تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم ها 2

صفحه 1:
درس : تجزیه و تحلیل و طراحی ه2558 ۳ نم دكتر زاهدى 0 

صفحه 2:


صفحه 3:
7 اول : سیستم ۳ 

صفحه 4:
آشناییبا مفهوم سیستم.ترکیسو نحو عملکرد و طبقه -1 

صفحه 5:
هدفهای رفتاری فصل اول سه خصللساسی‌سیستمها را بر شمرید -1 لمجزاءسيستم را نام برهم و هر يكرا در دو سطر توضيح ههيد -2 لجر عطاس يسع در ب اكعوسه تدرو راسشتص فيد -3 سيستمباز و بسسته را مقايسه كنيد -4 آنتروپی‌منفیو گونه هایمختلفنا شرح دهید و نحوم عملکرد -5 لنتریپیا در سیستم‌هایب از و بسسته شرح دهید سیستم‌هایلصلیو فرعیرا با ذکر مثلوضیح دهید -6 

صفحه 6:
سیستم مجموعه ای است که از اجزاءبه هم وابسته که وابستگی حاکم بر اجزای خود کلیت جدید را احراز کرده و از نظم و سازمان خاصی پیروی می نماید و در جهت تحقق هدف معینی که دلیل وجودی آن است فعالیت می کند 

صفحه 7:
مفهوم کلیت روابط متقابل ‎tore‏ 3 owe = وجود هدف 

صفحه 8:
اجزاءچهار گانه سیستم 3 درونداد( لا ۱00) : آنچه بنحوی وارد سیستم می شود و سبب تحرک سیستم می شود ۲- فرایند تبدیل(0۲0655) :جریان تغيير و تبدیل آنچه وارد سیستم می شود ۳- برونداد(](0۱0]0) : آنچه از تغییر و تبدیل از سیستم (به شکل کالایا خدمات )خارج می شود ۴- بازخورد 0316 660؟) : فرایندی دورانی که قسمتی از ستاده به عنوان اطلاعات به درونداد پس خورانده می شود 

صفحه 9:


صفحه 10:
هر سیستم در محیطی قرار دارد . محیط سیستم شامل کلیه * متغیرهایی است که می تواند در وضع سیستم موثر باشند و یا از سیستم تأثیر پذیرند عوامل محیطی در بر گیرنده عواملی همچون عوامل طبیعی .فرهنگی ایدئولوژی .اجتماعی .سیاسی اقتصادی و غیره هستند 

صفحه 11:
طبقه بندی سیستم ها سیستم های اصلی و فرعی سبستم های اصلی : که در بر گیرنده مجموعه ای از سیستم ها فرعی می باشد سبستم های فرعی : که جزئی از یک سیستم بزرگتر بوده و جهت تحقق هدفهای سیستم اصلی فعالیت می کند 

صفحه 12:
سیستم های باز و بسته سیستم بسته : سیستمی ساده است که با محیط خود ارتباط برقرار نمی کند و در بر خورد با محیط سازمان خود را از دست می دهد سیستم باز : سیستمی است که با محیط خود در ارتباط است 

صفحه 13:
انتروپی در هر سیستم عواملی وجود دارند که بر خلاف جهت نظم سیستم عمل می کنند و مختل کننده انتظام سیستم هستند اين عوامل را آنتروپی می نامند 

صفحه 14:
انواع آنتروپی آنتمپی‌سنفی عملکرش‌خاه جهن تروپی ‎gata‏ ب رلوٍیجد -2 تسفییرلتتعدیاهی‌در جهتصاخ لنحرلفاتبه منظور بسقاء تبنم دار محیظ عته| ی کته 

صفحه 15:
خواص سیستم های باز کلیتو جامعیتوجودی ۸- گرلیشبه فنا -1 سلسله مرلتب 9- كرليشبه تكامل-2 همبستكىبيرإجزاء ۱۰- گولیشسه تسعادل‌یاخود -3 تناسیسیرلجزاء نكهدايى-4 گردش‌دلیرم وار -5 خاصیتت ولید منل-6 همپایانی- 7 

صفحه 16:
کلیتو جامعیتوجودی-1 سیستم در کلیت وجودی خود خواصی را ظاهر می سازد که در اجزاء تشکیل دهنده آن به تنهایی وجود ندارد . این کلیت نتیجه ارتباط اجزاء با یکدیگر و نحوه ترکیب اجزاء و سازمان یافتن آنها نیز کلیت سیستم را بوجود می آورد 

صفحه 17:
سلسله مرلتب-2 در سیستم ها نوعی سلسله مراتب از نظر ساختاری .عملکرد و رفتاری وجود دارد . در هر سیستم عناصری وجود دارد که به نوبه خود عناصر کوچکتری هستند که ساخت و عملکرد ساده تری دارند 

صفحه 18:
سلسله مراتب سیستم ها از دیدگاه بولدینگ ه به نه مرتبه تقسیم بندی می شوند از دیدگاه بولدینگ سیستم ها از ساده به سطح اول : ایستا یا بافتها سطح هشتم : سیستم های اجتماعی و چارچوب وجودی سطح نهم : سیستم های نمادین یا سطح دوم :دینامیک ساده استعلایی سطح نتوم:::سایبرتتیگ سطح چهارم : سعلح یاخته یا سیستم های باز 

صفحه 19:
3 - ‏باراد‎ pS Bam هر جزءدر سیستم به نحوی با سایر اجزاءمرتبط است و به علت وجود این همبستگی چنانچه در جزئی خللی وارد شود .سایر اجزاءنیز از آن خلل متأثر می شوند 

صفحه 20:
بين اجزاءسیستم تناسب. سنخیت وکمال متقابل موجود است و وجود تناسب سبب حفظ هویت و کلیت سیستم می شود 

صفحه 21:
كرهش دليره وار -5 فرايند درونداد »تبديل و برونداد جريانى مستمر و مداوم است . به این معنی که با صدور برونداد «سیستم بار دیگر آماده كسب نیرو و تجدید فعالیت گردیده و این جریان به شکل گردشی دایره وار ادامه می ‎LL‏ 

صفحه 22:
خاصیتت_ولید منل-6 سیستم ها گرایش به جاودانه سازی خود دارند و تا جایی که امکان داشته باشد به حیات خویش ادامه می دهند و چنانچه در کار سیستم نقصی پدید آید دررفع آن می کوشند و برای ادامه حیات تلاش می کنند » در غیر این صورت از طریق تولید مثل وجود خود را در دیگری ادامه می دهند 

صفحه 23:
همپایانی-7 همپایانی بدین معنی است که سیستم می تواند از راهها ومسیرهای متفاوتی به هدف واحدی برسد 

صفحه 24:
گولیشه فا -8 در درون سیستمها عواملی بوجود می آیند که سیستمها از جهت اصلى ان منحرف می سازند و به سمت عدم تعادل سوق می دهند. اين عوامل را انترويى مى خوانند 

صفحه 25:
گرلیش‌سه تکامل-9 منظوراز تکامل از پیچیدگی سا خت و تنوع خواص است و چنانچه ساختار سیستم پیچیده تر شود و در اثر آن پیچیدگی .عملکردهای متنوعتری از سیستم به ظهور رسد و خواص بیشتری ارائه شود سیستم متکامل تر شده است تکامل سیستم ها به دو شکل تدریجی و یا جهشی و ناگهانی انجام می كيرد . 

صفحه 26:
گرلیشبه تعادل‌باخود ن گهدابی-10 يويا اين خصيصه كه به هوموستاسيس معروف است بيانكر تلاش سيستم در حفظ متغيرهاى ضرورى خود در محدودهاى معين به منظور ادامه حيات سيستم مى باشد 

صفحه 27:
نظریه عمومی سیستم ها اين نظریه توسط برتالانفی ارائه گردید و بر اساس این نظریه يك ارگانیسم .صرفآمجموع عناصر جداگانه ای نبوده بلکه سیستمی است که دارای نظام و کلیت می باشد که مرتبأدر حال تغییر و تبدیل است به اعتقاد وی ارگانیزم را نمی توان با شیوه تفکر و روشهای معمول در مکتب مکانیسمی شناخت و باید طرز تفکر نوینی را برای شناخت موجودات ارگانیک ابداع کرد این نظر برتالانفی به نظریه عمومی سیستم ها شهرت یافت 

صفحه 28:
نگرش سیستمی این نگرش چارچوبی منطقی و علمی ارائه می دهد که چند بعدی بوده و چارچوبی برای در نظر گرفتن عوامل محیطی .داخلی و خارجی سیستم به عنوان یک کل متشکل ارائه می دهد و به . پدیده های اطراف بصورت یک کل به هم پیوسته می نگرد 

صفحه 29:


صفحه 30:
اهداف کلی فصل دوم شداخنه جزیه و دز 5 ۲ تم -1 آشناییب | ن حوه ارتباط مدیریبا تجزیه و تحلیل-2 1 شطع قش حلي كسهه سیستم -3 

صفحه 31:
هدفهای رفتاری فصل دوم تجزيه و تحليلسيستمرا تعريفومنظور از«روش) و «شیوم» را در -1 نحوم أرتباط سيستهبا روش موم زوجم ش کل قان که :-2 مهمتريزوظيفه مديرلنرا در ايتباط با تجزيه وتحليل يانكنيد -3 مهمتريزوظايفولحد تجزيه و تحليلسيستمهارا بيانكنيد -4 مهمتريزرفولئد تجزيه وتحليزسي بسيستم هارا شرح دهيد -5 وغيره -6 

صفحه 32:
تعریف تجزیه تحلیل سیستمها تجزیه تحلیل سیستم ها عبارت است از شناخت جنبه های مختلف سیستم 3 آگاهی از چگونگی عملکرداجزای تشکیل دهنده آن و بررسی نحوه و میزان ارتباط بین اجزای آن به منظور دستیابی به مبنایی جهت طرح و اجرای یک سیستم ب تر 

صفحه 33:
تعریف سیستم در یک سازمان در یک سازمان سیستم را مجموعه ای از روشها نیز تعریف کرده اند که به یکدیگر وابسته بوده و با اجرای آنها قسمتی از هدف سازمانی محقق می شود 

صفحه 34:
عبارت است از یک رشته عملیات و مراحلی که برای اجرای کل یا قسمتی از یک سیستم انجام می گیرد . مانند روش استخدام در یک سیستم پرسنلی يا روش انبارداری دریک سیستم تداركاتى 

صفحه 35:
wa wet عبارت است از تشریح جزئیات و نحوه انجام دادن کار مثل استفاده از کارت جهت حضور و غیاب کارکنان 

صفحه 36:
ارتباط بين سيستم »روش و شيوه هه 

صفحه 37:
تجزیه و تحلیل سیستم ها در موارد زیر به مدیران کمک می کند بررسی‌دوباره هدفهای‌س انمانی-1 آشناییب یشتر بان حوم كليها -2 ر پیب ردزبه کمیود ها و ن قایصمشکلات-3 بالستفادم از روشهایعلمی‌رلههاو شیوم های‌سهتریرا -4 نتخابو به مرحله لجرا بكنايند 

صفحه 38:
برخی از وظایف واحد تجزیه و تحلیل سیستم ها بریسیو تجزیه و تتحلیلت ر کیب اختسانمانبه منظور -1 ليجد تشكيلاتم:اسيدا لحتياجاتسايمان لستقرار مناسبترينسيستمها »روشها و شيوه هاى لمنجام -2 كر بررسیت جزیه و تحلیل حوم تقسیم کار -3 بریسیو تجزیه و تحلیلن حوه تخصیص‌جا و مکان-4 بريسىو كنترلفرمهاىمورد نيز سايمان- 5 مغيرم -6 

صفحه 39:
اهم فواید تجزیه و تحلیل سیستمها و روشها لقلمىم ناس بجي تب ريس ىمسائلو مشكلاتسايمان لست 1 کمکبه ساده کردنک ارها و لفزلیشهره وبیسایمانها -2 لقدامی م ناسبجهتک مکبه مدیرلردر لمر سیاسنگ ناریو تصمیم -3 گیری باکمکتجزیه و تحلیل‌سیستم‌ها می‌تولن‌ساختار یمانی-4 مناسبتر و روشهایاجرلییک ارلمدتر بسوجودآورد کمکبه دستیابیسه لطاهاتدقیقو بسهنگام از وضع موجود -5 وغیرم -6 

صفحه 40:
برخی از ویژگیهای یک تحلیل گر سیستم معتقد و عاقمند به کار تسجزیه و تتحلیلب‌اشد -1 دارلی‌فهنی‌پرسشگر باشد -2 لجزاء‌سیستمها را در ابتباط با یکدیگر ببینند و آنهارا -4 به صورت‌هماهنگو متحد در آورد بايستىبا بريسىكافىو برخورد سیستمی‌علتو معلول‌ها -5 را * شجیصرو ب رای‌س مق کاقملم کرد مغیره -6 

صفحه 41:
فرمول لهرر در زمینه اهمیت عامل انسانی عامل انسانی تکنولوژی + ایزارها وفنون ساده کردن کار +فلسفه و نگرش نسبت به ساده کردن کار - توفیق در ساده كردن كار 

صفحه 42:
سیکل تجزیه و تحلیل شناخت کل سیستم و هدفهای آن تنظیم گزارش پیشنهادی بررسی و تشخیص مشکلات پیگیری جهت اجرا انتخاب مهمترین مشکل ارزیابی مجدد روش نو تعین علل مشکل جرح و تعدیل روش نو بررسی راه حل های مشکل استقرار روش نو ارزیابی هر یک از راه حل ها پا روشها انتخاب روش مناسب 

صفحه 43:
سیستم ها 1 سوم ف ۳ و ‎aw‏ 

صفحه 44:
هدفهای رفتاری فصل سوم مرلحلروش‌علمیا به ترتیبیسرشمارید -1 برخواز روشهای‌گردآوریلطاهاتوا ذکر کنید -2 تفلوتبینمشاهده مستقیم و غیر مستقیم‌را تتوضیح دهید 3 مهمتریرملاحظاتیکه در مشاهده و در تهیه پرسشنامه -4 بایستی‌رعایتشود | ‎te Soho‏ متد ترکیبی‌را شرح دهید -5 همبستگی‌خطی‌مستقیم و غیر خطیرا تشریح کنید -6 و غیرد -7 

صفحه 45:
مرا حل تجزیه و تحلیل سیستمها در تجزیه و تحلیل سیستمها توصیه می شود که آنالیست از روش .پژوهش علمی استفاده کند 

صفحه 46:
تعریف روش علمی پژوهش علمی اصولاً کوشش نظام مندی برای پاسخ دادن به پرسشهاست و ساختار آن متکی بر یک نظام منطقی است كة «روش علمی نامیده می شود 

صفحه 47:
مراحل روش علمی توضيح و توجيه مشکل-1 ليجاد فرضيه هايئدربايه مشكلو عللآن-2 لنتخابفرضيه لهم -3 جمع آوريئإطاهاتدربايه فرضيه -4 طبقه بندئإطاهاتمكتسبه -5 تجزيه و تحليلإطاهات-6 لخذ نتیجه -7 

صفحه 48:
مرحله اول : شناخت مشکل و تبیین آن .مشکل یا مشکلات مربوطه ممکن است از سوی مدیران مقامات مسئول سازمانی و يا شخص آنالیست شناسایی گردد : مشکل مربوطه بایستی به لندازه ک افیاهمینداشته باشد که وقتو هزینه را بولن‌صرف آن . کرد برلیت شخیصمهم بودنمشکلاید ارتباط نبا هدفسایمان۱ - . بروسی‌کرد .در شتاختمشكل ايد مقتكرد علتها با معاولها مشتياد نشوند - 

صفحه 49:
مرحله دوم : ایجاد فرضیه پس از شناخت مشکل بایستی درباره عواملی که سبب بروز مشکل شده اند حدث زد و فرضیاتی را مطرح کرد و فرضیه اهم ۰(مهمترین و محتمل ترین راه حل )را برگزید 

صفحه 50:
مرحله سوم : جمع آوری اطلاعات در این مرحله بایستی اطلاعاتی را پیرامون مشکل و راه حلهای آن کسب کرد .هر چه صحت و دقت اطلاعات بیشتر باشد .احتمال شناخت واقعیت و دستیابی به راه حل مناسب ء برای مشکل بیشتر خواهد بود 

صفحه 51:
روشهای گرد آوری اطلاعات لستفادم از کتابخانه -1 كسلطاهاتاز لسند و مدارکو بایگانی‌ها و آرشیوها -2 مولجعه به جدالو نمودارهای‌سمانی-3 مشاهده -4 تهیه و تنظیم پرسشنامه -5 لنجام مصاحبه-6 

صفحه 52:
کتابخانه -1 قبل از استفاده از روشهای دیگر محقق باید از کتابخانه استفاده نماید تا از اقدامات تکراری جهت جمع آوری اطلاعات خود ‎٠.‏ داری کند اطلاعات موجود در کتابخانه از طریق کتب » نشریات علمی و تخصصی . جراید روز مره . میکروفیلم نوار و غیره ‏. جمع آوری می گردند 

صفحه 53:
لستفاده از لسناد و مدارکو بایگانی‌ها -2 آنالیست با مراجعه به اسناد . مدارک و پرونده های موجود در بایگانی ها و آرشیو ها اطلاعات زیادی درباره موضوع مورد نظر . کسب می نماید 

صفحه 54:
جداول نمودارهایس انمانی-3 جداول .نمودارها . فرمها و نمونه های موجود در سازمان منابعی برای اطلاعات مورد نیاز هستند که تحلیل گر برای شناخت هر . چه بیشتر از آنها استفاده می کند 

صفحه 55:
مشاهده -4 منظور از مشا هده ثبت و ضبط دقیق کلیه جوانب بروز حادثه و نیز رفتارو گفتار فرد یا افراد خاصی در حین وقوع حادثه اهده به دو طريق ذيل صورت مى كيرد الف )مشاهده مستقيم : است .مشا ب)مشاهده غیر مستقیم 

صفحه 56:
: الف) مشاهده مستقیم در این مشاهده آنالیست شخصاً به مشاهده نحوه انجام کار می پردازد ومشاهده شوندگان نیز از اينکه رفتار و کردارشان مورد . مشاهده قرار گرفته است آگاهی دارند 

صفحه 57:
: ب) مشاهده غیر مستقیم در اين روش آنالیست بدون اينکه به افرادی که کارشان تحت بررسی است اطلاع دهد عملکرد آنها را مورد مشاهده قرار می . دهد و اطلاعات مورد نیاز را جمع آوری می نماید 

صفحه 58:
ملاحظاتی که بایستی در مشاهده رعایت کرد الف) آنالیست بایستی از دخالت دادن نظرات شخصی در مشاهده . بکاهد .ب) آنالیست باید مشاهدات خود را بطور منظم ثبت و ضبط کند ج) برای جبران محدودیت حوزه دید توصیه می شود از چند . آنالیست استفاده شود د) در صورت امکان از وسایلی همچون فیلم و ضبط صوت هم .كمك كرفته مى شود 

صفحه 59:
پرسشنامه وسیله ای است که توسط آن تحلیل گر می تواند * . عقاید گروهی از افراد را به شکل یکنواختی ثبت کند 

صفحه 60:
انواع پرسشنامه الف - پرسشنامه آزاد (چند پرسش که در آن محدودیتی برای پاسخ در نظر گرفته نمی شود) ب - پرسشنامه ثابت (در آن برای سوالات پاسخهای ابت در نظر گرفته می شود ) 

صفحه 61:
ملاحظاتی که بایستی در تنظیم پرسشنامه رعایت نمود الف- در مقدمه پرسشنامه آنالیست خود را معرفی و هدف آن ۰ راشرح دهد ب - تمهیدات کافی برای پاسخ دادن در نظر گرفته شود. (مثلاتمبر و پاکت و ...) ج - چون تعدادی به پرسشنامه ها پاسخ نمی دهند به تعداد ,بیشتری پرسشنامه تحویل كردد . د - از طرح سوالات گنگ و کلی بپرهیزد ۰ — سوالات با درجه درک و فهم پاسخگو همخوانی داشته باشد 

صفحه 62:
مصاحبه -6 مصاحبه عبارت است از یک گفت و شنود مستقیم و رودررو با فردی که قرار است درباره موضوع مورد نظر از وی اطلاعاتی 

صفحه 63:
انواع مصاحبه مصاحبه آزاد 1 مصاحبه ای که در آن یک هدف کلی برای مصاحبه تعیین ومصاحبه کننده محدود و مقید نیست و در صورت لزوم سوالات مصاحبه منظم -2 مصاحبه ای سازمان داده شده است و طبق برنامه معینی جلسه . مصاحبه اداره می شود 

صفحه 64:
مهمترین نکاتی که در مصاحبه بایستی رعایت شود مصاحبه کننده بایستیاز هر نوع ييشرداورىو لعمل|نظر -1 «شسخصودر طول‌مصاحبه بپرهیزد مصاحبه کردن‌هنوولستکه مصاحبه گر بایستیویژگیهای-2 ‎arab Islay.‏ باشد مصاحبه گر سعی‌کند ن_قطه نظرلتو نگرشهایشا در -3 . طی‌مصاحبه لبراز نکند . خود را لبراز ندارد «شرلیط م صاحبه ب رلی‌همه مصاحبه شوند گان‌ی کسانب اشد -5 

صفحه 65:
مرحله چهارم :طبقه بندی اطلاعات در این مرحله آنالیست داده های پراکنده را طبقه بندی نموده و به آنها نظم می بخشد تا معنی دار شوند .این اطلاعات به روشهای منطقی و عقلایی و با توجه به ماهیت و نوع ‎il‏ طبقه .بندی و کد گذاری می شوند 

صفحه 66:
روشهای طبقه بندی اطلاعات لستفاده از جدول-1 لستفادم از نمودایها -2 

صفحه 67:
جدول جدول بندی یکی از روشهای طبقه بندی اطلاعات است که به آنالیست کمک می کند تا وجوه تشابه و همبستگی اطلاعات را که به کمک طبقه بندی منطقی به صورت ردیف ها و ستونهای .افقی و عمودی در آمده است به چشم ببیند 

صفحه 68:
نمودار نمودارها از وسایل ترسیمی طبقه بندی و نظم بخشی به اطلاعات هستند و آنالیست با استفاده از آنها می تواند اطلاعات را به صورتی تنظیم و منعکس کند که درک آن برای بیننده و خواننده گزارش آسان تر شود و با صرف وقت کوتاهی از پیام آن مطلع گردد 

صفحه 69:
: محاسن نمودارها . مقایسه لطاهاتوا آسان‌میک نند ‎Le‏ چوزاز عاهم‌در آنها لستفاده می‌شود از طولالی‌ش دنک ام -2 باک مکآنها بهتر میتولن‌هند تغییرلتو تفیتبیرپو یا -3 . چند روند را مشاهدم کرد 

صفحه 70:
برخی از مهمترین انواع نمودارها الف) نمودار خطی ب) نمودار میله ای یا ستونی ج) نمودار دایره ای چ)نمودار فضایی ح) نمودار سازمانی 

صفحه 71:
نمودار خطی نمودارى است كه براى نشان دادن اوتباط بين بدويا جند دسته * اطلاعات بكار مى رود . يكى از محورها براى اندازه كيرى متغيير مستقل و محور ديكر براى اندازه كيرى متغيير واسته است . فروش 

صفحه 72:
نمودار میله ای یا ستونى در این نمودار برای نشان دادن اطلاعات از میله پا ستون استفاده می شود و در آن ارتفاع ميله يا ستون نمايانكر ميزان فراوانى يك متغيير است . ۹90 ههه 19۰ عابس 5 ‎aap‏ ‎SD. Orr‏ 9 مه هه مه ممم 9 ‎ac‏ هه ومووسازوهه ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 73:
نمودار دایره ای در برخی موارد از شکل دایره برای نشان دادن اطلاعات مختلف استفاده می شود این نمودار برای نشان دادن چگونگی تقسیم . یک کل به اجزاء‌خود مناسب است 

صفحه 74:
نمودار فضایی این نمودارها نمايش سه بعدی اطلاعات هستند و در مواردی بکار می روند که بیش از دو متغیر موجود باشد . در اين گونه نمودارها .متغیردر یک . فضای سه بعدی نشان داده می شوند يجيام الد ا 

صفحه 75:
نمودار سازمانی این نمودار برای نشان دادن سلسله مرائب سازمان .قلمرو وظایف و مسئولیتها و ارتباط بین مشاغل و همچنین برای انعکاس چگونگی انجام کارها و نحوه استقرار منابع سازمانی و .تسهیلات فیزیکی بکار می رود 

