صفحه 1:
صفحه 2:
انتظارات جامعه از معلمین
نظام آبادی
93 نو ابان At
صفحه 3:
اگر معلم خوب عمل کند » صحیح
عمل كند ء با تدبیر عمل کند با
دلسوزی عمل کند . به نظر ما همه
مشکلات جامعه حل میشود...
مقام معظم رهبری
91/2/13
صفحه 4:
جایگاه معلم
قرآن کریم, برای کار فرهنگیان, نقش کار خدایی قائل است, نخستین سوره ای که
بر پیامبر اکرم(ص) نازل شد به این نقش, اشاره می کند:
«افراً باسم ریک الّذی خلق» خلق الانسان من
lily gle عَلَمَ الإِنْسَانَ ما لَمْ يفلخ )
در این سوره, صفت ( تعلیم ) برای خداوند متعال Peas! odie! یعنی همان كارى
که معلمان بدان مشفولند.
او ریک ارم * ill
علاوه بر اين, نقش معلم در جامعه, نقش پیامبران است: یعنی معلمان با
لگوگیری از رسولان الهی به پرورش و آموزش افراد جامعه, همت مى كمارند.
صفحه 5:
جنبه الگویی معلم
1 تلم و نفوذی که او در انضباط دادن به رفتارهای دانش آموزان دارد.
بر همگان روشن است. از آنجا که دانش آموزان یکی از الگوهای مهم رفتاری خود
را معلمان قرار می دهند . اگر معلم از ویژگی الگو دهی خوبی برخوردار باشد می
تواند تأثیرات عمیقی در رشد شخصیت و بهداشت روانی دانش آموزان باقی
بگذارد. معلمی که الگوی تعاملی و متعادلی میان خود و دانش آموز برقرار می
0 به شخصیت و نیازهای دانش آموژان توجه کافی دارد و
رک ای استعدافقا و تمایلات ميان و
معلمی نقش بهتری را در بهداشت روانی دانش آموزان ایفا خواهد کرد.
صفحه 6:
یک روان شناس به نام «کارل راجرز» نگرش آزادمنشانه در کلاس را پيشنهاد می
1 57 5001 معلم باید کودک را بپذیرد» هر چند نمی تواند رفتار او را
بپذیرد. به کودک باید احترام گذاشت و به عنوان انسانی با توانایی های بالقوه به
او ارج نهاد؛ هرچند او کوچک تر و ناپخته تر کم دانش تر و کم تجربه تر از معلم
است. میلم نبا گوشش خویش را صرف حکمرانی بر کودک کند. بلکه بايد سعى
در جهت دادن اعمال کودک به سوی پیشرفت موفقیت آمیز و سازگاری هر چه
صفحه 7:
ماهیت این رابطه کمکی . بستگی به احساسات واقعی معلم دارد. معلم باید قادر
۲[ اسات واقعى خويش باشد تا آن كه كودك بتواند او را به عنوان
يك انسان شريف و قابل اعتماد ببيند. اكر معلم بتواند به كودك تفهيم كند كه
سعى دارد به او كمك كند و اكر بتواند به كودك نشان دهد كه صفات و عادات
١ 001 #نتناسد . بیشتر قادر خواهد بود به نتایج مطلوب دست باید,
صفحه 8:
انتظارات جامعه . خانواده و دانش آموزان از معلمان
+ 02 ا ان خود از معلمين را به ۴ شکل نشان oslo است :
الف ) ابراز انتظارها به شکل قوانین که به وسیله ی نمایندگان جامعه تدوین شده
که در قانون اساسی . قانون اهداف و وظایف آموزش و پرورش و طرح های تغییر
نظام آموزش و پرورش آمده است .
ب ) ابراز نظر به وسیله خبرگان جامعه که به وسیله علمای تعلیم و تربیت به
صورت مقاله یا کتاب به چاپ رسیده است .
)شارت رانا در انجمن ها اظهار نظر ها ١ ها Cilia
اپراز می شود .
