صفحه 1:
صفحه 2:
اصول بهداشت در مواجهه با
تشعشعات هسته ای و امواج الکتر و مغناطیس
امیرپور - دکترای تخصصی ( /۳7) مهندسی محیط زیست
دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مراغه
ات سج 60 196 1) نب
صفحه 3:
: (Radiation) 6» تعریف
ی است که به صورت امواج یا ذرات در لا یا محیط مادی منتشر می شود . عمدتاًقلیل حس و لمس توسط انسان
نمی باشد . به طوری که اگر شخصی تا حد مرگ از پرتوهای یونساز انرٍی دریافت کند ۰ بدنش در حد خوردن یک فنجان قهوه گرم
مى شود
گستره استفاده از انرژی های هسته ای و امواج الکترومغناطیس :
آلایندگی کم ء در دسترس و اقتصادی بودن آنها موجب شده که انسان آگاهلنه و به سرعت. لين انرٍی ها را در کلیه عرصه های زندگی از جمله
صنمت. هوا فضا: تولید يرو : تتحقيقات : پزشکی و سب جایگزین سایر اشکال انرژٍی نماید. در این ارتباط بدیهی ات به فسبت گستردگی
استفاه از آنهء احتمال دریافت انرقی مردم از لين منبع خواسته وبا تخواسته بيشتر می شود بنابرلين ضرورت دارد با ایجاد ساختارهای کنتلی و
نظارتی در چهارچوب فرآیندهای قانونی و مدون. ضمن حداکتر استفاده از اين انرژی هاء کمترین آسیب را متوجه انسان و محیط زیست نمود.
WM
صفحه 4:
منابع مولد انرژی های هسته ای و امواج الکترومغناطیس :
انسان از دو منبع اصلی طبیعی و غیرطبیعی (مصنوعی) تحت تأثیر اين انرژی ها قرار می گیرد.
الف : منابع طبیعی مولد اشعه Natural Sources
ب : منابع مصنوعی مولد اشعه (بشر ساخت) Artificial Sources
انواع پرتوها :
پرتوها به دو دسته کلی تقسیم می شوند :
الف : پرتوهای پونساز lonizing Radiation
ب : پرتوهای غیریونساز Nonionizing Radiation
|
صفحه 5:
NATURAL SOURCES OF RADIATION
= cosmic radiation
“CG cosmogenic
Zz radionuclides
x é Be
solar radiation
inhaled
radionuclides
صفحه 6:
۲ الف : پرتوهای بونساز: lonizing Radiation
اگر مقدار انرفی پرتو در حدی باشد که در حین عبور از هواء توانلیی یونیزه کردن اتم های هوا را دارا
بوده وبا در صورت برخوردبا بلفت بیولوژیکی. توان آسیببه باندهای شیمیلیی بلفت را داشته باشد
یونساز محسوب ی گردد. از نظر انرفٍی. پرتیئی توان بونسازی را دارد که حداقل حاوی ۴/۱۲ الکترون
ولت انرژی بوده و طول موج آن کمتر از ۱۰۰ نانومتر باشد.
Nan ionizing Radiation ب : پرتوهای غیریونساز: |
پرتوهلیی که حاوی انرژُی حی باشند و توان ایجاد آسیببه انسان و موجودات زنده را دایند اما مقدار
انریی آنها و ویژگی های آسیب رسانی آنها با پرتوهای پونساز متفاوت است. لین پرتوها شامل
تشعشعلتی.با طول موج بیشتر از ۱۰۰ نانومتر می باشند. بدیهی است که انریٍی هر ره پرتو های
غير پونساز کمتر از ۴/۱۲ ولت می باشد. aera
Ce] تج
صفحه 7:
میزان پرتوگیری انسان از کدام منابع بیشتر است؟
پرتوهای یونساز طبیعی :
تقریباً بیش از ۸۰ درصد پرتوگیری انسان از این نوع پرتوها می باشد که شامل موارد زیر است.