صفحه 76:
مرحله پنجم :تجزیه و تحلیل اطلاعات دراین مرحله تحلیل گر می کوشد تا ارتباط بین اطلاعات را کشف کند . در این :مرحله سوالاتی از قبیل سوالات ذیل درباره اطلاعات پرسیده می شود چه فعا لیتی|نجام می‌شود ؟ 1 چرا رف عا لنلنجام می‌شود ؟ -2 آنف عا لیوا چه ک سی|نجام می‌دهد؟ -3 4- ‏عا لیتچگونه لنجام می‌ش ود ؟‎ gl آرف عا لیتدر کجالنجام می‌شود ؟ -5 آنفعایتدر چه نمانیلنجام می‌شود ؟ -6 

صفحه 77:
طرق اثبات منطقی در تجزیه و تحلیل اطلاعات الف) قانون توافق مثبت ب) قانون توافق. منفی ج) متد ترکیبی با تغییرات ملازم 

صفحه 78:
الف) قانون توافق مثبت هرگاه در دو يا چند مورد یک عامل مشترک وجود داشته باشد و بدنبال آن عامل مشترک یک پدیدار مشترک نیز به چشم . بخورد می توان گفت آن پدیدار معلول عامل مشترک است 

صفحه 79:
ب) قانون توافق منفی هر گاه در دو یا چند مورد فقدان عاملی .عدم وجود پدیداری را به دنبال داشته باشد می توان گفت آن پدیدار معلول آن عامل cowl 

صفحه 80:
ج)متد ترکیبی با تغییرات ملازم اين روش ترکیبی از دو قانون توافق مثبت و منفی است در این متد چنانچه به دو یا چند مورد برخورد کنیم که در یک دسته از آنها فقط يك عامل مشترک به چشم بخورد و هر جا كه اين عامل مشترک دیده شود پدیدار خاصی نیز موجود باشد و در دسته دیگر نبودن آن عامل مشترک نبودن همان پدیدار را باعث می شود آنگاه می توان گفت آن عامل مشترک علت پدیدار مورد نظر است 

صفحه 81:
روش همبستگی در تجزیه و تحلیل اطلاعات تعریف همبستگی : زمانی که بین دو یا چند عامل رابطه به گونه ای موجود باشد که تغییر در یک متفیر .متغیر دیگری را تغییر . دهد بین آن دو متغییر همبستگی موجود می باشد 

صفحه 82:
انواع همبستگر همبستگی‌خطوو مستقیم -1 همبستگی‌خطوو معکوس-2 همبستگی‌فیر خطیو منحنی-3 

صفحه 83:
همبستگی‌خطره مستقیم -1 وقتی کاهش یا افزایش در یک عامل (متغيير مستقل ) سبب کاهش ی افزایش در عامل ديكر (متغيير وابسته ) گردد بين آن دو عامل همبستگی خطی و مستقيم وجود دارد رابطه اين همبستكى در شكل زير نشان داده شده است . ساعات كار 

صفحه 84:
همبستگی‌خطیو معکوس-2 ell I teh eae soe es ‏افزايش يا كاهش در عامل ديكر كردد بين ان دو عامل‎ ‏همبستكى خطى و معكوس وجود دارد . شكل ذيل‎ es تقاضا 

صفحه 85:
همبستكوفير خطوو منحنيث كل-3 جنانجه كاهش يا افزايش يك عامل سبب كاهش يا افزايش عامل ديكر و يس از مدتى سبب افزايش يا كاهش همان عامل شود بين آن دو عامل همبستكى غير خطى موجود است . شكل ذيل 

صفحه 86:
مرحله ششم : نتیجه گیری و ارائه راه حل در این مرحله آنالیست به تعبیر و تفسیر يافته هاى خويش پرداخته و چنانچه فرضیه های اولیه او تأیید گردند او موفق به کشف علت شده است و اگر تأیید نشده باشند بایستی بدنبال .راه حلهای دیگری برای مشکل باشد 

صفحه 87:
نحوه ارائه راه حل دراین مرحله تحلیل گر با کمک قدرت خلاقیت و ابتکار خويش و به مدد شناختی که نسبت به وضع موجود بدست آورده است پیشنهاداتی معقول و منطقی جهت رفع مشکلات و نقائص ارائه ء«می دهد 

صفحه 88:
نکاتی که در زمینه ارائه راه حل باید رعایت گردند همخولنی‌له حلبا برنامه های‌سایمان-1 ارلثه چند رله حل_جای ی کوله حل-2 مطابقتبا قولنینو مقررلت-3 Ae ‏قابلینعم‎ تناسیسیرچزینه لجرا و منافع حاصلاز اجرلی‌طرح -5 مسوولینجرا -6 

صفحه 89:
مرحله هفتم : تهیه و تنظیم گزارش اقداماتی که تا این مرحله انجام گرفته اند توسط تحلیل گر در یک گزارش منظم تدوین و در دسترس مدیران و مقامات ذیربط ‎٠‏ قرار می كيرد 

صفحه 90:
مرحله هشتم : اجرا در این مرحله آنالیست طی برنامه ای پیش بینی های لازم را جهت اجرای پیشنهادات مصوب و پیاده کردن طرحهای جدید .و ایجاد تغییر در نظام قدیم انجام دهد 

صفحه 91:
مهمترین نکاتی که بایستی در مرحله اجرا انجام پذیرد آنا یستعلیسرنامه لعاز ک ادرهای_ ایو لجولیین_ظر بخولهد و از -1 ‎4Se Sli‏ كيرد آنا ایستب ایستی‌جلساتت وجیهی_رلیک لیه لفراد که مسئولینجولی-2 طرح را دلشته و ساير کارکنانیکه باطرح در گیر هستند تشکیل دهد لجولیب رنامه آموزشی‌در خصوصن_قائص روش‌موجود «لزیم طرح جدید -3 .لشنایی‌باطرح جدید و غیره برلیک لیه مسئولانلجولی‌طرح فولهم‌سازعلبزار و تسهیلاتمورد نی -4 كسبحمايتاز سوىمديريتو سرپرستیک ارکنان-5 

صفحه 92:
مرحله نهم : آزمايش طرح جدید دراین مرحله جهت کسب اطمینان از نتایج طرح .طرح در یک قلمرو محدود به مرحله اجرا گذاشته می شود تا محدودیتهای . حین عمل مشخص و جرح و تعدیلهای لازم انجام پذیرد 

صفحه 93:
مرحله دهم : استقرار طرح جدید چنانچه نتایج حاصل از اجرای آزمایش طرح مثبت باشد و مدیران و مقامات مسئول ادامه اجرای آن را تصویب کنند طرح مربوطه . در عمل پیاده و استقرار می یابد 

صفحه 94:
روشهای استقرار طرح الف) روشهای موازی یا همزمان ب) روش تدریجی یا مرحله ای ج) روش یکباره د) روش آزمایشی 

صفحه 95:
الف) روش موازی يا همزمان دراین روش نظام جاری و نظام جدید بطور همزمان اجرا می شنوندو این مرحلة اذامةمی یاید تا تسبت.بة کار آیی و قابلیت اجرای روش جدید اطمینان حاصل شود و سپس روش قدیم .حذف گردد 

صفحه 96:
ب) روش تدریجی يا مرحه ای دراين روش طرح جدید به تدریج پیاده می شود و طرح جاری بتدریج کنار گذاشته می شود . بد قسمتی از کار بر اساس نظام قديم كه در حال كنار گذاشتن است انجام و بقیه . کار بر عهده نظام جديد است 

صفحه 97:
جح( روش یکباره دراين روش نظام قديم از تاريخ معينى كنار كذاشته شده و نظام جدید جایگزین آن می گردد. هزینه استقرار در اين روش کمتر از روشهای دیگر است ولی ریسک أن بیشتر می باشد 

صفحه 98:
د) روش اجرای آزمایشی چنانچه اجرای سیستم پیشنهادی .استفاده از تکنیکهای جدید و تغییرات وسیعی را در سازمان ایجاب کند .سیستم جدید در یک بخش از سازمان بصورت آزمایشی اجرا و حین عمل نقائص آن برطرف و پس از تغییرات لازم در کل سازمان اجرا می گردد 

صفحه 99:
مرحله یازدهم : ارزیابی عملکرد از اينکه سیستم قدیم به سیستم جدید تبدیل شد ,آنالیست بررسی دوباره ای از سیستم به عمل آورده و عملکرد آن را ارزیابی می نماید تا میزان موفقیت سیستم جدید را مشخص و تجدید نظرهای احتمالی را انجام دهد 

صفحه 100:
برخی از سوالاتی که در مرحله ارزیابی عملکرد قابل طرح هستند 7 ملند -1 يسيدم لسنة چه ننایج پیشبینین شده لعاز سیستم حاصل‌شده لس -2 ليا بهره ورعلفزلیش ب افته لست؟ -3 آیا پیاده سازی‌سیستم جدید طبقب رنامه مانب دی‌شده -4 لنجام پذیرفته لست آیالنجام کار با سیستم جدید با دشواریهایی‌مولجه شده -5 لسع آیا سیستم‌به نستایجی‌که از ذ 

صفحه 101:
چهارم : اصول و و | سازماندهی it 

صفحه 102:
هدفهای کلی فصل چهارم آشناییپالصول مفاهیم ساماندهی-1 ش ناخ طنولع م ختلفم بان ایماندهی-2 آگاهیاز ن_حوم تنظیم ن مودار سانمانی-3 آشنایی‌باروشهای‌تهیه طرح سایمانی-4 

صفحه 103:
هدفهای رفتاری فصل چهارم شرح پنج ب خش‌سانماناز دیدگاه مینتزبرگ-1 شرح دوازده مورد از مبانی‌سازماندهی-2 شرح روشهایت حلیلی تلفيقىو تركيبودر تهیه سایمان-3 موارمیرا که آناایستبساید درتنظیم ن_مودارسازمانی‌مورد -4 «توجه قرار دهد برشمرید 

صفحه 104:
اصول و مفاهیم سازمانی تعریف سازمان : سازمان عبارت است از سیستمی متشکل از اجزاء به هم پیوسته و مبتنی بر نظم و انضباط که در جهت رسیدن . به هدفهای خاصی فعالیت می کند 

صفحه 105:
ساختار کلی سازمان از دیدگاه هنری مینتزبرگ : سازمان دارای پنج بخش اساسی است بخشرمدیریتعا لین( سولیتهای یدارم لمور سایمانرا دارد) -1 بخشميانى( نظرتبر كز ولحدهاو هماهنكي فعا ليتآنهارا بر -2 ‎(oy) sage‏ ب خشرعملیاتی(مسئولیتت ولید ک 1 اها و خدمانرا دارد ) -3 ب خشرفنی(از متخصصانف نیت شکیلو در موارد لزهم ن ظرلتف نیو -4 . ( تلد پشتیبانی(ن_قشک مکو یاری‌دهنده را برلوساير ولحدهاليفاء -5 می‌ک ند 

صفحه 106:
شمای کلی دیدگاه مینتزبرگ مدیریت عالی بخش عملیاتی 

صفحه 107:
مبانی سازماندهی سازمانبر مبنایت عداد -1 سایمانبر مبنایوظیفه (هدفه -2 سایمانیر مباونوع عملیات(ت خصص -3 سایمان‌سر مبنایمشتری(اربابوجوع) -4 سایمانبسر مبناوقلمرو عملیاتی(محل‌چغرلفیایی -5 سایمان‌یر مبنایمحصول(نوع تولید) -6 سلمانیر مبایپ رود -7 

صفحه 108:
سایمانبر مبنای‌تعداد -1 در این سازماندهی ءگروهبندی و تقسیم وظایف بر مبنای تعداد صورت می گیرد و شامل تقسیم بندی آفراد بطور اتفاقی و به دسته های مساوی و مأمور کردن هر دسته برای انجام یک . قسمت از وظایف سازمانی است 

صفحه 109:
سایمانبر مبنایوظیفه (هدفه -2 دراین نوع سازماندهی » واحدها بر حسب وظیفه و کاری که قرار است انجام دهند تقسیم بندی می شوند در این روش هدف اصلی سازمان به فعالیتهای اصلی و فعالیتهای اصلی به فعالیتهای فرعی و فعالیتهای فرعی به وظایف اصلی و وظایف . اصلی به وظایف فرعی تقسیم می شوند 

صفحه 110:
سایمان سر مباینوع عملیاتتخصمی -3 دراین روش ‎cline‏ تقسیم کار نوع فعالیت .تخصص و آگاهیهاو . حرفه افرادی است که کارها را انجام می دهند 

صفحه 111:
سامانبر مبنایم شتریلاربابوجوع) -4 دراین سازماندهی به دریافت کنندگان خدمات توجه گردیده و سازماندهی بر اساس گروههای مختلف مشتریان و ارباب رجوع . صورت می پذیرد 

صفحه 112:
سایمانبر مبناینوع محصول(ت ولید -6 دراین روش مبنای گروه بندی وظایف و تقسیم کارها نوع کالا یا محصولی استا کهقزار است ولیک شوة 

صفحه 113:
سایمانب رمبنایپ روم -6 در سازمانهایی که هدف آنها در قالب پروژه ها و برنامه های تقریباً مستقل اجرا می شود .می توان به تعداد پروژه های موجود .واحد های مستقلی را . ایجاد نمود as) 

صفحه 114:
سایمان‌ماتریسی-7 این سازمان تلفیقی از سازمان بر مبنای وظیفه و سازمان بر مبنای پروژه است بدین ترتیب که جربان اختیار در واحدهای تخصصی بصورت عمودی و در واحدهای اجرایی بصورت افقی است و از تلاقی این دو محور یک ماتریس 

صفحه 115:
سایمانبا ساختزاد یا ادهوکرلسی-8 اين نوع سازماندهی ساختی موقت . فی البداهه و استعجالی دارد و برای رسیدن به هدف معینی بدون طرح و نقشه قبلی بوجود می آید . این ساخت شباهت زیادی با ساخت ماتریسی دارد که از نیروهای اطلاعاتی و تخصصی بنا به مقتضای موارد مطرح شده مناسب ترین استفاده های تخصصی و عملیاتی را به عمل . می آورد 

صفحه 116:
سایمانبا گروههای تدلخل با سایمان‌حلقوی-9 این ساخت در قالب گروههایی که بوسیله اعضای مشترک با هم در ارتباط می باشند شکل می گیرد .یک فرد در گروهی بعنوان مدیر .در گروه دیگر به عنوان مرئوس .و در گروه سوم به عنوان مشاوره می تواند انجام وظیفه نماید 

صفحه 117:
ساختسازمانىمدولز (ماجولز) -10 دراین سازماندهی .سازمان از واحدهای مختلفى تشكيل مى شود که هر واحد با ضوابط اجرایی مشخص و مأموریتی که خود مینیاتوری از مأموریت کل سازمان است بطور مستقل .غیر .متمرکز و خود کفا به فعالیت ادامه می دهد 

صفحه 118:
ساختهایت رکیبی-11 هر یک از روشهای سازماندهی دارای معایب و محاسنی هستند که با توجه به شرایط زمانی و مکانی و مقتضیات موقعیتی آنهایی را بر می گزیند که بیشترین سود و کمترین زیان را داشته باشند .به همین دلیل در بسیاری از سازمانها ممکن است از ‎٠‏ ترکیبی از روشهای سازماندهی فوق بهره گرفته شود 

صفحه 119:
تنظیم نمودار سازمانی : برای تهیه طرح سازمان می توان از روشهای ذیل استفاده نمود 

صفحه 120:
روش تحلیلی در تهیه نمودار سازمانی دراین روش امر گروه بندی فعالیتها و وظایف از بالا به پایین انجام مى گیرد بدین معنی که هدف سازمان به هدفهای فرعی .فعالیتها .وظایف و عملیات تقسیم می شود و اجرای مجموعه ای از وظایف و عملیات تحت عنوان یک شغل به .شاغل واگذار می گردد 

صفحه 121:
روش تلفیقی در تهیه نمودار سازمانی در اين روش كار گروه بندى از بايين به بالا انجام مى كيرد . بدین معنا که ابتداء مشاغل مختلفی که باید در سازمان انجام شوند مشخص گردیده و آنگاه مشاغل مشابه و مرتبط در یک گروه قرار داده می شوند و به یک واحد سازمانی احاله می گردند و این کار ادامه می یابد تا سلسله مراتب سازمانی کامل .گردد 

صفحه 122:
روش ترکیبی در تهیه نمودار سازمانی اين روش ترکیبی از روشهای تلفیقی و ترکیبی است و در عمل هم بیشتر از این روش استفاده می گردد و در عين حال به محتوای مشاغل نیز توجه شده و ارتباط لازم بین وظایف . فعالیتها و . هدفها مد نظر قرار می گیرد 

صفحه 123:
مهمترین نکاتی که در تهیه نمودار سازمانی باید به آن توجه کرد تباملنظر با مدیریندر زمینه تمرکز.عدم تمرکزحیطه -1 مدیریتو سطح یا بلند بودن‌س لسله مرلتب تعامللختیر و مسئولیت-2 توزیع مناسملختبارل تب یرولحدهای‌صفو سنا -3 توجه به ايتباط هر يكاز مشاغلا هدفسايمان- 4 بروسىق لمرو هر يكاز ولحدها و در صورتل زیم ترکیبآنها -5 

صفحه 124:
| پنجم : فنون تجزیه و تحلیل سیستم فنون مختلف تجزیه و تحلیل سیستم ها ۷ ! هدف کلی i 

صفحه 125:
هدفهای رفتاری فصل پنجم مهمتریرف نونتجزیه و تحلیل‌سیستمها و روشها را نام -1 . جدول: قسيم كار را تعريفكنيد -2 . مزلياو محدوهيتهاوجدولة-قسيم كا را بيانكنيد -3 رلههاواز بين رهن محدوهيتهاىجدولة قسيم كر را بيان-4 ] . مرلحل‌تهیه جدول‌تقسیم کار را شرح دهید -5 فرم لسیستوظایف ف ما لیتهاولحد و فعا.لیتهای‌سامان| -6 

صفحه 126:
ابزارها و فنون تجزیه و تحلیل سیستم ها بررسیتقسیم کار 1 بررسی‌جریان‌کار -2 بررسی‌جا همکان-3 کنترل‌فرم ها -4 کنترللسند و سیستم‌هایب-ایگانی-5 لندازه گیریکار -6 برنامه ویزیشبکه لیلپرنتسیپیلمپی‌دیلم) 7 

صفحه 127:
جدول تقسیم کار جدولی است که نشان می دهد کارکنان یک سازمان در یک مدت ‎Gere‏ ,چه کارهایی را انجام می دهند و چه مقداروقت صرف . انجام دادن این کارها می کنند 

صفحه 128:
مزایای جدول تقسیم کار كسب آكاهواز بار ولقعىكار و نحوه توزیع آن-1 شناختمحلهائترلكم كار و ترلكم نيرووإنسانى- 2 آگاهیاز تسكرار هاو تداخلهاىوظايف-3 [كاهواز نحوم لختصاصوقتبه هر يكاز وظايف-4 کسبلطاع از اوقاتلضافیک ارکنان-5 آگاهیاز تعداد ولقعین بروی‌مورد نیز -6 ارزشیابیکارکنان-7 

صفحه 129:
محدودیتهای جدول تقسیم کار چوراز لطاهاتک ار کنارلستفاده می‌شود ممکرلستبا ولقعیت-1 . تطبیقن دلشته باشد +تعیونمان‌در مورد برخی‌وظایفب_طور دقیق‌میسر نیسته2 

صفحه 130:
مقدمات لازم برای ‎angi‏ جدول تقسیم کار تشکیل‌جلسه توجیه یک ارکنانو سرپرستمستقيم آنها -1 ک مکگرفتراز لطاهاتت کمیلیب ولیک سبلطاهاتدقیقتر -2 .آنا ایستبایستیدر فرلیند کار از سرپرسنک مکب گیرد -3 آنا ایستب ایستی‌لبطه لیعدوستانه با کارکنازو سرپرسندر -4 

صفحه 131:
مراحل ‎angi‏ جدول تقسیم کار لنتخابولحد بررسی-1 تسهیه لیستوظایفک ارکنان-2 تهیه لیس ف معا یتهای‌ولحد -3 تسهیه جدولت قسیم کار در وضع موجود 4 تجزیه و تتحلیل‌جدیلتقسیم کار در وضع‌موجود -5 تهيه جدول: قسيم كار در وضع بيشنهادى- 6 

صفحه 132:
مرحله اول :انتخاب واحد بررسی در این مرحله آنالیست کل سازمان را به واحدهای کوچک تقسیم و برای هر یک از واحد ها بطور جداگانه جدول تقسیم کار تهیه و سپس برای کل واحد ها از روی جداول گزارش جامعی تهیه و . به مدیریت ارائه می دهد 

صفحه 133:
رابطه هدف .فعالیت و وظیفه در جدول تقسیم کار 

صفحه 134:
لیست وظایف کارکنان لیستی است که نشان می دهد هر یک از کارکنان یک واحد سازمانی در یک مدت معین چه وظایف و .عملیاتی را انجام و چقدر وقت صرف انجام آنها می کنند 

صفحه 135:
نمونه اى از ليست وظایف انفرادی کارکنان نام و نام خانوادگی عنوان شغل نام واحد سازمانى میزان تحصیلات تجارب| در مجموع نام سرپرست رشته تحصيلى إدر شغل فعلى تاريخ شماره شرح وظيفه شماره إزمان صرف وظیفه فعالیت |شده در روز 

صفحه 136:
مرحله سوم : تهیه لیست فعالیتهای واحد اين ليست صورتی از کلیه فعالتهایی که در یک واحد سازمانی انجام می شود می باشد که در بر گیرنده مجموعه فعالیتهای . اساسی و عمده ای که کار کنان انجام می دهند است 

صفحه 137:
نمونه ای از لیست فعالیت های واحد نام واحد سازمانی نام آنالیست شماره فعاليت شرح فعاليت نام سريرست واحد تاريخ ساعات صرف شده در هفته 

صفحه 138:
مرحله چهارم تهیه جدول تقسیم کار برای وضع موجود دراین مرحله آنالیست با استفاده از اطلاعاتی که در دو مرحله قبلی بدست آورده نسبت به تهیه جدول تقسیم کار اقدام می نماید .مرحله چهارم در واقع ترکیبی از دو مرحله دوم و سوم می باشد و جدول تقسیم کار نیز برایندی از لیست وظایف .انفرادی کارکنان و لیست فعالیتهای واحد می باشد 

صفحه 139:
مرحله پنجم : تجزیه و تحلیل جدول تقسیم کار دراین مرحله به بررسی انتقادی جدول تقسیم کار پرداخته می شود و سوالاتی از قبیل سوالات ذیل درباره اطلاعات جدول .پرسیده و پاسخ آنها مشخص می گردد .یا کلیه فعالیتها درلیرولحد لنجام می‌شود -1 كللم يكاز ليزفعاليتها بيشتريزوقتوا مىكيرند و ليا -2 ‎٠.‏ لايم لسليزمقدار موقتصرفلنها شود . جه مقدار وقتصرفكارهائغير ضرورىمىوشود -3 . آیا از تخصصو مهارتلفراد لستفاده مناسمیسه عممی‌آید -4 

صفحه 140:
مرحله ششم : تهیه جدول تثقسیم کار پیشنهادی زمانی که پاسخ سوالات مطرح شده در مرحله قبل مشخص گردیدند معین می شود که در مورد برخی از وظایف تغییراتی ضروری می باشد مثلا مشخص می شود که تخصیص زمان نسبت به اهمیت وظایف و فعالیتها به درستی صورت نگرفته است . لذا تغییرات مذبور در جدول جدیدی به نام جدول . تقسیم کار پیشنهادی اعمال میگردد 

صفحه 141:
نمونه ای از جدول تقسیم کار نی از دول تسم کار ری وضع مرجد رقم شاد( اه ده ست. درل نشیم کار يم مارا ae 03 اس | عن ریت ‎ey owes Sy‏ مر رقف | ‎too‏ == 

صفحه 142:


صفحه 143:
هدفهای رفتاری فصل ششم نمودار جریان‌کار را تعریفک نید -1 ينج عاهتمورد قمولآنا یستها را ترسیم ک نید -2 موارد لستفادم از نمودار جریان‌کار عمودوو لفقی‌را تسوضیح -3 دهید تفاوتن مودارهای‌جریانک ار لفقیو عمودیرا شرح دهید -4 مرلحلبريسئنمودار جريانكار را ذكر كنيد -5 