صفحه 9:
د ) همفکری های تخصصی معلمان که خود . اولیای دانش آموزان هستند و به
ویژگی های دانش آموزان و نیازهای فردی و اجتماعی آگاهی دارند .
با توجه به موارد فوق می توان برخی از انتظار های جامعه و دانش آموزان را به
این صورت دسته بندی کرد .
.١ انتقال فرهنگ ۵ وحدت اجتماعی
۲ جامعه پذیری ۶ نوآوری و تغییر
Bs eV ore yt
۴ تربیت و آموزش A DEI نوسازی جامعه
صفحه 10:
انتقال فرهنگ در جوامع اولیه از ره شرکت کودکان و نوجوانان در فعالیت های
زندگی روزمره و از راه مشاهده . تقلید و یادگیری ضمن کارآموزی و کارورزی
صورت می گرفت . همه ی بزرگسالان در نقش معلم و همه اماکن در نقش
و ۵9 در جامعه پوی انتقال فرهنگ پا تحول و نوگرا۳ ۱
099 تنییرات فرهنگی - اجتماعی سرعت می گیرد و جریان
7 0 > تاب را از سلی به نبیل دیگو تال ی سار
در اين نهاد معلمان وظیفه باز آفرینی فرهنگی در نهاد آموزش و پرورش را
پرعهده دارند .
صفحه 11:
و آموزش اخلاقی
is
آموزش و پرورش با انتقال ارزش ها . براساس تعهد خود به نهاد های اجتماعی
عملا در ساخت و کنترل اجتماعی مشارکت دارد » زیرا خودمحوری به منزله ی
تهدیدی برای نظم اجتماعی است .
پس آموزش و پرورش رسمی می تواند از طریق تربیت و آموزش اخلاقی ۰ این
تهدید را کاهش دهد . معلم با سجایای اخلاقی محور این تربیت است .
صفحه 12:
پرورش رشد شخصیت
وقتی انسان در ارتباط با جمع به صورت مستمر قرار گیرد رفتارهای اکتسابی از
طریق مشارکت به صورت رفتارهای فردی در می آید . اين رفتارها مى تواند در
جنبه های شناختی » عاطفی و اجتماعی باشد .
211 له ی معلم ایجاد مي شود زمینه ی رش را ۳
آموزان را به وجود می آورد .
صفحه 13:
نوسازی جامعه
برای نوسازی و نواندیشی باید امکانات تولید را با افزایش مهارت های نیروی کار ۰
کاربرد فناوری مناسب . تولید بالا و کاهش هزینه ها . توزیع صحیح . تعهد به
رعایت قوانین » بالا بردن بهداشت فردی - اجتماعی و محیط کار . بالا بردن و
تقویت وجدان و شعوز اجتماعی . یکی از محورهای مهم اقدامات تربیتی معلمان
صالح است .
صفحه 14:
رات را به طور کلی در ۲ دسته خلاصه کرد :
صفحه 15:
انتظار جامعه از معلمان
۱- بالا بردن سطح آگاهی . فهم . درایت و تخصص در جهت کارآمدی برای آموزش
و تربیت دانش آموزان
۲- احترام و اعتقاد به جایگاه والدین در هدایت و آموزش های مستقیم و غیر مستقیم و
رعایت آن درعمل
۳ دل سوزی وقت گذاری و توجه به گذران اوقات زندگی دانش آموزان در جهت بهره
و 3 اسب از اوقات فراغت ذاتش آموزان .
ee el petals eels lbs. clio a ملق شون ۳
هدایت کامل دانش آموزان
صفحه 16:
۵- توجه اساسی و جدی به هنر معلمی و عدم اشتغال به فعالیت های جانبی که
۹ ال معلمی را تحت الشعاع قرار می دهد .
2 ارائه صادقانه توانمندی ها و نقص ها ی دانش آموزان به خانواده ها و
مشارکت جدی با خانواده ها درجهت پیشرفت تحصیلی دانش آموزان.
۷- بالا بردن توان کاری و توانمندی در مسائل علمی و اجتماعی برای ایجاد
با فد وتا درك مثلّ داشتن تدريس BR eee cals ates)
ای ly ایجاد تعادل های رفتاری در دانش آموزان
صفحه 17:
انتظار معلمان از جامعه
-١ هما هنگی نهاد های فرهنگی جامعه در پشتیبانی و حمایت از سیاست های آموزشی و پرورشی
۳ کنات اوليذ زندگی جامعه معلمان (رفاهی" بای , مسکن و -) بگونه ای
که دغدغه تامین معاش و اقدام به کار دوم را برطرف نماید
احترام به نقش و جایگاه معنوی معلمان در برحورد ها و رعایت آر در تمام موقمیت قای اجتاع
صفحه 18:
۶ زمینه سازی و آماده کردن فرزندان برای آموزش ها ی مدرسه ای و توجه
جدی به علم و علم آموزی
۷- دریافت نظرات و راهنماتی های لازم برای هدایت دانش آموزان در موقعیت
های خاص و ضروری
۸- هماهنگ شدن والدین با روش های تربیتی معلمان برای تاثیر گذاری قوی تر
بر دانش آموزان
٩ دریافت دنه باز خورد کاری معلمان . برای سا ۱
آموزشی و تربیتی
صفحه 19:
صفحه 20:
منابع
1. مقاله انتظارات جامعه . خانواده و دانش آموزان از معلمان - نعمت الله ابطحی - فصل نامه
[مؤزه شتماره 27
2 نشریه پاسدار اسلام شماره 185 - نقش معلم در جامعه - حسین مظاهری
oleles ,less! - http://ghomifar.blogfa.com/post-101.aspx 3 از
جامعه و انتظار جامعه از معلمان
حم
بس
حی
م اهلل ارل ن ارل م
انتظارات جامعه از معلمین
مدرس :استاد نظام آبادی
گردآوری :
آبان 93
اگر معلم خوب عمل کند ،صحیح
عمل کند ،با تدبیر عمل کند ،با
دلسوزی عمل کند ،به نظر ما همه
مشکالت جامعه حل میشود...
مقام معظم رهبری
91/2/13
جایگاه معلم
قرآن کریم ,براى کار فرهنگیان ,نقش کار خدایى قائل است ,نخستین سوره اى که
بر پیامبر اکرم(ص) نازل شد به این نقش ,اشاره مى کند:
( اْقَر ْأ ِباْس ِم َر ِّبَك اَّلِذی َخ َلق* َخ َلَق اِإْلْنَس اَن ِمْن َع َلٍق * اْقَر ْأ َو َرُّبَك اَأْلْك َر ُم * اَّلِذی
َع َّلَم ِباْلَق َلِم * َع َّلَم اِإْلْنَس اَن َم ا َلْم یْع َلْم )
در این سوره ,صفت ( تعلیم ) براى خداوند متعال آمده است; یعنى همان کارى
که معلمان بدان مشغولند.
عالوه بر این ,نقش معلم در جامعه ,نقش پیامبران است; یعنى معلمان با الگوگیرى
از رسوالن الهى به پرورش و آموزش افراد جامعه ,همت مى گمارند.
جنبه الگويي معلم
نقش الگويي معلم و نفوذي كه او در انضباط دادن به رفتارهاي دانش آموزان دارد.
بر همگان روشن است .از آنجا كه دانش آموزان يكي از الگوهاي مهم رفتاري خود
را معلمان قرار مي دهند ،اگر معلم از ويژگي الگو دهي خوبي برخوردار باشد مي
تواند تأثيرات عميقي در رشد شخصيت و بهداشت رواني دانش آموزان باقي
بگذارد .معلمي كه الگوي تعاملي و متعادلي ميان خود و دانش آموز برقرار مي
كند و در اين ارتباط به شخصيت و نيازهاي دانش آموزان توجه كافي دارد و
كارها را بر اساس استعدادها و تمايالت ميان شاگردان تقسيم مي كند ،چنين
معلمي نقش بهتري را در بهداشت رواني دانش آموزان ايفا خواهد كرد.
يك روان شناس به نام «كارل راجرز» نگرش آزادمنشانه در كالس را پيشنهاد مي
كند .به بيان ديگر معلم بايد كودك را بپذيرد ،هر چند نمي تواند رفتار او را
بپذيرد .به كودك بايد احترام گذاشت و به عنوان انساني با توانايي هاي بالقوه به
او ارج نهاد؛ هرچند او كوچك تر و ناپخته تر ،كم دانش تر و كم تجربه تر از معلم
است .معلم نبايد كوشش خويش را صرف حكمراني بر كودك كند ،بلكه بايد سعي
در جهت دادن اعمال كودك به سوي پيشرفت موفقيت آميز و سازگاري هر چه
بيشتركند.
ماهيت اين رابطه كمكي ،بستگي به احساسات واقعي معلم دارد .معلم بايد قادر
به بيان و ابزار احساسات واقعي خويش باشد تا آن كه كودك بتواند او را به عنوان
يك انسان شريف و قابل اعتماد ببيند .اگر معلم بتواند به كودك تفهيم كند كه
سعي دارد به او كمك كند و اگر بتواند به كودك نشان دهد كه صفات و عادات
خوب كودك را مي شناسد ،بيشتر قادر خواهد بود به نتايج مطلوب دست يابد.
انتظارات جامعه ،خانواده و دانش آموزان از معلمان
جامعه انتظارهای خود از معلمین را به 4شکل نشان داده است :
الف ) ابراز انتظارها به شکل قوانین که به وسیله ی نمایندگان جامعه تدوین شده
که در قانون اساسی ،قانون اهداف و وظایف آموزش و پرورش و طرح های تغییر
نظام آموزش و پرورش آمده است .
ب ) ابراز نظر به وسیله خبرگان جامعه که به وسیله علمای تعلیم و تربیت به
صورت مقاله یا کتاب به چاپ رسیده است .
ج ) مشارکت اولیا در انجمن ها ،اظهار نظر ها ،نقدها که در رسانه های مختلف
ابراز می شود .
د ) همفکری های تخصصی معلمان که خود ،اولیای دانش آموزان هستند و به
ویژگی های دانش آموزان و نیازهای فردی و اجتماعی آگاهی دارند .
با توجه به موارد فوق می توان برخی از انتظار های جامعه و دانش آموزان را به
این صورت دسته بندی کرد .
.1انتقال فرهنگ
.5وحدت اجتماعی
.2جامعه پذیری
.6نوآوری و تغییر
.3تربیت افراد متخصص
.7پرورش رشد شخصیت
.4تربیت و آموزش اخالقی
.8نوسازی جامعه
انتقال فرهنگ
انتقال فرهنگ در جوامع اولیه از راه شرکت کودکان و نوجوانان در فعالیت های
زندگی روزمره و از راه مشاهده ،تقلید و یادگیری ضمن کارآموزی و کارورزی
صورت می گرفت .همه ی بزرگساالن در نقش معلم و همه اماکن در نقش
مدرسه عمل می کردند .در جامعه پویا انتقال فرهنگ یا تحول و نوگرایی ،
فرهنگ پیچیده تر و تغییرات فرهنگی – اجتماعی سرعت می گیرد و جریان
تغییر ،انتقال فرهنگ ناب را از نسلی به نسل دیگر دشوار می سازد .
در این نهاد معلمان وظیفه باز آفرینی فرهنگی در نهاد آموزش و پرورش را
برعهده دارند .
تربیت و آموزش اخالقی
آموزش و پرورش با انتقال ارزش ها ،براساس تعهد خود به نهاد های اجتماعی
عمال در ساخت و کنترل اجتماعی مشارکت دارد ،زیرا خودمحوری به منزله ی
تهدیدی برای نظم اجتماعی است .
پس آموزش و پرورش رسمی می تواند از طریق تربیت و آموزش اخالقی ،این
تهدید را کاهش دهد .معلم با سجایای اخالقی محور این تربیت است .
پرورش رشد شخصیت
وقتی انسان در ارتباط با جمع به صورت مستمر قرار گیرد رفتارهای اکتسابی از
طریق مشارکت به صورت رفتارهای فردی در می آید .این رفتارها می تواند در
جنبه های شناختی ،عاطفی و اجتماعی باشد .
فضای مطلوبی که به وسیله ی معلم ایجاد می شود زمینه ی رشد و تعالی دانش
آموزان را به وجود می آورد .
نوسازی جامعه
برای نوسازی و نواندیشی باید امکانات تولید را با افزایش مهارت های نیروی کار ،
کاربرد فناوری مناسب ،تولید باال و کاهش هزینه ها ،توزیع صحیح ،تعهد به
رعایت قوانین ،باال بردن بهداشت فردی – اجتماعی و محیط کار ،باال بردن و
تقویت وجدان و شعور اجتماعی ،یکی از محورهای مهم اقدامات تربیتی معلمان
صالح است .
می توان این انتظارات را به طور کلی در 2دسته خالصه کرد :
.1انتظار جامعه از معلمان
.2انتظار معلمان از جامعه
انتظار جامعه از معلمان
-1باال بردن سطح آگاهی ،فهم ،درایت و تخصص در جهت کارآمدی برای آموزش
و تربیت دانش آموزان
-2احترام و اعتقاد به جایگاه والدین در هدایت و آموزش های مستقیم و غیر مستقیم
و رعایت آن درعمل
-3دل سوزی ،وقت گذاری و توجه به گذران اوقات زندگی دانش آموزان در جهت بهره
وری و استفاده مناسب از اوقات فراغت دانش آموزان .
-4متخلق شدن به صفات متعالی و اخالق عالیه انسانی برای داشتن نقش الگوئی در
هدایت کامل دانش آموزان
-5توجه اساسی و جدی به هنر معلمی و عدم اشتغال به فعالیت های جانبی که
فعالیت های اصلی معلمی را تحت الشعاع قرار می دهد .
-6ارائه صادقانه توانمندی ها و نقص ها ی دانش آموزان به خانواده ها و
مشارکت جدی با خانواده ها درجهت پیشرفت تحصیلی دانش آموزان.
-7باال بردن توان کاری و توانمندی در مسائل علمی و اجتماعی برای ایجاد
حداکثر نفوذ و کارکرد مثل داشتن تدریس موفق ،مراقبت های انسانی و مشاوره
ای برای ایجاد تعادل های رفتاری در دانش آموزان
انتظار معلمان از جامعه
-1هما هنگی نهاد های فرهنگی جامعه در پشتیبانی و حمایت از سیاست های
آموزشی و پرورشی معلمان .
-2ارتقاء جایگاه معلمان و باال بردن نقش تربیتی آنان در نظر و عمل
-3اطالع رسانی به موقع رفتارهای فرزندان به معلمان و اعتقاد به کار تخصصی معلمان
در آموزش و تربیت
-4تامین نیازهای و امکانات اولیۀ زندگی جامعه معلمان ( رفاهی ،بهداشتی ،مسکن و
)...بگونه ای که دغدغه تامین معاش و اقدام به کار دوم را برطرف نماید .
-5احترام به نقش و جایگاه معنوی معلمان در برخورد ها و رعایت آن در تمام موقعیت
های اجتماعی
-6زمینه سازی و آماده کردن فرزندان برای آموزش ها ی مدرسه ای و توجه
جدی به علم و علم آموزی
-7دریافت نظرات و راهنمائی های الزم برای هدایت دانش آموزان در موقعیت
های خاص و ضروری
-8هماهنگ شدن والدین با روش های تربیتی معلمان برای تاثیر گذاری قوی تر
بر دانش آموزان
-9دریافت صادقانه بازخورد کاری معلمان ،برای اصالح و تقویت روش های
آموزشی و تربیتی
پایان
منابع
.1مقاله انتظارات جامعه ،خانواده و دانش آموزان از معلمان – نعمت الله ابطحی – فصل نامه
آموزه شماره 27
.2نشریه پاسدار اسالم شماره - 185نقش معلم در جامعه -حسین مظاهرى
- http://ghomifar.blogfa.com/post-101.aspx .3انتظار معلمان از
جامعه و انتظار جامعه از معلمان