صفحه 1:
بسم الله الرحمن الرحيم
ل ا ا
رس یس
دانشكده علوم بزتكى و خدمات نی درمانی مر
صفحه 2:
بهداشت سوپرمار کت ها
بر اساس استاندارد ۳۱۸۸9
Hazard Analysis and Critical Control Points for)
(food safety
صفحه 3:
گروه هدف:
متصدیان فروشگاههای بزرگ و کوچک مواد غذایی
و
خواروبارفروشى ها
سس
صفحه 4:
معدمه:
در برخی از صنوف مرتبط با مواد غذایی از جمله فروشگاههای بزرگ و کوچک مواد غذایی و
خوارو بار فروشیها . متصدیان و کارکنان در مراحل و روند تهیه و تولید مواد خوراکی و آشامیدنی
شرکت مستتیم تداشته و مواد غذلیی بسته بندی شمه و آماده مصرف را خریداری و به فروش
میرسانند. ولی رعلیت موازین بهداشت مواد غذلیی و تهیه و فروش مواد غذلیی سالم و بهداشتی و
هجتی با کفت ضروری است. که شحه آن. تاسن و خظ سلامت مسرف کننذگان بوده و
علاوه بر آن از اسراف و همجنين انلاف هزینه های مللی سنگین جلوگیری میگردد و لین مهم»
فقط در صورت توجه و عمل به مواردی که ذکر میشود. امکان پذیر خواهد بود.
صفحه 5:
بهداشت فردی:
به cule, تمامی مواردی اطلاق میگردد که به بهداشت شخص یا اشخاص شاغل در صنوف
مرتبط با مواد غذلیی مربوط میشود و جزء اولین و مهمترین موازین مربوط به بهداشت مواد غذایی
میباشد كه به تفضيل در مورد آن توضیح داده میشود.
شستشوی دستها با آب و صابون ملیع بر اساس دستورالعمل وزارت بهداشت که بایستی حداقل
در مدت £0 ثانیه تمامی تقاط دست از نوک انگشتان تا مج شسته و تمیز گیدد.
دسا به دلیل برخورد با لزارم و اشاء آلوده و حسوصا بعد از رفت به ترلت محل تسم انوام
میکروبها و عوامل بیماریزا بوده و با ستشوی صحیح میتوان از انتقال oe بیماریزا از د:
مواد غذایی جلوگیری نمود.
صفحه 6:
روش صحیح شستشوی دستها :
ابعد از مرطوب كردن دستها با آب و صابون دستهای خود را یه روش زیر بشوييد
جد عل 4
هستهوی هست مستها پشت دستها
عف دستها
> <p 2م
اتوك انكشتان دست پشت اتکشتان دست و ناخن
صفحه 7:
۲ مهد ۵
ادامه بهداشت فردی:
كارت سلامت يا تتدرستى نشان دهنده تندرستى كاركتان شاغل در مراكز تهيه و توزيع مواد غناى از لحاط
انكلى و ميكروبى و يوستى بوده و كليه كاركنان بايستى آنرا تهيه نمايند. بهتر است بدانيم كه عدم تمديد
اعتبار كارت سلامت در موعد مقرر علاوه بر معرفى متصدى به مراجع قضايى» مشمول جريمه ديركرد نيز
خواهد شد.
* در صورت ابتلا به بیماریهای واگیردار به پزشک مراجعه فرمایید.
#کارکنان مراکز بایستی از مصرف دخانیات در محل کسب خودداری نمایند.
* پوشش و لباس کار کارکنان بایستی آراسته و تمیز و سالم و بدون پارگی باشد.
* همه کارکنان باید دارای گواهینامه دوره ویژه بهداشت عمومی باشند.
صفحه 8:
شرايط خرید مواد غذایی:
در هنگام خرید اجناس خوراکی به موارد ذیل دقت نملیید:
(توجه به بسته بندی مناسب و اتیکت (برچسب) مشخصات کامل اجناس)
این مشخصات شامل موارد زیر است:
-١ نام و آدرس محل توليد (کارگاه و یا کارخانه)
۲- نام محصول
۳- شماره پروانه ساخت از وزارت بهداشت و یا کد بهداشتی
6- تاریخ تولید و انقضاء
۵- مواد غذایی وارداتی بایستی دارای برچسب قارسی پروانه بهداشتی واردات باشد.