صفحه 144:
تعریف نمودار جریان کار نمودار جریان کار عبارت است ز تصویری از مراحل مختلفی که .براى انجام یک کار از ابتداء تا انتها طی می شود 

صفحه 145:
علائم نمودار جریان کار برای ترسیم نمودار های جریان کار از علامتهایی استفاده می شود که هر کدام دارای مفهوم خاصی هستند این علائم در نمودار بب تسهیل و تسریع درک نمودار می شوند که در اسلاید . های بعدی ارائه شده اند 

صفحه 146:
عملبالتدم 1 6 ‎cl»‏ نشان دادن عمل يا اقدام که معرف انجام کار است و زمانی که چیزی بوجود آمده یا تغییری حادث شده و يا اینکه جزئی بر چیزی اضافه شده باشد(مثل نوشتن یک نامه) از علامت .دایره استفاده می شود 

صفحه 147:
بازیسی‌باک نترل 2-5 ۲ از این علامتها برای نشان دادن بازرسی . كنترل .مقايسه و تطبيق آنجه که صورت گرفته است با معیارهای مورد نظر استفاده می ۰ شود . مثال:بررسی چکی که صادر شده است 

صفحه 148:
تصمیم ۰ :۸ تصمیم گیری گر چه نوعی عمل است و می توان آن را با دایره بزرگ نشان داد ولی ممکن است برخی از آنالیستها از علامت . لوزی برای نمایاندن آن استفاده کنند مثال: اتخاذ تصمیم در مورد افزایش تولید 

صفحه 149:
نب یابایکنی 6۲ ۲۳ این علامت نشان دهنده نگهداشتن کار بطور موقت يا دائمی . است مثال : ضبط یک نامه یا نگهداری یک کالا در قفسه 

صفحه 150:
تأخير يالمنتظر غير موجه -5 ‎BD‏ اين علامت نشان دهنده زمانى است كه كار در انتظار مى ماند تا مرحله بعدى آن صورت كيرد . تأخير موقعى بيش مى آيد كه به علت شرایط موجود .اجرای مرحله بعدی امکان پذیر نباشد و . قسمتی از کار متوقف شود 

صفحه 151:
حرکتباایسالاجابجایی بت 0 این علامت برای نشان دادن حرکت يا نقل و انتقال استفاده می .شود که معرف تغییر مکان از جایی به جای دیگر است 

صفحه 152:
ترکیبیاز عاهم -7 46۰ 6 .هرگاه عملی در حین حرکت انجام شود ازاین علامت استفاده می شود این علامت معرف انجام بازرسی در حین عمل است .مثل وزن کردن شيشه های نوشابه جر we 

صفحه 153:
انواع نمودار جریان کار الف) نمودار عمودی يا یک ستونه ب) نمودار افقی يا چند ستونه 

صفحه 154:
الف)نمودار عمودی پا یک ستونه این نمودار در مواردی بکار می آید که کلیه مراحل یک کار در یک قسمت با یک واحة انجام شوفذ:با کمک این تموذار آنالیست می تواند به ارتباط کاری موجود در یک واحد پی ببرد و .از تکرار و تداخلهای وظیفه ای وعملیاتی آگاه شود 

صفحه 155:
نمونه ای از نز ز نمودار جریان کا با ر عمودى يا يك ستونه 

صفحه 156:
نمودار جریان کار افقی پا چند ستونه این نمودار در مواردی بکار می آید که مراحل انجام یک کار در چند قسمت يا چند واحد انجام می شود . اين نمودار به آنالیست کمک می کند تا به نحوه ارتباط بین واحدهای مختلف پی ببرد و از تکرارها و تداخلها یی که در آن واحد رخ می دهد .آگاهی پیدا نماید 

صفحه 157:
نمونه ای از نمو دار افقی یا چند ستونه cote ‏جريلن كار ل‎ tt ee 1 = won = |) = wim | se |e btn ‏ون پا خر‎ |] i ‏سا مسج‎ 5 = ‏ج‎ ee 5 ‏ی چا‎ 0 ‏حم‎ | 2 Se ‏مسن مع سس ني‎ ‏رادها شرح مراحل اتجام عدم‎ este 1 5-5 

صفحه 158:
مراحل بررسی نمودار جریان کار مرحله اول- تعیین کار مورد نظر مرحله دوم : تعیین مراحل کار مرحله سوم: ترسیم نمودار جریان کار در وضع موجود ‎ale yo‏ چهارم : تجزیه و تحلیل نمودار جریان کار مرحله پنجم : تنظیم نمودار پٍ 

صفحه 159:
مرحله اول : تعیین کار مورد نظر دراین مرحله آنالیست بایستی کاری که می خواهد مورد بررسی قرار دهد را تعیین و نقطه آغاز و پایان آن را دقیقاً مشخص . نماید 

صفحه 160:
مرحله دوم : تعیین مراحل کار دراین مرحله آنلیست بایستی از کلیه مراحل انجام کار لیستی تهیهنموده و دقت نماید که صرفجریان ن کار مورد نظر را و از ‎ols‏ منحرف نشود 

صفحه 161:
مرحله سوم: ترسیم نمودار جریان کار در وضع موجود دراین مرحله آنالیست با استفاده از اطلاعات کسب شده در مرحله دوم نموداردر وضع موجود را ترسیم می کند و اگر کلیه مراحل در یک واحد انجام شود نمودار عمودی و اگر در چند واحد . انجام شود نمودرافقی رسم می گردد 

صفحه 162:
مرحله چهارم : تجزبه و تحلیل نمودار دراین مرحله آنالیست با دید انتقادی به نمودار وضع موجود نگاه کرده و .سوالات ذیل را درباره اطلاعات جدول می پرسد لینمرحله چیستیا بعبرتدیگر در لیم قطع تلم یکاز مولحل‌کار 1 بايد لنجام شود ؟ چرا بایستیلیرمرحله لنجام شود؟ -2 چرا لینمرحله توسطلیرف رد لنجام می‌شود ؟ -3 چرا لین‌مرحله درلیرزمانانجام می‌گیرد ؟ -4 لینمرحله چگونه لنجام می‌گیرد؟ -5 چرا لینمرحله درلینم کانانجام می‌شود ؟ -6 

صفحه 163:
مرحله ششم: تنخ تنظیم نمودار پیش پیشنهادی دراین مرحله آنالیست تغییرات و اصلاحاتی که با توجه به پاسخ سوالات فوق لازم می داند در نمودار وضع موجود ایجاد و نمودار در وضع پیشنهادی را تنظیم می نماید . در آغلب موارد نمودار در وضع پیشنهادی دارای مراحل کمتر و روشی ساده تر می ‎٠‏ باشد 

صفحه 164:
اك ‎a 7 |‏ شنایی با نحوه بررسی و کنترل فرمها | ۳ 

صفحه 165:
هدفهای رفتاری فرم را تعریفک نید -1 مبانی‌طبقه بسندیف رمها را بسیان‌ک نید -2 دو فرم از فرمهای‌طبقه بندی‌شده بر حسبقلمرو لستفادم را ذکر -3 چهار فرم از فٍرمهای‌طبقه بندی‌شده برحسبکار و وظیفه را ذکر -4 هدفاز بریسیو کنترلفرمها را تتوضیح دهید -5 مرلحلروسیفرمهایسازمانیو ليجاد و بهبود آنها را نام بسبرید -6 نکاتی‌که بایستی‌در کنترل‌فرم وعایتکرد رلبیان‌کنید -7 

صفحه 166:
تعریف فرم فرم یکی از ابزارهای برقراری ارتباط است که برای دریافت .اطلاعات خاصی به صورت مکتوب تهیه و تنظیم می شود 

صفحه 167:
انواع فرم : فرمها برحسب دو عامل ذيل دسته بندى مى شوند قلمرولستفادم -1 .کار و وظیفه لی‌که لنجام می‌دهند -2 

صفحه 168:
لنولع فرم برحسبق مرو لستفادم -1 الف - فرمهای داخلی: این فرمها در بخش کوچکی از سازمان . استفاده می شوند ب - فرمهای استاندارد : اين فرمها در کلیه قسمتهای سازمان استفاده می شوند. (مثل برگه مرخصی) 

صفحه 169:
لنولع فرم بر حسبکار و وظیفه لی‌که لنجام -2 می‌بهند فرمهایپرسنلی-1 فرمهائمالى-2 فرمهاوآموزشی-3 ف رمهایت دا رکاتی-4 فرمهاىة عميرلتو نكهدارىوسايل- 5 فرمهاومتفرقه -6 

صفحه 170:
هدف از بررسی و کنترل فرم هدف از بررسی و کنترل فرم طراحی .اصلاح و بهبود فرمهای مورد نیاز سازمان و حذف فرمهای اضافی و تهیه فرمهای مورد نیاز با . حد اکثر بازدهی و حد اقل هزینه می باشد 

صفحه 171:
مراحل بررسی و کنترل فرم بسریسیفرمهایموجود -1 تجزیه و تحلیلف رمهای‌موجود -2 تهیه طرح پیشنهادی_ لیف رمهای‌مورد نیز -3 

صفحه 172:
بریسوف رمهایموجود -1 دراین مرحله آنالیست نمونه ای از فرمهای موجود سازمانی را جمع آوری و با دقت در شکل ظاهری آنها و موارد مندرج در آنها و همچنین ترتیب قرار گرفتن و نحوه تخصیص جا برای هر قسمت آن و نوع کاغذ و سایر مشخصات فرم را ‎mB‏ 

صفحه 173:
تجزیه و تحلیلف رمهای‌موجود -2 دراین مرحله آنالیست با تجزیه و تحلیل اطلاعات موجود به بررسی .نقایص,کاستی هاءایرادات و نارسایی های فرمهای موجود می پردازد برخی از سوالاتی که در این مرحله بایستی پاسخشان مشخص گردند به .شرح ذيل هستند ۱ جه فرمىمورد بررس لسك -1 2- ‏نسخ لیرقرم ضرورولسگ‎ al SLI آیا محنویف رم ب ولیک سانی‌که را بکر میب رند ولضح و قابل-3 درکلسگ آیالندازه فرم مناسبلست ‎Ae‏ ليا فرم لطاهاتمورد نيز را تأمینهیک ند؟ -5 

صفحه 174:
تسهیه طرح پیشنهادی لیف رمهای‌مورد ‎JH‏ 3 دراین مرحله آنالیست با استفاده از اطلاعات مراحل قبل گامهای زیر را بر *می دارد تعييزهدففرم -1 تعیین‌مون‌فرم -2 تعیین‌شمیه یا کد فرم -3 نظر خولهیاز تکمیلک نندگانو لستفادم کنندگاناز فرم -4 تعييرإطاهاتىكه در فرم ديج موشود -5 ۱ تهيه طرح فرم -6 مستفلده آيمايشواز فرم در يكولحد نمونه -7/ جرح و تعدیلفرم بالستفاده موثر از بار خور -8 تهيه فرم نهايى-9 

صفحه 175:
/ هشتم ۱ 9 ۳ 

صفحه 176:
هدفهای کلی فصل هشتم آشنایی با تکنیک بررسی جا ومکان کار آگاهی از هدف بررسی اطلاع از ملاحظاتی که در بررسی جا و مکان کار بایستی رعایت شوند شناخت مراحل بررسی جاومکان 

صفحه 177:
هدفهای رفتاری فصل هشتم بریسی‌جاو مکانرا تعریفک نید -1 ضرورتب رسی‌جا و مکانا بنویسید -2 هدفاز بررسی‌جا و مکان‌لشرح دهید -3 نکاتیکه در قرار دادن‌میزهایک ار بایستیرعایتشود را -4 مرلحلب ریسی‌جا و مکانرا بنویسید -5 

صفحه 178:
تعریف بررسی ‎Le‏ و مکان بررسی جا ومکان عبارت است از مطالعه چگونگی تخصیص مکان و فضای در دسترس به نیروی انسانی از یک طرف و وسایل و تجهیزات کاری از طرف دیگر 

صفحه 179:
هدف از بررسی جا و مکان تأمیزیضای تن برویانسانوو توجه به رفاه و رلحتو نها در -1 محیط کار تسهیل‌سرپرستوو نظایتبر کار کارکنان-2 برقراری‌جریانو گردش‌کار بطور موثر و کارآمد -3 لیجاد تسریع در ارلئه خدماتو کااها بسه اوبابوجوع و -4 تأثير رولنىمتبتيبر لنها صرفه جويىو ليجاد قابليتلنعطافدر مورد تغييرلتو -5 تحولاتليندم 

صفحه 180:
برخی از اصول و معیار های بررسی و تخصیص جا و مکان .مولقبتشود که هیچ بخشاز مکازو ف ضایدر دسترس‌هدر نرود 17 ولحد ها و لفرادی‌ک ه وظایفشاناز ن ظر ماهیتبا ی کدیگر مرتبط و مشابه -2 ش‌کار حتی-اهکاناز بکمحل‌شروع و به محلهیگر ختم‌شود و -3 .از تقاطع‌و رفتو برگشتهای‌غیر ضروری‌خوداریشود حالستقرار لفراد و ولحدها با اربابرجوع زید نز يكدر وروهئتعيين- 4 .شود ولحدهايوكه كايشازجنبه محرمانه دارد دويتر از محزيفتو لمد -5 

صفحه 181:
اشکال طراحی مسیر کار ۰90 i ‏جات‎ se Aue ‎ee‏ 4 گوش ‎JscoeTo]__‏ «ال» 5 )شکل 

صفحه 182:
مراحل بررسی جا ومکان مرحله اول بررسی جا ومکان در وضع موجود مرحله دوم : تجزیه و تحلیل طرح جا و مکان کار مرحله سوم : تهیه طرح جا و مکان 

صفحه 183:
se 7 

صفحه 184:
هدفهای کلی فصل نهم آشنایی لنولع سیستم‌هایایگانی-2 آگاهیاز لصولايكانى- 3 آشنایی‌با مرلحلررسی‌سیستم بايكانى- 5 

صفحه 185:
هدفهای رفتاری فصل نهم بایگانیا تعریفف موده و لهمیسلّنر| تتوضیح دهید -1 سندپرونده و آوشیو را تتعریفک نید -2 لنولع سیستم‌هایب ایگانی‌را نام بردم و به لختصار -3 توضیح دهید لصولیرا که بایستودر لیجاد سیستم ب-ایگانی‌رعایتشوند -4 ذكر كنيد روشهاى:نظيملسند را برشمرده و آنهارا توضیح دهید -5 مرلحل ریسی‌سیستم بایگانیرا بیان‌ک نید -6 

صفحه 186:
تعریف بایگانی بایگانی عبارت است از فن اداره . نظارت وحفاظت اسناد و مدارک سازمان به منظور نگهداری و مراجعه 

صفحه 187:
GIRL ‏وظیفه‎ وظیفه بایگانی در هر سازمان طبقه بندی اسناد .ثبت و ضبط و کنترل آنهاست و این وظیفه از مرحله دریافت سند آغاز و تا زمانی که به علت سلب ارزش و برطبق مقررات از بين مى رود و یا به علت ارزش استثنایی در محل معینی برای هميشه . نگهداری می شود دوام خواهد یافت 

صفحه 188:
سند عبارت است از حقایق کتبی در خصوص وقایع و معاملات سازمان که ممکن است در فرمهای چاپی .کارت .اوراق.کاغذ یا کتاب منعکس شود . بنابراین هر شیءقابل استناد مثل نوارهای ضبط صوت فیلم .میکروفیلم و ...مادام که قابل استناد باشند 

صفحه 189:
تعريف پرونده پرونده عبارت است از مجموعه ای از اسناد و مدارک مربوط به یک موضوع ,شخص يا سازمان که بترتیب خاصی در یک پوشه يا . کلاسور نگهداری شده است 

صفحه 190:
آرشیو عبارت است از محل نگهداری دائمی اسناد و مدارک گران بهایی که از نظر اداری .حقوقی .مالی .علمی .تاریخی و فرهنگی .ارزش نگهداری دائمی را دارند 

صفحه 191:
انواع سیستم بایگانی سیستم‌متمرکز -1 سیستم نیمه متمرکز (کنترلمرکزی) -3 

صفحه 192:
اصول بایگانی قابلینجرا -2 قابلیتانعطاف-3 دقتو سرعت4 لفراد با صلاعیت-5 نظم‌لصولی» منطقی-6 

صفحه 193:
اصل آسان بودن به موجب این اصل سیستم بایگانی و نحوه تنظیم مدارک و پرونده ها بایستی آسان و قابل درک بوده و با صرف اندکی وقت مفهوم . گردد 

صفحه 194:
اصل قابلیت اجرا براساس این اصل سیستم مورد استفاده بایستی با توجه به نوع و ماهیت کار و امکانات در دسترس و در عمل قابل پیاده شدن . باشد 

صفحه 195:
اصل قابلیت انعطاف به موجب این اصل سیستم بایگانی باید قابلیت تطابق با تغییرات و تحولات را داشته باشد و در این زمینه نیز پیش بینی لازم را . انجام داده باشد 

صفحه 196:
اصل دقت و سرعت سیستم بایگانی و روشهای مورد عمل بایستی به نحوی باشند که در عين دقت و صحت امکان تسریع در عمل را نیز میسر سازند 

صفحه 197:
اصل افراد با صلاحیت کارکنان بایگانی بایستی دارای شرایط لازم برای احراز این شغل . بوده و مهارت و تجربه کافی را در این زمینه داشته باشند 

صفحه 198:
اصل نظم اصولی و منطقی در تشکیل پرونده ها و تنظیم مطالب آنها .بایستی از یک نظام اصولی و منطقی پیروی شود .رعایت نکات زیر توصیه می ۰ شود الف- وجود ارتباط منطقی بین عنوان پرونده و موضوع نامه های مندرج در آن ب- رعایت تقدم و تأخر در شماره و تاریخ نامه ها ج- حفظ یک نسخه از هر نامه و حذف نسخه های اضافی د- رعایت حد متعادل برای قطر هر پرونده 

صفحه 199:
روشهای تنظیم اسناد روش|_فبایی-1 روش موضوعى- 2 رمش: لى-3 روش‌جغرلفیایی-4 ریش‌تاریخی-5 روش تلفيقى-6 

صفحه 200:
مراحل بررسی سیستم بایگانی بررسیبایگانی‌در وضع موجود 17 تجزیه و تحلیل وضع موجود و تعییرن ارسایی‌ها و ن قایص-2 لصلاح سيستم و ارلئه وضع ييشنهادى- 3 

صفحه 201:
از ری تایب / ۲ هف كلى تكنيكهاى كمى تجزيه و تحليل سيستم ها 

صفحه 202:
هدفهای رفتاری فصل دهم سه اسلگویبرنامه ریزی‌شبکه لیرا نام ببرید -1 عاهم مورد لستفاده در روش‌پرترا مشخص‌ک نید -2 مرلح[ضرورىب رلىروشيرتوا نام ببريد -3 سواللىرا كه [آناليستبرلىةنظيم شبكه يرتمطرح مى-4 كندرا بيانكنيد قدمهای_حلیل نمانی‌شبک را بیانک نید -5 وغیرم -6 

صفحه 203:
روشهای برنامه ریزی شبکه ای روشارزیابیو ب اننگریب رنامه (پرب -1 روش‌م سیر بحرلنی(سیپیلم ) -2 روش‌ترسیم شسبکه بر مبنای ف عا.لیتهای‌مورد نیز قبلیپا -3 

صفحه 204:
روش ارزیابی و بازنگری برنامه (پرت) بطور خلاصه پرت را می توان یکی از روشهای برنامه ریزی دانست که با آرایش مقداری خود .کلیه عوامل موّثر را در راه رسیدن به هدف با توجه به عامل زمان در شبکه ای جهت دار مصور می .سازد . از این روی پرت را «برنامه ریزی شبکه ای »می خوانند 

صفحه 205:
علائم مورد استفاده در پرت رویداد یاولقعه -1 فعالت-2 فعا يتعاريه يا يما نصفر -3 

صفحه 206:
1- ‏ياولقعه‎ obey) رویدا عبارت است از لحظه مشخصی از زمان که در آن عمل خاصی انجام می گیرد . که می تواند شروع و یا پایان یک کار . جسمی يا فکری باشد که دربر گیرنده طی زمان نیست در روش پرت رویداد را با علامت دایره نشان می دهند. و ‎٠‏ برای هر رویداد نیز شماره ای در 88گرفته می شود 

صفحه 207:
فعاليتت-2 فعالیت کار و عمل خاصی است که برای انجام شدن هر قسمت از برنامه ضرورت دارد و انجام آن مستلزم طی زمان است و بدیهی است با طی زمان نیز بخشی از منابع سازمان مصرف می شود برای نشان دادن فعالیت از فلش یا پیکان ( ) استفاده حت . می شود 

صفحه 208:
فعا لیتعاریه یاف عا لینتیمارصفر -3 برای نشان دادن روال منطقی برنامه و ارتباط بین فعالیتها ازعلامت فعالیت عاریه یا زمان صفر يا بی اثر که مستلزم صرف منابع و طی زمان خاصی نیست و صرفاً برای منعکس کردن توالی فعالیتها بکار می رود استفاده می شود . دراین مورد از علامت فلش خط چین( ) استفاده می شود 

صفحه 209:
مراحل روش پرت تعييزهدفمورد نظر -1 تعیینرویدادهایمربوط به شروع و پایان‌هر فعالیت-3 شمیه گناری‌رویدادها 4 ترسيم شبكه -5 تحلیلنمانی‌شبکه -6 

صفحه 210:
نمونه ای از شبکه ترسیم شده ree 9 و 

صفحه 211:
سوالاتی که بایستی برای ترسیم شبکه به آنها پاسخ داد چه فعایتها و رویدادهایی‌ب‌اید قبلاز لینرویداد لنجام شود؟ -1 چه ف عا.لیتها و رویدادهایی را ن میت ورقباز لین‌ویداد شروع -2 كرد 51 جه فعايتها و رويدادهايىرا مىتولزق براز ليزرويداد شرع -3 كرد 51 

صفحه 212:
گامهای تحلیل زمانی شبکه تخمیرنمان‌هر ف عایت-1 تعییزنمان‌مورد انتظار بولی‌هر ف عالیت-2 تعیینک متریرنمان‌مورد انتظار بولی‌هر رویداد -3 تعیین_یشتریرنمانمجاز برلی‌هر رویداد 4 تعييرفرجه يانمان]زاد -5 تعییننمسیر بحولنی-6 تعییرواریانسو لحتم (چاتمه پروثم طبوی رنامه -7 

صفحه 213:
تخميزيمازهر فعاليت-1 براى تعيين زمان هر فعاليت سه زمان برآورد كرديده و سيس با استفاده از فرمولى كه بعداً ذكر خواهد شد به يك زمان تبديل . می شوند 

صفحه 214:
سه زمان برآورد شده در پرت الف - برآورد خوش بینانه (زمان حداقل یا کمترین زمان ) ب- برآورد بد بینانه (زمان حداکثر یا بیشترین زمان ) ج- برآورد زمان محتمل 

صفحه 215:
دراین مورد آنالیست سعی می کند زمان انجام هر کاری را بدون در نظر گرفتن مشکلات و عوامل نا مساعدی که ممکن است در 3 یا 0آآینده پیش آید تخمین بزند .این زمان را با ءنشان می دهند 

صفحه 216:
دراین مورد آنالیست می کوشد عوامل نامساعد و نیز مشکلات و موانع را در پیش بیتی خود دخالت دهد و حد اکثر زمانی را که فکر می کند برای انجام فعالیت لازم است برآورد نماید . این .نشان می دهند ۲0 یام آ زمان را با حرف 

صفحه 217:
ج) برآورد زمان محتمل دراين مورد آنالیست سعی دارد با در نظر گرفتن شرایط عادی و با در نظر داشتن زمانی برای وقایع غیر قابل پیش بینی نسبت به برآورد زمان محتمل اقدام نماید این برآورد معرف زمان مورد نیاز برای انجام فعالیت بطور معمول است که با حرف . نشان داده مى شود 1 

صفحه 218:
تعييزيمازإنتظار برلئهر فعا ليت-2 دراين مرحله سه زمان برآوردى بايستى به يك زمان تبديل كردد و نظر به اينكه احتمال وقوع زمان حد اقل و زمان حداكثر تقريبا يكسان و احتمال وقوع زمان محتمل بيشتر از برآورد هاى ديكر است. لذا براى تبديل سه زمان به يك زمان بايستى شانس و اعتبار بيشترى براى زمان محتمل در نظر كرفته شود .لذا از فرمول .زير استفاده مى شود Te=_ta+4tm+ta 

صفحه 219:
(1) تعیینک متریریمانرلی‌هر رویداد -3 کمترین زمان مورد انتظار برای هر رویداد عبارت است از مجموع زمانهای مورد انتظار هر فعالیت از ابتداء تا آن رویداد خاصبنابراین وقتی در یک شبکه دو یا چند مسیر وجود دارد که به یک رویداد ختم می شود کمترین زمان مورد انتظار برای آن رویداد عبارت خواهد بود از زمان مورد انتظار مسیری که .بصرف بیشترین زمان احتیاج دارد 

صفحه 220:
ع]] فرمول محاسبه مثال : در شبکه زیر کمترین زمان مورد انتظار برای رویداد پنجم در مسیر ۱-۲-۴-۵ 6أعبارت خواهد بود از مجموع ۳-۰ شفک © - ‏مد‎ 16 DB ۲ (رویداد بعدع) 2 ] (رویداد قبلی) +6( ف_عا لیب 

صفحه 221:
1 تعيين يشتريريمان مجر -4 بيشترين زمان مورد انتظار و مجاز براى يك رويداد عبارت است از ديرترين زمانى كه يك رويداد بايد تكميل شود تا بروزه طبق, ازطریق بيدا كردن |1 . برنامه زمانبندى شده بيش برود طولانى ترين مسير از رويداد يايان شبكه تارويداد مورد نظر عمل مى كنيم 11 محاسبه مى كنيم . بنابراين عكس محاسبه 

صفحه 222:
‎(TL)‏ فرمول محاسبه بیشترین زمان مجاز ‏11 (رويداد قبلى) ]1 (رویداد بعدی) - ‎EL s)te‏ ‏أآدر متال قبل چنانجه زمان انجام پروژه ۱۲ هفته باشد رویداد۴ عبارت خواهد بود از 2۱۰ ۲- ۱۲ 

صفحه 223:
5- ‏تعییرنمان‌آزاه‎ (S) زمان آزاد یا فرجه عبارت است از تفاضل بین بیشترین زمان براى او کمترین زمان مورد انتظار؛یعنی اآمجاز ؛یعنی هر رويداد و منظور از آن عبارت است از وقت اضافى موجود است كه براى رسيدن به هر رويداد در اختيار مى باشد . ميزان 

صفحه 224:
‎(S)‏ فرمول محاسبه زمان آزاد ‎S=TL-TE ‎LON ‏زمان مورد انتظار زمان مجاز زمان آزاد‎ 7 ‏اگر بیشترین زمان مجاز با کمترین زمان مورد انتظار مساوی باشد فرجه‎ ‏صفر خواهد بود .بدین معنی که هیچ وقت آزادی موجود نیست‎ . 7 ‏اگر مسیری از نظر زمانی طولانی تر از زمانی باشد که برای اتمام پروژه‎ ‏در نظر گرفته شده است در این صورت میزان فرجه منفی خواهد بود‎ 

صفحه 225:
تعیینم سیر بحرلنی-6 طولانی ترین مسیر شبکه ؛ یعنی مسیری که از آغاز تا پایان شبکه » بیشترین وقت را می گیرد مسیر بحرانی است .بعبارت دیگر مسیری که دارای کمترین وقت آزادو امکان کند کاری باشد مسیر بحرانی . است 

صفحه 226:
تعييزواييانسو لحتمل|خاتمه يروثه -7 آناليست براى اينكه از ميزان دقت برآورد خود آكاه شود مى تواند از فرمول واریانس کمک بگیرد . اگر میزان واریانس کم باشد ءدرصد احتمال برآورد و درجه اطمینان بالاتر خواهد بود و چنانچه دامنه اختلاف بین دو برآورد حداکثر و حداقل خیلی زیاد باشده‌میزان عدم اطمینان افزایش می یابد. برای محاسبه ‎٠‏ واریانس از فرمول زیر استفاده می شود 0 < 0-93 3 6 

صفحه 227:
لا ( 0۰۲ ۰ »بجزرانی مسر روش اين روش یکی دیگر از روشهای برنامه ریزی است که مبنای پیش بینی را با برآورد هزینه فعالیتهای مربوط به انجام یک پروژه . مرتبط می سازد 

صفحه 228:
تفاوتهای روش سی پی ام و پرت بجایبرآورد سه زمان‌در مورد هر ۰۲0 ۰۵ > در روش-1 . فعا لیف قط یکنمانبرآورد می‌شود 2 ‏وق[ نيمي‎ aig ate ‏تصرف بای‎ gis ‏عله بر ۲۲ 0 »گرد در حای‌که در رش‎ فعا تن سببه هزینه هاعلنجام هرفعا یتنیز توجه می . شود 

صفحه 229:
) (۲۳ 0 » مراحل روش تعييزهدفمورد نظر -1 تهیه لیسقمعالتها -2 تعیینرویدادهاوق بل عد و همزمانبا هر فعاليت-3 برآورد زمانلنجام هر فعا ليت-4 برآورد هزينه علدىو طبيعىب رلئهر فعا ليت 5 برآورد يمازفشرهه برلئهر فعلليت-6 برآورد هزينه فشرهه برلئهر فعا ليت 7 

صفحه 230:
(۷ (] ۴)روش ترسیم پیش نیازها این روش برنامه ریزی شبکه ای برمبنای ترسیم شبکه براساس فعالیت های مورد نیاز قبلی با ترسیم پیش نیازها می باشد در این روش فعالیت ها بصورت مستطیل يا دایره نشان داده می شوند و روابط بین فعالیتها بوسیله فلش پا پیکان منعکس می .كردند 

صفحه 231:
۷ 0 ۴ جدول زمانیندی فعالیتها در تنظیم جدول زمانبندی فعالیتها ۷ 0 "آویژگی خاص روش است که با آن می توان تعیین کرد که هر فعالیتی در چه زمانی تفاتی خواهد افتاد «چه مدتی طول خواهد کشید و چه ارتباط . هایی بین آن فعالیت با فعالیتهای قبل از آن وجود دارد 

صفحه 232:
۱ 

صفحه 233:
هدفهای کلی فصل یازدهم شناخف ولئد و لصول‌کار سنجی- لطاع از پیش بازهای‌کار سنجی- آشنایی افنروسی‌ح رکات- آگاهیاز روشهایهعرفک ار سنجی- 

صفحه 234:
هدفهای رفتاری فصل یازدهم کار سنجیرا تعریفلصولو فولئد آنا ذکر كنيد -1 پیش یازهایک ارسنجیو برخیاز روشهایآنرا نام بسبرید -2 مقاصد لساسیسررسی‌حرکاترا ببنویسید -3 مولحلسروسی‌ح رکاتو مولحلروشستفاده از سوب قگذشته -4 را شرح دهید مرلحلروشهایگزارشگیرونمونه گیریو عناصر از پسیش-5 تعيرشده و يمانسنجورا نام ببريد 

صفحه 235:
تعریف کارسنجی کار سنجی یکی از تکنیکهای مطالعه کار است که به منظور افزایش ثمر بخشی سازمانی انجام می گیرد و عبارت است از بکار گیری روشهایی برای تعیین زمان انجام کار معین به وسیله . یک فرد واجد شرایط در سطحی قابل قبول 

صفحه 236:
برخی از فوائد کار سنجی کمکبه برنامه ویزین برویلنسانی-1 لیجاد لمکانک نترلو ارزیابیک ارکنان-2 کاهش‌هزینه تولید و قیمتفمام شده کالا-3 بهبود رولبط کار -4 کمکبه برآورد بهتر قیمتکا لها یا خدماتو برآورد -5 بودچه Te ope 

صفحه 237:
اصول کار سنجی در كار سنجىبايد روشكار مورد بريسىو سنجثرقرار -1 كيرد نه كاركر ياكارمند روشئبرلئكر سنجوإنتخابشود كه قابلدركو بكر -2 ‎silage .‏ هزینه ک ایسنجیبا منافع حاصلاز پسذیرشو لجرلعآنم تایسه -3 .و در صورتبیشتر بسومن‌منافع آن‌انجام شود 

صفحه 238:
پیش نیازهای کار سنجی لصاح و ساده ساییریش‌کار قبلاز کار سنجی-1 عاوم برروش‌کار وسایلو لبزار کار نسبز مناسمولستاندارد -2 .باشد در مورد روش‌ساده شده بایست آموزشک افیسه کارکنان-3 . دادم شوتد تابتولنند لنرا بکار بسرند 

صفحه 239:
فن بررسی حرکات فن بررسی حرکات دقت در کلیه حرکاتی است که برای انجام یک کار صورت می گیرد . هدف از اين کار حذف حرکات ‎age‏ ‏زائد ء تشخيص حركات مورد نازو در نهايت افزايش کار 1 کارمند و ‎as‏ 

صفحه 240:
مقاصد اساسی فن بررسی حرکات حذفحرکانزلئد -1 تقلیل‌خستگین اشواز ح رکاتلضافی-2 برطرفكرهن: قائصو نايسايىهاىم حيط فيزيكىكار (مثل- 3 نور ناكافويطوبتو غيره) 

صفحه 241:
مراحل بررسی حرکات لنتخابکار مورد نظر -1 لنتخابفردی‌که در نظر لستک رشب ررسی‌شود -2 بررسی‌حرکاتفرد در حیر‌کار دفعاتو ثبتلنها 32 تعييزيمازإنجام هر يكاز حركات- 4 تسجزیه و تحلیل‌حرکاتلنجام شده (با طرح سواللیاز -5 چرلییو چگونگیکار ) حذف‌ترکیسو تغییر حرکاتدر صوینل زوم -6 تعييزج ركاتمورد نیز -7 

صفحه 242:
برخی از روشهای کار سنجی رو إستفلدم از سولبقگذشته -1 روشگزار شگسیری-2 روش‌نمونه گیری-3 روش‌زمان‌سنجی-4 رمش عتاصر از ب م -5 

صفحه 243:
دراین روش سوابق و اطلاعات مربوط به گذشته مبنای کار سنجی فرض می شود و با توجه به حجم کار موجود نسبت به پیش بینی مدت زمان لازم و تعداد نیروی انسانی مورد نیاز برای . انجام کارها اقدام مى كردد 

صفحه 244:
مراحل روش استفاده از سوابق گذشته تعيينكر مورد نظر جهندازه گبری-1 تهیه لیستیاز وظایفمربوط به کار -2 تعییرولحد زمانىإنجام كار باتوجه به نوع و ماهيتكار -3 (روز عهفته.مام .عسللقل تعیین‌حجم کار لنجام شده در ولحد زمانی‌منتخب 4 محاسبه ولحد نمان‌کار با در نظر گرفتن‌حجم کار لنجام -5 شده در ولحد زمایتعداد نبرووانسانی کار رفته از طریق فرمول‌زیر حجم‌کار -ولحد زمانک ار تعداد نیروی انسانی 

صفحه 245:
روش گزارش گیری دراین روش هر یک از کارکنان آنچه را در طی روز انجام می دهد در لیست وظایف روزانه يا فرم مناسب دیگری درج می کند و در پایان واحد زمانی تعیین شده (مثلا پایان هفته )گزارشی از کل کارهای انجام شده تهیه و در اختیار آنالیست قرا ر می دهد و آنالیست از اطلاعات بدست آمده می تواند میانگین آنها را ‎٠‏ تعیین و مبنایی جهت استاندارد بدست آورد 

صفحه 246:
مراحل روش گزارش گیری تعيينكر مورد نظر ب رلیلندازه گیری-1 توجیه کارکناندر مورد ریشو جلبهمکاریآنها -2 تسهیه فرمهایمربوط به جمع آورعلطاهات(لیستوظایف -3 توزیعو جمع آورعفرمها -4 لستخرلج لطاهاتاز فرمها -5 تعییرولحد زمارانجام کار با تسوجه به نوع و ماهیتک ار -6 تعیین‌حجم کار لنجام شده در ولحد زمانی‌سنتخب 7 محاسبه ولحد نمان‌کار با تعدیلمتصحیح رو لنتخابلستاندارد - 8 نهایی 

صفحه 247:
روش نمونه گیری ‎oll,‏ اين روش مى توان كار كاركنان را بطور تصادفی در فواصلی مورد مشاهده قرار داد و عملکرد نمونه را نسبت به کل .تعمیم داد 

صفحه 248:
مراحل روش نمونه گیری تعيينكار مورد نظر جهلندازه گیری-1 آمادم سایووسایل‌کار -2 مشاهدم کار بطور تصافیو به دفعاتمکرر -3 تقسیم ن تایج حاصله بر تعداد دفعاتم‌شاهدم -5 تعدیلو تصحیح رقم بدستلمده بمنظور نزدیکک ردن-6 تعییرستاندارد نهایی- 7 

صفحه 249:
روش عناصر از پیش تعیین شده پراساس این روش در کارهای مختلف اجزای همانند و حرکات مشابهی وجود دارد که زمان لازم جهت انجام آنها را می توان از قبل تعیین کرد و برزمان سایر اجزای کار افزود و زمان . استاندارد کلی کار را بدست آورد 

صفحه 250:
مراحل روش عناصر از پیش تعیین شده تعیین‌کار مورد ن ظر جهلندازه گیری-1 مشاهده عملیاتو جر کاتلصلیلازم برلعلنجام کار -2 حذفحرکاتزلئد و ساده سازیروش‌کار 3 تعييزيمازإنجام حركاءتمورد نيز از جداومربوطه -4 تعدیلنمانبا در نظر گرفتنضافاتمجاز -5 تعییرلستاندارد نهایی‌کار -6 

صفحه 251:
روش زمان سنجی ‎٠‏ این روش یکی از روشهای دقیق و علمی کار سنجی است که در آن کار را به اجزایی تقسیم و زمان انجام هر یک از اجزا را بطور . دقیق و با کرنومتر اندازه می گیرند 

صفحه 252:
مراحل روش زمان سنجی تعيينكار مورد نظر جهلندازه گیری-1 تقسیم کار به لجزا -2 ساده سازیو بسهتر سازی روش|نجام هر یکاز اجزا -3 آموزش‌روش‌کار بسه لفرامیکه قرار لستک ارشانانداند -4 گیریشود جلبلعتماد و همکاریفراد برلیکار سنجی-3 لندازد گیریزمانانجام هریکاز لجزا و ثبتلنها -6 ادامه در اسلاید بعدی 

صفحه 253:
ادامه مراحل کار سنجی (0/7) تعييزيمانن رما نجام كار -7 (۵) محاسبه لضافاتم جاز -8 تعديريمان دس مده و تعییرلستاندارد نهایی‌لنجام کار -9 با فرمول‌زیل ‎ST. NT(1+ A)‏ 2 زمان استاندارد 100 2۸ اضافات مجاز 2۱ زمان نرمال انجام کار 

صفحه 254:
جزوه ایجاد وگسترش سیستم های اطلاعاتی هدف کلی : - آشنایی با مراحل ایجادو گسترش سیستم های اطلاعاتی در سازمان کسمبهایندر برنامه ویزی‌سیستمی- 

صفحه 255:
هدفهای رفتاری چرخه لیجاد و گسترش‌سیستم هاولطاهاتیا توضیح -1 دهید فرمول:_مادینرنامه ریزی‌سیستمی | مصور سازید-2 ارتباط سیستمهایلطاهاتی را با تکنولوژیلطاها تم شخص-3 معیارهای‌مورد لستفاده در برنامه دیزی‌سیستمی‌ا تعیین-4 کنیل روشهایتجزیه و تحلیل‌سیستم‌هایطاهاتیا تسوضیح -5 شهيد 

صفحه 256:
مراحل ایجاد و گسترش سیستم های اطلاعاتی برنامه ویزی-1 تجزیه و تحلیل-2 تعیینچهارچوبم فهومیو طرلحیک لی‌سیستم -3 ارزیابیو گزینش-4 تعیینچهار چوبوظیفه لیبا طرلحیت فضیلی-5 آزمون‌سیستم -6 پیاده سازوو اجرلی‌سیستم - 7 

صفحه 257:


صفحه 258:
عوامل پنجگانه امکان پذیری یک سیستم لمکانپ ذیریفنی-1 لمکانپ ذیریلقتصادی-2 لمکانپ ذیروقانونی-3 لمکانپ ذیریعملیاتی-4 لمکانی ذیرینمانی-5 

درس :تجزیه و تحلیل و طراحی سیستمها منبع :تجزیه و تحلیل سیستم ها و روشها خانم دکتر زاهدی 1 فصل دهم بررسی تکنیکهای کمی فصل اول سیستم و نگرش سیستمی فصل دوم تجزیه و تحلیل چیست تحلیل کننده کیست فصل سوم مراحل تجزیه و تحلیل سیستمها فصل نهم سیستمها و روشهای بایگانی کل کتاب در یک نگاه فصل چهارم اصول و مفاهیم سازماندهی فصل هشتم بررسی جا و مکان فصل هفتم بررسی و کنترل فرمها 2 فصل ششم بررسی جریان کار فصل پنجم ابزارها و فنون تجزیه و تحلیل سیستمها فصل اول :سیستم و نگرش سیستمی 3 اهداف کلی فصل اول (یب ن((حو ع(ملکرد و ط(بقه 1- آ(ش(نای(یب((ا م(فه(وم س((یستم ،ت((رک و ب((ندیو خ(وا(صس((یستمه(ا آ(ش(نای(یب((ا ن((ظری(ه ع(موم(یس((یستمه(ا 2- آ(ش(نای(یب((ا ن((گرشس((یستمی3- 4 هدفهای رفتاری فصل اول (صلت(ساس(یس((یستمه(ا را ب((ر ش((مار(ید 1- س((ه خ ا ا(جزاءس((یستم را ن((ام ب((رد(ه( و هر ی((کرا در دو س((طر ت((وض(یح د(هید 2- ا(جزاءم(ختلفس((یستم در ی((کم(وس(سه آ(موز(ش(یرا م(شخصک((نید 3- س((یستم ب((از و ب((سته را م(قای(سه ک((نید 4- آ(ن(ترو(پ(یم(نفیو گ((ون(ه هایم(ختلفآ(نرا ش((رح د(هید و ن((حوه( ع(ملکرد 5- آ(ن(ترو(پ(یرا در س((یستم هایب((از و ب((سته ش((رح د(هید های(ص(لیو ف((رع(یرا ب((ا ذ(کر م(ثا(لت((وض(یح د(هید 6- س((یستم ا 5 سیستم چیست ؟ سیستم مجموعه ای است که از اجزاءبه هم وابسته که وابستگی حاکم بر اجزای خود کلیت جدید را احراز کرده و از نظم و سازمان خاصی پیروی می نماید و در جهت تحقق هدف معینی که دلیل وجودی آن است فعالیت می کند 6 سه خصلت اساسی سیستم ها مفهوم کلیت روابط متقابل بین اجزاء وجود هدف 7 سیستم ترکیب سیستم اجزاءچهار گانه سیستم -1درونداد( : )inputآنچه بنحوی وارد سیستم می شود و سبب تحرک سیستم می شود -2فرایند تبدیل(: )processجریان تغییر و تبدیل آنچه وارد سیستم می شود -3برونداد( : )outputآنچه از تغییر و تبدیل از سیستم (به شکل کاالیا خدمات )خارج می شود -4بازخورد ( : )feed backفرایندی دورانی که قسمتی از ستاده به عنوان اطالعات به درونداد پس خورانده می شود 8 ارتباط بین اجزاءسیستم برونداد خروجی فرایند تبدیل باز خورد 9 درونداد ورودی محیط سیستم هر سیستم در محیطی قرار دارد .محیط سیستم شامل کلیه • متغیرهایی است که می تواند در وضع سیستم مؤثر باشند و یا از سیستم تأثیر پذیرند عوامل محیطی در بر گیرنده عواملی همچون عوامل طبیعی ،فرهنگی ایدئولوژی ،اجتماعی ،سیاسی ،اقتصادی و غیره هستند 10 طبقه بندی سیستم ها سیستم های اصلی و فرعی سیستم های اصلی :که در بر گیرنده مجموعه ای از سیستم ها فرعی می باشد سیستم های فرعی :که جزئی از یک سیستم بزرگتر بوده و جهت تحقق هدفهای سیستم اصلی فعالیت می کند 11 سیستم های باز و بسته سیستم بسته :سیستمی ساده است که با محیط خود ارتباط برقرار نمی کند و در بر خورد با محیط سازمان خود را از دست می دهد سیستم باز :سیستمی است که با محیط خود در ارتباط است 12 آنتروپی در هر سیستم عواملی وجود دارند که بر خالف جهت نظم سیستم عمل می کنند و مختل کننده انتظام سیستم هستند این عوامل را آنتروپی می نامند 13 انواع آنتروپی م(ثبت ع(ملکرد(شدر خ(الفج(هتن((ظم س((یستما(س(ت1- آ(ن(ترو(پ(ی : (ی(ی(جاد 2- م(ثبتس(تو ب((را ا (هت(ن(ترو(پ(ی ا( آ(ن(ترو(پ(یم(نفی :ع(ملکرشخ(الفج آ (هتص(الح ا(ن(حرا(فاتب((ه م(نظور ب((قاء ت((غییرا(تت((عدی(الت(یدر ج ا( س((یستم در م(حیط ع(ملم(یک((ند 14 خواص سیستم های باز ک((لیتو ج(ام(عیتو(جود(ی -8گ((را(ی(شب((ه ف((نا 1- -9گ((را(ی(شب((ه ت((کام(ل2- س((لسله م(را(ت(ب -10گ((را(ی(شب((ه ت((عاد(لی((ا خ(ود 3- ب((ین(جزاء ه(مبستگی ا ن((گه(دار(ی4- ب((ین(جزاء ت((ناس(ب ا گ((رد(شدا(یره( وار 5- خ(اص(یتت((ول(ید م(ثل6- ه(مپایان(ی7- 15 ک((لیتو ج(ام(عیتو(جود(ی1- سیستم در کلیت وجودی خود خواصی را ظاهر می سازد که در اجزاء تشکیل دهنده آن به تنهایی وجود ندارد .این کلیت نتیجه ارتباط اجزاء با یکدیگر و نحوه ترکیب اجزاء و سازمان یافتن آنها نیز کلیت سیستم را بوجود می آورد 16 س((لسله م(را(ت(ب2- در سیستم ها نوعی سلسله مراتب از نظر ساختاری ،عملکرد و رفتاری وجود دارد .در هر سیستم عناصری وجود دارد که به نوبه خود عناصر کوچکتری هستند که ساخت و عملکرد ساده تری دارند 17 سلسله مراتب سیستم ها از دیدگاه بولدینگ از دیدگاه بولدینگ سیستم ها از ساده به پیچیده به نه مرتبه تقسیم بندی می شوند سطح هشتم :سیستم های اجتماعی سطح اول :ایستا یا بافتها سطح نهم :سیستم های نمادین یا استعالیی و چارچوب وجودی سطح دوم :دینامیک ساده سطح سوم :سایبرنتیک سطح چهارم :سطح یاخته یا سیستم های باز سطح پنجم :نباتات یا ارگانیسم ها سطح ششم :سطح حیوان سطح هفتم :سطح انسان 18 ب((ین(جزاء 3- ه(مبستگی ا هر جزءدر سیستم به نحوی با سایر اجزاءمرتبط است و به علت وجود این همبستگی چنانچه در جزئی خللی وارد شود ،سایر اجزاءنیز از آن خلل متأثر می شوند 19 ب((ین(جزاء 4- ت((ناس(ب ا بین اجزاءسیستم تناسب ،سنخیت وکمال متقابل موجود است و وجود تناسب سبب حفظ هویت و کلیت سیستم می شود 20 گ((رد(شدا(یره( وار 5- فرایند درونداد ،تبدیل و برونداد جریانی مستمر و مداوم است .به این معنی که با صدور برونداد ،سیستم بار دیگر آماده کسب نیرو و تجدید فعالیت گردیده و این جریان به شکل گردشی دایره وار ادامه می یابد 21 خ(اص(یتت((ول(ید م(ثل6- سیستم ها گرایش به جاودانه سازی خود دارند و تا جایی که امکان داشته باشد به حیات خویش ادامه می دهند و چنانچه در کار سیستم نقصی پدید آید دررفع آن می کوشند و برای ادامه حیات تالش می کنند ،در غیر این صورت از طریق تولید مثل وجود خود را در دیگری ادامه می دهند 22 ه(مپایان(ی7- همپایانی بدین معنی است که سیستم می تواند از راهها ومسیرهای متفاوتی به هدف واحدی برسد 23 گ((را(ی(شب((ه ف((نا 8- در درون سیستمها عواملی بوجود می آیند که سیستمها از جهت اصلی آن منحرف می سازند و به سمت عدم تعادل سوق می دهند .این عوامل را آنتروپی می خوانند 24 گ((را(ی(شب((ه ت((کام(ل9- منظوراز تکامل از پیچیدگی سا خت و تنوع خواص است و چنانچه ساختار سیستم پیچیده تر شود و در اثر آن پیچیدگی ،عملکردهای متنوعتری از سیستم به ظهور رسد و خواص( بیشتری ارائه شود سیستم متکامل تر شده است تکامل سیستم ها به دو شکل تدریجی و یا جهشی و ناگهانی انجام می گیرد . 25 گ((را(ی(شب((ه ت((عاد(لی((ا خ(ود ن((گه(دار(ی10- پ((ویا این خصیصه که به هوموستاسیس معروف است بیانگر تالش سیستم در حفظ متغیرهای ضروری خود در محدودهای معین به منظور ادامه حیات سیستم می باشد 26 نظریه عمومی سیستم ها این نظریه توسط برتاالنفی ارائه گردید و بر اساس این نظریه یک ارگانیسم ،صرفاًمجموع عناصر جداگانه ای نبوده بلکه سیستمی است که دارای نظام و کلیت می باشد که مرتباًدر حال تغییر و تبدیل است به اعتقاد وی ارگانیزم را نمی توان با شیوه تفکر و روشهای معمول در مکتب مکانیسمی شناخت و باید طرز تفکر نوینی را برای شناخت موجودات ارگانیک ابداع کرد این نظر برتاالنفی به نظریه عمومی سیستم ها شهرت یافت . 27 نگرش سیستمی این نگرش چارچوبی منطقی و علمی ارائه می دهد که چند بعدی بوده و چارچوبی برای در نظر گرفتن عوامل محیطی ،داخلی و خارجی سیستم به عنوان یک کل متشکل ارائه می دهد .و به .پدیده های اطراف بصورت یک کل به هم پیوسته می نگرد 28 فصل دوم :تجزیه و تحلیل سیستم چیست؟ و تح(لیل کننده سیستم کیست ؟ 29 اهداف کلی فصل دوم ش((ناخ(تت((جزی(ه و ت((حلیلس((یستم 1- آ(ش(نای(یب((ا ن((حوه( ار(ت(باط م(دیری(تب((ا ت((جزی(ه و ت((حلیل2- س((یستم ش((ناخ(تن((قشت((حلیلک((نننده( س((یستم 3- 30 هدفهای رفتاری فصل دوم ت((جزی(ه و ت((حلیلس((یستم را ت((عری(فو(م(نظور از«رو(ش» و «ش((یوه(» را در 1- ا(ی(نب((ابب((یانک((نید ن((حوه( ار(ت(باط س((یستم ب((ا رو(شو ش((یوه( را ب((ا ر(س(م ش((کلن((شاند(هید 2- م(همتری(نو(ظ(یفه م(دیرا(نرا در ار(ت(باط ب((ا ت((جزی(ه و(ت(حلیلب((یانک((نید 3- م(همتری(نو(ظای(فوا(حد ت((جزی(ه و ت((حلیلس((یستم ها را ب((یانک((نید 4- م(همتری(نف((وا(ئد ت((جزی(ه و(ت(حلیلس((یستم ها را ش((رح د(هید 5- و(غیره( 6- 31 تعریف تج(زیه تحلیل سیستمها تجزیه تحلیل سیستم ها عبارت است از شناخت جنبه های مختلف سیستم و آگاهی از چگونگی عملکرداجزای تشکیل دهنده آن و بررسی نحوه و میزان ارتباط بین اجزای آن به منظور دستیابی به مبنایی جهت طرح و اجرای یک سیستم مناسب تر 32 تعریف سیستم در یک سازمان در یک سازمان سیستم را مجموعه ای از روشها نیز تعریف کرده اند که به یکدیگر وابسته بوده و با اجرای آنها قسمتی از هدف سازمانی محقق می شود 33 تعریف روش عبارت است از یک رشته عملیات و مراحلی که برای اجرای کل یا قسمتی از یک سیستم انجام می گیرد .مانند روش استخدام در یک سیستم پرسنلی یا روش انبارداری دریک سیستم تدارکاتی 34 تعریف شیوه عبارت است از تشریح جزئیات و نحوه انجام دادن کار مثل استفاده از کارت جهت حضور و غیاب کارکنان 35 ارتباط بین سیستم ،روش و شیوه سیستم روش روش روش شیوه شیوه شیوه شیوه شیوه شیوه شیوه شیوه شیوه 36 تجزیه و تحلیل سیستم ها در موارد زیر به مدیران کمک می کند ب((رر(س(یدو(بار(ه( هدف(ه(ایس((از(مان(ی1- آ(ش(نای(یب((یشتر ب((ا ن((حوه( ک((ار(ها 2- ک((مکدر پ((یب((رد(نب((ه ک((مبود ها و ن((قای(صم(شکالت3- ب((ا ا(س(تفاد(ه( از رو(ش(ه(ایع(لمی،را(هه(او ش((یوه( هایب((هتریرا 4- ا(ن(تخابو ب((ه م(رح(له ا(جرا ب((گذار(ند 37 برخی از وظایف واحد تجزیه و تحلیل سیستم ها ب((رر(س(یو ت((جزی(ه و ت((حلیلت((رک(یبس((اخ(تس((از(مانب((ه م(نظور 1- ا(ی(جاد ت((شکیالتم(ناس(بب((ا ا(ح(تیاجاتس((از(مان ا(س(تقرار م(ناس(بتری(نس((یستم ها ،رو(ش(ه(ا و ش((یوه( ها ی ا(ن(جام 2- ک((ار ب((رر(س(یت((جزی(ه و ت((حلیلن((حوه( ت((قسیم ک((ار 3- ب((رر(س(یو ت((جزی(ه و ت((حلیلن((حوه( ت((خصیصج(ا و م(کان4- ب((رر(س(یو ک((نترلف((رم(ه(ایم(ورد ن((یاز س((از(مان5- و(غ(یره( 6- 38 اهم فواید تجزیه و تحلیل سیستمها و روشها (مان(ی(س(ت1- ا(قدا(م(یم(ناس(بج(هتب((رر(س(یم(سائ(لو م(شکالتس((از ا ک((مکب((ه س((اد(ه( ک((رد(نک((ار(ها و ا(فزا(ی(شب((ه(ره( ور(یس((از(مان(ه(ا 2- ا(قدا(م(یم(ناس(بج(هتک((مکب((ه م(دیرا(ندر ا(مر س((یاس(تگ((ذار(یو ت((صمیم 3- گ((یری ب((ا ک((مکت((جزی(ه و ت((حلیلس((یستم ها م(یت((وا(نس((اخ(تار س((از(مان(ی4- (ای(جرا(ی(یک((ارآ(مدتر ب((وجودآورد م(ناس(بت((ر و رو(ش(ه ا ک((مکب((ه د(س(تیاب(یب((ه ا(ط(العاتد(ق(یقو ب((هنگام از و(ض(ع م(وجود 5- و(غ(یره( 6- 39 برخی از ویژگیهای یک تحلیل گر سیستم م(عتقد و ع(الق(مند ب((ه ک((ار ت((جزی(ه و ت((حلیلب((اشد 1- دارا(یذ(هنیپ((رس(شگر ب((اشد 2- م(توج(ه ن((قشم(هم ک((ار(ک(نانس((از(مانب((اشد 3- ا(جزاءس((یستمه(ا را در ار(ت(باط ب((ا ی((کدی(گر ب((بینند و آ(ن(ه(ا را 4- ب((ه ص((ور(ته(ماهنگو م(تحد در آورد ب((ای(ستیب((ا ب((رر(س(یک((اف(یو ب((رخورد س((یستمیع(لتو م(علولها 5- م(شکل(قدا(م ک((رد ا را ت((شخیصو ب((را(یح(ل و(غ(یره( 6- 40 فرمول لهرر در زمینه اهمیت عامل انسانی عامل انسانی تکنولوژی +ابزارها وفنون ساده کردن کار +فلسفه و نگرش نسبت به ساده کردن کار = توفیق در ساده کردن کار 41 سیکل تجزیه و تحلیل شناخت کل سیستم و هدفهای آن بررسی و تشخیص مشکالت انتخاب مهمترین مشکل تعین علل مشکل بررسی راه حل های مشکل ارزیابی هر یک از راه حل ها یا روشها انتخاب روش مناسب 42 تنظیم گزارش پیشنهادی پیگیری جهت اجرا ارزیابی مجدد روش نو جرح و تعدیل روش نو استقرار روش نو فصل سوم :مراحل تجزیه و تحلیل سیستمها هدف کلی آشنایی با مراحل تجزیه و تحلیل سیستم ها 43 هدفهای رفتاری فصل سوم م(را(ح(لرو(شع(لمیرا ب((ه ت((رت(یبب((رش(مار(ید 1- (ی(ط(العاترا ذ(کر ک((نید 2- ب((رخ(یاز رو(ش(ه(ایگ((ردآور ا ت((فاو(تب((ینم(شاهده( م(ستقیم و غ(یر م(ستقیم را ت((وض(یح د(هید 3- م(همتری(نم(الح(ظات(یک((ه در م(شاهده( و در ت((هیه پ((رس(شنام(ه 4- ب((ای(ستیر(عای(تش((ود را ب((یانک((نید م(تد ت((رک(یبیرا ش((رح د(هید 5- ه(مبستگیخ(طیم(ستقیم و غ(یر خ(طیرا ت((شری(ح ک((نید 6- و غ(یره( 7- 44 مرا حل تجزیه و تح(لیل سیستمها در تجزیه و تحلیل سیستمها توصیه می شود که آنالیست از روش .پژوهش علمی استفاده کند 45 تعریف روش علمی پژوهش علمی اصوالً کوشش نظام مندی برای پاسخ دادن به پرسشهاست و ساختار آن متکی بر یک نظام منطقی است که .روش علمی نامیده می شود 46 مراحل روش علمی ت((وض(یح و ت((وج(یه م(شکل1- ا(ی(جاد ف((رض(یه های(یدر(بار(ه( م(شکلو ع(للآ(ن2- ا(ن(تخابف((رض(یه ا(هم 3- (ی(ط(العاتدر(بار(ه( ف((رض(یه 4- ج(مع آور ا ب((ندی(ط(العاتم(کتسبه 5- ا ط(بقه ت((حلیل(ط(العات6- ا ت((جزی(ه و ا(خذ ن((تیجه 7- 47 تشریح مراحل تج(زیه و تحلیل سیستم مرحله اول :شناخت مشکل و تبیین آن ،مشکل یا مشکالت مربوطه ممکن است از سوی مدیران مقامات مسئول سازمانی و یا شخص آنالیست شناسایی گردد :مشکل مربوطه بایستی (ی(همیتدا(ش(ته ب((اشد ک((ه و(ق(تو هزی(نه را ب((توا(نص((رفآ(ن- ب((ه ا(نداز(ه( ک((اف ا .ک((رد ب((را(یت((شخیصم(هم ب((ود(نم(شکلب((اید ار(ت(باط آ(نب((ا هدفس((از(مانرا - .ب((رر(س(یک((رد .در ش((ناخ(تم(شکلب((اید د(ق(تک((رد ع(لته(ا ب((ا م(علول(ها ا(ش(تباه( ن((شوند - 48 مرحله دوم :ایجاد فرضیه پس از شناخت مشکل بایستی درباره عواملی که سبب بروز مشکل شده اند حدث زد و فرضیاتی را مطرح کرد و فرضیه اهم (.مهمترین و محتمل ترین راه حل )را برگزید 49 مرحله سوم :جمع آوری اطالعات در این مرحله بایستی اطالعاتی را پیرامون مشکل و راه حلهای آن کسب کرد .هر چه صحت و دقت اطالعات بیشتر باشد ،احتمال شناخت واقعیت و دستیابی به راه حل مناسب .برای مشکل بیشتر خواهد بود 50 روشهای گرد آوری اطالعات ا(س(تفاد(ه( از ک((تاب(خان(ه 1- ک((سبط(العاتاز ا(س(ناد و م(دار(کو ب((ای(گان(یها و آر(ش(یوها 2- ا( م(را(ج(عه ب((ه ج(داو(لو ن((مودار(هایس((از(مان(ی3- م(شاهده( 4- ت((هیه و ت((نظیم پ((رس(شنام(ه 5- ا(ن(جام م(صاح(به6- 51 ک((تاب(خان(ه 1- قبل از استفاده از روشهای دیگر محقق باید از کتابخانه استفاده نماید تا از اقدامات تکراری جهت جمع آوری اطالعات خود .داری کند اطالعات موجود در کتابخانه از طریق کتب ،نشریات علمی و تخصصی ،جراید روز مره ،میکروفیلم ،نوار و غیره .جمع آوری می گردند 52 ا(س(تفاد(ه( از ا(س(ناد و م(دار(کو ب((ای(گان(یها 2- آنالیست با مراجعه به اسناد ،مدارک و پرونده های موجود در بایگانی ها و آرشیو ها اطالعات زیادی درباره موضوع مورد نظر .کسب می نماید 53 ج(داو(لو ن((مودار(هایس((از(مان(ی3- جداول ،نمودارها ،فرمها و نمونه های موجود در سازمان منابعی برای اطالعات مورد نیاز هستند که تحلیل گر برای شناخت هر .چه بیشتر از آنها استفاده می کند 54 م(شاهده( 4- منظور از مشاهده ثبت و ضبط دقیق کلیه جوانب بروز حادثه و نیز رفتارو گفتار فرد یا افراد خاصی در حین وقوع حادثه :است .مشاهده به دو طریق ذیل صورت می گیرد الف )مشاهده مستقیم ب)مشاهده غیر مستقیم 55  :الف) مشاهده مستقیم در این مشاهده آنالیست شخصاً به مشاهده نحوه انجام کار می پردازد ومشاهده شوندگان نیز از اینکه رفتار و کردارشان مورد .مشاهده قرار گرفته است آگاهی دارند 56  :ب) مشاهده غیر مستقیم در این روش آنالیست بدون اینکه به افرادی که کارشان تحت بررسی است اطالع دهد عملکرد آنها را مورد مشاهده قرار می .دهد و اطالعات مورد نیاز را جمع آوری می نماید 57 مالحظاتی که بایستی در مشاهده رعایت کرد الف) آنالیست بایستی از دخالت دادن نظرات شخصی در مشاهده .بکاهد .ب) آنالیست باید مشاهدات خود را بطور منظم ثبت و ضبط کند ج) برای جبران محدودیت حوزه دید توصیه می شود از چند .آنالیست استفاده شود د) در صورت امکان از وسایلی همچون فیلم و ضبط صوت هم .کمک گرفته می شود 58 پ((رس(شنام(ه 5- پرسشنامه وسیله ای است که توسط آن تحلیل گر می تواند • .عقاید گروهی از افراد را به شکل یکنواختی ثبت کند 59 انواع پرسشنامه الف – پرسشنامه آزاد (چند پرسش که در آن محدودیتی برای پاسخ در نظر گرفته نمی شود) ب – پرسشنامه ثابت (در آن برای سواالت پاسخهای ثابت در نظر گرفته می شود ) 60 مالحظاتی که بایستی در تنظیم پرسشنامه( رعایت نمود الف -در مقدمه پرسشنامه آنالیست خود را معرفی و هدف آن .راشرح دهد ب – تمهیدات کافی برای پاسخ دادن در نظر گرفته شود. (مث ً التمبر و پاکت و )... ج – چون تعدادی به پرسشنامه ها پاسخ نمی دهند به تعداد .بیشتری پرسشنامه تحویل گردد .د – از طرح سواالت گنگ و کلی بپرهیزد .ه – سواالت با درجه درک و فهم پاسخگو همخوانی داشته باشد 61 م(صاح(به 6- مصاحبه عبارت است از یک گفت و شنود مستقیم و رودررو با فردی که قرار است درباره موضوع مورد نظر از وی اطالعاتی .کسب کنند 62 انواع مصاحبه م(صاح(به آزاد 1- مصاحبه ای که در آن یک هدف کلی برای مصاحبه تعیین ومصاحبه کننده محدود و مقید نیست و در صورت لزوم سواالت .بیشتری می پرسد م(صاح(به م(نظم 2- مصاحبه ای سازمان داده شده است و طبق برنامه معینی جلسه .مصاحبه اداره می شود 63 مهمترین نکاتی که در مصاحبه بایستی رعایت شود م(صاح(به ک((ننده( ب((ای(ستیاز هر ن((وع پ((یشداور(یو ا(ع(ما(لن((ظر 1- .ش((خصیدر ط(ولم(صاح(به ب((پرهیزد (نری(س(تک((ه م(صاح(به گ((ر ب((ای(ستیو(یژگ(یه(ای2- م(صاح(به ک((رد(نه ا .ال(ز(م آ(نرا دا(ش(ته ب((اشد م(صاح(به گ((ر س((عیک((ند ن((قطه ن((ظرا(تو ن((گرش(ه(ای(شرا در 3- .ط(یم(صاح(به ا(براز ن((کند چ(نان(چه م(طلبیخ(الفم(یلم(صاح(به گ((ر گ((فته ش((د م(خا((لفت4- .خ(ود را ا(براز ن (دارد .ش (را(ی(ط م(صاح(به ب((را(یه(مه م(صاح(به ش((وندگانی((کسانب((اشد 5- 64 مرحله چهارم :طبقه بندی اطالعات در این مرحله آنالیست داده های پراکنده را طبقه بندی نموده و به آنها نظم می بخشد تا معنی دار شوند .این اطالعات به روشهای منطقی و عقالیی و با توجه به ماهیت و نوع آنها طبقه .بندی و کد گذاری می شوند 65 روشهای طبقه بندی اطالعات ا(س(تفاد(ه( از ج(دو(ل1- ا(س(تفاد(ه( از ن((مودار(ها 2- 66 جدول جدول بندی یکی از روشهای طبقه بندی اطالعات است که به آنالیست کمک می کند تا وجوه تشابه و همبستگی اطالعات را که به کمک طبقه بندی منطقی به صورت ردیف ها و ستونهای .افقی و عمودی در آمده است به چشم ببیند 67 نمودار نمودارها از وسایل ترسیمی طبقه بندی و نظم بخشی به اطالعات هستند و آنالیست با استفاده از آنها می تواند اطالعات را به صورتی تنظیم و منعکس کند که درک آن برای بیننده و خواننده گزارش آسان تر شود و با صرف وقت کوتاهی از پیام .آن مطلع گردد 68  :محاسن نمودارها .م(قای(سه ا(ط(العاترا آ(سانم(یک((نند 1- چ(وناز ع(الئ(م در آ(ن(ه(ا ا(س(تفاد(ه( م(یش((ود از ط(والن(یش((دنک((الم 2- .ج(لو گ((یریم(یک((نند ب((ا ک((مکآ(ن(ه(ا ب((هتر م(یتوا(نرو(ند ت((غییرا(تو ت((فاو(تب((یندو ی((ا 3- .چ(ند رو(ند را م(شاهده( ک((رد 69 برخی از مهمترین انواع نمودارها الف) نمودار خطی ب) نمودار میله ای یا ستونی ج) نمودار دایره ای چ)نمودار فضایی ح) نمودار سازمانی 70 نمودار خطی نموداری است که برای نشان دادن ارتباط بین دو یا چند دسته • اطالعات بکار می رود .یکی از محورها برای اندازه گیری متغییر مستقل و محور دیگر برای اندازه گیری متغییر واسته است . فروش 3 2 1 قیمت 4 3 2 1 71 نمودار میله ای یا ستونی در این نمودار برای نشان دادن اطالعات از میله یا ستون استفاده می شود و در آن ارتفاع میله یا ستون نمایانگر میزان فراوانی یک متغییر است . میزان اشتغال 160 140 درصد مردان شاغل 120 100 ‏No rt h ‏W est ‏Ea s t 80 60 40 20 درصد زنان شاغل 72 1360 1361 1362سال 1363 0 نمودار دایره ای در برخی موارد از شکل دایره برای نشان دادن اطالعات مختلف استفاده می شود این نمودار برای نشان دادن چگونگی تقسیم .یک کل به اجزاءخود مناسب است دانشچویان دختر%60 73 دانشجویان پسر%40 نمودار فضایی این نمودارها نمایش سه بعدی اطالعات هستند و در مواردی بکار می روند که بیش از دو متغیر موجود باشد .در این گونه نمودارها ،متغیردر یک .فضای سه بعدی نشان داده می شوند 74 نمودار سازمانی این نمودار برای نشان دادن سلسله مراتب سازمان ،قلمرو وظایف و مسئولیتها و ارتباط بین مشاغل و همچنین برای انعکاس چگونگی انجام کارها و نحوه استقرار منابع سازمانی و .تسهیالت فیزیکی بکار می رود 75 مرحله پنجم :تجزیه و تحلیل اطالعات دراین مرحله تحلیل گر می کوشد تا ارتباط بین اطالعات را کشف کند .در این :مرحله سواالتی از قبیل سواالت ذیل درباره اطالعات پرسیده می شود (لیتی(ن(جام م(یش((ود ؟ 1- چ(ه ف((عا( ا (لیت(ن(جام م(یش((ود ؟ 2- چ(را آ(نف((عا( ا ک((سی(ن(جام م(ید(هد؟ 3- ا آ(نف((عا((لیترا چ(ه آ(نف((عا((لیتچ(گون(ه ا(ن(جام م(یش((ود ؟ 4- آ(نف((عا((لیتدر ک((جا ا(ن(جام م(یش((ود ؟ 5- (مان(ی(ن(جام م(یش((ود ؟ 6- آ(نف((عا((لیتدر چ(ه ز ا 76 طرق اثبات منطقی در تجزیه و تحلیل اطالعات الف) قانون توافق مثبت ب) قانون توافق( منفی ج) متد ترکیبی با تغییرات مالزم 77 الف) قانون توافق مثبت هرگاه در دو یا چند مورد یک عامل مشترک وجود داشته باشد و بدنبال آن عامل مشترک یک پدیدار مشترک نیز به چشم .بخورد می توان گفت آن پدیدار معلول عامل مشترک است 78 ب) قانون توافق منفی هر گاه در دو یا چند مورد فقدان عاملی ،عدم وجود پدیداری را به دنبال داشته باشد می توان گفت آن پدیدار معلول آن عامل .است 79 ج)متد ترکیبی با تغییرات مالزم این روش ترکیبی از دو قانون توافق مثبت و منفی است در این متد چنانچه به دو یا چند مورد برخورد کنیم که در یک دسته از آنها فقط یک عامل مشترک به چشم بخورد و هر جا که این عامل مشترک دیده شود پدیدار خاصی نیز موجود باشد و در دسته دیگر نبودن آن عامل مشترک نبودن همان پدیدار را باعث می شود آنگاه می توان گفت آن عامل مشترک علت .پدیدار مورد نظر است 80 روش همبستگی در تجزیه و تحلیل اطالعات تعریف همبستگی :زمانی که بین دو یا چند عامل رابطه به گونه ای موجود باشد که تغییر در یک متغیر ،متغیر دیگری را تغییر .دهد بین آن دو متغییر همبستگی موجود می باشد 81 انواع همبستگی ه(مبستگیخ(طیو م(ستقیم 1- ه(مبستگیخ(طیو م(عکوس2- ه(مبستگیغ(یر خ(طیو م(نحنی3- 82 ه(مبستگیخ(طیو م(ستقیم 1- وقتی کاهش یا افزایش در یک عامل (متغییر مستقل ) سبب کاهش یا افزایش در عامل دیگر (متغییر وابسته ) گردد بین آن دو عامل همبستگی خطی و مستقیم وجود دارد رابطه این همبستگی در شکل زیر نشان داده شده است . ساعات کار خستگی 83 ه(مبستگیخ(طیو م(عکوس2- وقتی کاهش و افزایش در یک عامل (متغییر مستقل )سبب افزایش یا کاهش در عامل دیگر گردد بین آن دو عامل همبستگی خطی و معکوس وجود دارد .شکل ذیل قیمت تقاضا 84 ه(مبستگیغ(یر خ(طیو م(نحنیش((کل3- چنانچه کاهش یا افزایش یک عامل سبب کاهش یا افزایش عامل دیگر و پس از مدتی سبب افزایش یا کاهش همان عامل شود بین آن دو عامل همبستگی غیر خطی موجود است .شکل ذیل 85 مرحله ششم :نتیجه گیری و ارائه راه حل در این مرحله آنالیست به تعبیر و تفسیر یافته های خویش پرداخته و چنانچه فرضیه های اولیه او تأیید گردند او موفق به کشف علت شده است و اگر تأیید نشده باشند بایستی بدنبال .راه حلهای دیگری برای مشکل باشد 86 نحوه ارائه راه حل دراین مرحله تحلیل گر با کمک قدرت خالقیت و ابتکار خویش و به مدد شناختی که نسبت به وضع موجود بدست آورده است پیشنهاداتی معقول و منطقی جهت رفع مشکالت و نقائص ارائه .می دهد 87 نکاتی که در زمینه ارائه راه حل باید رعایت گردند ه(مخوا(ن(یرا(ه( ح(لب((ا ب((رنام(ه هایس((از(مان1- ارا(ئ(ه چ(ند را(ه( ح(لب((جایی((کرا(ه( ح(ل2- م(طاب(قتب((ا ق(وا(ن(ینو م(قررا(ت3- (اب(لیتع(ما(ل4- ا( ق( ت((ناس(بب((ینهزی(نه ا(جرا و م(ناف(ع ح(اص(لاز ا(جرا(یط(رح 5- (یت(جرا 6- م(سئول ا 88 مرحله هفتم :تهیه و تنظیم گزارش اقداماتی که تا این مرحله انجام گرفته اند توسط تحلیل گر در یک گزارش منظم تدوین و در دسترس مدیران و مقامات ذیربط .قرار می گیرد 89 مرحله هشتم :اجرا در این مرحله آنالیست طی برنامه ای پیش بینی های الزم را جهت اجرای پیشنهادات مصوب و پیاده کردن طرحهای جدید .و ایجاد تغییر در نظام قدیم انجام دهد 90 مهمترین نکاتی که بایستی در مرحله اجرا انجام پذیرد آ(نا((لیستط(یب((رنام(ه ا(یاز ک((ادر(هایس((تاد(یو ا(جرا(ی(ین((ظر ب((خوا(هد و از 1- آ(ن(ها ک((مکب((گیرد (یت(جرا(ی2- آ(نا((لیستب((ای(ستیج(لساتت((وج(یهیب((را(یک((لیه ا(فراد ک((ه م(سئول ا ط(رح را دا(ش(ته و س((ایر ک((ار(ک(نان(یک((ه ب((ا ط(رح در گ((یر ه(ستند ت((شکیل د(هد ا(جرا(یب((رنام(ه آ(موز(ش(یدر خ(صوصن((قائ(صرو(شم(وجود ،ل((زو(م ط(رح ج(دید 3- ،آ(ش(نای(یب((ا ط(رح ج(دید و غ(یره( ب((را(یک((لیه م(سئوالنا(جرا(یط(رح (ی(بزار و ت((سهیالتم(ورد ن((یاز 4- ف((را(هم س((از ا ک((سبح(مای(تاز س((ویم(دیری(تو س((رپرس(تیک((ار(ک(نان5- 91 مرحله نهم :آزمایش طرح جدید دراین مرحله جهت کسب اطمینان از نتایج طرح ،طرح در یک قلمرو محدود به مرحله اجرا گذاشته می شود تا محدودیتهای .حین عمل مشخص و جرح و تعدیلهای الزم انجام پذیرد 92 مرحله دهم :استقرار طرح جدید چنانچه نتایج حاصل از اجرای آزمایش طرح مثبت باشد و مدیران و مقامات مسئول ادامه اجرای آن را تصویب کنند طرح مربوطه .در عمل پیاده و استقرار می یابد 93 روشهای استقرار طرح الف) روشهای موازی یا همزمان ب) روش تدریجی یا مرحله ای ج) روش یکباره د) روش آزمایشی 94 الف) روش موازی یا همزمان دراین روش نظام جاری و نظام جدید بطور همزمان اجرا می شوند و این مرحله ادامه می یابد تا نسبت به کار آیی و قابلیت اجرای روش جدید اطمینان حاصل شود و سپس روش قدیم .حذف گردد 95 ب) روش تدریج(ی یا مرحه ای دراین روش طرح جدید به تدریج پیاده می شود و طرح جاری بتدریج کنار گذاشته می شود .بدینترتیب قسمتی از کار بر اساس نظام قدیم که در حال کنار گذاشتن است انجام و بقیه .کار بر عهده نظام جدید است 96 ج) روش یکباره دراین روش نظام قدیم از تاریخ معینی کنار گذاشته شده و نظام جدید جایگزین آن می گردد .هزینه استقرار در این روش کمتر .از روشهای دیگر است ولی ریسک آن بیشتر می باشد 97 د) روش اجرای آزمایشی چنانچه اجرای سیستم پیشنهادی ،استفاده از تکنیکهای جدید و تغییرات وسیعی را در سازمان ایجاب کند ،سیستم جدید در یک بخش از سازمان بصورت آزمایشی اجرا و حین عمل نقائص آن برطرف و پس از تغییرات الزم در کل سازمان اجرا می گردد . 98 مرحله یازدهم :ارزیابی عملکرد پس از اینکه سیستم قدیم به سیستم جدید تبدیل شد ،آنالیست بررسی دوباره ای از سیستم به عمل آورده و عملکرد آن را ارزیابی می نماید تا میزان موفقیت سیستم جدید را مشخص و .تجدید نظرهای احتمالی را انجام دهد 99 برخی از سواالتی که در مرحله ارزیابی عملکرد قابل طرح هستند آ(یا س((یستم ب((ه ن((تای(جیک((ه از ف((بلپ((یشب((ینیش((ده( ا(ند 1- ر(س(یده( ا(س(ت؟ چ(ه ن((تای(ج پ((یشب((ینین((شده( ا(یاز س((یستم ح(اص(لش((ده( ا(س(ت؟ 2- (ی(فزا(ی(شی((اف(ته ا(س(ت؟ 3- آ(یا ب((هره( ور ا آ(یا پ((یاد(ه( س((از(یس((یستم ج(دید ط(بقب((رنام(ه ز(مانب((ندیش((ده( 4- ا(ن(جام پ((ذیرف(ته ا(س(ت؟ آ(یا ا(ن(جام ک((ار ب((ا س((یستم ج(دید ب((ا د(شوار(ی(ه(ای(یم(وا(ج(ه ش((ده( 5- ا(س(ت؟ 100 فصل چهارم :اصول و مفاهیم سازماندهی 101 هدفهای کلی فصل چهارم آ(ش(نای(یب((ا ا(صولو م(فاهیم س((از(ماندهی1- (ت(نوا(ع م(ختلفم(بان(یس((از(ماندهی2- ش((ناخ ا آ(گاهیاز ن((حوه( ت((نظیم ن((مودار س((از(مان(ی3- آ(ش(نای(یب((ا رو(ش(ه(ایت((هیه ط(رح س((از(مان(ی4- 102 هدفهای رفتاری فصل چهارم ش((رح پ((نج ب((خشس((از(ماناز د(یدگاه( م(ینتزبرگ1- ش((رح دوازد(ه( م(ورد از م(بان(یس((از(ماندهی2- ش((رح رو(ش(ه(ایت((حلیلی ،ت((لفیقیو ت((رک(یبیدر ت((هیه س((از(مان3- م(وارد(یرا ک((ه آ(نا((لیستب((اید در(ت(نظیم ن((مودار(ساز(مان(یم(ورد 4- .ت((وج(ه ق(رار د(هد ب((رش(مار(ید 103 اصول و مفاهیم سازمانی تعریف سازمان :سازمان عبارت است از سیستمی متشکل از اجزاء به هم پیوسته و مبتنی بر نظم و انضباط که در جهت رسیدن .به هدفهای خاصی فعالیت می کند 104 ساختار کلی سازمان از دیدگاه هنری مینتزبرگ :سازمان دارای پنج بخش اساسی است ب((خشم(دیری(تع(ا((لی(:م(سئول(یتن((های(یادار(ه( ا(مور س((از(مانرا دارد) 1- (لیت(ن(ه(ا را ب((ر 2- ب((خشم(یان(ی (:ن((ظار(تب((ر ک((ار وا(حدها و ه(ماهنگیف((عا( آ ع(ه(ده( دارد ) ب((خشع(ملیات(ی(:م(سئول(یتت((ول(ید ک((ا(الها و خ(دماترا دارد ) 3- ب((خشف((نی(:از م(تخصصانف((نیت((شکیلو در م(وارد ل((زو(م ن((ظرا(تف((نیو 4- ت((خصصیم(ید(هد ) س((تاد پ((شتیبان(ی(:ن((قشک((مکو ی((ار(ید(هنده( را ب((را(یس((ایر وا(حدها ا(ی(فاء 5- م(یک((ند) 105 شمای کلی دیدگاه مینتزبرگ مدیریت عالی س ت ا د ف ن ی مدیریت میانی بخش عملیاتی 106 ستاد بانی پشتی مبانی سازماندهی س((از(مانب((ر م(بنایت((عداد 1- (هدف 2- ) س((از(مانب((ر م(بنایو(ظ(یفه (ت((خصص 3- ) ای((وع ع(ملیات س((از(مانب((ر م(بن ن س((از(مانب((ر م(بنایم(شتری(ار(بابر(جوع) 4- (ی 5- س((از(مانب((ر م(بنایق((لمرو ع(ملیات(ی(م(حلج(غرا(ف(یای ) س((از(مانب((ر م(بنایم(حصول(ن((وع ت((ول(ید ) 6- س((از(مانب((ر م(بنایپ((روژ(ه( 7- س((از(مانم(اتری(سی8- س((از(مانب((ا س((اخ(تآزاد 9- س((اخ(تس((از(مان(یم(دو(الر 10- س((اخ(ته(ایت((رک(یبی11- 107 س((از(مانب((ر م(بنایت((عداد 1- در این سازماندهی ،گروهبندی و تقسیم وظایف بر مبنای تعداد صورت می گیرد و شامل تقسیم بندی افراد بطور اتفاقی و به دسته های مساوی و مأمور کردن هر دسته برای انجام یک .قسمت از وظایف سازمانی است 108 (هدف 2- ) س((از(مانب((ر م(بنایو(ظ(یفه دراین نوع سازماندهی ،واحدها بر حسب وظیفه و کاری که قرار است انجام دهند تقسیم بندی می شوند در این روش هدف اصلی سازمان به فعالیتهای اصلی و فعالیتهای اصلی به فعالیتهای فرعی و فعالیتهای فرعی به وظایف اصلی و وظایف .اصلی به وظایف فرعی تقسیم می شوند 109 (ت((خصص 3- ) ای((وع ع(ملیات س((از(مانب((ر م(بن ن دراین روش مبنای تقسیم کار نوع فعالیت ،تخصص و آگاهیهاو .حرفه افرادی است که کارها را انجام می دهند 110 س((از(مانب((ر م(بنایم(شتری(ار(بابر(جوع) 4- دراین سازماندهی به دریافت کنندگان خدمات توجه گردیده و سازماندهی بر اساس گروههای مختلف مشتریان و ارباب رجوع .صورت می پذیرد 111 ای((وع م(حصول(ت((ول(ید)6- س((از(مانب((ر م(بن ن دراین روش مبنای گروه بندی وظایف و تقسیم کارها نوع کاال یا .محصولی است که قرار است تولید شود رئیس سازمان واحد تولید یخچال 112 واحد تولید کولر واحد تولید بخاری س((از(مانب((رم(بنایپ((روژ(ه( 6- در سازمانهایی که هدف آنها در قالب پروژه ها و برنامه های تقریباً مستقل اجرا می شود ،می توان به تعداد پروژه های موجود ،واحد های مستقلی را .ایجاد نمود مدیر سازمان پروژه (الف) 113 پروژه (ب) پروژه (ج) س((از(مانم(اتری(سی7- این سازمان تلفیقی از سازمان بر مبنای وظیفه و سازمان بر مبنای پروژه است بدین ترتیب که جریان اختیار در واحدهای تخصصی بصورت عمودی و در واحدهای اجرایی بصورت افقی است و از تالقی این دو محور یک ماتریس .بوجود می آید مدیر سازمان پروژه ج بخش تولید بخش تحقیقات 114 پروژه ب گروه تولید گروه تحقیقات پروMژه الف گروه تولید گروه تولید گروه تحقیقات گروه تحقیقات س((از(مانب((ا س((اخ(تآزاد ی((ا اد(هوکرا(س(ی8- این نوع سازماندهی ساختی موقت ،فی البداهه و استعجالی دارد و برای رسیدن به هدف معینی بدون طرح و نقشه قبلی بوجود می آید .این ساخت شباهت زیادی با ساخت ماتریسی دارد که از نیروهای اطالعاتی و تخصص(ی بنا به مقتضای موارد مطرح شده مناسب ترین استفاده های تخصصی و عملیاتی را به عمل .می آورد 115 س((از(مانب((ا گ((رو(هه(ایم(تدا(خ(لی((ا س((از(مانح(لقوی9- این ساخت در قالب گروههایی که بوسیله اعضای مشترک با هم در ارتباط می باشند شکل می گیرد .یک فرد در گروهی بعنوان مدیر ،در گروه دیگر به عنوان مرئوس .و در گروه سوم به عنوان مشاوره می تواند انجام وظیفه نماید 000 000 000 000 000 000 116 س((اخ(تس((از(مان(یم(دو(الر (م(اجوالر) 10- دراین سازماندهی ،سازمان از واحدهای مختلفی تشکیل می شود که هر واحد با ضوابط اجرایی مشخص و مأموریتی که خود مینیاتوری از مأموریت کل سازمان است بطور مستقل ،غیر .متمرکز و خود کفا به فعالیت ادامه می دهد 117 س((اخ(ته(ایت((رک(یبی11- هر یک از روشهای سازماندهی دارای معایب و محاسنی هستند که با توجه به شرایط زمانی و مکانی و مقتضیات موقعیتی آنهایی را بر می گزیند که بیشترین سود و کمترین زیان را داشته باشند .به همین دلیل در بسیاری از سازمانها ممکن است از .ترکیبی از روشهای سازماندهی فوق بهره گرفته شود 118 تنظیم نمودار سازمانی :برای تهیه طرح سازمان می توان از روشهای ذیل استفاده نمود ت((حلیلی1- ت((لفیقی2- ت((رک(یبی3- 119 روش تحلیلی در تهیه نمودار سازمانی دراین روش امر گروه بندی فعالیتها و وظایف از باال به پایین انجام می گیرد .بدین معنی که هدف سازمان به هدفهای فرعی ،فعالیتها ،وظایف و عملیات تقسیم می شود و اجرای مجموعه ای از وظایف و عملیات تحت عنوان یک شغل به .شاغل واگذار می گردد 120 روش تلفیقی در تهیه نمودار سازمانی در این روش کار گروه بندی از پایین به باال انجام می گیرد . بدین معنا که ابتداء مشاغل مختلفی که باید در سازمان انجام شوند مشخص گردیده و آنگاه مشاغل مشابه و مرتبط در یک گروه قرار داده می شوند و به یک واحد سازمانی احاله می گردند و این کار ادامه می یابد تا سلسله مراتب سازمانی کامل .گردد 121 روش ترکیبی در تهیه نمودار سازمانی این روش ترکیبی از روشهای تلفیقی و ترکیبی است و در عمل هم بیشتر از این روش استفاده می گردد و در عین حال به محتوای مشاغل نیز توجه شده و ارتباط الزم بین وظایف ،فعالیتها و .هدفها مد نظر قرار می گیرد 122 مهمترین نکاتی که د(ر تهیه نمودار سازمانی باید به آن توجه کرد ت((باد(لن((ظر ب((ا م(دیری(تدر ز(م(ینه ت((مرکز ،ع(دم ت((مرکز،ح(یطه 1- م(دیری(تو س((طح ی((ا ب((لند ب((ود(نس((لسله م(را(ت(ب ت((عاد(لا(خ(تیار و م(سئول(یت2- (بخ(تیارا(تب((ینوا(حدهایص((فو س((تاد 3- ت((وز(ی(ع م(ناس ا( ت((وج(ه ب((ه ار(ت(باط هر ی((کاز م(شاغ(لب((ا هدفس((از(مان4- (یب(ن(ه(ا 5- (ت((زو(م ت((رک آ ب((رر(س(یق((لمرو هر ی((کاز وا(حدها و در ص((ور ل 123 فصل پنجم :فنون تجزیه و تح(لیل سیستم ها هدف کلی آشنایی با فنون مختلف تجزیه و تحلیل سیستم ها 124 هدفهای رفتاری فصل پنجم م(همتری(نف((نونت((جزی(ه و ت((حلیلس((یستمها و رو(ش(ها را ن((ام 1- .ب((برید .ج(دو(لت((قسیم ک((ار را ت((عری(فک((نید 2- .م(زا(یا و م(حدود(ی(ته(ایج(دو(لت((قسیم ک((ار را ب((یانک((نید 3- را(هه(ایاز ب((ینب((رد(نم(حدود(ی(ته(ایج(دو(لت((قسیم ک((ار را ب((یان4- .ک((نید .م(را(ح(لت((هیه ج(دو(لت((قسیم ک((ار را ش((رح د(هید 5- ف((رم ل((یستو(ظای(ف،ف((عا((لیته(ایوا(حد و ف((عا((لیته(ایس((از(مانرا 6- .ر(س(م ک((نید 125 ابزارها و فنون تجزیه و تحلیل سیستم ها ب((رر(س(یت((قسیم ک((ار 1- ب((رر(س(یج(ریانک((ار 2- ب((رر(س(یج(ا و(م(کان3- ک((نترلف((رم ها 4- ک((نترلا(س(ناد و س((یستم هایب((ای(گان(ی5- ا(نداز(ه( گ((یریک((ار 6- (ی(م) 7- پ((ی(م،پ((ید ا ب((رنام(ه ر(یزیش((بکه ا(ی(پ((رت،س((ی ا 126 جدول تقسیم کار جدولی است که نشان می دهد کارکنان یک سازمان در یک مدت معین ،چه کارهایی را انجام می دهند و چه مقداروقت صرف .انجام دادن این کارها می کنند 127 مزایای جدول تقسیم کار ک((سب(گاهیاز ب((ار وا(ق(عیک((ار و ن((حوه( ت((وز(ی(ع آ(ن1- آ (ی(ن(سان(ی2- ش((ناخ(تم(حله(ایت((را(ک(م ک((ار و ت((را(ک(م ن((یرو ا آ(گاهیاز ت((کرار ها و ت((دا(خ(له(ایو(ظای(ف3- آ(گاهیاز ن((حوه( ا(خ(تصاصو(ق(تب((ه هر ی((کاز و(ظای(ف4- (قات(ضاف(یک((ار(ک(نان5- ک((سبط(الع از او ا ا( آ(گاهیاز ت((عداد وا(ق(عین((یرو(یم(ورد ن((یاز 6- ارز(ش(یاب(یک((ار(ک(نان7- 128 محدودیتهای جدول تقسیم کار م(مکن(س(تب((ا وا(ق(عیت1- ا چ(وناز ا(ط(العاتک((ار(ک(نانا(س(تفاد(ه( م(یش((ود .ت((طبیقن (دا(ش(ته ب((اشد .ت((عینز(ماندر م(ورد ب((رخ(یو(ظای(فب((طور د(ق(یقم(یسر ن((یست2- 129 مقدمات الزم برای تهیه جدول تقسیم کار ت((شکیلج(لسه ت((وج(یهی،ک((ار(ک(نانو س((رپرس(تم(ستقیم آ(ن(ه(ا 1- پ((یرا(مونج(دو(لت((قسیم ک((ار ک((سبط(العاتد(ق(یقت((ر 2- ا( ک((مکگ((رف(تناز ا(ط(العاتت((کمیلیب((را(ی .آ(نا((لیستب((ای(ستیدر ف((را(ی(ند ک((ار از س((رپرس(تک((مکب((گیرد 3- آ(نا((لیستب((ای(ستیرا(ب(طه ا(یدو(س(تان(ه ب((ا ک((ار(ک(نانو س((رپرس(تدر 4- .ح(ینت((هیه و ت((نظیم ج(دو(لدا(ش(ته ب((اشد 130 مراحل تهیه جدول تقسیم کار ا(ن(تخابوا(حد ب((رر(س(ی1- ت((هیه ل((یستو(ظای(فک((ار(ک(نان2- ت((هیه ل((یستف((عا((لیته(ایوا(حد 3- ت((هیه ج(دو(لت((قسیم ک((ار در و(ض(ع م(وجود 4- ت((جزی(ه و ت((حلیلج(دو(لت((قسیم ک((ار در و(ض(ع م(وجود 5- ت((هیه ج(دو(لت((قسیم ک((ار در و(ض(ع پ((یشنه(اد(ی6- 131 مرحله اول :انتخاب واحد بررسی در این مرحله آنالیست کل سازمان را به واحدهای کوچک تقسیم و برای هر یک از واحد ها بطور جداگانه جدول تقسیم کار تهیه و سپس برای کل واحد ها از روی جداول گزارش جامعی تهیه و .به مدیریت ارائه می دهد 132 رابطه هدف ،فعالیت و وظیفه در جدول تقسیم کار هدف فعالیت وظیفه 3 133 وظیفه2 وظیفه1 مرحله دوم :تهیه لیست وظایف کارکنان لیست وظایف کارکنان لیستی است که نشان می دهد هر یک از کارکنان یک واحد سازمانی در یک مدت معین چه وظایف و .عملیاتی را انجام و چقدر وقت صرف انجام آنها می کنند 134 نمونه ای از لیست وظایف انفرادی کارکنان نام و نام خانوادگی میزان تحصیالت رشته تحصیلی شماره وظیفه عنوان شغل تجارب در مجموع در شغل فعلی شرح وظیفه نام واحد سازمانی نام سرپرست تاریخ شماره فعالیت زمان صرف شده در روز جمع کل 135 مرحله سوم :تهیه لیست فعالیتهای واحد این لیست صورتی از کلیه فعالتهایی که در یک واحد سازمانی انجام می شود می باشد که در بر گیرنده مجموعه فعالیتهای .اساسی و عمده ای که کارکنان انجام می دهند است 136 نمونه ای از لیست فعالیت های واحد نام واحد سازمانی نام آنالیست شماره فعالیت نام سرپرست واحد تاریخ شرح فعالیت ساعات صرف شده در هفته جمع کل 137 مجتبی رفیعی،عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور مرکز شازند مرحله چهارم :تهیه جدول تقسیم کار برای وضع موجود دراین مرحله آنالیست با استفاده از اطالعاتی که در دو مرحله قبلی بدست آورده نسبت به تهیه جدول تقسیم کار اقدام می نماید .مرحله چهارم در واقع ترکیبی از دو مرحله دوم و سوم می باشد و جدول تقسیم کار نیز برایندی از لیست وظایف .انفرادی کارکنان و لیست فعالیتهای واحد می باشد 138 مرحله پنجم :تجزیه و تحلیل جدول تقسیم کار دراین مرحله به بررسی انتقادی جدول تقسیم کار پرداخته می شود و سواالتی از قبیل سواالت ذیل درباره اطالعات جدول .پرسیده و پاسخ آنها مشخص می گردد .آ(یا ک((لیه ف((عا((لیته(ا درا(ی(نوا(حد ا(ن(جام م(یش((ود 1- ک((دا(م ی((کاز ا(ی(نف((عا((لیته(ا ب((یشتری(نو(ق(ترا م(یگ((یرند و آ(یا 2- (تی(نم(قدار و(ق(تص((رفآ(ن(ه(ا ش((ود .ال(ز(م ا(س ا( .چ(ه م(قدار و(ق(تص((رفک((ار(هایغ(یر ض((رور(یم(یش((ود 3- (ت(فراد ا(س(تفاد(ه( م(ناس(بب((ه ع(ملم(یآ(ید 4- .آ(یا از ت((خصصو م(ه(ار ا 139 مرحله ششم :تهیه جدول تثقسیم کار پیشنهادی زمانی که پاسخ سواالت مطرح شده در مرحله قبل مشخص گردیدند معین می شود که در مورد برخی از وظایف تغییراتی ضروری می باشد مث ً ال مشخص می شود که تخصیص زمان نسبت به اهمیت وظایف و فعالیتها به درستی صورت نگرفته است .لذا تغییرات مذبور در جدول جدیدی به نام جدول .تقسیم کار پیشنهادی اعمال میگردد 140 نمونه ای از جدول تقسیم کار 141 فصل ششم :بررسی جریان کار هدف کلی آشنایی با بررسی جریان کار • 142 هدفهای رفتاری فصل ششم ن((مودار ج(ریانک((ار را ت((عری(فک((نید 1- پ((نج ع(الم(تم(ورد ق((بولآ(نا((لیستها را ت((رس(یم ک((نید 2- م(وارد ا(س(تفاد(ه( از ن((مودار ج(ریانک((ار ع(مود(یو ا(ف(قیرا ت((وض(یح 3- د(هید ت((فاو(تن((مودار(هایج(ریانک((ار ا(ف(قیو ع(مود(یرا ش((رح د(هید 4- م(را(ح(لب((رر(س(ین((مودار ج(ریانک((ار را ذ(کر ک((نید 5- 143 تعریف نمودار جریان کار نمودار جریان کار عبارت است ز تصویری از مراحل مختلفی که .برای انجام یک کار از ابتداء تا انتها طی می شود 144 عالئم نمودار جریان کار برای ترسیم نمودار های جریان کار از عالمتهایی استفاده می شود که هر کدام دارای مفهوم خاصی هستند این عالئم در نمودار سبب تسهیل و تسریع درک نمودار می شوند که در اسالید .های بعدی ارائه شده اند 145 ع(ملی((ا ا(قدا(م 1- برای نشان دادن عمل یا اقدام که معرف انجام کار است و زمانی که چیزی بوجود آمده یا تغییری حادث شده و یا اینکه جزئی بر چیزی اضافه شده باشد(مثل نوشتن یک نامه) از عالمت .دایره استفاده می شود 146 ب((ازر(س(یی((ا ک((نترل ی((ا 2- از این عالمتها برای نشان دادن بازرسی ،کنترل ،مقایسه و تطبیق( آنچه که صورت گرفته است با معیارهای مورد نظر استفاده می .شود .مثال:بررسی چکی که صادر شده است 147 ت((صمیم گ((یری3- تصمیم گیری گر چه نوعی عمل است و می توان آن را با دایره بزرگ نشان داد ولی ممکن است برخی از آنالیستها از عالمت .لوزی برای نمایاندن آن استفاده کنند مثال :اتخاذ تصمیم در مورد افزایش تولید 148 ا(ن(بار ی((ا ب((ای(گان(ی ی((ا 4- این عالمت نشان دهنده نگهداشتن کار بطور موقت یا دائمی .است مثال :ضبط یک نامه یا نگهداری یک کاال در قفسه 149 ت((أخ(یر ی((ا ا(ن(تظار غ(یر م(وج(ه 5- این عالمت نشان دهنده زمانی است که کار در انتظار می ماند تا مرحله بعدی آن صورت گیرد .تأخیر موقعی پیش می آید که به علت شرایط موجود ،اجرای مرحله بعدی امکان پذیر نباشد و .قسمتی از کار متوقف شود 150 (ی (سا(لج(اب(جای ) ح(رک(تی((ا ار ( ی((ا 6- این عالمت برای نشان دادن حرکت یا نقل و انتقال استفاده می .شود که معرف تغییر مکان از جایی به جای دیگر است 151 ت((رک(یبیاز ع(الئ(م 7- الف )عمل و حرکت یا .هرگاه عملی در حین حرکت انجام شود ازاین عالمت استفاده می شود ب) عمل و کنترل یا این عالمت معرف انجام بازرسی در حین عمل است .مثل وزن کردن شیشه های نوشابه 152 انواع نمودار جریان کار الف) نمودار عمودی یا یک ستونه ب) نمودار افقی یا چند ستونه 153 الف)نمودار عمودی یا یک ستونه این نمودار در مواردی بکار می آید که کلیه مراحل یک کار در یک قسمت یا یک واحد انجام شود .با کمک این نمودار آنالیست می تواند به ارتباط کاری موجود در یک واحد پی ببرد و .از تکرار و تداخلهای وظیفه ای وعملیاتی آگاه شود 154 نمونه ای از نمودار جریان کار عمودی یا یک ستونه 155 نمودار جریان کار افقی یا چند ستونه این نمودار در مواردی بکار می آید که مراحل انجام یک کار در چند قسمت یا چند واحد انجام می شود .این نمودار به آنالیست کمک می کند تا به نحوه ارتباط بین واحدهای مختلف پی ببرد و از تکرارها و تداخلها یی که در آن واحد رخ می دهد .آگاهی پیدا نماید 156 نمونه ای از نمو دار افقی یا چند ستونه 157 مراحل بررسی نمودار جریان کار مرحله اول (:تعیین کار مورد نظر مرحله دوم :تعیین مراحل کار مرحله سوم :ترسیم نمودار جریان کار در وضع موجود مرحله چهارم :تجزیه و تحلیل نمودار جریان کار مرحله پنجم :تنظیم نمودار پیشنهادی 158 مرحله اول :تعیین کار مورد نظر دراین مرحله آنالیست بایستی کاری که می خواهد مورد بررسی قرار دهد را تعیین و نقطه آغاز و پایان آن را دقیقاً مشخص .نماید 159 مرحله دوم :تعیین مراحل کار دراین مرحله آنالیست بایستی از کلیه مراحل انجام کار لیستی تهیه نموده و دقت نماید که صرفاً جریان کار مورد نظر را .تعقیب و از آن منحرف نشود 160 مرحله سوم :ترسیم نمودار جریان کار در وضع موجود دراین مرحله آنالیست با استفاده از اطالعات کسب شده در مرحله دوم نموداردر وضع موجود را ترسیم می کند و اگر کلیه مراحل در یک واحد انجام شود نمودار عمودی و اگر در چند واحد .انجام شود نمودار افقی رسم می گردد 161 مرحله چهارم :تجزیه و تحلیل نمودار دراین مرحله آنالیست با دید انتقادی به نمودار وضع موجود نگاه کرده و .سواالت ذیل را درباره اطالعات جدول می پرسد ا(ی(نم(رح(له چ(یستی((ا ب((عبار(تد(ی(گر در ا(ی(نم(قطع ک((دا(م ی((کاز م(را(ح(لک((ار 1- ب((اید ا(ن(جام ش((ود ؟ (ستی(ی(نم(رح(له ا(ن(جام ش((ود؟ 2- چ(را ب((ای ا چ(را ا(ی(نم(رح(له ت((وس(طا(ی(نف((رد ا(ن(جام م(یش((ود ؟ 3- چ(را ا(ی(نم(رح(له درا(ی(نز(مانا(ن(جام م(یگ((یرد ؟ 4- ا(ی(نم(رح(له چ(گون(ه ا(ن(جام م(یگ((یرد؟ 5- چ(را ا(ی(نم(رح(له درا(ی(نم(کانا(ن(جام م(یش((ود ؟ 6- 162 مرحله ششم :تنظیم نمودار پیشنهادی دراین مرحله آنالیست تغییرات و اصالحاتی که با توجه به پاسخ سواالت فوق الزم می داند در نمودار وضع موجود ایجاد و نمودار در وضع پیشنهادی را تنظیم می نماید .در اغلب موارد نمودار در وضع پیشنهادی دارای مراحل کمتر و روشی ساده تر می .باشد 163 فصل هفتم :بررسی و کنترل فرمها هدف کلی آشنایی با نحوه بررسی و کنترل فرمها 164 هدفهای رفتاری ف((رم را ت((عری(فک((نید 1- م(بان(یط(بقه ب((ندیف((رم(ها را ب((یانک((نید 2- (سب((لمرو ا(س(تفاد(ه( را ذ(کر 3- دو ف((رم از ف((رم(ه(ایط(بقه ب((ندیش((ده( ب((ر ح ق ک((نید چ(ه(ار ف((رم از ف((رم(هایط(بقه ب((ندیش((ده( ب((رح(سبک((ار و و(ظ(یفه را ذ(کر 4- ک((نید هدفاز ب((رر(س(یو ک((نترلف((رم(ها را ت((وض(یح د(هید 5- م(را(ح(لب((رر(س(یف((رم(ه(ایس((از(مان(یو ا(ی(جاد و ب((هبود آ(ن(ه(ا را ن((ام ب((برید 6- ن((کات(یک((ه ب((ای(ستیدر ک((نترلف((رم ر(عای(تک((رد را(ب(یانک((نید 7- 165 تعریف فرم فرم یکی از ابزارهای برقراری ارتباط است که برای دریافت .اطالعات خاصی به صورت مکتوب تهیه و تنظیم می شود 166 انواع فرم :فرمها برحسب دو عامل ذیل دسته بندی می شوند ق((لمروا(س(تفاد(ه( 1- .ک((ار و و(ظ(یفه ا(یک((ه ا(ن(جام م(ید(هند 2- 167 (سب((لمرو ا(س(تفاد(ه( 1- ا(نوا(ع ف((رم ب((رح ق الف – فرمهای داخلی (:این فرمها در بخش کوچکی از سازمان .استفاده می شوند ب – فرمهای استاندارد :این فرمها در کلیه قسمتهای سازمان استفاده می شوند( .مثل برگه مرخصی) 168 ا(نوا(ع ف((رم ب((ر ح(سبک((ار و و(ظ(یفه ا(یک((ه ا(ن(جام 2- م(ید(هند ف((رم(ه(ایپ((رس(نلی1- ف((رم(ه(ایم(ا((لی2- ف((رم(ه(ایآ(موز(ش(ی3- ف((رم(ه(ایت((دار(کات(ی4- ف((رم(ه(ایت((عمیرا(تو ن((گه(دار(یو(سای(ل5- ف((رم(ه(ایم(تفرق(ه 6- 169 هدف از بررسی و کنترل فرم هدف از بررسی و کنترل فرم طراحی ،اصالح و بهبود فرمهای مورد نیاز سازمان و حذف فرمهای اضافی و تهیه فرمهای مورد نیاز با .حد اکثر بازدهی و حد اقل هزینه می باشد 170 مراحل بررسی و کنترل فرم ب((رر(س(یف((رم(ه(ایم(وجود 1- ت((جزی(ه و ت((حلیلف((رم(ه(ایم(وجود 2- ت((هیه ط(رح پ((یشنهاد(یب((را(یف((رم(ه(ایم(ورد ن((یاز 3- 171 ب((رر(س(یف((رم(ه(ایم(وجود 1- دراین مرحله آنالیست نمونه ای از فرمهای موجود سازمانی را جمع آوری و با دقت در شکل ظاهری آنها و موارد مندرج در آنها و همچنین ترتیب قرار گرفتن و نحوه تخصیص جا برای هر قسمت آن و نوع کاغذ و سایر مشخصات فرم را دقیقاً شناسایی .می نماید 172 ت((جزی(ه و ت((حلیلف((رم(ه(ایم(وجود 2- دراین مرحله آنالیست با تجزیه و تحلیل اطالعات موجود به بررسی .نقایص،کاستی ها،ایرادات و نارسایی های فرمهای موجود می پردازد برخی از سواالتی که در این مرحله بایستی پاسخشان مشخص گردند به .شرح ذیل هستند (ت 1- (ی(س ؟ چ(ه ف((رم(یم(ورد ب((رر(س ا (ت 2- (ی(س ؟ آ(یا ک((لیه ن((سخ ا(ی(نف((رم ض((رور ا آ(یا م(حتوا(یف((رم ب((را(یک((سان(یک((ه آ(نرا ب((کار م(یب((رند وا(ض(ح و ق((اب(ل3- (ت (ک(س ؟ در ا (بس(ت؟ 4- آ(یا ا(نداز(ه( ف((رم م(ناس ا( آ(یا ف((رم ا(ط(العاتم(ورد ن((یاز را ت((أم(ینم(یک((ند؟ 5- 173 ت((هیه ط(رح پ((یشنه(اد(یب((را(یف((رم(ه(ایم(ورد ن((یاز 3- دراین مرحله آنالیست با استفاده از اطالعات مراحل قبل گامهای زیر را بر :می دارد ت((عیینهدفف((رم 1- ت((عیینع(نوا(نف((رم 2- ت((عیینش((مار(ه( ی((ا ک((د ف((رم 3- ن((ظر خ(وا(هیاز ت((کمیلک((نندگانو ا(س(تفاد(ه( ک((نندگاناز ف((رم 4- ت((عیین(ط(العات(یک((ه در ف((رم در(ج م(یش((ود 5- ا ت((هیه ط(رح ف((رم 6- ا(س(تفاد(ه( آز(مای(شیاز ف((رم در ی((کوا(حد ن((مون(ه 7- ج(رح و ت((عدی(لف((رم ب((ا ا(س(تفاد(ه( م(ؤثر از ب((از خ(ور 8- ت((هیه ف((رم ن((های(ی9- 174 فصل هشتم :بررسی جاو مکان 175 هدفهای کلی فصل هشتم آشنایی با تکنیک بررسی جا ومکان کار - آگاهی از هدف بررسی - اطالع از مالحظاتی که در بررسی جا و مکان کار بایستی رعایت - شوند شناخت مراحل بررسی جاومکان - 176 هدفهای رفتاری فصل هشتم ب((رر(س(یج(ا و م(کانرا ت((عری(فک((نید 1- ض((رور(تب((رس(یج(ا و م(کانرا ب((نوی(سید 2- هدفاز ب((رر(س(یج(ا و م(کانرا(شرح د(هید 3- ن((کات(یک((ه در ق(رار داد(نم(یزهایک((ار ب((ای(ستیر(عای(تش((ود را 4- ب((یانک((نید م(را(ح(لب((رر(س(یج(ا و م(کانرا ب((نوی(سید 5- 177 تعریف بررسی جا و مکان بررسی جا ومکان عبارت است از مطالعه چگونگی تخصیص مکان و فضای در دسترس به نیروی انسانی از یک طرف و وسایل و تجهیزات کاری از طرف دیگر 178 هدف از بررسی جا و مکان (ی(ن(سان(یو ت((وج(ه ب((ه ر(فاه( و را(ح(تیآ(ن(ه(ا در 1- ت((أم(ینر(ضای(تن((یرو ا م(حیط ک((ار ت((سهیلس((رپرس(تیو ن((ظار(تب((ر ک((ار ک((ار(ک(نان2- ب((رقرار(یج(ریانو گ((رد(شک((ار ب((طور م(ؤثر و ک((ارآ(مد 3- ا(ی(جاد ت((سری(ع در ارا(ئ(ه خ(دماتو ک((ا(الها ب((ه ار(بابر(جوع و 4- ت((أث(یر روا(ن(یم(ثبتب((ر آ(ن(ه(ا (اب(لیت(ن(عطافدر م(ورد ت((غییرا(تو 5- ا ص((رف(ه ج(وی(یو ا(ی(جاد ق( ت((حوالتآ(ی(نده( 179 برخی از اصول و معیار های بررسی و تخصیص جا و مکان .م(را(ق(بتش((ود ک((ه ه(یچ ب((خشاز م(کانو ف((ضایدر د(س(ترسهدر ن((رود 1- وا(حد ها و ا(فراد(یک((ه و(ظای(فشاناز ن((ظر م(اهیتب((ا ی((کدی(گر م(رت(بط و م(شاب(ه 2- (ت((زد(ی(کب((ه ه(م ق(رار گ((یرند .ا(س ن (تی(الم(کاناز ی((کم(حلش((رو(ع و ب((ه م(حلد(ی(گر خ(تم ش((ود و 3- گ((رد(شک((ار ح ا .از ت((قاط(ع و ر(ف(تو ب((رگ(شتهایغ(یر ض((رور(یخ(ودار(یش((ود م(حل(س(تقرار ا(فراد و وا(حدها ب((ا ار(بابر(جوع ز(یاد ن((زد(ی(کدر ورود(یت((عیین4- ا .ش((ود وا(حدهای(یک((ه ک((ار(شانج(نبه م(حرمان(ه دارد دور(تر از م(حلر(ف(تو آ(مد 5- .م(شتریانب((اش(ند 180 اشکال طراحی مسیر کار الف)خط مستقیم ب)خط منحنی یا نعلی شکل ج)خط شکسته »«Tد)شکل «ال» 181 ز)دایره یا بیضی ح)مثلث و)چهار گوش ه)شکل مراحل بررسی جا ومکان مرحله اول (:بررسی جا ومکان در وضع موجود مرحله دوم :تجزیه و تحلیل طرح جا و مکان کار مرحله سوم :تهیه طرح جا و مکان 182 فصل نهم :سیستم ها و روشهای بایگانی 183 هدفهای کلی فصل نهم آ(ش(نای(یب((ا ا(همیتب((ای(گان(یدر س((از(مان(ها 1- آ(ش(نای(یب((اا(نوا(ع س((یستم هایب((ای(گان(ی2- آ(گاهیاز ا(صولب((ای(گان(ی3- ش((ناخ(ترو(ش(ه(ایت((نظیما(س(ناد 4- آ(ش(نای(یب((ا م(را(ح(لب((رر(س(یس((یستم ب((ای(گان(ی5- 184 هدفهای رفتاری فصل نهم (همیت(نرا ت((وض(یح د(هید 1- آ ب((ای(گان(یرا ت((عری(فن((مود(ه( و ا س((ند،پ((رو(نده( و آر(ش(یو را ت((عری(فک((نید 2- ا(نوا(ع س((یستم هایب((ای(گان(یرا ن((ام ب((رد(ه( و ب((ه ا(خ(تصار 3- ت((وض(یح د(هید ا(صول(یرا ک((ه ب((ای(ستیدر ا(ی(جاد س((یستم ب((ای(گان(یر(عای(تش((وند 4- ذ(کر ک((نید رو(ش(ه(ایت((نظیما(س(ناد را ب((رش(مرد(ه( و آ(ن(ه(ا را ت((وض(یح د(هید 5- م(را(ح(لب((رر(س(یس((یستم ب((ای(گان(یرا ب((یانک((نید 6- 185 تعریف بایگانی بایگانی عبارت است از فن اداره ،نظارت وحفاظت اسناد و مدارک سازمان به منظور نگهداری و مراجعه 186 وظیفه بایگانی وظیفه بایگانی در هر سازمان طبقه بندی اسناد ،ثبت و ضبط و کنترل آنهاست و این وظیفه از مرحله دریافت سند آغاز و تا زمانی که به علت سلب ارزش و برطبق( مقررات از بین می رود و یا به علت ارزش استثنایی در محل معینی برای همیشه .نگهداری می شود دوام خواهد یافت 187 تعریف سند سند عبارت است از حقایق کتبی در خصوص وقایع و معامالت سازمان که ممکن است در فرمهای چاپی ،کارت ،اوراق،کاغذ یا کتاب منعکس شود .بنابراین هر شیءقابل استناد مثل نوارهای ضبط صوت ،فیلم ،میکروفیلم و ...مادام که قابل استناد باشند .سند محسوب می شوند 188 تعریف پرونده پرونده عبارت است از مجموعه ای از اسناد و مدارک مربوط به یک موضوع ،شخص یا سازمان که بترتیب خاصی در یک پوشه یا .کالسور نگهداری شده است 189 تعریف آرشیو آرشیو عبارت است از محل نگهداری دائمی اسناد و مدارک گران بهایی که از نظر اداری ،حقوقی ،مالی ،علمی ،تاریخی و فرهنگی .ارزش نگهداری دائمی را دارند 190 انواع سیستم بایگانی س((یستم م(تمرکز 1- س((یستم غ(یرم(تمرکز 2- س((یستم ن((یمه م(تمرکز (ک((نترلم(رکزی) 3- 191 اصول بایگانی آ(سانب((ود(ن1- (اب(لیت(جرا 2- ا ق( (اب(لیت(ن(عطاف3- ا ق( د(ق(تو س((رع(ت4- ا(فراد ب((ا ص((الح(یت5- ن((ظما(صول(یو م(نطقی6- 192 اصل آسان بودن به موجب این اصل سیستم بایگانی و نحوه تنظیم مدارک و پرونده ها بایستی آسان و قابل درک بوده و با صرف اندکی وقت مفهوم .گردد 193 اصل قابلیت اجرا براساس این اصل سیستم مورد استفاده بایستی با توجه به نوع و ماهیت کار و امکانات در دسترس و در عمل قابل پیاده شدن .باشد 194 اصل قابلیت انعطاف به موجب این اصل سیستم بایگانی باید قابلیت تطابق با تغییرات و تحوالت را داشته باشد و در این زمینه نیز پیش بینی الزم را .انجام داده باشد 195 اصل دقت و سرعت سیستم بایگانی و روشهای مورد عمل بایستی به نحوی باشند که در عین دقت و صحت ،امکان تسریع در عمل را نیز میسر سازند . 196 اصل افراد با صالحیت کارکنان بایگانی بایستی دارای شرایط الزم برای احراز این شغل .بوده و مهارت و تجربه کافی را در این زمینه داشته باشند 197 اصل نظم اصولی و منطقی در تشکیل پرونده ها و تنظیم مطالب آنها ،بایستی از یک نظام اصولی و منطقی پیروی شود .رعایت نکات زیر توصیه می :شود الف -وجود ارتباط منطقی بین عنوان پرونده و موضوع نامه های مندرج در آن ب -رعایت تقدم و تأخر در شماره و تاریخ نامه ها ج -حفظ یک نسخه از هر نامه و حذف نسخه های اضافی د -رعایت حد متعادل برای قطر هر پرونده 198 روشهای تنظیم اسناد رو(شا((لفبای(ی1- رو(شم(وضوع(ی2- رو(شش((مار(ه( ا(ی3- رو(شج(غرا(ف(یای(ی4- رو(شت((ار(ی(خی5- رو(شت((لفیقی6- 199 مراحل بررسی سیستم بایگانی ب((رر(س(یب((ای(گان(یدر و(ض(ع م(وجود 1- ت((عیین((ار(سای(یها و ن((قای(ص2- ن ت((جزی(ه و ت((حلیلو(ض(ع م(وجود و ا(ص(الح س((یستم و ارا(ئ(ه و(ض(ع پ((یشنهاد(ی3- 200 فصل دهم :بررسی تکنیکهای کمی هدف کلی بررسی تکنیکهای کمی تجزیه و تحلیل سیستم ها 201 هدفهای رفتاری فصل دهم س((ه ا((لگویب((رنام(ه ر(یزیش((بکه ا(یرا ن((ام ب((برید 1- ع(الئ(م م(ورد ا(س(تفاد(ه( در رو(شپ((رترا م(شخصک((نید 2- م(را(ح(لض((رور(یب((را(یرو(شپ((رترا ن((ام ب((برید 3- س (وا ( تال(یرا ک((ه آ(نا((لیستب((را(یت((نظیم ش((بکه پ((رتم(طرح م(ی4- ک((ند را ب((یانک((نید ق((دم(ه(ایت((حلیلز(مان(یش((بکه را ب((یانک((نید 5- و(غ(یره( 6- 202 روشهای برنامه ریزی شبکه ای (پ((رت 1- ) رو(شارز(یاب(یو ب((از(ن(گریب((رنام(ه پ((ی(م ) 2- رو(شم(سیر ب((حرا(ن(ی(س((ی ا رو(شت((رس(یم ش((بکه ب((ر م(بنایف((عا((لیته(ایم(ورد ن((یاز ق((بلیی((ا 3- (ی(م) رو(شت((رس(یمیپ((یشن((یاز(ها( پ((ید ا 203 روش ارزیابی و بازنگری برنامه (پرت) بطور خالصه پرت را می توان یکی از روشهای برنامه ریزی دانست که با آرایش مقداری خود ،کلیه عوامل مؤثر را در راه رسیدن به هدف ،با توجه به عامل زمان در شبکه ای جهت دار مصور می .سازد .از این روی پرت را «برنامه ریزی شبکه ای »می خوانند 204 عالئم مورد استفاده در پرت رو(یداد ی((ا وا(ق(عه 1- ف((عا((لیت2- ف((عا((لیتع(ار(ی(ه ی((ا ز(مانص((فر 3- 205 رو(یداد ی((ا وا(ق(عه 1- رویدا عبارت است از لحظه مشخصی از زمان که در آن عمل خاصی انجام می گیرد .که می تواند شروع و یا پایان یک کار .جسمی یا فکری باشد که دربر گیرنده طی زمان نیست نشان می دهند .و در روش پرت رویداد را با عالمت دایره .برای هر رویداد نیز شماره ای در نظر گرفته می شود 206 ف((عا((لیت2- فعالیت کار و عمل خاصی است که برای انجام شدن هر قسمت از برنامه ضرورت دارد و انجام آن مستلزم طی زمان است و بدیهی است با طی زمان نیز بخشی از منابع سازمان مصرف می شود ) استفاده برای نشان دادن فعالیت از فلش یا پیکان ( .می شود 207 ف((عا((لیتع(ار(ی(ه ی((ا ف((عا((لیتز(مانص((فر 3- برای نشان دادن روال منطقی برنامه و ارتباط بین فعالیتها ،ازعالمت فعالیت عاریه یا زمان صفر یا بی اثر که مستلزم صرف منابع و طی زمان خاصی نیست و صرفاً برای منعکس کردن توالی فعالیتها بکار می رود استفاده می شود .دراین مورد از عالمت فلش خط چین( ) .استفاده می شود 208 مراحل روش پرت ت((عیینهدفم(ورد ن((ظر 1- ت((هیه ل((یستف((عا((لیته(ا 2- ت((عیینرو(یداد(هایم(ربوط ب((ه ش((رو(ع و پ((ایانهر ف((عا((لیت3- ش((مار(ه( گ((ذار(یرو(یداد(ها 4- ت((رس(یم ش((بکه 5- ت((حلیلز(مان(یش((بکه 6- 209 نمونه ای از شبکه ترسیم شده 5 6 8 210 7 2 3 4 1 سواالتی که بایستی برای ترسیم شبکه به آنها پاسخ داد چ(ه ف((عا((لیته(ا و رو(یداد(های(یب((اید ق((بلاز ا(ی(نرو(یداد ا(ن(جام ش((ود؟ 1- چ(ه ف((عا((لیته(ا و رو(یداد(های(یرا ن((میت((وا(نق((بلاز ا(ی(نرو(یداد ش((رو(ع 2- ک((رد ؟ چ(ه ف((عا((لیته(ا و رو(یداد(های(یرا م(یت((وا(نق((بلاز ا(ی(نرو(یداد ش((رع 3- ک((رد ؟ 211 گامهای تحلیل زمانی شبکه ت((خمینز(مانهر ف((عا((لیت1- ت((عیینز(مانم(ورد ا(ن(تظار ب((را(یهر ف((عا((لیت2- ت((عیینک((متری(نز(مانم(ورد ا(ن(تظار ب((را(یهر رو(یداد 3- ت((عیینب((یشتری(نز(مانم(جاز ب((را(یهر رو(یداد 4- ت((عیینف((رج(ه ی((ا ز(مانآزاد 5- ت((عیینم(سیر ب((حرا(ن(ی6- ت((عیینوار(یان(سو ا(ح(تما(لخ(ات(مه پ((روژ(ه( ط(بقب((رنام(ه 7- 212 ت((خ(مینز(مانهر ف((عا((لیت1- برای تعیین زمان هر فعالیت سه زمان برآورد گردیده و سپس با استفاده از فرمولی که بعدا ً ذکر خواهد شد به یک زمان تبدیل .می شوند 213 سه زمان برآورد شده در پرت الف – برآورد خوش بینانه (زمان حداقل یا کمترین زمان ) ب -برآورد بد بینانه (زمان حداکثر یا بیشترین زمان ) ج -برآورد زمان محتمل 214 الف)برآورد خوشبینانه دراین مورد آنالیست سعی می کند زمان انجام هر کاری را بدون در نظر گرفتن مشکالت و عوامل نا مساعدی که ممکن است در Taیا Toآینده پیش آید تخمین بزند .این زمان را با .نشان می دهند 215 ب)برآورد بد بینانه دراین مورد آنالیست می کوشد عوامل نامساعد و نیز مشکالت و موانع را در پیش بینی خود دخالت دهد و حد اکثر زمانی را که فکر می کند برای انجام فعالیت الزم است برآورد نماید .این .نشان می دهند Tbیا Tpزمان را با حرف 216 ج) برآورد زمان محتمل دراین مورد آنالیست سعی دارد با در نظر گرفتن شرایط عادی و با در نظر داشتن زمانی برای وقایع غیر قابل پیش بینی نسبت به برآورد زمان محتمل اقدام نماید این برآورد معرف زمان مورد نیاز برای انجام فعالیت بطور معمول است که با حرف .نشان داده می شودTm 217 ت((عیینز(مانا(ن(تظار ب((را(یهر ف((عا((لیت2- دراین مرحله سه زمان برآوردی بایستی به یک زمان تبدیل گردد و نظر به اینکه احتمال وقوع زمان حد اقل و زمان حداکثر تقریباً یکسان و احتم(ال وقوع زمان محتمل بیشتر از برآورد های دیگر است ،لذا برای تبدیل سه زمان به یک زمان بایستی شانس و اعتبار بیشتری برای زمان محتمل در نظر گرفته شود .لذا از فرمول .زیر استفاده می شود ‏Te= ta+4tm+ta 6 218 ) (TEت((عیینک((متری(نز(مانب((را(یهر رو(یداد 3- کمترین زمان مورد انتظار برای هر رویداد عبارت است از مجموع زمانهای مورد انتظار هر فعالیت از ابتداء تا آن رویداد خاص(.بنابراین وقتی در یک شبکه دو یا چند مسیر وجود دارد که به یک رویداد ختم می شود کمترین زمان مورد انتظار برای آن رویداد عبارت خواهد بود از زمان مورد انتظار مسیری که .بصرف بیشترین زمان احتیاج دارد 219  TEفرمول محاسبه مثال :در شبکه زیر کمترین زمان مورد انتظار برای رویداد پنجم در مسیر te 1-3-4-5عبارت خواهد بود از مجموع 5 ‏te =2 = te 4 2 5 = ‏te 3 te = 3 = te 7 4 1 (لیت )TEرو(یداد ب((عدی(=)TEرو(یداد ق((بلی()te+ف((عا( ( 220 TLت((عیینب((یشتری(نز(مانم(جاز 4- بیشترین زمان مورد انتظار و مجاز برای یک رویداد عبارت است از دیرترین زمانی که یک رویداد باید تکمیل شود تا پروژه طبق( ازطریق( پیدا کردن . TLبرنامه زمانبندی شده پیش برود طوالنی ترین مسیر از رویداد پایان شبکه تارویداد مورد نظر عمل می کنیم TEمحاسبه می کنیم .بنابراین عکس محاسبه . 221 ) (TLفرمول محاسبه بیشترین زمان مج(از (لیت ی – )teف((عا( ( ی =)TLرو(یداد ب((عد ( )TLرو(یداد ق((بل ( ‏TLدر مثال قبل چنانجه زمان انجام پروژه 12هفته باشد رویداد 4عبارت خواهد بود از 12 -2 =10 222 ) (Sت((عیینز(مانآزاد 5- زمان آزاد یا فرجه عبارت است از تفاضل بین بیشترین زمان برای TEو کمترین زمان مورد انتظار؛یعنی TLمجاز ؛یعنی هر رویداد و منظور از آن عبارت است از وقت اضافی موجود است که برای رسیدن به هر رویداد در اختیار می باشد .میزان .فرجه ممکن است مثبت ،صفرو منفی باشد 223 ) (Sفرمول محاسبه زمان آزاد ‏S = TL –TE زمان مورد انتظار زمان مجاز زمان آزاد اگر بیشترین زمان مجاز با کمترین زمان مورد انتظار مساوی باشد فرجه - .صفر خواهد بود .بدین معنی که هیچ وقت آزادی موجود نیست اگر مسیری از نظر زمانی طوالنی تر از زمانی باشد که برای اتمام پروژه - .در نظر گرفته شده است در این صورت میزان فرجه منفی خواهد بود 224 ت((عیینم(سیر ب((حرا(ن(ی6- طوالنی ترین مسیر شبکه ؛ یعنی مسیری که از آغاز تا پایان شبکه ، بیشترین وقت را می گیرد مسیر بحرانی است .بعبارت دیگر مسیری که دارای کمترین وقت آزادو امکان کند کاری باشد مسیر بحرانی .است 225 ت((عیینوار(یان(سو ا(ح(تما(لخ(ات(مه پ((روژ(ه( 7- آنالیست برای اینکه از میزان دقت برآورد خود آگاه شود می تواند از فرمول واریانس کمک بگیرد .اگر میزان واریانس کم باشد ،درصد احتمال برآورد و درجه اطمینان باالتر خواهد بود و چنانچه دامنه اختالف بین دو برآورد حداکثر و حداقل خیلی زیاد باشد،میزان عدم اطمینان افزایش می یابد .برای محاسبه .واریانس از فرمول زیر استفاده می شود ‏o=b–a 6 226 مس-رروش ‏c . p . m ) ب-حرا-ن-ی ی این روش یکی دیگر از روشهای برنامه ریزی است که مبنای پیش بینی را با برآورد هزینه فعالیتهای مربوط به انجام یک پروژه .مرتبط می سازد 227 تفاوتهای روش سی پی ام و پرت ب((جایب((رآورد س((ه ز(ماندر م(ورد هر c .p .mدر رو(ش1- .ف((عا((لیتف((قط ی((کز(مانب((رآورد م(یش((ود رو(شپ((رتص((رف ًا م(بنای پ((یشب((ینیز(مانف((عا((لیتش((کلم(ی2- ع(الو(ه( ب((ر c p mگ((یرد در ح(ا((لیک((ه در رو(ش های(ن(جام هرف(عا((لیتن((یز ت((وج(ه م(ی ف((عا((لیت،ن((سبتب((ه هزی(نه ا .ش((ود 228 ( ) c p mمراحل روش ت((عیینهدفم(ورد ن((ظر 1- ت((هیه ل((یستف((عا((لیته(ا 2- ت((عیینرو(یداد(هایق((بل،ب((عد و ه(مزمانب((ا هر ف((عا((لیت3- ب((رآورد ز(مانا(ن(جام هر ف((عا((لیت4- ب((رآورد هزی(نه ع(اد(یو ط(بیعیب((را(یهر ف((عا((لیت5- ب((رآورد ز(مانف((شرد(ه( ب((را(یهر ف((عا((لیت6- ب((رآورد هزی(نه ف((شرد(ه( ب((را(یهر ف((عا((لیت7- ت((رس(یم ش((بکه 8- ت((عیینم(سیر ب((حرا(ن(ی9- 229 )(P D Mروش ترسیم پیش نیازها این روش برنامه ریزی شبکه ای برمبنای ترسیم شبکه براساس فعالیت های مورد نیاز قبلی یا ترسیم پیش نیازها می باشد در این روش فعالیت ها بصورت مستطیل یا دایره نشان داده می شوند و روابط بین فعالیتها بوسیله فلش یا پیکان منعکس می .گردند 230  P D Mجدول زمانبندی فعالیتها در تنظیم جدول زمانبندی فعالیتها P D Mویژگی خاص روش است که با آن می توان تعیین کرد که هر فعالیتی در چه زمانی اتفاق خواهد افتاد ،چه مدتی طول خواهد کشید و چه ارتباط .هایی بین آن فعالیت با فعالیتهای قبل از آن وجود دارد 231 فصل یازدهم :کار( سنجی 232 هدفهای کلی فصل یازدهم آ(ش(نای(یب((ا م(فه(وم ک((ار س((نجی- ش((ناخ(تف((وا(ئد و ا(صولک((ار س((نجی- ا(ط(الع از پ((یشن((یاز(هایک((ار س((نجی- آ(ش(نای(یب((اف(نب((رر(س(یح(رکات- آ(گاهیاز رو(ش(ه(ایم(عرفک((ار س((نجی- 233 هدفهای رفتاری فصل یازدهم (فا(صولو ف((وا(ئد آ(نرا ذ(کر ک((نید 1- ک((ار س((نجیرا ت((عری ، پ((یشن((یاز(هایک((ار(س(نجیو ب((رخ(یاز رو(ش(ه(ایآ(نرا ن((ام ب((برید 2- م(قاصد ا(ساس(یب((رر(س(یح(رکاترا ب((نوی(سید 3- م(را(ح(لب((رر(س(یح(رکاتو م(را(ح(لرو(شا(س(تفاد(ه( از س (وا(ب(قگ((ذش(ته 4- را ش((رح د(هید م(را(ح(لرو(ش(ه(ایگ((زار(شگ((یری،ن((مون(ه گ((یریو ع(ناصر از پ((یش5- ت((عینش((ده( و ز(مانس((نجیرا ن((ام ب((برید 234 تعریف کارسنجی کار سنجی یکی از تکنیکهای مطالعه کار است که به منظور افزایش ثمر بخشی سازمانی انجام می گیرد و عبارت است از بکار گیری روشهایی برای تعیین زمان انجام کار معین به وسیله .یک فرد واجد شرایط در سطحی قابل قبول 235 برخی از فوائد کار سنجی (ی(ن(سان(ی1- ک((مکب((ه ب((رنام(ه ر(یزین((یرو ا ا(ی(جاد ا(م(کانک((نترلو ارز(یاب(یک((ار(ک(نان2- ک((اهشهزی(نه ت((ول(ید و ق((یمتت((مام ش((ده( ک((ا(ال3- ب((هبود روا(ب(ط ک((ار 4- ک((مکب((ه ب((رآورد ب((ه(تر ق((یمتک((ا(الها ی((ا خ(دماتو ب((رآورد 5- ب((ود(ج(ه ا(فزا(ی(شک((ار آ(ی(ی6- و غ(یره( 7- 236 اصول کار سنجی در ک((ار س((نجیب((اید رو(شک((ار م(ورد ب((رر(س(یو س((نجشق(رار 1- گ((یرد ن((ه ک((ار(گر ی((ا ک((ار(م(ند س((نجی(ن(تخابش((ود ک((ه ق((اب(لدر(کو ب((کار 2- ا رو(ش(یب((را(یک((ار .گ((یریب((اشد هزی(نه ک((ار(س(نجیب((ا م(ناف(ع ح(اص(لاز پ((ذیرشو ا(جرا(یآ(نم(قای(سه 3- .و در ص((ور(تب((یشتر ب((ود(نم(ناف(ع آ(نا(ن(جام ش((ود 237 پیش نیازهای کار سنج(ی ا(ص(الح و س((اد(ه( س((از(یرو(شک((ار ق((بلاز ک((ار س((نجی1- (با(س(تاندارد 2- ع(الو(ه( ب((ررو(شک((ار و(سای(لو ا(بزار ک((ار ن((یز م(ناس و .ب((اشد در م(ورد رو(شس((اد(ه( ش((ده( ب((ای(ستیآ(موز(شک((اف(یب((ه ک((ار(ک(نان3- .داد(ه( ش((وتد ت((ا ب((توا(ن(ند آ(نرا ب((کار ب((رند 238 فن بررسی حرکات فن بررسی حرکات دقت در کلیه حرکاتی است که برای انجام یک کار صورت می گیرد .هدف از این کار حذف حرکات اضافی و زائد ،تشخیص حرکات مورد نیاز و در نهایت افزایش کار آیی .کارمند و کارگر است 239 مقاصد اساسی فن بررسی حرکات ح(ذفح(رکاتزا(ئد 1- (رکات(ضاف(ی2- ت((قلیلخ(ستگین((اش(یاز ح ا ب((رطرفک((رد(نن((قائ(صو ن((ار(سای(یهایم(حیط ف((یزی(کیک((ار (م(ثل3- (یر(طوب(تو غ(یره( ) ن((ور ن((اکاف ، 240 مراحل بررسی حرکات ا(ن(تخابک((ار م(ورد ن((ظر 1- ا(ن(تخابف((رد(یک((ه در ن((ظر ا(س(تک((ار(شب((رر(س(یش((ود 2- ث((بت(ن(ه(ا 3- آ ب((رر(س(یح(رکاتف((رد در ح(ینک((ار ،د(ف(عاتو ت((عیینز(مانا(ن(جام هر ی((کاز ح(رکات4- (رکات(ن(جام ش((ده( (ب((ا ط(رح س (وا ( تال(یاز 5- ت((جزی(ه و ت((حلیلح ا چ(را(ی(یو چ(گون(گیک((ار ) (ت((زو(م 6- (یب ت((غییر ح(رکاتدر ص((ور ل ح(ذف،ت((رک و ت((عیینح(رکاتم(ورد ن((یاز 7- 241 برخی از روشهای کار سنج(ی رو(شا(س(تفاد(ه( از س (وا(ب(قگ((ذش(ته 1- رو(شگ((زار(شگ((یری2- رو(شن((مون(ه گ((یری3- رو(شز(مانس((نجی4- رو(شع(ناصر از پ((یشت((عیینش((ده( 5- 242 روش استفاده از سوابق گذشته دراین روش سوابق و اطالعات مربوط به گذشته مبنای کار سنجی فرض( می شود و با توجه به حجم کار موجود نسبت به پیش بینی مدت زمان الزم و تعداد نیروی انسانی مورد نیاز برای .انجام کارها اقدام می گردد 243 مراحل روش استفاده از سوابق گذشته (هت(نداز(ه( گ((یری1- ت((عیینک((ار م(ورد ن((ظر ج ا ت((هیه ل((یستیاز و(ظای(فم(ربوط ب((ه ک((ار 2- (مان(ی(ن(جام ک((ار ب((ا ت((وج(ه ب((ه ن((وع و م(اهیتک((ار 3- ت((عیینوا(حد ز ا (ا(ل (روز ،ه(فته،م(اه( ،س( ) ت((عیینح(جم ک((ار ا(ن(جام ش((ده( در وا(حد ز(مان(یم(نتخب4- م(حاس(به وا(حد ز(مانک((ار ب((ا در ن((ظر گ((رف(تنح(جم ک((ار ا(ن(جام 5- (ی(ن(سان(یب((کار ر(ف(ته از ط(ری(ق شده( در وا(حد ز(مانو(ت(عداد ن((یرو ا فرمولز(یر ح(جم ک((ار =وا(حد ز(مانک((ار تعداد نیروی انسانی 244 روش گزارش گیری دراین روش هر یک از کارکنان آنچه را در طی روز انجام می دهد در لیست وظایف روزانه یا فرم مناسب دیگری درج می کند و در پایان واحد زمانی تعیین شده (مث ً ال پایان هفته )گزارشی از کل کارهای انجام شده تهیه و در اختیار آنالیست قرا ر می دهد و آنالیست از اطالعات بدست آمده می تواند میانگین آنها را .تعیین و مبنایی جهت استاندارد بدست آورد 245 مراحل روش گزارش گیری (ی(نداز(ه( گ((یری1- ت((عیینک((ار م(ورد ن((ظر ب((را ا ت((وج(یه ک((ار(ک(ناندر م(ورد رو(شو ج(لبه(مکار(یآ(ن(ها 2- (ی(ط(العات(ل((یستو(ظای(ف) 3- ت((هیه ف((رم(ه(ایم(ربوط ب((ه ج(مع آور ا ت((وز(ی(ع و ج(مع آور(یف((رم(ه(ا 4- ا(س(تخرا(ج ا(ط(العاتاز ف((رم(ها 5- ت((عیینوا(حد ز(مانا(ن(جام ک((ار ب((ا ت((وج(ه ب((ه ن((وع و م(اهیتک((ار 6- ت((عیینح(جم ک((ار ا(ن(جام ش((ده( در وا(حد ز(مان(یم(نتخب7- (ن(تخابس(تاندارد – 8 ا( م(حاس(به وا(حد ز(مانک((ار ی((ا ت((عدی(لو(ت(صحیح آ(نو ا ن((های(ی 246 روش نمونه گیری براساس این روش می توان کار کارکنان را بطور تصادفی در فواصلی مورد مشاهده قرار داد و عملکرد نمونه را نسبت به کل .تعمیم داد 247 مراحل روش نمونه گیری (هت(نداز(ه( گ((یری1- ت((عیینک((ار م(ورد ن((ظر ج ا آ(ماد(ه( س((از(یو(سای(لک((ار 2- م(شاهده( ک((ار ب((طور ت((صاد(ف(یو ب((ه د(ف(عاتم(کرر 3- ث((بتن((تای(ج م(شاهدا(ت4- ت((قسیم ن((تای(ج ح(اص(له ب((ر ت((عداد د(ف(عاتم(شاهده( 5- (ت(مده( ب((منظور ن((زد(ی(کک((رد(ن6- ت((عدی(لو ت((صحیح ر(ق(م ب((دس آ آ(نب((ه وا(ق(عیت ت((عیین(س(تاندارد ن((ه(ای(ی7- ا 248 روش عناصر از پیش تعیین شده براساس این روش در کارهای مختلف اجزای همانند و حرکات مشابهی وجود دارد که زمان الزم جهت انجام آنها را می توان از قبل تعیین کرد و برزمان سایر اجزای کار افزود و زمان .استاندارد کلی کار را بدست آورد 249 مراحل روش عناصر از پیش تعیین شده (هت(نداز(ه( گ((یری1- ت((عیینک((ار م(ورد ن((ظر ج ا (ی(ن(جام ک((ار 2- (رکات(ص(لیال(ز(م ب((را ا م(شاهده( ع(ملیاتو ح ا ح(ذفح(رکاتزا(ئد و س((اد(ه( س((از(یرو(شک((ار 3- ت((عیینز(مانا(ن(جام ح(رکاتم(ورد ن((یاز از ج(داو(لم(ربوط(ه 4- (تن(ضافاتم(جاز 5- ت((عدی(لز(مانب((ا در ن((ظر گ((رف ا ت((عیین(س(تاندارد ن((ه(ای(یک((ار 6- ا 250 روش زمان سنجی این روش یکی از روشهای دقیق و علمی کار سنجی است که در آن کار را به اجزایی تقسیم و زمان انجام هر یک از اجزا را بطور .دقیق و با کرنومتر اندازه می گیرند 251 مراحل روش زمان سنجی (هت(نداز(ه( گ((یری1- ت((عیینک((ار م(ورد ن((ظر ج ا ت((قسیم ک((ار ب((ه ا(جزا 2- س((اد(ه( س((از(یو ب((هتر س((از(یرو(شا(ن(جام هر ی((کاز ا(جزا 3- آ(موز(شرو(شک((ار ب((ه ا(فراد(یک((ه ق(رار ا(س(تک((ار(شانا(نداز(ه( 4- گ((یریش((ود (ی(فراد ب((را(یک((ار س((نجی5- (لبع(تماد و ه(مکار ا ج ا( ث((بت(ن(ه(ا 6- آ ا(نداز(ه( گ((یریز(مانا(ن(جام هری(کاز ا(جزا و ادامه در اسالید بعدی 252 ادامه مراحل کار سنجی (رما(ل(ن(جام ک((ار 7- ا ) (NTت((عیینز(مانن( ) (Aم(حاس(به ا(ضافاتم(جاز 8- (ی(ن(جام ک((ار 9- ت((عیین(س(تاندارد ن((ه(ای ا ا (ت(مده( و ت((عدی(لز(مانب((دس آ ب((ا ف((رمولذ(ی(ل ) ST. NT(1+ A 100 253 =STزمان استاندارد =Aاضافات مجاز =NTزمان نرمال انجام کار جزوه ایج(اد وگسترش سیستم های اطالعاتی هدف کلی - :آشنایی با مراحل ایجادو گسترش سیستم های اطالعاتی در سازمان ک((سبم(ه(ار(تدر ب((رنام(ه ر(یزیس((یستمی- 254 هدفهای رفتاری های(ط(العات(یرا ت((وض(یح 1- چ(رخ(ه ا(ی(جاد و گ((سترشس((یستم ا د(هید ف((رمولن((ماد(ی(نب((رنام(ه ر(یزیس((یستمیرا م(صور س((از(ید2- (ی(ط(العاتم(شخص3- (ای(ط(العات(یرا ب((ا ت((کنولوژ ا ار(ت(باط س((یستمه ا ک((نید م(عیار(هایم(ورد ا(س(تفاد(ه( در ب((رنام(ه ر(یزیس((یستمیرا ت((عیین4- ک((نید های(ط(العات(یرا ت((وض(یح 5- رو(ش(ه(ایت((جزی(ه و ت((حلیلس((یستم ا د(هید 255 مراحل ایجاد و گسترش سیستم های اطالعاتی ب((رنام(ه ر(یزی1- ت((جزی(ه و ت((حلیل2- ت((عیینچ(ه(ار(چوبم(فه(وم(یو ط(را(ح(یک((لیس((یستم 3- ارز(یاب(یو گ((زی(نش4- ت((عیینچ(ه(ار چ(وبو(ظ(یفه ا(یی((ا ط(را(ح(یت((فضیلی5- آز(مونس((یستم 6- پ((یاد(ه( س((از(یو ا(جرا(یس((یستم 7- 256 چرخه زیست سیستم تجزیه و تحلیل برنامه ریزی نگهداری طراحی کلی اجرا ارزیابی و گزینش آزمون طراحی تفضیلی 257 عوامل پنجگانه امکان پذیری یک سیستم ا(م(کانپ((ذیریف((نی1- پ((ذیری(ق(تصاد(ی2- ا ا(م(کان ا(م(کانپ((ذیریق((انون(ی3- ا(م(کانپ((ذیریع(ملیات(ی4- ا(م(کانپ((ذیریز(مان(ی5- 258