جدا شودر می تواند به صورت مجزا رام برود. این در ی است که گره ها از خروجی ‎sla‏ حسی ‎woo oolaiwl 5.3 (Sensory output)‏ یک ]| دشت دادن یک بال می تواند با استفاده از ورودبهای ‎BSHSOrY) casi‏ ‎case gill 6‏ را تضحیح کرده و به پرواز خود ادامه دهد: اندام 33 ‎ies aio‏ علاوه بر چشم های ساده و چشم های درک ۳9 ‎ibis |‏ حساس بوده و قدرت باسح دهی آنها در را كفت ادر اسجت. ‎an‏ 398 

صفحه 6:
© حشرات برای انسان بسیار مهم هستند. معمولاً ما نسبت به حشرات احساس مثبت و خوبی نداریم. حشرات غذای ما را می خورند» از خون و پوست ما تغذیه می كنند» محل سکونت ما را آلوده کرده و بیماری های خطرناک را منتقل می کنند. اما بدون وجود آنها» ما قادر به زندگی نیستیم. آنها نقش مهم و اساسی در اکوسیستم ما دارند. فیرست خلاصه و ناقصی از فواید و نقش های مثبت حشرات عبارتند از: گرده افشانی و تجزیه مواد آلی» تسهیل در چرخه کربن» نیتروژن و ساير مواد غذایی ضروربی؛ کنتررل جمعیت گونه های مضر بی مهره گان (شامل سایر حشرات)؛ تولید مستقیم برخی از مواد غذایی (برای مثال عسل)؛ و ساختن محصولات مفیدی نظیر ابریشم و شالاک (لاک شفاف ( 

صفحه 7:
دلایل ‎sla‏ حشرات در اندازه کوچک طبیعت تولید مثل واشکال آن وجود اسکلت خارجی خونسرد بودن عادات ورفتار خاص قدمت قدرت ساز گاری بسیار بالا 

صفحه 8:
= - ٩ > اهمیت پزشکی کک میزبان مشترك براي انسان و موش انسان و خوك» انسان و سگ بوده و باعث انتقال بيماري طاعون وتیفوس به انسان می گردد وبا نیش خود تولید جراحات پوستی کرده» موجب ناراحتی انسان ميشود. در خانه و سایر اماکن باید حداکثر نظافت را رعایت کرد. ترکها و شکاف هاي در و دیوار و فرشها و غيره بايد تمیز نگهداشته شود. جاروکردن اتاقها و نظافت منزل و گردگيري اثائیه اهمیت زيادي در مبارزه با کک دارد . 

صفحه 9:
GB eres ‎٠٠‏ سوست ‎yd Sp‏ حالت بالغ درشت تر. هستند و به فاضلابها وارد میشوند بالغین .به رنگ قهوه اي مایل به قرمز تا قهوه أي تيره هستند. هر دو جنس قادر به پرواز اند . ‏2 سوسك آلمانى: در حالت بالغ کوچکتر هستند و بیشتر در کابینتها و قفسه هاي چوبی و فلزي زندگی میکنند و به فاضلابها وارد نمیشوند. نرها به رنگ قهوه اي مایل به زرد روشن و ماده ها تیره ترند. ‏...سس به رنگ سیاه برراق است و قادر به پرواز نمیباشد. 

صفحه 10:
سوسری های مهم خانگی ایران 96۳17(3۲(/6-۱ 1316112 یا سوسریهای آلملنی یکی از متداول ترین سوسریهاست که در مساکن انسانی بسر می برند . ‎yw Blatta orientalis-r‏ لین سوسریها فاقد مو است و بالها در نرها کوچکتر از شکم و در ماده ها خیلی کوچک است بطوریکه به نظر می رسد فاقد بال باشد. ۳- ۸6۲6۵۲03 ۲6/۷۵/3612 تخم لین سوسریها در شرلیط مساعد لب و هولیی پس از ۷۰ روز باز شده و نوزاد از آن وت درد Periplaneta Australasia -¥ 

صفحه 11:
* محل زندگی سوسکها: * سوسکها حشراتی حرارت دوست هستند و با بالا رفتن حرارت کره زمین بعلت سوزاندن سوختهاي فسیلی شرایط براي تکثیر سوسکها فراهم شده است» سوسكها معمولا در مكاذهاي تاریک و ‎liad‏ بخصوص چاههاي فاضلاب حمام و آشپزخانه و پشت قفسه ها و كمدهاي چوبی و فلزي پوسیده لانه گزینی کرده و شبها براي پیدا کردن غذا (پسماندههاي غذایی)از لانه خود خارج ميشوند. 

صفحه 12:
نکات جالب درباره سوسری ها 1- سوسری ها بسیار تنبل می باشند بطوری که ۷۵ درصد شبانه روز (۱۸ ساعت) را در استراحت به سر میبرند. ۲- سوسری ها قادرند نفس خود را به مدت ۴۰ دقیقه زیر آب حبس کنند. ۳ سوسری ها قادرند سرعت ضربان قلب خود را کنترل کنند. سوسری ها درد را احساس مب ‎Se‏ در حدود یک ‎ 

صفحه 13:
‎IS‏ جالب درباره سوسری ها ‎٩‏ چنانچه لوله جارو برقی را سریع به عقب سوسری نزدیک کنید. سوسری با پای خود به ل جارو برقی میرود. ۰- کوچکترین سوسری ۴ میلی متر و بزرگترین آن ‎٩‏ سانتی متر طول و ۳۰ گرم وز ‏ساند. ا عو يان عات د ‎a‏ ‏وب نشده و هر بار که به آنها دست بزنید از خود صدا در می آورند. ‎ 

صفحه 14:
کنترل سوسری ها ‎Cale,‏ اصول بهداشت در اماکن از مهمترین و كاراترين شيوه هاى كنترل سوسرى ها محسوب میگردد. ‎a Mi‏ راه های نفوذ سوسری ها ‏ره هاء درهاءلولة هاء دي ‏ك و برك هاى اطراف خانه را جمع آورى كنيد. ‏خانه در تماس هستند را هرس ‎ 

صفحه 15:
کنترل سوسری ها -هر هفته خانه را بطور کامل با جارو برقی تمیز کنید. اودارا قورا ارروى زمين جمع كنيد. ‎a‏ ‏يا فرش ريخت فورا آن را ‎-١‏ اسفنج (ابر) و دستمالهاى مرطوب را در كيسه هاى در بسته نكه دارى كنيد. ‏و زیر یخچال و اجاق گاز را هر جند وقت يكبار تميز كنيد. ‏\ فهای پلاستیکی قطور و یا شیشه ا ی ‎eee‏ شک ی اج 0 ‎ 

صفحه 16:
کنترل سوسری ها ۶ در صورت بالا بودن رطوبت در خانه از دستگاه های رطوبت زدا استفاده کنید. ۷- هر از چند گاهی آشپزخانه» توالت وحمام را نظافت کرده و بشویید. - پس از کوددهی باغ و باغچه حتما روی کودها شن و یا خاک بریزید. وف غذا را كاملا با مايع ظرفشويى بشوييد تا اثر جربى روى آنها باقینماند.. ‎١‏ سیوانات خانگی را به حال خود رها نکنید. ‎ 

صفحه 17:
کنترل ‎-١‏ سمهاى أبقايى: اين سموم معمولا روغنی بوده و اثرشان تا چند هفته در محل اسپری باقی می ماند. اسپری کردن گوشه ها و کناره های دیوار و دیگر مخفیگا ه های سوسری ها كه با مواد غذایی در تماس نیستند کافی میباشد. هنگام اسپری کردن رعایت نکات بهداشتی ضروری است. (به کنترل پشه ها رجوع کنید) ‏۲- گردپاشی:گردهای سوسک کش نیز بسیار اثر بخش میباشند. اما در صورتی که حبوانی ‎a ۳ ٩‏ داری میکنید و یا فرزند کوچک دارید بهتر است از آنها اد تفا :۰ ۳ ضمن گرد سوسک کش بایستی بسیار کم ضخامت پاشیده گردد. ‏۳ طعمه های مسموم: اسید بوریک (بوراکس) یکی از موثر ترین سموم کنترل سوسک ها ودیگر حشرات میباشد. برای اینکار اسید بوریک را به نسبت مساوی با آرد و شکر مخلوط نيد و در مسیر حرکت سوسری ها قرار دهید. اسید بوریک با حمله به سیستم ع۶ سوسری ها و همچنین به عنوان یک عامل خشک کننده سوسری ها را از پای در می آورو: ‎ ‎ ‎ 

صفحه 18:
کنترل شیمیایی ۳۲ ۰۰ ‏کنده ها (جاذب رطوبت) نظیر سیلیکا ول نیز مبتواد‎ ٩ 9 1 ‏بردن پوشش مومی بدن سوسری ها که‎ ۳ ‏باعث از دست رفتن آب بدن و کشته شدن سوسری ها ميشود.‎ لا اماى ناأكهانى نير میتواند سوسری ها رااز بین -د بر ۰ ۳ 8 جه شانتی گراد به مدت ۲۴ ساعت سوسری ها را میکشد. ۷-قرار دادن تله های چسبناک در مسیر حرکت سوسری ها. نکته: محلول آب و صابون سوسری ها را ميكشد. نکته: جارو برقی سوسری ها را نمیکشد بایستی کیسه جاروبرقی را کاملا تخلیه کنید. شکارچیان طبیعی سوسری ها شامل: قورباغه هاجوجه تیغی هالاک پشتها-مارمولکها-موشها-هزارپایان و يك نوع زنبور انگل که تخمهای خود را درون کپسول سوسری ها قرار میدهد. 

صفحه 19:
سموم مورد استفاده “اك «وسریهای درشت متدار مصرف آنها را استفاده نمود. تر است از دسته سموم پایروتیروئیدی استفاده با توجه به توصیه کارخانه سازنده تا ۱/۵ برابر برای سوسریهای ریز بهتر است در درجه اول از سموم پایروتیروئیدی و در صورت بروز مقاومت از سموم ترکیبی فسفره و پا میزان ۸۵۰ از مقدار دوز توصیه شده برای هر کدام از سمها استفاده کرد . برای مثال اگر قرار است که در یک پمپ ۱۰ لیتری ۲۵۰ سی سی از سم دورسبان و یا۱۵۰ سی سی سم سیپرمترین به تنهایی استفاده شود مقدار ۵ سی سی از سم دورسبان را با ۷۵ سی سی سم سیپرمترین در ۱۰ لیتر آب مخلوط می oo Seb 

صفحه 20:
بسته به اينكه نوع ی «ریز پا درشت ) باشد نوع سمپاشی فرق مرطوب . تاریک و دارای مواد آلی در حال فساد باشند . برای مبارزه با سوسریهای نوع آمریکایی (درشت ) بیشتر راه ‎lel‏ ‏سرویسهای بهداشتی ۰ تاسیسات . انباری ۰ موتورخانه . فاضلاب ۰ و هر آن چیزی که با فاضلاب سر و کار دارد بایستی به دقت سمپاشی شود. هر مورد سوسریهای آلمانی (ریز ) بایستی تاکید سمپاشی را بیشتر 0 ]ست رخانه و آبدارخانه ها انجام داد و لذا بشت ‎١‏ 15 کابینت ها . پشت کلید و پریز شل ۰ سوراخ رول پلاگ ۰ زیر سینک دستشویی , اتصال لوله ها و سیم ها . محل ورود و خروج انواع لوله راز سمپاشی کرد. 

صفحه 21:
نقش سوسکها در انتقال بيماري: سوسکها بطور مستقیم در انقل بیماریها نقشی ندارند با اين حال بعلت سکون و رفت وآمد در داخل فاضلابروها» بسیار آلوده بوده و ازآنجا که غذاي بلعیده شده را مجدداً برمیگردانند و مدفوع خود را همه جا بخش میکنند لذا در تماس با مواد غذایی میتوانند باعت آلودگی متعاقب أن موجبات بيماريهاي عفونى مانند أسهال» وبا و ... شوند؛ ضمن أنكه در مدفوع سوسك أمريكايى مواد حساسيت زا وسرطانزا وجود دارد. سوسري ها همه جيز خوارند. از غذاهاي انسان كرفته همجون كياهان» سبزيجاتء برنج» هویج نان» شيرء مواد قنديء» قهوه» روغن تجمع يافته اف اجان کاز وبا مواد غيرخوراكى نظير: كاغذء مقواء مابون؟ حشرات مرده(حتی سوسريهاي مرده)» پارچه كتاب» مدفوعءخلط سينه» زخمهاي انسانی» هرگونه موجود مرده» چسب» چرم» ته سیگار» خمیر دندان» رنگء مو و ناخن انسان. سوسریها به غیر ازغذا به آب نیز احتیاج دارند اما تنها روزي یکقطره آب برایشان کفایت میکند. سوسریها با تولید ماده اي روغنی باعث تولید بوي زننده و لکه دار شدن سطوح ازجمله پارچه میشوند. عمر سوسري هاي بالغ از 6 ماه تا چندین سال متغیر است. (بسته به گونه سوسري و شرایطمحیط) 

صفحه 22:
شپش سر و بدن مت جه 3 اهمیت پزشکی: فك شپش از انسان خونخواري می کند. در محل گزش» خارش و سوزش ایجاد می شود که ممکن آست در اثر خارانیدن زخم شده و عفونی شود. یماربهاي پدیکولوزیس" تیفرساپدمیکوآندمیک"تب خندق "تب راجعه آپیدمیک تیفوئید "تب ولگردان توسط شپش بدن انتقال می یابد و بيماري زرد زخم توسط شپش سر ایجاد میشود . راههاي مبارزه : * شيش سر: رعايت بهداشت شخصى و آموزش بهداشت در مدارس. - شستشوي مرتب سر با آب گرم و صابون یا شامپو . -شانه کردن موها با استفاده از شانه هاي فلزي یا چوب دندانه ریز. -استفاده از شامپوهاي اختصاصی مانند شامپو پرمترین 1 درصد . ومالاتیون 1 درصد . / -استفاده از گرد حشره کشها مانند پرمترین 5 

صفحه 23:
كشيش بدن : -تعويض لباسها . -عدم استفاده از لباسهاي ديكران . -شستشوي لباسها و ملحفه ها در حرارت 60 درجه سانتیگراد. -- اطو کشیدن لباسها خصوصا درزها و چین هاي لباسها. - وسایل خواب و لباسها را در محل سردي به مدت یکماه نگهداري کنید تا شپشها بدون غذا مانده و تلف شوند. - لباسهاي اضافی و وسایل خواب آلوده به شپش را پس از شستشو در مقابل اشعه آفتاب و یا هواي سرد خارج اتاق پهن نمایند. در زمستان گاهی درب و پنجره اتاق را باز گذارده و ملحفه» لحاف و بتو ها را در معرض هواي سرد قرار دهید. -استفاده از گرد حشره کشها "مانند استفاده از کارباریل(سوین ) 5 درصد "پروپکسور(بایگون) 1 درصد "تمفوس 2 درصد "و سایر حشره کش هایی که شپشها نسبت به آنها مقاومت نشان نداده اند. 

صفحه 24:
عقربها و عقربها ورن لب فعال هستند 8 روز در زير سنگ ها. کلوخ هاء بقایای انباشته ۰32 ۳۲۲ لابه لای شکاف دیوارها و در گونه های حفار عقرب در سوراخهایی که در زمین کنده می شود استراحت می نمایند . 8 تتربیا به اندازه و رنک آنها بستکی نار ۰ ۱۳ عقربهای بزرگ بدون خطر بوده در حللی که گزش انواعی از عقربها که از جثه کوچکتری برخوردار می باشد که به علت وجود ‎ee‏ اس سمى خطرناك مى تواند مرك آخرين باق * خطرناكترين عقرب ايران يك عقرب زرد رنگ با طول ۷ سانتی انك محلى كاديم مى باشد, 

صفحه 25:
روشهای استفاکه از تفه کشها بايد در داخل اماکن و محلهایی که عقرب ها تمایلی به ورود یا مخفی شدن دارند مانند زیر وسایل منزل » زیر زمینها ء زیر شیروانی ۰ کنار اتاقهاء داخل کمدها انجام گیرد و در فضای باز خارج از منازل باید حشره کشهایی را در قسمتهایی ار که ساختمان با خاک تماس دارد از جمله این مناطق می توان به پی و پایه ساختمان » ستونها و راهروها و ایوانها و رواقها اشاره کرد د لين مناطق خا ‎7٠‏ سا ۲۲ ‎Kis cle ong gta gee‏ و چوب و اللوار نان ۲ ۱ ات ساحتمان نیز ضروری است. 

صفحه 26:
اين به میزان ۵ گرم ماده موثر در لیتر کسور به میزان ۲۰ گرم در لیتر به تنهایی يا به همراه یکلرووس به میزان ۵ گرم در لیتر استفاده نمود. ۱ 

صفحه 27:
8 با عنکبوتبهای سمی 8 کروتها که در لفظ عامه به رتیل شناخته شده اند دارای سم می ۰۰ ۳ فقط تعداد محدودی از آنها برای انسان خطرناک هستند .عنکبوتهای سیاه و قهو های . از جنس لاترودکتوس ۰ عنکبوتهای نسبتا کوچکی هستند که برای انسان بسیار 5 بر از عنکبوتهای بزرگ به ظاهر خطرناک به نام نراتولا می 112 وشهای مبارزه عنکبوتها و توده های تخم و تارهای آنها با حشره کشها ب در اين راستا بايد ديوارها » زواياى اماكن . شکافها های آشغال و ‎stl; alga‏ و تودهای چوپ و الا 

صفحه 28:
سموم مورد , استفاد شي ب علیه عقرب به ویژه در اماک ۲۰ ۳ به محل سکونت افراد بایستی عملیات سمپاشی در ابتدای صبح انجام داد تا در اثر تحریک عقربها توسط سم افراد در معرض گزش آن قرار نگیرند. سموم مورد استفاده عبارتند از : دیازینون به میزان 10 گرم در لیتر , لیندین به میزان 5 گرم در لیتر , مالاتیون به میزان 30 گرم در لیتر , بندیوکارپ به میزان 4/2 تا 4 گرم در لیتر و سموم پایروثروئیدی و یا سمومی که دارای خاصیت ابقایی بالا و نیز خاصیت تاثیر تدخینی دارند طبق دوزهای اعلام شده استفاده نمود. 

صفحه 29:
اس ها * بطور کلی ساس ها موجودات مزاحمی بوده که از نظر انتقال بیماری دارای اهمیت نیستند . هر دو جنس نر و ماده آن در تمام مراحل نمفی و بالغ خونخوار بوده و در شب فعالند. در هنگام خونخواری بزاق ترشج کرده ایجاد تحریک و خارش شدید می در طی روز نمفها و بالفین بی حرکت در محلهای تاریک و خشک نند شكاف ها ودرز لوازم جوبى منزل . دیران:۱ ۱3۱۳۹۰۰ لابلای کفپوشهای چوبی. زیر درز کاغذ دیواری . بین تشک و تختخواب مخفی می شوند . گزش آنها ممکن است ایجاد کم خونی و آلرژی نماید که بستگی ۲ افراد و تعداد گرشهای وارده دار نقل و انتقال : ساسها توسط اجناس دست دوم خریداری شده و یا وسایل چوبی کرایه ای مثل میز و صندلی مجالس صورت مى كيرد . 

صفحه 30:
روش مبارزه ۰ إن مشبيمياييى اين حشرات انجام سمپاشی ۳۱:۱ ۴ اکن بوده وبایستی عمل سمپاشی را ۳۱۳۰۲۲۰۲ داد مناطق مورد سمیاشی شامل قسمتهای مختلف تختخواب , تشكها , وسايل جوبى » پشتب ها و کلیه درزها و شکافهای موجود ركف اتاق و دیوارها می باشد. ‎Sh eC ee‏ اکن ۱۵0/5 و در صورت بروز مقاومت مالاتیون ۲۵1-2 دیازینون ۹۵0/5 , دی کلرووس ۲۵۵/5 . پریمفوس متیل به میزان 10 گرم ماده موثر در لیتر , دلتامترین به میزان 9 در لیتر استفاده از ترکیبات پیروتروئیدی مانند ‎neem ey‏ ۵ 050 3 م در لیتر به فرمولاسیون ‎tg,‏ 1 کش های قوق به ‎in‏ ‏اين حشرات و خارج كردن آنها از محلهای اختفاء و در ‎oe oe oe‏ 

صفحه 31:
راههای کنترل حشرات در خانه: ae ‏پشه:‎ ‎ee‏ م به تورى به عنوان مهمترین اقدام برای ورود این حشره و موجودات موذی مانند آن از بیرون از و حشره کقن ها برای از بین بردن رشنه ۳۰۱۸ هستند ولی اگر در شرایطی قرار گرفتید که هیچ یک از امکانات فوق وجود نداشت نگران نباشید روش های خانگی متعددی برای رهایی هر چند موقتی از این حشره وجود دارد: ‎)١‏ مى گویند پشه از بوی پیاز و پرتقال متنفر است. بنابر این چند عدد پیاز را پوست کنده و به صورت فاچ شده در گوشه ای از اتاق قرار دهید یا آینکه به جای آن مقداری پوست و یا خود پرتقال را جایگزین كيد در ضمن ماليدن يوست يرتقال و یا آب آن و يا پیاز بر روی ‎ae‏ ی ی زیدگی پشه د دارد» به خصوص به ام خواب از جمله راهکارهای ‏ی یری از پشه گزیدگی است. ‎ 

صفحه 32:
۲) پشه ها به نور علاقه مندند ای در اتاق خوابتان مانع به خواب رفتن شما شده و تمام سعی شما برای کشتن آن نیز بي مانده است» چراغ اتاق خواب را خاموش کرده و به جای آن چراغ خارج از اتاق را روشن كنيد . به اين ترتيب يشه به دنبال روشنايى از محل خواب شما خارج مى شود. حال در را بسته و كشتن يشه را به فردا صبح موکول كنيد. ۳) استفاده از جاروبرقی براي پشه های در حال پرواز نیز روش دیگری براى رهايى از اين حشره موذی است. نکته: اگر با توجه به تمام تمهیدات فوق دچار پشه گزیدگی شدید» چند عدد برك ريحان تازه را له کرده و آن را بر روی محل نیش زدگی قرار دهید. به این ترتیب سوزش و خارش آن التیام می یابد. 2سوسک های خانگی: این سوسک ها در دو نوع ریز و درشت در خانه ها یافت می شوند . آنها گذشته از ظاهر نازیبایشان به جهت آنکه در فاضلاب و چاه ها زاد و ولد می کنند» از جمله آلوده ترین حشرات خانگی نیز به شمار می آیند. بنابراین مبارزه با سوسک های خانگی به خصوص در فصل بهار که زما ریزی همه حشرات است. از جمله اقدامات بسیار ضروری در خانه محسوب می شود . 

صفحه 33:
* تولید مواد شیمیایی انواع حشره کش ها و ضدسوسک های مختلفی را تولید کرده اند که در قالب مایع» اسپری و گچ در دسترس مصرف کنندگان قرار گرفته و بسیار مفيد و موثر هستند ولی علاوه برآنها مواد دیگری وجود دارند که تاثیر آنها را نمی توان نادیده گرفت . از این جمله به پودر اسیدبوریک و همچنین نفت می توان اشاره کرد. کاربرد نفت یکی از قدیمی ترین و موشترین راه های نابود کردن انواع سوسک های خانگی است. برای اين منظور می بایست در تمام چاهک هاء فاضلاب ها و به طور کلی هرگونه راه خروجی از اين قبیل مقداری نفت ريخته و بر روی دریچه آن درپوش بگذارید .این کار را در پایان شب انجام دهید تا نفت مدت زمان بیشتری در مسیر و آب داخل آن باقی بماند. 

صفحه 34:
۰ مورچه: آز نظر می آیند ولی هنگامی که در گوشه ای از خانه لانه کننده با مور شرات به ظاهر بی آزاری به نظر می آیند ول شه اى از خاد ‎Be ay oe so as as oe‏ بعضی ها عقیده دارند برای آنکه در روی زمین يا دیوار را با رخی ‎See‏ . ارای سیدی ست که ملکه و سربزا نا حتی هسته: SRN 

صفحه 35:
آشنایی با خانواده های جوندگان جوندگان با حدود 0600600 گونه بزرگترین راستة پستانداران روی زمین را تشکیل می‌دهند (حدود 600 درصد از پستانداران ايران و جهان در اين راسته جای دارند). از نظر کثرت جمعیت نیز جوندگان بیشترین تعداد را شامل می‌شوند. بعضی از جوندگان بسیار. به یکدیگر شبیه‌اند و برخی دیگر از نظر شکل و جثه بسیار متفاوت‌اند (موش» سنجاب هامستر» تشی). اکثر جوندگان بدن استوانه‌ای و گردنی کلفت دارند» و از نیم‌رخ بدون سر به تظر می‌آیند. 

صفحه 36:
۶ مشخصة اصلی جوندگان داشتن دو جفت دندان پیشین بلند یک جفت در آرواره بالا و یک جفت در آرواره پایین است. این دندان‌ها بدون ريشه هستند و دائماً رشد می‌کنند و حیوان برای سانیدن آنها مواد مختلفی را می‌جود. ۰ چنانچه یکی از اين دندان‌ها به عللی بیفتد» دندان مقابل رشد زیادی می‌کند و اغلب سبب مرگ حیوان می‌شود. سطح بیرونی دندان‌های پیشین سخت‌تر از سطح داخلی است و اين باعث تيز شدن لبه دندان‌ها می‌شود. 

صفحه 37:
* چشم‌های جوندگان که در 2 طرف صورت قرار گرفته‌اند موجب می‌شود که جلو و پشت خود را کاملاً ببینند و خطر 8 عت حس کنند. اندازة چشم‌ها بسته به :۳۲۲ آنها متفاوت است: در جوندگان حفار که اغلب زیرزمین زندگی می‌کنند چشم‌ها کوچک و گاهی زیر يوست مخفى هستند ولی در اکثر جوندگان شبگرد چشم‌ها درشت است. اغلب جوندگان دارای چهار. انگشت در دست‌ها و پنج انگشت در پاها هستند 

صفحه 38:
بعضی در فصول سرد به خواب زمستانی فرو می‌روند و عدة معدودی نیز در فصل تابستان که درجه حرارت محیط بالاست ومواد غذایی نایاب است خواب تابستانی دارند. اکثر جوندگان در تمام فصول سال فعالند اکشر جوندگان. اجتماعی هستنده تولیدمشل زیادی دارند. علت بقاء اکشر جوندگان را می‌توان در جثة کوچک. تولیدمثل زیاد و برای برخی از گونه‌ها خواب زمستانی و خواب تابستانی دانست» افزایش جمعیت آنها بستگی به فراوانی غذا دارد» از راسته جوندگان تا کنون هشت خانواده و 06 گونه در ایران شناسایی شده است 

صفحه 39:
‎٠»‏ راههاي مبارزه با موش ‏5 انسانها سازكار بوده و علاوه بر آوردن خسازبا به 005 آوردن ارزش آنها در انتشار و انتقال بيماريها نقش ‎ 

صفحه 40:
موش سقف یا بام: که به موش سیاه یا قهوه اي یا موش كشتي معروف است و در داخل دیوارها » سقف خانه ها + محلهاي نكهداري مواد غذآيي » انبارها و بازار ها و وسایل حمل و نقل مواد غذايي لانه مي سازد. پوش فاضلاب یا موش رودي: 001 اله سينا بزر ف كددر انبارها . کشتارگاهها و اطراف مجاري فاضلاب لانه مي سازد. عادات و رفتار: موشها به محیط هاي ساکت و تاريك که حرارت معین و ثابت و همچنین رطوبت نسبي داشته باشد علاقمند هستند؛ موشها معمولاً روزها در لانه استراحت و شبها براي تغذیه بیرون مي آیند. موشها حس بويايي فوق العاده اي دارند. فصل زاد و ولد موشها بهار و پائیز است. تولید مثل ا ري ودر طول يكس بار و هر بار 0 تا 9) بچه به دنیا مي آورند که بچه ها در © ماهكي قادر به توليد مثل هستند. و در شرايط مناسب و بدون مرك و مير جمعيت شان در سال به 0000© عدد و در سه سال به بيش از سه ميليون قطعه مي رسد و تنها شرايط نامناسب به شدت از جميعت آنها مي كاهد. جون دندانهاي اين حيوان مقل ساير جوندكان رشد دائمي دارد براي جلوكيري از رشد بيش از حد دندانها مجبور است كه دندانهاي خود را با جويدن جيزهاي نسبتأ سخت از قبيل دانه ها و حبوبات بفرسايد. موشهاي نر حداقل يكبار در روز محيط اطراف خود را بازر: Bice jase ‏لانه خود را‎ a Sa ae 8 چنانچه تغييراتي ۶ 

صفحه 41:
© اهميت بهداشتي مبارزه با موش ها: ۰ موشها مخزن بسياري از بیماریها هستند و مي توانند 06 بيماري مختلف را به انسان منتقل کنند که اين بیماریها عبارتند از : طاعون » تیفوس لپتوسپیروزیس ۰ حصبه » یرسینیوزیس توکسوپلاسموزیس تب راجعه تولارمي سالك و غیره ۰ آلودگي مواد غذايي به ادرار و مدفوع موش . گاز گرفتگي توسط موش و گزيدگي انسان توسط انگل هاي خارجي موجود در بدن موشها ( مثل کك) موجب ابتلاي انسان به اين بیماریها میگردد. 

صفحه 42:
روشهاي فیزیکی: -1 مقاوم سازي در برابر نفوذ موشها درساختمانها: کنترل محیطی جوندگان اهلی در اولین قدم شامل حذف منابع تامین غذاء آب» مواد لانه گزینی و محلهاي لانه سازي و در مرحله دوم» ساختمان ها میباشد. . تمام مجاري و مسيرهاي پهن تر از 6 میلیمتر با مواد ضد موش شامل سیمان» ۳۲۵۵۲۲9 3 ضد موش کردن صفحه فلزي» توري سیمی و...مسدود شوند» به فضاهاي زیر درب هاي ورودي و جاهائیکه لوله ها و کابلها از دیوارها عبور می کنند» پنجره ها و بقیه محلهاي باه شبکه تهویه» شكاف ها و فاصله هاي بين دیوار و پوشش سقف توجه کامل بشود.ديوارهاي اماکن به ارتفاع 1متر و قطر 10 سانتیمتر و تا عمق 60 سانتیمتر زمین سیمانی باشد. -2 تله گذاري: انواع تله هاي کشته گیرء زنده گیر با طعمه و بدون طعمه براي كنترل جوندكان و موشها و همجنين صيد جمع أوري آذ براي مقاصد علمى استفاده شده است. تله ها بيشتر در جائيكه امكان بكاركيري جونده کشهاً وجود ندارد» روش مناسبى براي صيد وكشتن آنها ميباشد. 

صفحه 43:
اقدامات بهسازي و بهداشتي مافوق صوت اولتراسونيك که با تولید امواج صوتي که جوندگان 25 دور شدن و فرار آين موجودات به محدوده خارج امواج ميكردد. ‎gece aca than lie eS a‏ ي محيط است . موش براي توليد مثل و ۱ اج به غذا » آب و پنا ه دارد و در صورتکیه با سل ۳ شرایط را طوري نامناسب سازیم و موش به این سه عامل دسترسي نداشته باشد بزرگترین گام را در مبارزه با این حیوان موذي بر داشته ایم. سحذف غذا: بسن مائده هاي مواد غذايي موجود در زباله ها بزرگترین منبع غذايي براي موشها مي باشد. لذا با ر موثر و بهداشتي جمع اوري ‎٠‏ حمل و دفع شوند. جمع اوري و دفع صحیح ‎aug‏ حدود 00 درصد در کنثرل موشها موثر است. حتف آب: در صورت عدم دسترسي به آب موشها در کمتر از سه الي چهار روز از بین مي ‎a)‏ محذّف پناهگاهه موشها تمایل به وارد شدن به اماکن انساني دارند لذا ساختمانها باید به طريقي ساخته شوند که از ورود آنها جلوگيري بعمل آید. 

صفحه 44:
آقدامات بهسازي و بهدا راههاي خروجي لوله هاي دفع فاضلاب را که به جوي خیابان باز مي شود با درپوش 9 ۳ شفك نطیر لوازم اسقاطي کارتن و لوازم غیرضریری ۲ ۱ ۳ خود دور کنید زیرا پناهگاه مناسبي براي موشها هستند. علفهاي هرز حواشي كانالهاي آب و فاضلاب و رودخانه هااز بین ببرید و با زیبا سازي و هرس درختان مقابل مغازه یا محیط منزلتان را تمیز نگه دارید خانه هاي قديمي و متروکه محله تان را ساماندهي كنيد و وضعیت ساختمانهاي نیمه تمام و رها شده اطراف منزلتان را بخواهید تا مشخص کنند. ديوارهاي گلي منزلتان را با دبوار آجري یا سيماني جایگزین کنید. آبهاي راکد را با راههاي مناسب خشك کنید. گوني هاي غلات را روي پایه قرار دهید و هرك ماه یکبار آنها را جایجا کنید. زباله ها را در ظرف در بسته و ر وي محلي که بالاتر از زمين نگهداري کنید. اگر از تله استفاده مي کنید آن را در مسیر رفت و آمد موش ها ( محل هايي که فضله موش ريخته شده یا رد پاي موش مشخص است ) قرار دهید. سوراخ ها و شکاف هاي روي دیوار و اطراف پنجره ها و پي ساختمان را مرمت کنید. سورا هاي بزركتر از م ا باشد. شاخه درختاني را که به سقف یا دیوار منزلتان نزديك شده است را هرس نمایید. 

صفحه 45:
روش شيميايي: -استفاده از سموم شیمیار " و از طعمه مسموم -استفاده از دور کننده ها در مبارزه شيميايي نوع موش » فصل مبارزه ۰ محل زندگي موش ها » غلظت سم و انتخاب ماده براي طعمه اهمیت زيادي دارد. به علت آلودگيهاي زیست محيطي معمولاً استفاده از سموم شيميايي آخرین راه حل مي باشد. در صورتي که اقدامات بهداشتي و بهسازي به طور کامل موثر نبودد مي توان از سموم مجاز و موثر با مشورت کارشناسان وزارت بهداشت استفاده کرد. مبارزه شيميايي علیه موشها باید توسط افراد آموزش دیده و موسساتي که تاییدیه معتبر از وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي دارند انجام شود. 

صفحه 46:
* تعریف : آفت کش یک نام عمومی است و به دسته ای از مواد شیمیلیی اطلاق می شود که شامل حشره کشها . کنه کشها . جونده ‎Gir‏ . نماتد کشها . قارچ کشها . و علف کشها می باشد. 

صفحه 47:
آفت کش ها و تجهیرات کاربردی ۰ تعاریف م2 -۱:شاخصیلست که میزان‌سمینیک‌ماده سمىورا نشانمىدهد و زمایان ۳۳ حدلقل میزان‌سم مورد نیاز براوكشتن50 درصد جمعین‌جیوان!ستاندارد ازمایشگاهیاسنواحد ‎mg/kg Body Weight yas Lys juni‏ است‌لین‌معیار عموما براساس‌میزان‌خوراکی براعموش‌ها ارزیابیمی‌کردد. 

صفحه 48:
ترجه سمیت آفت كشى / مقادير 55 ‎LD‏ * فوق العاده سمی - یک میلیگرم بر کیلوگرم یا کمتر * خیلی سمی - ۱-۵۰میلیگرم بر کیلوگرم * متوسط - 9۰-۵+۰ میلیگرم بر کیلوگرم * کمی سمی - ‎٩۰۰-۵۰۰۰‏ میلیگرم بر کیلو گرم * عملا غير سمی - ۵۰۰۰-۱۵۰۰۰ میلیگرم بر کیلوگرم سبتا بی ضرر - بیشتر از ۱۵۰۰۰ و ]سا دینوز فصن ‎٠‏ اديص دجانوايلزمورد یمیش م‌کشد. ‎٠‏ هرجه اين مقدار كعتر باشد آفت كش خطرناك تراستم 

صفحه 49:
طبقه بندی سموم سنتتیک براساس معیار ۱050 Extremely) ‏کمتر از 0/025 میلی گرم بر بی نهایت سمی‎ (Toxic ‏کیلوگرم وزن بدن‎ (High Toxic) now jl X<0/025>1 Moderate) lawgie crow L X<1>50 (Toxic (Toxic) naw X<50>500 (Low toxic) oS cuow L X<500>5000 

صفحه 50:
رجه سمیت آفت کشی/ مقادیر ۱۱:0 < ‎5٠» - 20202020‏ ميليكرم بر كيلوكرم يا كمتر 000 -۲۰-۲۰۰میلیگرم بر کیلوگرم ‏...۰ ۲۰۰-۱۰۰۰ میلیگرم بر کیلوگرم ‏| -۱۰۰۰-۲۰۰۰میلیگرم بر کیلوگرم ‏۰ | 2 ۲۰۰۰-۲۰۰۰۰ میلیگرم بر کیلو گرم و -بیشتر از ۲۰۰۰۰ 

صفحه 51:
انواع سموم آلی سنتتیک سموم ارگانوکلره (هیدروکرین های کلره) ۴ د.د.ت و مشتقات آن ۰ حشره کش های کلره هگزیدین (آلدرین, دیلدرین, اندرین, ایزودرین, هپتاکلر) * بنزن هگزاکلراید ‎Silvent&CHC L BHC L‏ نیز نام دارد. دارای سه ایزومر 8 ۰ و۷ است. به ايزومر / انا لس می گویند. 

صفحه 52:
انواع سموم آلی سنتتیک سموم ارگانوفسفره * دارای سمیت بالاتر نسبت به گروه ارگانوکلره ۶ دارای پایداری کمتر از گروه ارگانوکلره در محیط * کلیه ترکیبات ارگانوفسفره مشتق شده از یکی از ترکیبات اسیدی فسفردار هستند. : و ریسم اثر کاهش فعالیت انزیم کولین استراز ‎OW‏ * هگزا اتیل پیروفسفات(۲۱.۲.۳۰۳),پاراتیون,مالاتیون, 

صفحه 53:
انواع سموم آلی سنتتیک نات اسید بد کاریامیک ,اثرآنتی کولین استراز * سوین (کارباریل) ۶ دی متیلان ‎٠»‏ زکتران * پرویکسور (بایگون) 

صفحه 54:
انواع سموم آلی سنتتیک سموم پیرتیروئید ۶ مشتقات مصنوعی پایرترین های طبیعی ‎٠‏ الترین ‎٠‏ سیکلوترین ‏* رزمترین ‎٠‏ فن والرات ‏سایپرمترین 

صفحه 55:
[ مهار کننده هاى آنزيم استيل كولين استراز ۱ 1. ارگانوفسفره ها: پاراتیون» دیازینون» کلر پیروفوس ۲ کارباماتها: سوین» آلدیکارب» دیکوفول پروپوکسور ت رکیبات سنتز شده از گیاهان:پره‌ترین»قترامترین متفرقه: آمیدی بنزیمدوازول بی پیریدلیومی ۲ ار گانو کلره ها: ددت» اندوسولفان» لیندان» ۳ ترکبات آلی ازت دار:دی نبتروفنول»دینو کاپ ۴ ترکیبات معدنی: اومایت» ۵ هورمونهای رشد: توفوردی ۶ 34 

صفحه 56:
مکانیسم هاي مقاومت به سموم در حشرات استفاده مداوم از سموم بر علیه حشرات در طی سال های متمادی باعث انتخاب طبیعی و مقاومت حشرات به سموم است. انسان با انواع و اقسام سموم به جنگ با حشرات پرداخته است و حشرات برای مقابله و فرار از این هجوم انسان سپرهائی را در جهت بقاء بکار برده اند. 

صفحه 57:
مکانیسم های مقاومت به سموم : ‎-١‏ کاهش نفوذ ‎(Reduced penetration) pw‏ * در این نوع مقاومت, تغييراتى در جلد حشره بوجود ميآيد كه از 

صفحه 58:
۲- مقاومت از طریق شکست سم.توسط آنزیم های حشره ‎(Metabolic resistance)‏ * سه گروه از آنزیم ها در مقاومت به انواع و اقسام سموم دخالت دارند. ‎٠ Glutathione S-transferases.‏ ‎Mixed function oxidases‏ « ‎e Esterases.‏ ۱ ۰ ۵ ‏و انفعالات مهم شیمیایی که باعث‎ Jado ls gay ‏سموم میشوند مشارکت دارند‎ 

صفحه 59:
در سیستم هدف در حشرات ‎(Target site insensit‏ مکانیسم عمل سموم بر روی حشرات اکثرا بر روی سیستم عصبی است. در این نوع مقاومت که از بدترین مکانیسم های مقاومت در حشرات 1د حشره با تغيير در ساختمان اهداف سموم ۸۲ ۱:۱ ۳۳۲۲ پونی هستند باعث عدم اثربخشى سموم ميباشد. بطور مثال حشره با تغيير در تعداد كانال هاى يونى سديم و يتاسيم و كاهش أنها باعث مقاومت ميكردد. مقاومت به سموم فسفره باعث 7 یر ساختمانی در آنزیم ات ۳۹5 استراز شده و لذا سم به آنزیم نچسبیده و در نهایت باعث عدم انتقال پیامهای عصبی نخواهد شد. 

صفحه 60:
(Behavior change) ‏تغييرات رفتارى‎ ؟‎ تحريك يذيرى خيلى از سموم باعث شده است كه حشره از تماس با سم دورى نمايد و یا به مکانهاتی که سمپاشی شده است وارد نشود. این نوع مکانیسم مقاومت در حقیقفت حاصل تغییرات فیزیولوژیکی در بدن است. تغییرات رفتاری در حشرات باعث عدم تأثیرپذیری سم بر روی حشره شده و باعث شکست کنترل بیماریهای منتقله توسط حشرات در دنیا شده است. دفع سم یکی از مکانیسم های مقاومت به سموم در حشرات است. بدیین معنی که سم بدون جذب شدن از طریق مقعد حشره دفع ميشود. 

صفحه 61:


ناقلین مهم در بهداشت محیط ونحوه کنترل آنها آفت کش ها و تجهیرات کاربردی شبکه بهداشت و درمان فالورجان واحد بهداشت محیط ‏Heshmatollah Moradpour ‏Ms.c, MPH of Environment ‏Www.iehe.ir ‏Health حشرات چگونه هستند؟ حشرات یعنی جانورانی که ستون فقرات ندارند .همه حشرات یک بدن سه بخشی (سر ،سینه و شکم) سه جفت پای بنددار (تاشو) ،چشم های مرکب (.دارای چند بخش) و دو شاخک دارند پاها (و بال ها ،اگر حشره بال داشته باشد) به سینه وصل شده .حشرات از میان سوراخ هایی به نام سوراخ تنفسی تنفس می کنند .حشرات از تخم بیرون می .آیند ‏Www.iehe.ir • حشرات در طول دوره سیلورین از 438تا 408میلیون سال پیش (خیلی قبل از این که دایناسورها ظاهر شوند( تکامل پیدا کرده اند. بزرگ ترین حشره ای که تاکنون زندگی کرده است سنجاقکی به نام مگانورا است .این حشره ماقبل تاریخ که پرواز می کرده ،در حدود 250میلیون سال قبل زندگی می کرده و فاصله میان دو انتهای بالش حدود دو پا (حدود 61سانتی متر)بوده است. • طبقه بندی حشرات حدود یک میلیون گونه شناسایی شده و شاید چندین برابر این مقدار گونه های ناشناخته وجود داشته باشد ،حشرات به عنوان بخش اکثریت گBونه های جانوری روی زمین به شمار می روند .حشرات تقریبا ً در تمام زیستگاه های خاکBی و وابسته به آب شیرین یافت می شوند ،از خشک ترین بیابان ها تا دریاچه های آب شیرین ،از تاج پوشش گیاهان در یک جنگل بارانى منطقه استوایی (که در آنجا تنوع آنها به طرز باورنکردنی زیاد است) تا مناطق دور افتاده قطب شمال .حتی تعدادی از گونهBهای حشرات در دریا یافت می شوند .بدین ترتیب عادت های غذایی آنها نیز گوناگون است؛ تقریبا ً هر ماده ای که ارزش غذایی داشته باشدتوسط گروهی از حشرات برای تغذیه استفاده می شود. ‏Www.iehe.ir تنوع حشرات در شکل نیز بسیار گسترده است .تقریبا ً تنها حالتی که در این گروه دیده نمی شود داشتن ابعاد خیلی بزرگ است .با این حال ،حشرات در شمار زیادی از ویژگی ها با هم اشتراک دارند .عالوه بر مشخصه های کلی uniramianها ،اینها یک بدنه متشکل از سه قسمت شامل سر ،قفسه سینه و شکم می شوند، یک جفت چشم مرکب ( )compound eyesنسبتا ً بزرگ و معموال ً سه چشم ساده ( )ocelliکه روی سر قرار گرفته اند؛ یک جفت شاخک ،که آنها هم روی سر قرار دارند؛ زائده هایی نزدیک دهان شامل یک جزء لب مانند ( ،)labrumیک جفت اندام آرواره مانند باالیی برای گاز زدن ( ،)mandiblesیک جفت اندام آرواره مانند پایینی ( ،)maxillaeیک لب زیرین ( )labiumو قسمت زبان مانند کف دهان ()hypopharynx؛ دو جفت بال که از روی بدنه خارجی آنها رشد کرده اند (برخالف مهره داران)؛ و سه جفت پا برای راه رفتن. ‏Www.iehe.ir حشرات دارای سیستم گوارش کامل و پیچیده ای هستند .زائده دهانی آنها ،به ویژه ،انواع گوناگونی دارد که به شکل پیچیده ای به عادت غذایی آنها مربوط می شود .حشرات از طریق یک سیستم نایی ،با دریچه های خارجی به نام اسپیراکل ( )spiraclesو لوله های بسیار ریز و ظریف شاخه ای ،برای رساندن دقیق گازها به بافت های ویژه ی متابولیسم " ،نفس می کشند " .اشکال آبزی حشرات ممکن است از طریق پوست خود گازها را با محیط مبادله کنند یا ممکن است انواع مختلفی از آبشش داشته باشند .دفع ضایعات نیتروژن دار از طریق لوله هاى مالپیگى ( )Malpighian tubulesانجام می شود. سیستم عصبی حشرات پیچیده است و تعدادی گره عصبی و دو رشته عصبی شکمی را شامل می شود .گره ها در عملکردشان از یکدیگر کامال ً مستقل می باشند؛ برای مثال ،اگر قفسه سینه از بقیه قسمتهای بدن جدا شود ،می تواند به صورت مجزا راه برود .این در حالی است که گره ها از خروجی های حسی ( )sensory outputنیز استفاده می کنند .یک ملخ حتی با از دست دادن یک بال می تواند با استفاده از ورودیهای حسی (sensory )outputاز مغزش ،این عیب را تصحیح کرده و به پرواز خود ادامه دهد .اندام های حس بسیار حساس و پیچیده هستند .عالوه بر چشم های ساده و چشم های مرکب ،برخی از حشرات نسبت به صدا کامال ً حساس بوده و قدرت پاسخ دهی آنها در برابر محرک های شیمیایی بسیار شگفت آور است. ‏Www.iehe.ir • حشرات برBای انسان بسیار مهم هستند .معموالً ما نسبت به حشرات احساس مثبت و خوبی نداریم .حشرBات غذای ما را می خورBند ،از خون و پوست ما تغذیه می کنند ،محل سکونت ما را آلوده کرBده و بیماری های خطرناک رBا منتقل می کنند .اما بدون وجود آنها ،ما قادر به زندگی نیستیم .آنها نقش مهم و اساسی در اکوسیستم ما دارند .فهرست خالصه و ناقصی از فواید و نقش های مثبت حشرات عبارتند از: گرده افشانی و تجزیه مواد آلی ،تسهیل در چرخه کرBبن، نیتروژن و سایر مواد غذایی ضرورBی؛ کنترBل جمعیت گونه های مضر بی مهره گان (شامل سایر Bحشرات)؛ تولید مستقیم برخی از مواد غذایی (برای مثال عسل)؛ و ساختن محصوالت مفیدی نظیر ابریشم و شاالک (الک شفاف ( ‏Www.iehe.ir دالیل بقاء حشرات در طبیعت اندازه کوچک تولید مثل واشکال آن وجود اسکلت خارجی خونسرد بودن عادات ورفتار خاص قدمت قدرت سازگاری بسیار باال ‏Www.iehe.ir ککها اهمیت پزشکی کک میزبان مشترك براي انسان و موش ،انسان و خوك ،انسان و سگ بوده و باعث انتقال بیماري طاعون وتیفوس به انسان می گردد وبا نیش خود تولید جراحات پوستی کرده ،موجب ناراحتی انسان میشود. در خانه و سایر اماکن باید حداکثر نظافت را رعایت کرد .تركها و شکاف هاي در و دیوار و فرشها و غیره باید تمیز نگهداشته شود. جاروکردن اتاقها و نظافت منزل و گردگیري اثاثیه اهمیت زیادي در مبارزه با کک دارد . ‏Www.iehe.ir • انواع سوسک: • 1-سوسک آمریکائی :در حالت بالغ درشت تر Bهستند و به فاضالبها وارد میشوند بالغین .به رنگ قهوه اي مایل به قرمز تا قهوه اي تیره هستند .هر دو جنس قادر به پرواز اند. • 2-سوسک آلمانی :در حالت بالغ کوچکتر هستند و بیشتر در Bکابینتها و قفسه هاي چوبی و فلزي زندگی میکنند و به فاضالبها وارد نمیشوند .نرها به رنگ قهوه اي مایل به زرد روشن و ماده ها تیره ترند. • 3-سوسک شرقی :به رنگ سیاه برBاق است و قادر به پرBواز نمیباشد. ‏Www.iehe.ir سوسري هاي مهم خانگي ايران • • • • Blatella germanica-1يا سوسريهاي آلماني يكي از متداول ترين سوسريهاست كه در مساكن انساني بسر مي برند . Blatta orientalis-2بدن اين سوسريها فاقد مو است و بالها در نرها كوچكتر از شكم و در ماده ها خيلي كوچك است بطوريكه به نظر مي رسد فاقد بال باشد. Periplaneta Americana -3تخم اين سوسريها در شرايط مساعد آب و هوايي پس از 70روز باز شده و نوزاد از آن خارج مي شود. ‏Periplaneta Australasia -4 ‏Www.iehe.ir • محل زندگی سوسکها: • سوسکها حشراتی حرBارت دوست هستند و با باال رفتن حرارBت کرBه زBمین بعلت سوزاندن سوختهاي فسیلی شرایط براي تکثیر سوسکها فراهم شده است ،سوسکها معموال ًدر مکانهاي تاریک و نمناك بخصوص چاههاي فاضالب حمام و آشپزخانه و پشت قفسه ها و کمدهاي چوبی و فلزي پوسیده النه گزینی کرBده و شبها برBاي پیدا کردن غذا (پسماندههاي غذایی)از النه خود خارج میشوند. ‏Www.iehe.ir نکات جالب درباره سوسری ها • -1سوسری ها بسیار تنبل می باشند بطوری که 75درصد شبانه روز ( 18ساعت) را در استراحت به سر میبرند. -2سوسری ها قادرند نفس خود را به مدت 40دقیقه زیر آب حبس کنند. -3سوسری ها قادرند سرعت ضربان قلب خود را کنترل کنند. -4سوسری ها درد را احساس میکنند. -5سوسری ها یکی از سریع ترین موجودات زمین میباشند (نسبت به جثه شان) .سرعت آنها 5کیلومتر در ساعت و یا یک متر در ثانیه میباشد. -6سرعت عکس العمل سوسریها از انسان بیشتر است در حدود یک صدم ثانیه .سوسری ها قادرند در عرض یک ثانیه 25بار تغییر مسیر دهند. -7چنانچه سر یک سوسری قطع گردد ،سوسری قادر است تا یک هفته زنده بماند .پس از یک هفته تنها به علت بی آبی می میرد .چون دهانی ندارد که با آن آب بنوشید. -8سوسری ها تا یک ماه بدون غذا و تا یک هفته بدون آب میتوانند زنده بمانند. ‏Www.iehe.ir نکات جالب درباره سوسری ها • -9چنانچه لوله جارو برقی را سریع به عقب سوسری نزدیک کنید ،سوسری با پای خود به لوله جارو برقی میرود. -10کوچکترین سوسری 4میلی متر و بزرگترین آن 9سانتی متر طول و 30گرم وزن دارد. • -11سوسری ماداگاسکار از خود میتواند صدایی شبیه مار (هییییس) تولید کند که سگ ها را نیز میتواند بترساند .این سوسریها به عنوان حیوان خانگی نیز نگه داری میشوند .چراکه آفت محسوب نشده و هر بار که به آنها دست بزنید از خود صدا در می آورند. -12سوسری های نر سبک تر از سوسری های ماده بوده و سریع تر فرار میکنند. -13سوسری ها موجواتی خونسرد میباشند. -14سوسری ها قادرند از انفجار های بمب هسته ای جان سالم به در برند چراکه نسبت به تشعشعات اتمی مقاوم میباشند. -15سوسری ها شب فعال میباشند. -16سوسری ها با دنبال کردن اثر مدفوع سایر سوسری ها منابع غذایی ،آب و دیگر سوسری ها را می یابند. ‏Www.iehe.ir کنترل سوسری ها • رعایت اصول بهداشت در اماکن از مهمترین و کاراترین شیوه های کنترل سوسری ها محسوب میگردد. -1تمام راه های نفوذ سوسری ها را شناسایی کرده و درز گیری کنید .تمام حفره ها و درزهای اطراف ستونها ،پنجره ها ،درها،لوله ها ،دیوارها ،سقفها ،کفپوشها را بوسیله سیمان ویا بتونه مسدود کنید. -2نشتی ها را شناسایی کرده و آنها را تعمیر کنید. -3کاغذ دیواریهای جدا شده از دیوار را مرمت کنید-موزاییک ها ،کاشی ها ،سرامیک ها و سنگ ها ی شکسته ولق را تعمیر کنید. -4خار وخاشاک و برگ های اطراف خانه را جمع آوری کنید. -5شاخه هایی که با دیوار خانه در تماس هستند را هرس کنید. -6توده های چوب را بدور از خانه انبار کنید. -7پنجره ها و درهای ورودی را به حالت باز رها نکنید .به روی پنجره ها و دریچه های کولر و هواکش ها حتما توری نصب کنید. ‏Www.iehe.ir کنترل سوسری ها • -هر هفته خانه را بطور کامل با جارو برقی تمیز کنید. -9خرده های نان و غذا را فورا از روی زمین جمع کنید .چنانچه مواد غذایی مایع بروی زمین و یا فرش ریخت فورا آن را تمیز کنید. -10اسفنج (ابر) و دستمالهای مرطوب را در کیسه های در بسته نگه داری کنید. -11پشت و زیر یخچال و اجاق گاز را هر چند وقت یکبار تمیز کنید. -12مواد غذایی را درون ظرفهای پالستیکی قطور و یا شیشه ای دربسته نگه داری کنید .به خاطر داشته باشید سوسری ها قادرند ظروف مقوایی و یا از جنس پالستیک نازک را بجوند. -13ظروف غذاخوری را در درون سینک ظرفشویی به حال خود رها نکنید و از انباشته شدن آنها جلوگیری کنید. -14روی چاهک ها آشغالگیر پالستیکی قرار دهید. • -15زباله ها را درون کیسه و در سطل زباله دردار با درب محکم قرار دهید. ‏Www.iehe.ir کنترل سوسری ها • - 16در صورت باال بودن رطوبت در خانه از دستگاه های رطوبت زدا استفاده کنید. -17هر از چند گاهی آشپزخانه ،توالت وحمام را نظافت کرده و بشویید. -18پس از کوددهی باغ و باغچه حتما روی کودها شن و یا خاک بریزید. -19ظروف غذا را کامال با مایع ظرفشویی بشویید تا اثر چربی روی آنها باقی نماند. -20ظرف غذا و یا آب حیوانات خانگی را به حال خود رها نکنید. -21شبها روی سوراخ (کفشور) سینک (لگن) آشپزخانه و کاسه دستشویی درپوش(توپی) قرار دهید. -22دور چارچوب پنجره ها ودربها نوارهای درزگیر نصب کنید. • -23از انباشته کردن روزنامه و مجالت خودداری کنید. -24لوله هایی که چگالش آب روی آنها زیاد است را عایق بندی کنید. ‏Www.iehe.ir کنترل شیمیایی • -1سمهای ابقایی :این سموم معموال روغنی بوده و اثرشان تا چند هفته در محل اسپری باقی می ماند .اسپری کردن گوشه ها و کناره های دیوار و دیگر مخفیگا ه های سوسری ها که با مواد غذایی در تماس نیستند کافی میباشد .هنگام اسپری کردن رعایت نکات بهداشتی ضروری است( .به کنترل پشه ها رجوع کنید) -2گردپاشی:گردهای سوسک کش نیز بسیار اثر بخش میباشند .اما در صورتی که حیوانی در منزل نگه داری میکنید و یا فرزند کوچک دارید بهتر است از آنها استفاده نکنید .در ضمن گرد سوسک کش بایستی بسیار کم ضخامت پاشیده گردد. -3طعمه های مسموم :اسید بوریک (بوراکس) یکی از موثر ترین سموم کنترل سوسک ها ودیگر حشرات میباشد .برای اینکار اسید بوریک را به نسبت مساوی با آرد و شکر مخلوط کنید و در مسیر حرکت سوسری ها قرار دهید .اسید بوریک با حمله به سیستم عصبی سوسری ها و همچنین به عنوان یک عامل خشک کننده سوسری ها را از پای در می آورد. ‏Www.iehe.ir کنترل شیمیایی • -4از خشک کننده ها (جاذب رطوبت) نظیر سیلیکا ژل نیز میتوانید بهره گیرید. سیلیکا ژل با از بین بردن پوشش مومی بدن سوسری ها که آب بدن سوسری ها را حفظ میکند ،باعث از دست رفتن آب بدن و کشته شدن سوسری ها میشود. -5گرما و سرمای ناگهانی نیز میتواند سوسری ها را از بین ببرد .قرار دادن در فریز در دمای -8درجه سانتی گراد به مدت 24ساعت سوسری ها را میکشد. -7قرار دادن تله های چسبناک در مسیر حرکت سوسری ها. نکته :محلول آب و صابون سوسری ها را میکشد. نکته :جارو برقی سوسری ها را نمیکشد بایستی کیسه جاروبرقی را کامال تخلیه کنید. شکارچیان طبیعی سوسری ها شامل: قورباغه ها-جوجه تیغی ها-الک پشتها-مارمولکها-موشها-هزارپایان و یک نوع زنبور سوسری ها قرار میدهد. انگل که تخمهای خود را درون کپسول ‏Www.iehe.ir • • • • سموم مورد استفاده برای سوسریهای درشت بهتر است از دسته سموم پایروتیروئیدی استفاده کرد و مقدار مصرف آنها را با توجه به توصیه کارخانه سازنده تا 1/5برابر استفاده نمود. برای سوسریهای ریز بهتر است در درجه اول از سموم پایروتیروئیدی و در صورت بروز مقاومت از سموم ترکیبی فسفره و پایروتیروئید به میزان %50از مقدار دوز توصیه شده برای هر کدام از سمها استفاده کرد . برای مثال اگر قرار است که در یک پمپ 10لیتری 250سی سی از سم دورسبان و یا 150سی سی سم سیپرمترین به تنهایی استفاده شود مقدار 125سی سی از سم دورسبان را با 75سی سی سم سیپرمترین در 10 لیتر آب مخلوط می کنند. ‏Www.iehe.ir • بسته به اينكه نوع سوسري (ريز يا درشت ) باشد نوع سمپاشي فرق دارد .سوسريها بطور كلي در اماكني زندگي مي كنند كه گرم ، مرطوب ،تاريك و داراي مواد آلي در حال فساد باشند . • براي مبارزه با سوسريهاي نوع آمريكايي (درشت ) بيشتر راه آبها ، سرويسهاي بهداشتي ،تاسيسات ،انباري ،موتورخانه ،فاضالب ،و هر آن چيزي كه با فاضالب سر و كار دارد بايستي به دقت سمپاشي شود. • در مورد سوسريهاي آلماني (ريز ) بايستي تاكيد سمپاشي را بيشتر بر روي آشپزخانه و آبدارخانه ها انجام داد و لذا پشت و داخل كابينت ها ،پشت كليد و پريز شل ،سوراخ رول پالگ ،زير سينك دستشويي ،اتصال لوله ها و سيم ها ،محل ورود و خروج انواع لوله ها و ....را سمپاشي كرد. ‏Www.iehe.ir • • • • • نقش سوسکها در انتقال بیماري: سوسکها بطور مستقیم در انتقال بیماریها نقشی ندارند با این حال بعلت سکون و رفت وآمد در داخل فاضالبروها ،بسیار آلوده بوده و ازآنجا که غذاي بلعیده شده را مجدداً برمیگردانند و مدفوع خود را همه جا پخش میکنند لذا در تماس با مواد غذایی میتوانند باعث آلودگی متعاقب آن موجبات بیماریهاي عفونی مانند اسهال ،وبا و ...شوند؛ ضمن آنکه در مدفوع سوسک آمریکایی مواد حساسیت زا وسرطانزا وجود دارد. سوسري ها همه چیز خوارند .از غذاهاي انسان گرفته همچون گیاهان، سبزیجات ،برنج ،هویج ،نان ،شیر ،مواد قندي ،قهوه ،روغن تجمع یافته اطراف اجاق گاز و یا مواد غیرخوراکی نظیر :کاغذ ،مقوا ،صابون، حشرات مرده(حتی سوسريهاي مرده) ،پارچه ،کتاب ،مدفوع،خلط سینه، زخمهاي انسانی ،هرگونه موجود مرده ،چسب ،چرم ،ته سیگار ،خمیر دندان ،رنگ ،مو و ناخن انسان .سوسريها به غیر ازغذا به آب نیز احتیاج دارند اما تنها روزي یکقطره آب برایشان کفایت میکند. سوسريها با تولید ماده اي روغنی باعث تولید بوي زننده و لکه دار شدن سطوح ازجمله پارچه میشوند .عمر سوسري هاي بالغ از 6ماه تا چندین سال متغیر است( .بسته به گونه سوسري و شرایطمحیط) ‏Www.iehe.ir • شپش سر و بدن • • • • • اهمیت پزشکی: شپش از انسان خونخواري می کند .در محل گزش ،خارش و سوزش ایجاد می شود که ممکن است در اثر خارانیدن زخم شده و عفونی شود. بیماریهاBي پدیکولوزیس’ تیفوساپیدمیکو آندمیک’تب خندق ’تب راجعه اپیدمیک’تیفوئید ’تب ولگردان توسط شپش بدن انتقال می یابد و بیماري زرد زخم توسط شپش سر ایجاد میشBود . راههاي مبارزه : • شپش سر: • • • • • رعایت بهداشت شخصی و آموزش بهداشت در مدارس. شستشوي مرتب سر با آب گرم و صابون یا شامپو . شانه کردن موها با استفاده از شانه هاي فلزي یا چوب دندانه ریز.استفاده از شامپوهاي اختصاصی ماBنند شامپو پرمترین 1درصد .وماالتیون 1درصد - / .استفاده از گرد حشره کشها مانند پرمترین 5 ‏Www.iehe.ir • • • • • • • • • • -2شپش بدن : تعویض لباسها .عدم استفاده از لباسهاي دیگران .شستشوي لباسها و ملحفه ها در حرارت 60درجه سانتیگراد. -اطو کشیدن لباسها خصوصا درزها و چین هاي لباسها. وسایل خواب و لباسها را در محل سردي به مدت یکماه نگهداريکنید تا شپشها بدون غذا مانده و تلف شوند. لباسهاي اضافی و وسایل خواب آلوده به شپش را پس از شستشو درمقابل اشعه آفتاب و یا هواي سرد خارج اتاق پهن نمایند .در زمستان گاهی درب و پنجره اتاق را باز گذارده و ملحفه ،لحاف و پتو ها را در معرض هواي سرد قرار دهید. استفاده از گرد حشره کشها ’مانند استفاده از کارباریل(سوین ) 5درصد ’پروپکسور(بایگون) 1درصد ’تمفوس 2درصد ’و سایر حشره کش هایی که شپشها نسبت به آنها مقاومت نشان نداده اند. ‏Www.iehe.ir عقربها و رتیل عقربها جانورانی شب فعال هستند • هنگام روز در زیر سنگ ها ،کلوخ ها ،بقایای انباشته شده گیاهان ، البه الی شکاف دیوارها و در گونه های حفار عقرب در سوراخهایی که در زمین کنده می شود استراحت می نمایند . • س میت عقربه ا ب ه اندازه و رن گ آنه ا بس تگی ندارد و بعضی از عقربهای بزرگ بدون خطر بوده در حالی که گزش انواعی از عقربها که از جث ه کوچکتری برخوردار م ی باش د که ب ه علت وجود فاکتورهای سمی خطرناک می تواند مرگ آخرین باشد. • خطرناکترین عقرب ایران یک عقرب زرد رنگ با طول 7سانتی متر با نام محلی گادیم می باشد. ‏Www.iehe.ir • روشهای مبارزه استفاده از حشره کشها باید در داخل اماکن و محلهایی که عقرب ها تمایلی به ورود یا مخفی شدن دارند مانند زیر وسایل منزل ،زیر زمینها ،زیر شیروانی ،کنار اتاقها ،داخل کمدها انجام گیرد • و در فضای باز خارج از منازل باید حشره کشهایی را در قسمتهایی بکار برد که ساختمان با خاک تماس دارد • از جمله این مناطق می توان به پی و پایه ساختمان ،ستونها و راهروها و ایوانها و رواقها اشاره کرد • ارتفاع سمپاشی در این مناطق تا 60سانتی متر از سطع زمین می باشد و سمپاشی توده های س نگ و چوب و الوار انباشته شده در اطراف ساختمان نیز ضروری است. ‏Www.iehe.ir حشره کشهای مورد استفاده • ماالتیون بی بو به میزان 50گرم ماده موثر در لیتر • لیندین به میزان 5گرم ماده موثر در لیتر • پروپوکسور به میزان 20گرم در لیتر به تنهایی یا به همراه دیکلرووس به میزان 5گرم در لیتر استفاده نمود. ‏Www.iehe.ir • رتیلها یا عنکبوتهای سمی • • • • • تمام عنکبوتها که در لفظ عامه به رتیل شناخته شده اند دارای سم می باشند ،لکن فقط تعداد محدودی از آنها برای انسان خطرناک هستند .عنکبوتهای سیاه و قهو های از جنس الترودکتوس ،عنکبوتهای نسبتا کوچکی هستند که برای انسان بسیار خطرناک تر از عنکبوتهای بزرگ به ظاهر خطرناک به نام تارانتوال می باشد. روشهای مبارزه سمپاشی عنکبوتها و توده های تخم و تارهای آنها با حشره کشها بهترین روش برای مبارزه است در این راستا باید دیوارها ،زوایای اماکن ،شکافها ،فضاهای زیر لوازم منزل منزل و توده های آشغال و مواد زائد و تودهای چوپ و الوار و سایر مواد زائد را سمپاشی کرد. احتیاط: در مواقعی که سمپاشی در سقف اتاقها و اماکن انجام می شود که باید دقت نمود که عنکبوتها خصوصا سیاه ممکن است تحریک شده و از باال به پایین افتاده و موجبات گزش فرد را فراهم نمایند. ‏Www.iehe.ir • سموم مورد استفاده برای سDمپاشی بر علیDه عقرب بDه ویژDه در اماکDن نزدیDک بDDه محDDل سDDکونت افراد بایسDDتی عملیات سDDمپاشی در ابتدای صDبح انجام داد تDا در اثDر تحریDک عقربهDا توسDط سم افراد در معرض گزش آن قرار Dنگیرند. • سDموم مورد اسDتفاده عبارتنDد از :دیازینون بDه میزان 10 گرم در لیتDر ،لیندیDن بDه میزان 5گرم در لیتDر ،ماالتیون بDه میزان 30گرم در لیتDر ،بندیوکارپ بDه میزان 4/2تDا 8/4گرم در لیتDر و سDموم Dپایروئروئیدی و یDا سDمومی کDه دارای خاصDیت ابقایDی باال و نیDز خاصDیت تاثیDر تدخینDی دارند طبق دوزDهای اعالم شده استفاده نمود. ‏Www.iehe.ir ساس ها • • • • • • بطور کلDی سDاس هDا موجودات مزاحمDی بوده کDه از نظر انتقال بیماری دارای اهمیت نیستند . هDر دو جنDس نDر و ماده آDن در تمام مراحDل نمفDی و بالغ خونخوار بوده و در شب فعالند. در هنگام خونخواری بزاق ترشDح کرده ایجاد تحریک و خارش شدید می کنند در طDی روز نمفهDا و بالغیDن بDی حرکDت در محلهای تاریDک و خشک ماننDد شکاف هDا و درز لوازم چوبDی منزل ،دیوارهDا ،سDقف ها ، البالی کفپوشهای چوبDی ،زیDر درز کاغDذ دیواری ،بیDن تشک و تختخواب مخفی می شوند . گزش آنهDا ممکDن اسDت ایجاد کDم خونDی و آلرژDی نمایDد کDه بستگی به حساسیت افراد و تعداد گزشهای وارده دارد. نق†ل و انتقال :سDاسها توسDط اجناس دست دوم خریداری شده و یDا وسDایل چوبDی کرایDه ای مثDل میDز و صDندلی مجالس صورت می گیرد . ‏Www.iehe.ir • روش مبارزه شیمیاییبا این حشرات انجام سDمپاشDی DابقاییD اسDاس مبارزه شیمیایی در داخل Dاماکن Dبوده وبایسDتی عمل DسDمپاشDی را صبح زود انجامD داد • مناطق Dمورد سDمپاشی Dشامل قسDمتهای مختلف تختخواب ، تشDکها ،وسDایل چوبی ،پشDتی Dها و کلیه درزها و شکافهای موجود در کف اتاق و دیوارها می باشد. • س†موم مورد مص†رف • گامگسان %0/5و در صورت بروز مقاومت ماالتیون ، %1-2 دیازینون ، %0/5دی کلرووس ، %0/5پریمفوس Dمتیل Dبه میزان 10گرم ماده موثر در لیتر ،دلتامترین Dبه میزان 0/05گرم در لیتر اسDتفاده از ترکیبات پیروتروئیدی مانند بیورزمترین ، Bioresmetrinپرمترین یا سDیپرمترین به مقدار 1-2گرم Dدر لیتر به فرموالسDیون حشDره کش Dهای فوق به دلیل تحریک این حشرات و خارج کردن آنها از محلهای اختفاء و در نتیجه تماس با حشره کش DبسDیار مفید خواهد بود ‏Www.iehe.ir • راههای کنترل حشرات در • • • • خانه : پشه: پس از تجهيز پنجره ها به توری به عنوان مهمترین اقدام برای ورود این حشره و همچنين دیگر موجودات موذی مانند آن از بيرون از خانه ،همه انواع حشره کش ها برای از بين بردن پشه ها مناسب هستند ولی اگر در شرایطی قرار گرفتيد که هيچ یک از امکانات فوق وجود نداشت ،نگران نباشيد روش های خانگی متعددی برای رهایی هر چند موقتی از این حشره وجود دارد: )١می گویند پشه از بوی پياز و پرتقال متنفر است .بنابراین چند عدد پياز را پوست کنده و به صورت قاچ شده در گوشه ای از اتاق قرار دهيد یا اینکه به جای آن مقداری پوست و یا خود پرتقال را جایگزین کنيد.در ضمن ماليدن پوست پرتقال و یا آب آن و یا پياز بر روی پوست نقاطی از بدن که بدون پوشش لباس بوده و احتمال گزیدگی پشه وجود دارد ،به خصوص به هنگام خواب ،از جمله راهکارهای جلوگيری از پشه گزیدگی است. ‏Www.iehe.ir • • • • • )٢پشه ها به نور عالقه مندند .بنابراین اگر وزوز پشه ای در اتاق خوابتان مانع به خواب رفتن شما شده و تمام سعی شما برای کشتن آن نيز بی نتيجه مانده است ،چراغ اتاق خواب را خاموش کرده و به جای آن چراغ فضای خارج از اتاق را روشن کنيد .به این ترتيب پشه به دنبال روشنایی از محل خواب شما خارج می شود .حال در را بسته و کشتن پشه را به فردا صبح موکول کنيد. )٣استفاده از جاروبرقی برای پشه های در حال پرواز نيز روش دیگری برای رهایی از این حشره موذی است. نکته :اگر با توجه به تمام تمهيدات فوق دچار پشه گزیدگی شدید ،چند عدد برگ ریحان تازه را له کرده و آن را بر روی محل نيش زدگی قرار دهيد. به این ترتيب سوزش و خارش آن التيام می یابد. 2سوسک های خانگی: این سوسک ها در دو نوع ریز و درشت در خانه ها یافت می شوند .آنها گذشته از ظاهر نازیبایشان به جهت آنکه در فاضالب و چاه ها زاد و ولد می کنند ،از جمله آلوده ترین حشرات خانگی نيز به شمار می آیند .بنابراین مبارزه با سوسک های خانگی به خصوص در فصل بهار که زمان تخم ریزی همه حشرات است ،از جمله اقدامات بسيار ضروری در خانه محسوب می شود . ‏Www.iehe.ir • توليد مواد شيميایی انواع حشره کش ها و ضدسوسک های مختلفی را توليد کرBده اند که در قالب مایع ،اسپرBی و گچ در دسترBس مصرBف کنندگان قرار گرفته و بسيار مفيد و موثر هستند ولی عالوه برآنها مواد دیگری وجود دارند که تاثير آنها را نمی توان نادیده گرفت .از این جمله به پودرB اسيدبوریک وهمچنين نفت می توان اشاره کرد .کاربرد نفت یکی از قدیمی ترBین و موثرBترBین راه های نابود کرBدن انواع سوسک های خانگی است .برBای این منظور می بایست در تمام چاهک ها ،فاضالب ها و به طور کلی هرگونه راه خروجی از این قبيل مقدارBی نفت ریخته و بر روی دریچه آن درپوش بگذارید .این کار را در پایان شب انجام دهيد تا نفت مدت زمان بيشتری در مسير و آب داخل آن باقی بماند. ‏Www.iehe.ir • مورچه: • مورچه ها اگر چه حشرات به ظاهر بی آزاری به نظر می آیند ولی هنگامی که در گوشه ای از خانه النه کنند ،با دردسرهای بسياری مواجه می شوید .به همين جهت الجرم مجبور خواهيد بود یکی ازروش های زیر را به کار ببرید: )١کمی فلفل سفيد را در نقاطی از خانه که محل عبور و مرور مورچه ها هستند ،بپاشيد. )٢اگرچه این ادعا عجيب به نظر می آید ولی بعضی ها عقيده دارند برای آنکه در جهت عبور و مرورمورچه ها محدودیتی ایجاد کنيد ،دور فضای مورد نظر بر روی زمين یا دیوار را با گچ خط بکشيد میگویند مورچه ها از روی خط گچی عبور نمی کنند برخی دیگر به جای گچ پودر تالک را پيشنهاد میکنند. )٣گفته می شود سيب دارای اسيدی است که ملکه و سربازان آن را از بين می برد .بنابراین مقداری پوست سيب یا تکه هایی از خود آن و یا حتی هسته های داخل آن را در ورودی النه مورچه قرار دهيد )۴مخلوطی از عسل و پودر اسيد بوریک را بر روی تکه کاغذی ریخته و در مکانی نزدیک النه مورچه ها قرار دهيد .با حمل این ترکيب به ظاهر خوشمزه توسط مورچه های رهگذر ،مورچه های داخل النه نيز ازبين می روند .البته بعضی از مورچه ها به مواد چربی بيشتر از مواد شيرینی تمایل دارند لذا شما میتوانيد به جای عسل کره را جایگزین کنيد. راه مبارزه :با ریختن نمک در محل حرکت ،مورچه حرکت خود را در آن محل متوقف میکند .از حشره کش و پودرهاي ضدمورچه نیزمیتوان استفاده نمود به صورتیکه آنها را در مسیر حرکت آنها میریزیم وبعد از سه روز محل را با جاروبرقی تمیز میکنیم.. • • • • • • ‏Www.iehe.ir آشنایی با خانواده های جوندگان • جوندگان با حدود 2280گونه بزرگترBین رBاستة پستانداران روی زمین را تشکیل می‌دهند (حدود 40 درصد از پستانداران ایران و جهان در این راسته جای ت جمعیت نیز جوندگان بیشترBین تعداد دارند) .از نظر کثر ِ را شامل می‌شوند .بعضی از جوندگان بسیار Bبه یکدیگر شبیه‌اند و برخی دیگر از نظر شکل و جثه بسیار متفاوت‌اند (موش ،سنجاب ،هامستر ،تشی) .اکثر جوندگان بدن استوانه‌ای و گردنی کلفت دارBند ،و از نیم‌رخ بدون سر Bبه نظر می‌آیند. ‏Www.iehe.ir • مشخصة اصلی جوندگان داشتن دو جفت دندان پیشین بلند یک جفت در آرواره باال و یک جفت در آروارBه پایین است. این دندان‌ها بدون ریشه هستند و دائما ً رشد می‌کنند و حیوان برای سائیدن آنها مواد مختلفی رBا می‌جود. • چنانچه یکی از این دندان‌ها به عللی بیفتد ،دندان مقابل رشد زیادی می‌کند و اغلب سبب مرBگ حیوان می‌شود .سطح بیرونی دندان‌های پیشین سخت‌تر از سطح داخلی است و این باعث تیز Bشدن لبه دندان‌ها می‌شود. ‏Www.iehe.ir • چشم‌های جوندگان که در دو طرف صورت قرBار گرفته‌اند موجب می‌شود که جلو و پشت خود رBا کامالً ببینند و خطر را به سرعت حس کنند .اندازة چشم‌ها بسته به نوع زندگی آنها متفاوت است :در جوندگان حفار که اغلب زیرزمین زندگی می‌کنند چشم‌ها کوچک و گاهی زیر Bپوست مخفی هستند ولی در اکثر جوندگان شبگرد چشم‌ها درشت است. اغلب جوندگان دارای چهار Bانگشت در دست‌ها و پنج انگشت در پاها هستند ‏Www.iehe.ir • • • • بعضی در فصول سرد به خواب زمستانی فرو می‌روند و عدة معدودی نیز در فصل تابستان که درجه حرارت محیط باالست و مواد غذایی نایاب است خواب تابستانی دارند. اکثر جوندگان در تمام فصول سال فعالند اکثBBر جوندگان ،اجتماعBBی هسBBتند ،تولیدمثBBل زیادی دارند .علBBت بقاء اکثBBر جوندگان را می‌توان در جثBة کوچک ،تولیدمثBل زیاد و برای برخی از گونه‌ها خواب زمستانی و خواب تابستانی دانست ،افزایش جمعیت آنها بستگی به فراوانی غذا دارد، از راسته جوندگان تا کنون هشت خانواده و 69گونه در ایران شناسایی شده است • ‏Www.iehe.ir • رBاههاي مبارزه با موش موش پستانداري است كوچك از راسته جوندگDان كه از دير باز با محيط زندگي انسانها سازگار بوده و عالوه بر آوردن خسارت به منابع غذايي و پايين آوردن ارزش آنها در انتشار و انتقال بيماريها نقش داشته و دارد.... سه گDونه از موشها كه اهميت بهداشتي دارند عبارتند از : موش خانگي :موشي است با دم دراز ،چشمهاي درشت و الله گوش نسبتا ً بزرگ كه در سوراخها و شكافهاي موجود در خانه ها النه گزيده و در اماكن انساني زياد ديده مي شود ‏Www.iehe.ir • • • • • • • • • • موش سقف يا بام: كه به موش سياه يا قهوه اي يا موش كشتي معروف است و در داخل ديوارها ،سقف خانه ها ، محلهاي نگهداري مواد غذايي ،انبارها و بازار ها و وسايل حمل و نقل Bمواد غذايي النه مي سازد. موش فاضالب يا موش رودي: موشي است با جثه نسبتا ً بزرگ كه در انبارها ،كشتارگاهها و اطراف مجاري فاضالب النه مي سازد. عادات و رفتار: موشها به محيط هاي ساكت و تاريك كه حرارت معين و ثابت و همچنين رطوبت نسبي داشته باشد عالقمند هستند. موشها معموالً روزها در النه استراحت و شبها براي تغذيه بيرون مي آيند. موشها حس بويايي فوق العاده اي دارند .فصل زاد و ولد موشها بهار و پائيز است .توليد مثل موشها سريع و در طول يكسال 5بار و هر بار 6تا 12بچه به دنيا مي آورند كه بچه ها در 3ماهگي قادر به توليد مثل هستند .و در شرايط مناسب و بدون مرگ و مير جمعيت شان در سال به 500عدد و در سه سال به بيش از سه ميليون قطعه مي رسد و تنها شرايط نامناسب به شدت از جميعت آنها مي كاهد. چون دندانهاي اين حيوان مقل ساير جوندگان رشد دائمي دارد براي جلوگيري از رشد بيش از حد دندانها مجبور است كه دندانهاي خود را با جويدن چيزهاي نسبتا ً سخت از قبيل دانه ها و حبوبات بفرسايد. موشهاي نر حداقل يكبار در روز محيط اطراف خود را بازرسي مي كنند و چنانچه تغييراتي در محيط مشاهده نمودند بالفاصلBه النه خود را معدوم و جاي ديگري را براي خود آماده مي كنند ‏Www.iehe.ir • اهميت بهداشتي مبارزه با موش ها: • موشها مخزن بسياري از بيماريها هستند و مي توانند 35بيماري مختلف را به انسان منتقل كنند كه اين بيماريها عبارتند از : طاعون ،تيفوس لپتوسپيروزيس ،حصبه ،يرسينيوزيس توكسوپالسموزيس تب راجعه ،توالرمي ،سالك و غيره • آلودگي مواد غذايي به ادرار و مدفوع موش ،گاز گرفتگي توسط موش و گزيدگي انسان توسط انگل هاي خارجي موجود در بدن موشها ( مثل كك) موجب ابتالي انسان به اين بيماريها ميگردد. ‏Www.iehe.ir • • • • • • • • روشهاي فیزیکی: 1مقاوم سازي در برابر نفوذ موشها درساختمانها:کنترل محیطی جوندگان اهلی در اولین قدم شامل حذف منابع تامین غذا ،آب، مواد النه گزینی و محلهاي النه سازي و در مرحله دوم، ساختمان ها میباشد . .تمام مجاري و مسیرهاي پهن تر از 6میلیمتر با مواد ضد موش شامل سیمان Rat proofing ،ضد موش کردن صفحه فلزي ،توري سیمی و…مسدود شوند ،به فضاهاي زیر درب هاي ورودي و جاهائیکه لوله ها و کابلها از دیوارها عبور می کنند، پنجره ها و بقیه محلهاي باز ،شبکه تهویه ،شکاف ها و فاصله هاي بین دیوار و پوشش سقف توجه کامل بشود.دیوارهاي اماکن به ارتفاع 1متر و قطر 10سانتیمتر و تا عمق 60سانتیمتر زمین سیمانی باشد. 2تله گذاري :انواع تله هاي کشته گیر ،زنده گیر با طعمه و بدون طعمهبراي کنترل جوندگان و موشها و همچنین صید جمع آوري آنها براي مقاصد علمی استفاده شده است .تله ها بیشتر در جائیکه امکان بکارگیري جونده کشها وجود ندارد ،روش مناسبی براي صید وکشتن آنها میباشد. ‏Www.iehe.ir • • • • • • • • • اقدامات بهسازي و بهداشتياستفاده از امواج مافوق صوت اولتراسونيك كه با توليد امواج صوتي كه جوندگاننسبت به آن حساس مي باشند باعث دور شدن و فرار اين موجودات به محدوده خارج از تاثير امواج ميگردد. در مبارزه با موشها موثرترين راه بهسازي محيط است .موش براي توليد مثل وازدياد جمعيت احتياج به غذا ،آب و پناهگاه دارد و در صورتكيه با سالمسازي محيط شرايط را طوري نامناسب سازيم و موش به اين سه عامل دسترسي نداشته باشد بزرگترين گام را در مبارزه با اين حيوان موذي بر داشته ايم. حذف غذا:پس مانده هاي مواد غذايي موجود در زباله ها بزرگترين منبع غذايي براي موشها مي باشد .لذا بايستي به طور موثر و بهداشتي جمع آوري ،حمل و دفع شوند .جمع آوري و دفع صحيح زباله حدود 65درصد در كنترل موشها موثر است. حذف آب:در صورت عدم دسترسي به آب موشها در كمتر از سه الي چهار روز از بين مي روند. حذف پناهگاه:موشها تمايل به وارد شدن به اماكن انساني دارند لذا ساختمانها بايد به طريقي ساخته شوند كه از ورود آنها جلوگيري بعمل آيد. ‏Www.iehe.ir • • • • • • • • • • • • اقدامات بهسازي و بهداشتي: راههاي خروجي لوله هاي دفع فاضالب را كه به جوي خيابان باز مي شود با درپوش ببنديد. هرگونه زباله خشك نظير لوازم اسقاطي كارتن و لوازم غيرضروري را از محيط كار خود دور كنيد زيرا پناهگاه مناسبي براي موشها هستند. علفهاي هرز حواشي كانالهاي آب و فاضالب و رودخانه هااز بين ببريد و با زيبا سازي و هرس درختان مقابل مغازه يا محيط منزلتان را تميز نگه داريد. خانه هاي قديمي و متروكه محله تان را ساماندهي كنيد و وضعيت ساختمانهاي نيمه تمام و رها شده اطراف منزلتان را بخواهيد تا مشخص كنند. ديوارهاي گلي منزلتان را با ديوار آجري يا سيماني جايگزين كنيد. آبهاي راكد را با راههاي مناسب خشك كنيد. گوني هاي غالت را روي پايه قرار دهيد و هر 2ماه يكبار آنها را جابجا كنيد. زباله ها را در ظرف در بسته و ر وي محلي كه باالتر از زمين نگهداري كنيد. اگر از تله استفاده مي كنيد آن را در مسير رفت و آمد موش ها ( محل هايي كه فضله موش ريخته شده يا رد پاي موش مشخص است ) قرار دهيد. سوراخ ها و شكاف هاي روي ديوار و اطراف پنجره ها و پي ساختمان را مرمت كنيد. سوراخ هاي بزرگتر از 6ميليمتر ميتواند محل عبور و مرور موشها باشد. شاخه درختاني را كه به سقف يا ديوار منزلتان نزديك شده است را هرس نماييد. ‏Www.iehe.ir • روش شيميايي: • -استفاده از سموم شيميايي • • • • • • استفاده از طعمه مسموماستفاده از دور كننده هادر مبارزه شيميايي نوع موش ،فصل مبارزه ،محل زندگي موش ها ، غلظت سم و انتخاب ماده براي طعمه اهميت زيادي دارد. به علت آلودگيهاي زيست محيطي معموالً استفاده از سموم شيميايي آخرين راه حل مي باشد. در صورتي كه اقدامات بهداشتي و بهسازي به طور كامل موثر نبودند مي توان از سموم مجاز و موثر با مشورت كارشناسان وزارت بهداشت استفاده كرد. مبارزه شيميايي عليه موشها بايد توسط افراد آموزش ديده و موسساتي كه تاييديه معتبر از وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي دارند انجام شود. ‏Www.iehe.ir • تعریف :آفت کش یک نام عمومی است و به دسته ای از مواد شیمیایی اطالق می شود که شامل حشره کشها ،کنه کشها ،جونده کشها ،نماتد کشها ،قارچ کشها ،و علف کشها می باشد. ‏Www.iehe.ir آفت کش ها و تجهیرات کاربردی • تعاریف :LD50شDDاخDصDیاDسDتکDDه مDیزاDنسDDمیتیDDکمDادDه سDDDمیرا نDDشان مDDیدDهDد و نDDمایانDگDر حDداDقDل مDیزاDنسDDم مDورد نDDیاز بDDDراDیکDDشتDن 50درDصد جDمعیDتحDیواDناDسDتاندارد آزDمایDشگاهیاDسDتواDحد سDDنجشاDیDنشDDاخDصmg/kg Body Weight ‏DتاDیDنمDعیار عمومDا بDDDراDسDاسمDیزاDنخDوراDکDی اDس . بDDDراDیمDوشها ارزDیابDیمDیگDDردد. ‏Www.iehe.ir درجه سمیت آفت کشی /مقادیر LD50خوراکی • • • • • • فوق العاده سمی = یک میلیگرم بر کیلوگرم یا کمتر خیلی سمی = 1-50میلیگرم بر کیلوگرم متوسط = 50-500میلیگرم بر کیلوگرم کمی سمی = 500-5000میلیگرم بر کیلوگرم عمال غیر سمی = 5000-15000میلیگرم بر کیلوگرم نسبتا بی ضرر = بیشتر از 15000 • LD50 • 2شرا م2یک2شد. 2مای 2نم2ورد آز 2انوارا 2صد ج 2یاز آفتک2شک2ه 50در :دوز هر چه این مقدار کمتر باشد آفت کش خطرناک تر است. ‏Www.iehe.ir طبقه بندی سموم سنتتیک براساس معیارLD50 ‏LD50 سمیت کمتر از 0/025میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن بی نهایت سمی (Extremely )Toxic ‏X<0/025<1 بسیار سمی ()High Toxic ‏X<1<50 با سمیت متوسط (Moderate )Toxic ‏X<50<500 سمی ()Toxic ‏X<500<5000 با سمیت کم ()Low toxic ‏Www.iehe.ir درجه سمیت آفت کشی /مقادیر LD50جلدی • • • • • • فوق العاده سمی = 20میلیگرم بر کیلوگرم یا کمتر خیلی سمی = 20-200میلیگرم بر کیلوگرم متوسط = 200-1000میلیگرم بر کیلوگرم کمی سمی = 1000-2000میلیگرم بر کیلوگرم عمال غیر سمی = 2000-20000میلیگرم بر کیلوگرم نسبتا بی ضرر = بیشتر از 20000 ‏Www.iehe.ir انواع سموم آلی سنتتیک سموم ارگانوکلره (هیدروکربن های کلره) • د.د.ت و مشتقات آن • حشره کش های کلره هگزیدین (آلدرین، دیلدرین ،اندرین ،ایزودرین ،هپتاکلر) • بنزن هگزاکلراید یا BHCیا Silvent&CHCنیز نام دارد. دارای سه ایزومر α، βو γاست .به ایزومر γآن لیندین می گویند. ‏Www.iehe.ir انواع سموم آلی سنتتیک سموم ارگانوفسفره • دارای سمیت باالتر نسبت به گروه ارگانوکلره • دارای پایداری کمتر از گروه ارگانوکلره در محیط هستند • کلیه ترکیبات ارگانوفسفره مشتق شده از یکی از ترکیبات اسیدی فسفردار هستند. • مکانیسم اثر کاهش فعالیت آنزیم کولین استراز است. • هگزا اتیل پیروفسفات(،)H.E.P.Pپاراتیون،ماالتیون، ‏Www.iehe.ir انواع سموم آلی سنتتیک سموم کاربامات • مشتقات اسید کاربامیک،اثرآنتی کولین استراز • سوین (کارباریل) • دی متیالن • زکتران • پروپکسور (بایگون) ‏Www.iehe.ir انواع سموم آلی سنتتیک سموم پیرتیروئید • مشتقات مصنوعی پایرترین های طبیعی • آلترین • سیکلوترین • رزمترین • فن والرات • پرمترین • سایپرمترین ‏Www.iehe.ir تقسیم بندی آفت کشها در یک نگاه .1 .2 .3 .4 .5 .6 .7 مهار کننده های آنزیم استیل کولین استراز .1ارگانوفسفره ها :پاراتیون ،دیازینون،کلر پیروفوس .2کارباماتها :سوین ،آلدیکارب ،دیکوفول ،پروپوکسور ارگانوکلره ها :ددت ،اندوسولفان ،لیندان، ترکیبات آلی ازت دار:دی نیتروفنول،دینوکاپ ترکیبات معدنی :اومایت، هورمونهای رشد :توفوردی ترکیبات سنتز شده از گیاهان:پرمترین،تترامترین متفرقه :آمیدی ،بنزیمدوازول ،بی پیریدلیومی ‏Www.iehe.ir مكانيس†م هاي مقاوم†ت ب†ه س†موم در حشرات استفاده مداوم از سموم بر عليه حشرات در طي سال هاي متمادي باعث انتخاب طبيعي و مقاومت حشرات به سموم شده است. انسان با انواع و اقسام سموم به جنگ با حشرات پرداخته اس ت و حشرات براي مقابل ه و فرار از اي ن هجوم انس ان سپرهائي را در جهت بقاء بكار برده اند. ‏Www.iehe.ir مكانيسم هاي مقاومت به سموم : -1كاهش نفوذ سم()Reduced penetration • در اي ن نوع مقاوم ت ,تغييرات ي در جل د حشره بوجود ميآي د ك ه از نفوذ سم بداخل بدن آن ممانعت مينمايد. • ممانعت از ورود سريع سم به داخل بدن حشره فرصت كافي براي ساير مكانيسم هاي مقاومت را فراهم ميآورد. نمونه های متعددي از اين نوع مقاومت و همچنين ژن هاي مسئول ،در مگس خانگي گزارش شده است ‏Www.iehe.ir  -2مقاومت از طريق شكست سم توسط آنزيم هاي حشره ()Metabolic resistance • سه گروه از آنزيم ها در مقاومت به انواع و اقسام سموم دخالت دارند. • Glutathione S-transferases. • Mixed function oxidases • Esterases. اين گروه از آنزيم ها در فعل و انفعاالت مهم شيميايي كه باعث شكسته شدن سموم ميشوند مشاركت دارند ‏Www.iehe.ir  3ـ تغيير در سيستم هدف در حشرات ()Target site insensitivity • • • • مكانيسم عمل سموم بر روي حشرات اكثرا ً بر روي سيستم عصبي است. در اي ن نوع مقاوم ت ك ه از بدتري ن مكانيس م هاي مقاوم ت در حشرات ميباش د ,حشره ب ا تغيي ر در س اختمان اهداف س موم ك ه اكثرا ً كانال هاي يوني هستند باعث عدم اثربخشي سموم ميباشد. بطور مثال حشره ب ا تغيي ر در تعداد كانال هاي يون ي س ديم و پتاس يم و كاهش آنها باعث مقاومت ميگردد. مقاوم ت ب ه س موم فس فره باع ث تغيي ر س اختماني در آنزي م اس تيل كولي ن اس تراز شده و لذا س م ب ه آنزي م نچس بيده و در نهاي ت باع ث عدم انتقال پيامهاي عصبي نخواهد شد. ‏Www.iehe.ir  4ـ تغييرات رفتاری ( )Behavior change • تحري ك پذيري خيل ي از س موم باع ث شده اس ت ك ه حشره از تماس با سم دوري نمايد • و يا به مكانهائي كه سمپاشي شده است وارد نشود. • اي ن نوع مكانيس م مقاوم ت در حقيق ت حاص ل تغييرات فيزيولوژيكي در بدن است. • تغييرات رفتاري در حشرات باع ث عدم تأثيرپذيري س م بر روي حشره شده و باع ث شكس ت كنترل بيماريهاي منتقل ه توس ط حشرات در دنيا شده است. • دف ع س م يك ي از مكانيس م هاي مقاوم ت ب ه س موم در حشرات اس ت .بدي ن معن ي ك ه س م بدون جذب شدن از طري ق مقع د حشره دفع ميشود. ‏Www.iehe.ir با تشکر پایان ‏Www.iehe.ir