ا. گاز رادئواکتیو رادون ۲۲۲:
بیش از ۵۰ درصد پرتو گیری انسان را لین گازبه خود اختصاص می دهد. رادوت ۲۲۲ از دختران اورانیم بوده
ومواجهه با ن موجبات ایجاد گسترده سرطان ریه را فراهم می آورد. بطوریکه ۷۷10 لین گاز را به عنوان
هومین عامل سرطان ریه بعد از سیگار معرفی کرده است.
۲ پرتوگیری های داخل بدنی (۱0۵۳0۵1) 2
دومین پرتو طبیعی یونساز, پرتوگیری از منلبع داخل بدنی است که توسط آب و غذا وارد بدن شده و حدود ۱۰
درصد آسیب های طبیعی پرتهیی ( از ۸۰ درصد فوق الذکر) رابه انسان تحمیل حی نماید. لذا توجه جدی به
تغذیه مردم از دیدگاه کاهش پرتوگیری هاء از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
۳ پرتوگسری انسان از مناج دونساز کهانی :
نظربه این که تشعشعات کیهانی عموماً بونساز و پرانرژی می باشندبه محض ورودبه اتمسفر کره زمین و مواجهه
با اتم های عناصرء رادیوایزوتوپ های مختلف را تولید حی نمایند که در صورت مواجهه انسان با این رادیوایزوتوپ
ها موجبات تهدید سلامت را فراهم می آورند.
| الف :
صفحه 8:
| ب : پرتوگیری غیریونساز طبیعی
عمده ترین منبع طبیعی غیریونساز
تشعشعات خورشیدی می باشد.
7 ب: برتوهاى غير طبیعی (یونساز و غیریونساز) :
ان که ذکر شد انرٍی های هسته ای و امواج الکترومغناطیس در کلیه امورات زندگی به کار گرفته می شهند و این بکارگیری
روزافزون نیز می باشد. برای مثال می توان به تعدادی از کاربری های آن ها اشاره کرد:
۱ پرتوپزشکی (پرتوتشخیصی- پرتودرمانی)
۲ توليد فيرو
"1. عمق سنجى» سطح بندى» ضخامت سنجى و ... در كليه صنايع
؟. علوم فضائى
۵ علوم کشاورزی
۶ علوم تحقیقات و فناوری
۷ ارتباطات الکترونیکی و دنیای مجازی
۸
صفحه 9:
85% 15%
Natural Radiation Artificial Radiation
_— i <i
18%
rr 14% 14%
ml al =
7 =
3 -
Food/Drink Water Buildings/Soll Medicine Nuclear Industry
er
صفحه 10:
Sources of Radiation
Natural Radiation 80% Man-made Radiation 20%
Food/drinks 9% J a Medicine Almost 20%
Radon gas from 42% | |] Others Below 19
ground
١ (inluding occupational
Cosmic rays 38 كه exposure fallout, products
وان 16% ۳1 and nuclear discharges)
Reference Sources and Effects of lonizng Radiation,
UNSCEAR 2008 Report
صفحه 11:
Electromagnetic Spectrum
Frequency (Hz)
0 10 10 10° 10° 10 10" 10" 105 10" 105 10”
Hz kHz. ‘MHz GHz lonizing Radiation
Direct Extremely Low Radiowaves Microwaves infrared Visible. = Ultraviolet. = Xaays = Gamma
Current tow Frequency Radiation Light. —_—Radlation Rays
Frequency
۳ ۱ سب ۳3
۲1 اد Phone کارا
Radio ‘UMTS: 3-30GHz
Computer AMS20-16lOKHe 19-22 GHe Remote WA snd WB. rngetom
20-1001 M75 —¥8 MH Control ما مومت يليت
58 0
10 301019 |
صفحه 12:
NON-ONIZING ELECTROMAGNETICFIELDS ۱
5 Wain
Frequency 1" 0۷ ete 100 106 ( ۷ 1۳۷ ( ۷ 20
ا ۱۱۱۱
۱ 60cm 0m 30 ۳0 10۳ 100 ۳ pm
صفحه 13:
صفحه 14:
صفحه 15:
صفحه 16:
4a
4
و
>
2
۳
5
2,
4
3
صفحه 17:
برنامه های بهداشت پرتوها
هداشت مواجهه با تشعشعات هسته ای و امواج الکترو مغناه
پرتو های طبیعی :
٠ برنامه ملی بهداشت گاز رادون
| برنامه بهداشت تشعشعات خورشیدی
پرتو های مصنوعی :
| برنامه بهداشت مراکز کار با اشعه در امور پرتو پزشکی
!| برنامه مواجهه بهداشتی مردم با حوادث پرتونی
| برنامه بهداشت مواجهه با تشعشعات ارتباطات الکترو نیکی و دنیای مجازی ( ( ۱۸۷۷ ,6 ٩۴
| برنامه بهداشت میدان های الکترو مغناطیس فرکانس های بشدت پائین ۶1۴
صفحه 18:
صفحه 19:
The uranium-238 decay
Atomic number
a2 وو a4 as as a7 ae as
Only main decays shown
Gamma-emitters not marked
Element names: Time units of
Bi bicrnuth half lives:
Pa = protactinium Ss = seconds
Pb = lead ra = minutes
Po = polonium h = hours
Re radium d = days
Rn = radon a = years
Th thorium
UW = uraniun
صفحه 20:
Radon is the second cause of lung
cancer in the general
,population
.after smoking
World Health Organization 2009
صفحه 21:
Radiation
صفحه 22:
7 تدوین برنامه ملی بهداشت مواجهه با رادون
1 سیاست گذاری و تببین وظایف سازمانی کلیه دستگاه ها
| جلوگیری از توسعه ناپایدار
11 . تدوین برنامه آموزش کسترده مردم ومسئولين
1 اعمال اقدامات محیطی و پیش گیرانه
| انجام پروژهای تحقیقاتی و انتشار نتایج آنها
صفحه 23:
EPA approved
Radon Mitigation
methods used in
the REI Healthy
Home Program
صفحه 24:
صفحه 25:
صفحه 26:
2 مود
expe Seuss oY 25,۳22 ۲ 1 و۳۳۳ com
Weltentange (nm) Be 750 400 "وود ۱ "200 100,
هه
صفحه 27:
پنوهایفرانفش به مه طبف تقسيم مى شوئد (جدول )١
جدول ,١ طب انواع برتوهاى فرائفش
طول موج (11)
UVA ۳۱۵-۰
UVB ۱۸۰-۵
۱-۸ UVC
صفحه 28:
چگونگی نفوذ پرتو های ماورای بنفش درلایه های پوست
صفحه 29:
Subcutaneous
tissue (fat) ۳
Tae une ee ee ee
صفحه 30:
جكونكى نفوذ نور خورشيد از اتمسفر و رسيدن به زمين
با توجه به طول موجهای تشعشعات ماورای بنفش
ع- یی مووو
UV-c 100%
ts) متام وود
صفحه 31:
1 tee]
eed تا
eg GB ES gu 9 o> yw
پیر پوستی
Peat) ere
رد۱ Dead
صفحه 32:
صفحه 33:
صفحه 34:
صفحه 35:
کل
7 ۵- ۱۶ درصد سرطانهای کشور را سرطانهای پوست تشکیل می دهد ۶ و(
Ye re Pr 1 /
7
۲ مردم ایران جرء کشورهای با پیر پوستی زود رس قابل توجه می باشند
OMe Pe eee NUR i [oh ana
١ 0 2
صفحه 36:
2 SL oe eS Kal a
۱ Sy aed Te Eon)
ele ee
پوشش ابر
ارتفاع از سطح دریا
ازن استراتوسفری
بازتاش سطوح مختلف
صفحه 37:
۱ cde
Exposure Category CUT
Moderate 3195
High 6107
Very high 8t0 10
Extreme: 11+
صفحه 38:
جدول ۴. دستررالعمل های محافظتی مرتبط یا هر سطح از شاخص پرتوهای فرابنفش
ر ساعات تزد یک ظهر (۱۱ صیح تا ۱۶) مواجهه با نور حور شيد به حداقل يرسد.
ro متوسط .در محیط یرون کلاهلهداره كرم شد آفتاب (يا قاكتور محافظتى (8817) حدا
۵ عينكك آفتابى مناسب و لباس آستیندار و شلوار بلد پپوشید.
Se ae
Be SPP) ie 5 6) SST محیط يروت كلاءيددار: کرم ۶
۱۵ عینکک آقتابی عناسب و لیاس آسیندار و شلوار بل پوشید.
ee ee et eee
دا
se قاس ا مر
در ساعات نز يكك هر ( ۱۱ صبح نا 1۶) ازمواجهه با لور خحورشید اجتتاب تماید
Ws شدید ...در محط یروت کلاهلهداره کرم ضد آفتاب (یا فا کنور محاقتی (5]*۳0) حدا
۵ نك
آقابی ساب و لباس آسین دار و شلوار بلند بو شید
صفحه 39:
صفحه 40:
2 ل ا Re ao neor ea) wane nem) Led]
اجتناب از آفتاب سوختكى
Od eee ESS Bd
fore eer) meee ome) |
استفاده از لباس مناسب
استفاده از كلاه مناسب
om eer mer el |
قرار گرفتن در سایه در صورت امکان
دریافت ویتامین 0 از روش های سالم تر
آكاهى از مقادير الانا
صفحه 41:
= ۱۳ SSIS SL
صفحه 42:
مواجه غیر طبیعی با ۱۱۷
صفحه 43:
برنامه بهداشت مراکز کار با اشعه در امور پرتو پزشکی
صفحه 44:
برنامه مواجهه بهداشتی مردم با حوادث پرتونی
صفحه 45:
حوادث
حوادث وآلودكى هاى
غير عمدى
از
verte
صفحه 46:
پرتو گیری خارجی
ae) ۱۳۱۳
Externa
1
Exposur
كت
صفحه 47:
پرتو گیری خارجی
ل
External
Contamin
ati
Exposure
صفحه 48:
Interna
۱
صفحه 49:
صفحه 50:
Serious radiological accident in , 20
February ( Welder) picked up
industrial radiography sourceln pocket
صفحه 51:
نی
a
كد cz
نس
1 »Source
صفحه 52:
Source( iridium-192) pigtail connected
to drive cable
۳
Source pigtail connected to drive
cable
صفحه 53:
Radiography camera (source
container)
source
container
صفحه 54:
0 ا idk, vt ODay S oPter
صفحه 55:
689 CPebruary (Ow €): Blister arger (P x (ox) ot
Fis ea casein Dt nana cei hs
صفحه 56:
Extended superficial erosion surrounded by large dusky
اسات یس نیا
Day 9
صفحه 57:
Superinfected ulcer, bottom of lesion covered
by fibrin crust
Day 27
صفحه 58:
Necrotic radiation burn
صفحه 59:
Urethral fistula visible after
cleaning wound (day101)
SN
صفحه 60:
Severely superinfected large ulcero-necrotic
lesions spreading whole perineum (14
December 1999)
صفحه 61:
برنامه بهداشت مواجهه با انرژی های منتشره از ارتباطات الکترونیکی
اهداف برنامه :
ل حفاظت عموم مردم از انرژی های منتشره از فرکانس های رادیو ی » سیکنال ها و آنتی سیگنال های ماهواره ای (پارازیت ها)
لا رفع نگرانی های غبر واقعی مردم
صفحه 62:
صفحه 63:
عتر 50 -300
صفحه 64:
ee ات SPEC) تأبيديه
صفحه 65:
استانداردهای ایستگاهثابت تلفن همراه
خطر واضح
اثرات برکشت پذیر
کزارشات تایید نشده اثرات
استانداردهاى مواجهه عمومى 711125 ©0/17518171 19
حداکثر میزان اندازه کیری شده در نزدیکی یکث ایستگاه تلفن همراه
میزان معمول اندازه گیری شده در نزدیکیی یک ایستگاه تلفن همراه
وم 100
10 mW som?
1 mw iam?
0.1 mWiam?
0.01 mW em?
0.001 mW Am?
0.0001 mW | توه
صفحه 66:
رس ۴۰۱۹۱
گوشی
۱۳۹۰
4 Ve
ی
صفحه 67:
هر وسيله اى انرزى را تمركز دهد بر خطر قراست
صفحه 68:
Technology is convenient
Effects are inconvenient
صفحه 69:
ee per Se Tne ee Tish ty ree red
4
1
5 yr old child 10 yr old child Adult
Figure 1. Estimation of the penetration of electromagnetic radiation from a cell phone based on.
(Frequency GSM 900 Mhz) (On the right, a seale showing the Specific Absorption Rave at differen
Who ]1[
eps, in
صفحه 70:
مواجهه با امواج هنگام در اختیار داشتن تلفن همراه
- تلفن همراه در زمان خاموش بودن حتی اگر ۲۰ سانتیمتر هم از شسخص فاصله داشته باشد امواج
الکتر و مغناطیسی موبایل به بدن وی بر خورد می نماید.
- وقتى كه شخص با موبایل حرکت می کند جاهایی که آنتن ها آنها را کمتر پوشش می دهند
گوشی سعی بیشتری برای به دست آوردن آنتن میکند و این موضوع بسیار خطرنااک است.
-به افرادی مشکل قلبی دارند سفارش میشود که موبایل را دور از خود نگه دارند و آن را در جیب
بغلغان نگذارند
- خانم های باردار اید حداقل ۲ متر از موبایل دورتر باشند.
- زمان ارسال عکس میزان مواجهه بیشتر است.
18۷۵ 5۵۲ - : اتحادیه ارویا حداکتر oly V1) jee Specific Absorbtion Rate )SAR
بر کیل و گرم و امریکا ۱/۶ وات بر کیلو گرم تعیین کرده است هرچه میزان 50 یکک گوشی کمتر باشد
صدمه آن به سلامت کاربر کمتر است مقدار 521 dan قدرت آنتن دهی گوشی موبایل ندارد.
صفحه 71:
نهای کاهش مواجهه
- ميدان اطراف گوشی موبایل بسیار کم است ولی به علت نزدیکی به سر احتمال خطر برای کود کان
زیر ۱۶ سال, به علت ناز کتر بودن استخوان جمجمه آنها؛ وجود دارد.
- کوتاه کردن زمان مکالمات
- استفاده از سیستم هندزفری
- استفاده از 51۷16
- اجتناب از مکالمه در مکانهای با آنتن دهی پایین
بهتر است در محط خارج باشد و درصورت تماس در داخل کنار پنجره باشد
- اجتناب از تماسهای غیر ضروری و دور نکه داشتن موبایل از بدن
- خاموش نمودن موبایل در زمان عدم استفاده به ویژه در شب ها و مکانهای بدون
- محدود نمودن استفاده از موبایل در دوران بارداری 5
صفحه 72:
خد فر کان شدت بائین ELF
برنامه بهداشت ميدان هاى الكتريكى و مغناطيسى فركانس هاى به شدت باثين
اهداف برنامه : a
۳ ن تتریک ومغناطیسی برق های فشار قوی
کاهش آسیب های عموم مردم در مواجهه با میدان های الکتریک ومغناطیسی
صفحه 73:
صفحه 74:
-برای کابلهای فشار قوی در سال ۱۳۴۲ حریمی تعیین شده است. در حریم درجه یک و دو کابلهای
برق هیچ گونه ساختمان سازی صورت نگیرد. در حریم دو کشاوورزی و راه سازی بلا مانع است.
حریم کابل های فشار قوی
1۵ ۵ ۳
۲۰ ۳ ot
۳۰ 1۵ wy
۴۰ Ww ۳۳۰
۵. ۲۰ ۵
oe ۲۵ ۷۵۰
در آمریکا حداقل فاصله تا خطوط انتقال برق ۷۶۵ کیلو ولت. ۳۵۰ فوت (تقریباً ۱۰۰ متر) می باشد.
(حریم درجه ۱)
صفحه 75:
External Exposure Limits
General
Public
5
0.904
(Head &
Torso)
=
1
12
16
NA.
NA.
Controlled
Environment
20
2.71 (Head &
Torso)
10
Field
Electric Field
(kV/m)
Magnetic Field
(nT)
Electric Field
(kvm)
Magnetic Field
GnT)
Electric Field
جع
Magnetic Field
(nT)
Electric Field
(kV/m)
Magnetic Field
(mT)
Organization
IEEE
ICNIRP
NRPB
ACGIH,
صفحه 76:
Public
17.7 mV/m
943 mV/m
2100 mV/m
General |
|
|
701 mV/m |
2 “قحم
قحم 10
Internal Exposure Limits
Controlled
Environment
53.1 mV/m
943 mV/m
2100 mV/m
2100 mV/m
10 “نهد
10 mA/m
Organ
Brain
Heart
Hands, wrists,
feet and
ankles
Other tissue
Central
Nervous
System (CNS)
Central
Nervous
System (CNS)
Organization
IEEE
ICNIRP
NRPB
\
صفحه 77:
صفحه 78:
THE eee eee SPECTRUM
Werte سب و نز لل
ite
Camporisan 5 1 ۹ a os.
af
Wavelength مكل اسيم نسم اماس Sram Ve toe
—lonising Radistion ———>
$$ Nan lansing Radiation.
a 1 ا a جحظ”
Sources ل 5
fer ne NCDe Neneh ۳
eon ها دا Beers tors Yan Meet 0
meg? ®t ot? oe” pt ®t
وا و او ea *م 73 روت
ae eee تن اس
Contact:ken Kar pidis, Emailken karipid s@arpansa gov au
صفحه 79:
فروسرخ
ee
os
برتوهاق وناز
میدن های بفناطیسی بت
ز الکترومغناطیسی
عداتجاى الكتروتغناطيسى
امواح رادیوبی
pte
فرکاس های فوق ااده کم
صفحه 80:
A Comparison of Electric and Magnetic Fields
Magnetic Fields
* Produced by current.
AL\AL\A
VUVUY
Lamp plugged in and tumedon. Current
now produces a rragnetic field also.
* Measured in gauss (G)or tesla (T).
* Not easily shielded (weakened) by
most material.
* Strength decreases rapidly with
increasing distance from the source.
Electric Fieles
+ Produced by voltage.
AA A
۲ ۷ ۷
Lamp plugged in but tumed off.
Voltage produces an electric field.
* Measured in volts per meter (¥/m)
or in kilovolts per meter (k¥/m).
+ Easily shielded (weakened) by
conducting objects such as treesand
buildings.
* Strength decreases rapidly with
increasing distance from the source
صفحه 81:
الف - میدانهای الکتریکی
- اختلاف بتانسیل دو سر سیم باعث ایجاد جریان الکتریکی در سیم شده و میدان الکتربکی نیز در
اطراف سیم ایجاد می کند
- هرجه ولتاژ بیشتر باشد میدان الکتریکی قویتری تولید میشود
-با توجه به اینکه در غیاب جریان الکتریکی اختلاف پتانسیل میتوانند وجود داشته باشدء لازم نيست
که حتما وسیله برقی روشن باشد تا در اطراف آن میدان الکتریکی وجود داشته باشد.
ب- میدانهای مغناطیسی
میدان مغناطیسی فقط در صورتی که جربان الکتر یسته وجود داشته باشد پدید میآید
در صورت وجود جریان هر دو میدان الکتریکی و مغناطیسی تواما وجود دارند.
هرجه جريان بيشتر باشد ميدان مغناطيسى قويتر است
در انتقال و توزيع برق ولتازهاى بالا ودر وسائل خانكى ولتازهاى نسبتاً كم بكار مى رود
صفحه 82:
صفحه 83:
صفحه 84:
قسمت عمده مطالب و تصاویر این فایل از پاورپوینت
آموزشی آقای مهندس علی گورانی کارشناس مسئول
برنامه بهداشت پرتوها SA سلامت محیط و کار
وزارت بهداشته درمان و آموزش پزشکی اقتباس .
205 است.
صفحه 85:
جهت مطالعه و کسب اطلاعات در زمیته اثرات بهداشتی پرتوها و امواج الكترومغناطيس
۱ ال :فعشعات. به منایم آموزشی زیر در سایت مرکز سلامت محیط
و کار مراجعه فرمائید.
صفحه 86: