صفحه 1:
صفحه 2:
تجربیات درمانی حکما بر مبنای اصول و تئوری.
مکتب كل نكر
مواجهه انسان با طبيعت و سلامت و بيمارى
تنوع سيستم هاى درمانى سنتى بومى و مكمل
تجربيات ارزشمند عموماً ارزان» موثر. كم عارضه. در دسترس و همكون با
ویژگی های بومی و نژادی
هدف و جایگاه آن در برابر طب نوین
صفحه 3:
we Gabe *طب نظری
صفحه 4:
امور طبيعيه
امورى است كه به وجود آمدن و تعادل انسان به وجود آنها بستكى دارد.
كان لج علاط اعصاء ارو فوا افقال
صفحه 5:
ارکان (رکن ها)
رکن یا عنصر: جسم بسیطی که به غیر از خود تجزیه نمی شود و تشکیل دهنده
اجزای اولیه همه موجودات می باشد
* آتش
۶ هوا
a ۱
wes
صفحه 6:
هر رکن دارای ویژگی های خاص
۶ آتش: گرمی و خشکی
۶ هوا: گرمی و تری
* آب: سردی و تری
* خاک (زمین): سردی و خشکی
صفحه 7:
امزجه (مزاج ها)
به معنای در هم آمیختن
کیفیت یکسان و جدیدی است که در نتیجه در هم آمیختن ارکانبا یکدیگر
و فعل و انفعال آن ها در یک جسم مرکب به وجود می آید.
بى شمار مزاج در جهان هستی
به طور كلى 9 كروه مزاج
صفحه 8:
مزاج های نه گانه
مزاج گرم: گرمی > سردی تری - خشکی
مزاج سرد: سردی > گرمی تری - خشکی
مزاج تر: تری > خشکی گرمی - سردی
مزاج خشك: خشکی > تری كرمى - سردى
گرم و خشک: كرمى > سردى ١١ خشكى > ترى
گرم و تر: گرمی > سردی تری > خشکی
سرد و تر: سردی > گرمی تری > خشکی
سرد و خشک: سردی > گرمی خشکی > تری
معتدل : مقادیر متناسب ارکان تر کیب شده باشد.
صفحه 9:
مزاج مفرد
مزاج كرم: گرمی > سردی
مزاج سرد: سردی > گرمی
مزاج تر: تری > خشکی
مزاج خشک: خشکی > تری
درک ی
دی وی
گرمی - سردی
گرمی - سردی
صفحه 10:
مزاج مفرد گرم
صفحه 11:
مزاج مفرد سرد
صفحه 12:
مزاج مفرد تر
صفحه 13:
مزاج مفرد خشک
صفحه 14:
گرم و خشک:
گرم و تر:
سرد و بر
سرد و خشک:
مزاج مركب
گرمی > سردی
گرمی > سردی
سردی > گرمی
سردی > گرمی
خشکی > تری
تری > خشکی
تری > خشکی
خشکی > تری
صفحه 15:
مزاج مر کب گرم و تر
صفحه 16:
مزاج مرکب گرم و خشک
صفحه 17:
کب سرد و تر
مزاج مر
صفحه 18:
مزاج مركب سرد و خشک
صفحه 19:
صفحه 20:
مزاج سنين مختلف
رشد (30-0) كرم و تر
جوانی (40-30) گرم و خشک
میانسالی (60-40) سرد و خشک
پیری (>60) سرد و تر
صفحه 21:
مزاج فصول
فصل بهار كرم و تراست. در اين فصل افرادى كه مزاج كرم و تر دارند(دموى)
.خصوصا اگر در سن رشد هم باشند . مشکلات بیشتری خواهند داشت
فصل تابستان گرم و خشک است:؛ بنابرلین عللیم گرمی و خشکی (صفراوی)
.که در سن جوانی هم هستند تشدید می شود
فصل پاییز سرد و خشک است. لین فصل اوج بروز بیماری های پوستی مانند
.اگزما و ترک لبهاست و بیماری های فکری شیوع بیشتری پیدا می کند
فصل زمستان سرد و تر و زمینه ساز تشدید یا بروز بیماری های بلغمی
.است
صفحه 22:
مزاج مردان كرم و ترو خشک تر از مزا زان ست
مزاج مکان:
* کوهستانی سرد و خشک
* بیابانی گرم و خشک
* کنار دریا و کوه در جنوب :سرد و تر
صفحه 23:
قلب گرم تربن و خشک ترین
کبد گرم و تر
استخوان سرد و خشک
چری کر و
پوست معتدل ترین عضو بدن
صفحه 24:
مزاج اعضا
هر عضوی دارای مزاجی است
که شایسته و متناسب و مختص آن عضو میباشد.
صفحه 25:
مزاج گرم به ترتیب:
ءقلب. کبد. ربه. گوشت. طحال. کلیه. شریانها. وربدها و پوست کف دست ۶۰
صفحه 26:
:مزاج سرد به ترتيب
بيه. جربىء مو. استخوان. غضروف.
og bby غشاهاء عصب, نخاع. مغز و پوست.
صفحه 27:
:مزاج تر به ترتيب
چربي. بيه. مغز. نخاع
شش. جگر. طحال. کلیه. ماهیچه و پوست
صفحه 28:
مزاج خشك به ترتيب:
مو و ناخن. استخوان. غضروف. رباط. وتر. غشاء شریان؛ ورید.
عصب حركتي, قلب. عصب حسي و يوست
صفحه 29:
صفحه 30:
ست مد هذ مد و مد عا اد مز
نشانه های کلی مزاج
ملمس
گوشت و چربی (هیکل یا سحنه)
مو
رنگ بدن
خواب و بیداری
چگونگی افعال صادر شده از بدن
كيفيت مواد دفعى بدن
حالات نفسانى
بزركى و كوجكى اعضاء
جكونكى تأثيربذيرى از كيفيات جهاركانه
صفحه 31:
pals
1 قلقس: کیفیتی که طبیب هنگام لمس بدن شخص معاینه شونده حس میکند.
اين نشانه یکی از مهمترین ابزار تشخیص میزان گرمی و سردی و همچنین
رطوبت و خشکی بدن است. ملمس میتواند مربوط به محل ضایعه یا عضو بیمار و
یا مربوط به وضعیت کلی بدن باشد. احساس نرمی هنگام لمس دلیل بر رطوبت؛
احساس سفتی دلیل بر خشکی مزاج؛ احساس حرارت هنگام لمس نشانه گرمی و
احساس سرما دلیل سردی مزاج است. برای تشخیص صحیح از طریق ملمس»
يزشك و بيمار بايد شرايط خاص داشته باشند.
صفحه 32:
هیکل
۲ هیکل: اندازه کلی بدن میباشد. هیکلها دو نوعند:
الف: هیکلهای مینیاتوری یا لاغر که شامل مزاجهای گرموخشک و سردوخشک
میباشند زیرا خشکی مانع رشد میشود.
ب: هیکلهای درشت و حجمدار که بعضی با غلبة چربی" بر بدن همراه هستند که
اینها معمولاً دارای مزاج سرد و تر هستند و برخی عضلانی" میباشند که اين افراد
معمولاً دارای مزاج گرم و تر هستند زیرا از شرایط لازم برای رشد. رطوبت و
حرارت است و فردی که مزاج گرم و تر دارد درشت هیکل میشود. بهعبارت دیگره
میتوان گفت که زیادی گوشت و چربی دلالت بر رطوبت و کمی آنها دلالت بر
یبوست و خشکی میکند.
صفحه 33:
مو
HY مو: سرعت رشد مو نشانة خشکی است" و اگر اين سرعت خیلی زیاد باشد نشانه
توأم بودن حرارت و خشکی است. زیادی مو بر حرارت دلالت میکند و رطوبت
باعث کاهش سرعت رشد مو و نی و نازکی آن میشود.
به طور کلی زیادی, ضخامت. مجعد بودن و سیاهی مو بر گرمی و خشکی مزاج
دلالت دارد و بر عکس آنها کمی؛ نازکی صافی و سفیدی مو بر برودت و رطوبت مزاج
دلالت میکند.
صفحه 34:
رنگ بدن
۴ رنگ بدن: رنگ بدن علامت بسیار خوبی برای تشخیص مزاج است به شرطی که
دقت کافی در تشخیص رنگها مبذول شود.
رنگ سفید (شبیه به رنگ مهتاب) نشانه غلبة بلغم است.
رنگ سرخ دلیل غلبه دم یا گرمی مزاج است.
رنگ زرد (رنگ آفتابی) نشانه غلبة صفرا یا گرمی مزاج و يا کم خونی میباشد.
رنگ تیره یا کمودت چهره نشانه غلبٌ سودا و یا کم خونی میباشد.
رنگ سرخ و سفید در فرد معتدل دیده میشود.
باید توجه داشت که رنگ بدن حالت مطلق ندارد و تحت تأثیر عوامل محیطی"
و مواردی مثل بیماری اعضای مختلف بدن تفییر میکند.
صفحه 35:
۶
افعال صادر شده از بدن
چگونگی افعال صادر شده از بدن: صحیح و کامل بودن افعال دلیل بر کمال
صحت بدن است و ايجاد مرض. مستلزم غير طبيعى بوذن افعال است. افزايش
سرعت افعال نشانة حرارت مزاج است. بهعنوان مثال سرعت رشد بدن و سرعت
رویش مو و دندان دلیل حرارت هستند و همچنین توأم بودن افعال با اضطراب و
تشویش هم بر حرارت مزاج دلالت میکنند ولی بر عکس, هرگاه ضعف و سستی و
کندی در افعال دیده شود نشانه سردی مزاج است.
صفحه 36:
کیفیت مواد دفعی
۷ کیفیت مواد دفعی از بدن: اجابت مزاج طبیعی آن است که به ازای هر بار مصرف
غذاء یک بار دفع انجام شود. حرارت و خشکی موجب کاهش اجابت مزاج میشوند
بنایراین معمولاً در اقراد صفراوی یبوست دیده میشود.
گرمی مزاج و غلبة صفرا یا خون باعث میشود مواد دفعی شامل ادراره مدفوع»
منی و عرق, دارای بوی تند و پر رنگ باشند و عکس این نشانهها بر سردی مزاج
دلالت دارد.
صفحه 37:
حالات نفسانی
۸. حالات نفسانی: قدرت و بلندی صداء سرعت و پیوستگی کلام. زود عصبانی شدن
و سرعت حرکت. نشانة حرارت مزاج هستند. افراد گرم و خشک که حرارت زیادی
دارند. معمولاً تندخو بوده و زود عصبانی میشوند. اين افراد بیقراره تند و تیز
پرکار و فعال هستند و نیز حافظة خوبی داشته و از قدرت تجزیه و تحلیل بالایی
برخوردارند. صاحبان مزاج سرد و خشک در اوج ثبات بوده و کارها را به آرامی و
بدون عجله انجام میدهند. اين افراد معمولاً درونگرا بوده و کمتر با دیگران
میجوشند و مستعد افسردگی هستند. اشخاص سرد و تر حافظه خوبی ندارند.
خوابآلود. صبور و خونسرد هستند. افراد گرم و تر شجاع. جسور و خونگرم هستند
و به خوبی با دیگران ارتباط برقرار می
صفحه 38:
٩ بزرگی و کوچکی اعضاء: بزرگ و وسیع بودن قفسه سینه. مشخص بودن عروق»
عظيم بودن نبضء بزرگی دست و پا و مشخص بودن کامل مفاصل دلالت بر
حرارت میکنند و علائم معکوس نشانه برودت مزاج است.
۰.چگونگی تأثیرپذیری از کیفیات چهارگانه: سرعت تأثیرپذیری از هرکدام از
کیفیتهای چهارگانه یعنی حرارت. برودت. رطوبت و یبوست دلیل بر غلبة همان
صفحه 39:
ارتباط جثه با مزاج
چاق - رطوبت + (سردی. گرمی. اعتدال حرارت)
لاغر- خشکی + (سردی. گرمی. اعتدال حرارت)
متوسط - اعتدال رطوبت + (سردی. گرمی. اعتدال حرارت)
چاقی -رطوبت
لاغری -«خشکی
صفحه 40:
وزن طبیعی با صحی
وزن طبیعی هر فرد. وزنی است که در آن وزن تمامی اندامهای بدن. افعال مربوط به
ءخود را به خوبی انجام می دهند
و اگر بدن از آن وزن خارج شود. بعنی وزن کمتر يا بیشتر شود. آن افعال دچار
«نقص شده و یا تغییر ملموس در آنها ظاهر می شود
به حالت اول کاهش وزن يا لاغری و به حالت دوم. افزایش وزن يا چاقی گفته می
ءشود
صفحه 41:
علائم وزن صحی چیست؟
نود لحساسس نگینیهنگام ف عللیت-1
لحساسنشاط درونییسه سببصدور لفعل للبیعیاز -2
وجود نشاط جنسی-3
صفحه 42:
حکما چاقی را بر دو نوع دانسته اند
چافی جاز: لفزلیشوزنسه گونه لکه آنافزلیثوزن سبیس روز لختادل» 1
.در افعل [ل بیعیزسشود
چاقیمیرمجازدس مره فرط: لفزلیش وزنسه شکلیکه مخلفعل (هلبیعی- 2
بدزبوهه و يمينه سازلمبتلابه بيماييهاى سیایواز جمله بسیماییهای
صفحه 43:
انواع چاقی
تیه
aa
صفحه 44:
.کیفیت رطوبت باعث چاقي ميشود
۷
۱
۷
a7 4
« کیفیت خشکی. باعث لاغری می شود
صفحه 45:
اسباب افزایش رطوبت
پر خوری
بی تحرکی یا کم تحرکی مفرط (عدم تحلیل رطوبات و جمع شدن آنها)
خوابیدن بسیار پس از خوردن غذا
مصرف غذاهای پر رطوبت
كاهش تحليل يا خروج مواد زايد از بدن
كاهش يا خروج صفرا ازبدن
ماساژ زياد اعضا با استفاده از روغنها
حمام معتدل بعد از خوردن بخصوص پس از غذاهای رطب
هوای رطب معتدل در سردی و گرمی
شادی معتدل ممتد
صفحه 46:
توجه
«چاقی مادرزادی و چاقی مفرط ناشی از سردی و تری مزاج است
66
صفحه 47:
عوارض چاقی مفرط
عدم تحمل گرسنگی و تشنگی به سبب شدت سردی مزاج و کمی خون و کثرت
بلغم
علایم بیماری دیرتر ظاهر میشود
شدت بیشتری دارد
درمان دشوارتر است (تاثیر و عوارض)
افعال بدن به سختی و کندی صورت میگیرد
صفحه 48:
عوارض چاقی مفرط
تنگی عروق و بخصوص عروق قلبی و مغزی (پارگی عروق. خفقان. تنگی نفس.
سکته. فالج)
كاهش طول عمر
افزايش شيوع مركد ناكهانى (مفاجات)
افزايش شيوع نابارورى (منى ايشان اندك بود و فرزندان به اين سبب ضعيف
باشند)
افزايش شيوع سقط جنين
کاهش میل جنسی (در زنان)
صفحه 49:
ستة ضروربه
آنها وابسته است
۶ اصل که اکر در حالت تعادل
باشند موجب حفظ الصحه میشوند.
#9
صفحه 50:
ستة ضروربه
صفحه 51:
آب و هوا
قرار گرفتن در محیط هاي گرم و خشكث
3
صفحه 52:
+ Studies indicate that we do tend to eat
more during the winter months, -- and those
who are already overweight likely to gain a
lot more,“
صفحه 53:
+ Many people do experience an increase in
their appetite, and especially their appetite
for rich, calorically dense foods, when the
weather is cold. ... Physiologically, the drop
in temperature may trigger appetite centers
deep in our brains. Psychologically, short
days and increased darkness may increase
cravings.
صفحه 54:
oe
اغذیه و اشربه
تقليلغنالح بسلبار در شبلنه روز) و در مواردیمساكوروزه داپي-1
لستفاده از لغنیه ق لیا قنا (مانند سبزیجاتو میوم جان -2
لستفاده از ادیبه مجففه مانند مواد شور و ترشو تسندوتلخ -3
صفحه 55:
6ه
خواب
کمخولبیدن-1
صفحه 56:
حمام
زیاد در حما ماد
۱ م مرطبنسماندن-1
بر حللنگرسنگیسه حمام یفتن-2
تعریقزیاد در حمام گرم و خشك-3
6ه
صفحه 57:
oP
ریاضت
لنجام ورزششدید De
حرکتو ورزشپیشواز غنا -2
صفحه 58:
۱۹۹1
صفحه 59:
پرهیز از تعجیل در درمان
کاستن از میزان رطوبت بدن
عمده چاقی ها شحمی( ناشی از چربی) است در اثر برودت و رطوبت. ایجاد می
.شود. لذا تداییر گرم کننده و خشک کننده. پایه درمان می باشد
توجه به پایه مزاجی فردی
صفحه 60:
تدابير ينج گانه
تدابير غذايى (مقدار و نوع)
ورزشى
رياضت (كاستن از رفاه جسمانى)
تدابیر داروبی
تقوبت
صفحه 61:
تدابیر درمانی برای افراد چاق
استفاده از داروهای خوراکی با مزاج گرم و خشک (ادویه جات موجود در غذا
بخصوص زیره رتجبیل مرزنجوش, آویشن)
در معرض هوای گرم وخشک قرار گرفتن (آفتاب. حمام گرم وخشک)
روغن مالی بدن با استفاده از روغن های گرم و محلل مثل روغن قسط و روغن
شبت
صفحه 62:
درجات مفردات
معتدل
صفحه 63:
صفحه 64:
لل ل
مقدار كم
ناقص و مختل كردن افعال تغییر ارواح و قوا | احداث کیفیت
3 مقدار زياد و تكرر استعمال
ناقص و مختل کردن ارواح و قوا
افعال/ضرر و فساد
مقدار کم
مقدار زیاد و تکرر استعمال
مقدار کم
- + + مقدار زیاد و تکرر استعمال
00 ارقا و احداث كيفيت غالب و زائد
افعال/ضرر وفساد 8
- + + + مقدار كم
مقدار ید و تکیر
مهلى ناقص و مختل كردن | تغيير ارواح | احداث كيفيت غالب و wie
۳ وقوا حل
+ + + مقدار کم
مقدار زیاد و تکرر
صفحه 65:
شناسایی مزاج مفردات
الف: تجربه
مزاج مفرده بايد خالى از کیفیات مکتسبه باشد
در افراد جوان با مزاج معتدل باید شناسایی انجام شود
تجربه باید با مقدار کم مفرده آغاز شود
توجه به زمان اثر دارو (ادویه قوبه معمولا دیر اثر هستند) و نوع اثر دارو (دائمى يا
موقت)
تجربه فقط باید در نوع انسان انجام شود و تجربه بر روی حیوان قابل تعمیم به
انسان نيست.
استفاده ازتجربه ديكران در صورتى كه قبلا تجربه شده است.
صفحه 66:
شناسايى مزاج داروها
قياس: از امرى به امر ديكر بى بردن
بررسى سرعت كرم شدن و سرد شدن
بررسی سرعت سوختن
بررسی سرعت انعقاد و انجماد
بررسی رنگ
بررسی بو
اس مرت
صفحه 67:
بررسی رنگ و بو داروها
رنگ و بو چندان قابل اعتماد نیست
رنگ سفید در اجسام دارای رطوبت دلالت بر جوهر سرد دارد
رنگ سفید در اجسام خشک و سست دلالت بر جوهر گرم دارد.
بو:
بوى حاد و تيز و نافذ دلالت بر كرمى دارد
بوى سست و ضعيف دلالت بر سردى دارد.
بوى ملايم دلالت بر اعتدال مزاج مفرده دارد.
صفحه 68:
سرد و کشک
معتدل
سرد وتر
د
ee