صفحه 9:
ادامه شرایط خرید اجناس:
# چنانچه یک ماده غذلیی یگ با چند مورد از مشخصات را فذاشته باشد به عنوان یگ ماده
غذلیی غیر مجاز محسوب شده و همچون اجناس فاسد و تاریخ گذشته مشمول قانون جمع
آوری و معدوم سازی میگردند حتی اگر اين مواد غذلیی دارای بسته بندی زیبا و ظاهرا سالم
# بهتر است بدانیم که این گروه از مواد غتابی به دلیل فقدان مشخصات قابلیت آزمایش شدن را
هم ندارند!!
# از خرید اجناس فله ای و فاقد بسته بندی که بدون مشخصات کامل هستند. خودداری شود.
نبات و ترشیجات و موارد مشلبه, استثناء میباشند هر چند که بهتر است آنها هم بسته بندی
باشند.
* از خریداری و عرضه اجناس دارای بسته بندی نامناسب خودداری نمایید حتی اگر بسته بندی
این اجناس دارای مشخصات کامل بان!. مت
صفحه 10:
ادامه شرایط خرید اجناس:
* از توزیم کنندگان و عمده فروشان متیر و شناخعه شده مواد غذابی را خریداری تمایید.
* با توجه به تردد روزانه عاملین توزیع و نمایندگان کارخانجات و شرکتهای تولید مواد غذایی و در
دسترس بودن عمده فروشیها در سطح شهر سعی نمایید مواد غذایی را بر اساس تعداد مشتری و سابقه
فروش و به صورت تازه و با تاریخ مصرف جدید خریداری فرمایید.
* به اصرار برخی از عاملین توزیع و عمده فروشان در خصوص خرید اجناس تاریخ نودیک با قیمت ارزانتر
توجه نکنید .
صفحه 11:
شرایط نگهداری اجناس:
اجناس غیر حساس بید در شرلیط مناسب و قابل قبول دور از نور مستقیم خورشید. جای خشک و خنک و دور از
دسترس حشرات و گرد و خاک روی پات با ارتفاع مناسب نگهداری شوند.
اجناس حساس و فاسد شدنى مثل انواع لبنيات صنعتی و پاستوریزه, تخم مرغ و انواع سس ها و.
یخچال و در دمای مناسب ۲ تا ۸ درجه سانتی گراد نگهداری شوند.
برای کنترل دمای یخچال و فریزر تهیه و نصب دماسنج در آنها الزامی است.
* بسیار مشاهده شده است که متصدی جهت جلب نظر مشتری قسمتی از اجناس حساس خود را در پیاده رو ویا معبر
و و ور و Os) ue Ce else (hs ems Os Ge
کثیف و آلوده گردیده و دچار
صفحه 12:
نگهداری اجناس حساس در شرایط مناسب:
صفحه 13:
نگهداری اجناس حساس و فاسد شدنی در شرایط نامناسب:
نگهداری تخم مرغ خارج از یخچال نگهداری سس خارج از بخچال
صفحه 14:
نگهداری نامناسب مواد غذایی در معبر عمومی
(در معرض فور مستقیم خورشيد و گرد و خاک)
صفحه 15:
چینش اجناس را بر اساس تاریخ انقضاء مصرف انجام دهید و به اجناسی که تاریخ مصرف آنها رو به پایان
است توجه ویژه داشته باشید.
از نگهداری اجناس فاسد و تاریخ گذشته به عنوان تکمیل شدن دکوراسیون و پر کردن قفسه ها و ویترینها و
یخچالها اکیدا اجتناب نمایید
مواد غذلیی و مواد شوینده و بهداشتی خصوصا مواد شیمیایی خطرناک مقل جوهر نمک و وایتکس و محلول
بازکننده لوله فاضلاب و ... به صورت جداگانه و با رعایت فاصله مناسب از مواد غذایی و.- قفسه بندی شوند.
مواد غذلیی فله ای مثل ترشیجات و خیارشور و نبات فله ای و تنقلات و .. در ظروف مناسب در يوش دار
نگهداری شوند.
صفحه 16:
صفحه 17:
چینش نا مناسب اجناس در محل کسب (عدم رعایت نظم و انضباط):
صفحه 18:
شرایط فروش اجناس:
ياد آورى ميشود که مسئولیت اجناس خریداری شده و موجود در محل كسب
و یا فروخته شده بر عهده متصدی یا نماینده ایشان میباشد در صورتیکه
نس آفروحته شده فاقد مشحصات کامل بوده وبا تریچ مصرف كرف وبا
فاسد باشدء در صورت مشاهده و کشف توسط بازرسین بهداشت مشمول جمع
آوری شدن بوده و یا در صورت فروختن عمدی یا سهوی اجناس به مشتریان»
ee! وان که ار صلی + مرا دیما قاط دلدگاه سررات و مرت
بهداشت شکایت نمایند که در لین صورت عواقب قانینی بسیار سنگینی برای
متصدی به دنبال خواهد داشت.
صفحه 19:
صفحه 20:
OS مهم:
* جلوگیری متصدی و یا نماینده ایشان از جمع آوری اجناس فاسد و تاریخ گذشته = بازرسین
بهداشت محیط عواقب قانونی بسیار سنگینی برای متصدی به دنبال خواهد داشت.
* بازرسین بهداشت با توجه به دستورالعملها (دریافت شکایت و یا مشاهده اجناس مشکوک به فساد و یا
به صورت عادی و یا ضربتی) موظف به نمونه برداری هستند و اين روند قانونی همکاری صمیمانه و
قانونمدارانه متصدی را با بازرسین بهداشت میطلید.
صفحه 21:
معضل بركشت اجناس تاريخ مصرف كذشته و فاسد به نمايندكان توزيع مواد غذایی:
برخى نمايندكان و عاملين توزيع مواد غذايى كارخانجات و شركتها و عمده فروشان با وعده جایگزینی
اجناس فاسد و تاريخ كذشته با اجناس جديد اقدام به جمع آورى اين اقلام از سطح بازار و بركشت آنها
به كارخانه مى تمايند!!!
بهتر است بدانيد كه برخى از كارخانجات توليد مواد غذايى اقدام به تقلب و استفاده از مواد غذايى
بركشتى و ضايعات و حتى فاسد و... در جرخه توليد مواد غذايى نموده اند كه اين موارد بارها از طريق
رسانه هاى عمومى مثل روزنامه ها و راديو و تلويزيون به اطلاع عموم رسانده شده است بنابراين
متصديان محترم بايستى از عودت دادن مواد غذايى تاريخ كذشته به عاملين توزيع شركتها و عمده
صفحه 22:
بهداشت وسایل و تجهیزات کار:
© یخچال و فریزر از مهمترین و حماسترین وسایل و تجهیزات یک مرکز تهیه و توزیع مود غذایی است و بایستی هميشه سالم و قسمتهای
چند وقت يكبار يس از شستشوى يخجال با مواد شوينده » با محلول رقيقى از وايتكس و أب (شامل يك
استكان وايتكس در ده ليتر آب) آنرا كندزدابى (ميكروب كشى) نماييد اين روش در جلوكيرى از رشد ميكرويها و قارجها و ايجاد بوى تعفن در يخجال و
فريزر موثر است
* هر جند وقت يكبار فريزر را از برق خارج کرده و نا برفک زدایی ales
+ ظروف و وسایلی که در تماس با موادغذابی هستند بایستی تمیز باشندمثل ظروف نگهداری بنیات و ترشیجات و چاقو و کفه ترازو و -.
قفسه ها و ویترینها بید به صورت مستمر نظافت و گردگیری شوند.
© مغازه بایددارای روشمویی همراه با صابون مايع باشد.
چعبه کمکهای اولیه با وسایل و تجهیزات لازم در دسترس باشد.
صفحه 23:
قوانین مربوط به تهیه و فروش و مصرف دخانیات:
» براماس قانون اصلاحیه ماده ۱۳ ماد خوراكى و آشاميدنى و أرايشى و بهداشتی, تبلیغ سیگار و سایر مواد دخانی در
تمامی مراکز تهیه و توزیع و فروش مواد غذایی ممنوع است مئل قفسه و کمد و پوسترهای تبلیاتی شرکتهای دخائیات.
#مصرف دخانیات توسط کارکنان و فروشندگان مراکز تهیه و توزیع و فروش مواد غذایی در حين کار معنوع میباشد.
* فروش سیگار و سایر مود دخانی به فرد کمتر از ۱۸ سال ممنوع است.
صفحه 24:
تبلیغ سیگار در سوپرمارکت
صفحه 25:
صفحه 26:
صفحه 27:
نا ارتفاع مناسب از مصالح مقاوم و قابل شستشو و سالم و هميشه
* سقف محل كسب بايستى صاف و تميز و بدون درز و شكاف باشد.
* کف بایستی از مصالح مقاوم و قابل شستشو و هميشه تميز و با شيب ملايم يه سمت کف شوی باشد.
(نظافت بشت يخجالها و فريزر و زير يالتها و وسايل ثابت فراموش نشود)
* در صورت وجود انبار شرايط فوق بايستى رعايت كردد
* درب و ينجره هاى محل کسب بایستی سالم و هميشه تميز باشند.
* محل كسب بايستى ذاراى لوله كشى أب و روشويى باشد.
* دفع فاضلاب بايستى به صورت بهداشتى باشد.
» محل كنب بايست دارا سطال زبالة تربدار سالم و تميز و متهز يه ی ات ببس
صفحه 28:
ایمنی در محل کسب:
۶ وجود تعداد کافی کپسول ضد حریق شارژ و مناسب بر حسب صنف در محل کسب الزامیست.
* ارتفاع مناسب و مستحکم بودن قسه ها و اتصال آنها به دیوار ضیوری است.
در برخی مغازه ها مشاهده شده است که قفسه ها و طبقه های آن از جنس ضعیف و حتی شکننده مثل شیشه بوده است که باید
اصلاح و ایمن گردد.
+ استفاده متناسب از ظرفیت قفسه ها و قرار ندادن اجناس سنگین و یا شکستنی در طبقه های فوفانی قفسه ها در حفظ
امنيت عاتن وامالى عور انتم
بسيار مشاهده شده است كه متصدى اقلام سنكين مثل قوطيهاى كنسرو ويا شيشه هاى ترشيجات و ...را در قسمتهای بالایی
قنسه ها قرار داده و اجناس سبک و کم وزن را در قسمتهای پایین قفسه ها گذاشته است که خطر سقوط اجسام سنگین و
خسارات بعدى را به ال درد
» وضعيت سيم كششى برق بايستى ملمئن و قبل قول باشد مل جلوكيرى از قور كفن سيهلى ربط د محل رفت و
آمد و سالم بودن بريزها و كليدها و كنتور يرق
صفحه 29:
موارد مربوط به
۰ ۹ S85
مه
صفحه 30:
عدم تهیه و فروش سبزیجات در سوپرمارکتها و خواروبارفروشیها
oll gy Jal! Lb we و نی و حتیفالهای خام انسانی بای هو کفیت سزیجات این گروه از مود غذاى به انوا تخ انكلها و ميكرويهاى بياريزا و خطرنك
أده هستند که توا دست فروته ومیل زو و حتى كرد و خا ناشى لز كل و لاى سبزيها و تره بار به مواد غذايى ديكر منتقل و باعث آلودكى أنها و خط لتلا به بيماريهاى
خطرناك و واكيردار ميكردد.
صفحه 31:
عدم خريد و توزیع انواع شیرینجات تر و خشک و موارد مشابه
* فروش انواع شیرینیجات تر و خشک و زولبا و بامیه و غیرهفقط در فروشگاههای
بقیه صنوف مثل سوبرماركتها و خوارو بارفروشیها حق تهیه و فروش این مواد غذابی را ندارند و در صورت مشاهده
شدن مشمول قانون جمع آوری و معدوم سازی میگردند.
مس ره
اين كروه از مواد غذايى از حساسیت بسیر بالایی برخوردرند و آمادگی زیادی برای آلوده شدن و فساد و بيماريزايى
دارند و به همین دلیل بایستی فقط در صنف مربوطه و در شرایط خاص, تهیه و نگهداری و به فروش برسد.
صفحه 32:
تفکیک صنف سوپرمارکتها از مرغ فروشیها
صفحه 33: