جوشکاری و برشکاری

صفحه 1:
ل ۱-3 مهندس جواد نعمتى 

صفحه 2:


صفحه 3:


صفحه 4:
ae 008 COED ED O08 OG 

صفحه 5:


صفحه 6:
۲ جریان متاوب (06) 

صفحه 7:
کار به قطب منفی وصل نمایيم به آن جوشکاری با مياشد. يم ۳ در قطعه کار و ۲/۲ 

صفحه 8:
۱ =) ) TEN 4 6 I 7 \ 2)@) Ve 1 نگ Ops مد مد 

صفحه 9:


صفحه 10:


صفحه 11:


صفحه 12:
الف) الكترود با روكش رتيلى: 

صفحه 13:
ب) الکترود با روکش سلولزی: 

صفحه 14:
اکید آهن (۴۵203. فرومنگنز و فروسیلیسیم: | سلولز: تشكيل دهنده كا 

صفحه 15:
AWS EXXXX, geo PST exe کششی 5 که هر هزار ۴5 معادل ۷/۰ کب ‎Kgr/mm2‏ 

صفحه 16:


صفحه 17:
Flat Horizontal Up) Vertical ) Overheade مصیرن مت 

صفحه 18:
۹3 00-0 0-0 0-6 200 DORE PO-OORP 0-00, GO - DORE نكته: أكر عدد جهارم ‎١‏ و ‎٠‏ باشد || و اكر 7 ياشد ال 

صفحه 19:
تب سم 105۳ VW) GC ممعم 

صفحه 20:


صفحه 21:
اتجهيزات. جوة تجهیز جوشکاری آرگون - تورج جوشکارء 

صفحه 22:
۱-77 00-0 wo] = Se em ۳/7 COPED 00000 0 COURS COL COG. 

صفحه 23:


صفحه 24:


صفحه 25:
TONE BROODS. ERO ed ERPOES CRPOWD, CRPDE? TE SF 00۲۳۵۵0 00۲۵۵ -0 © ee BROT EROS BRADG. 

صفحه 26:
فولادهاى كم كرين و فيلرهاى متداول 

صفحه 27:
butt joint corner joint iee joint lop joint edge joint 

صفحه 28:


صفحه 29:


صفحه 30:


صفحه 31:
‎Are Strick‏ (لكه قوس ‎ 

صفحه 32:
L.O.F (Lack Of Fusion) Over Lap دلایل: ۱- زاریه غلط ‏ Under Cut خلایل: ۱- آمپربالا 

صفحه 33:
Porosity Cluster Scatterel Be Line 

صفحه 34:
آخر کار) 6 بر بر محل نامناسب در جوشکا 

صفحه 35:
=) :Crack Longitudinal Transrerese 

صفحه 36:
VT تست چشمی که بعد از انجام عملیات ریخته گری و ترا PT (PT-LPT- LP) 

صفحه 37:
bade ۲ مراحل انجام کار تست 10:7 ‎gaged‏ الف) تمیز کننده ب) زمه ساق ج)آشکار ساز (فلروسنت و غیر فلروسنت) 

صفحه 38:


صفحه 39:
موفق و پیروز باشید. جواد نعمتی 

جوشکاری و برشکاری مهندس جواد نعمتی نکات مهم در جوشکاری و برشکاری اغلبا در کشورهای مختلف استانداردها و دستورالعمل مختلفی برای جوشکاری تنظیم و ابالغ میشود .که بسیاری از آنها مشترک و تقریبا عمومی است .به طور کلی حوادث ناگواری که در حین جوشکاری و برشکاری اتفاق می افتد دو دلیل عمده دارد: - 1عدم اشنایی شخص به نکات ایمنی و بهداشتی -2سهل انگاری و بی توجهی رعایت نکات نکته :مهمترین توصیه در تمامی موارد قبل از ورود به کارگاه آن است که با وسیله ای که روش کار با آن را نمیدانیم و آموزش ندیده اید به هیچ عنوان کار نکنید. ایمنی عمومی :شامل شرایط وضعیت هایی است که همه حاالت جوشکاری و برشکاری در آن به کار میرود: -1کار کردن ئر زیر تهویه -2پوشش و لباس کار - 3وسایل و تجهیزات مربوط به نکات ایمنی عمومی نکته :اشعه مادون قرمز باعث سوختگی پوست و در دراز مدت باعث سرطان پوست و برق زدگی آن چشم میشود. نکته :اشعه ماوراء بنفش باعث سوختگی شبکه چشم و در دراز مدت باعث کور رنگی میشود. برق گرفتگی و سوختگی :همه تجهیزات برق را چاکیزه و عاری از هر گرد و غبار نگه دارید. از دستگاه هایی که با آب خنک میشود به خوبی مراقبت نمایید. اگر آب از دستگاه نشت میکند بالفاصله آن را خاموش نمایید و اقدامات الزم برای تعمیر دستگاه را انجام دهید. در هنگام تعویض یا تنظیم الکترود غیر مصرفی جریان برق را قطع کنید. در هنگام اجرای این فرایند مانند همه فرایند های دیگر جوشکاری تهویه خوب و تخلیه دود ضروری است. مراقب باشید که بوران هوای ناشی از تهویه و تخلیه دود اثر حفاظتی گاز محافظ مختل نکند. گاز ارگون از هوا سنگین تر است و در فضای بسته در نزدیکی سطح زمین انباشته میشود در نتیجه به تدریج میزان اکسیزن هوا کاهش یافته و خطر خفگی پیش می آید. ابزار شناسی سوهان :وسیله ای است که با آن میتوان از سطح قطعه ای براده برداری کرده و به آن پر شکل دهد .سوهان از قسمت بدنه اج دار .دنباله و دسته تشکیل شده است .سوهان از نظر آج به دو دسته ی آج یک طرفه و آج دو طرفه تقسیم میشود. انواع سوهان از نظر شکل ظاهری :گرد – تخت – سه گوش – چهار گوش – نیم گرد. انواع تیغ اره: -1دندانه درشت :دارای 14تا 16دندانه در اینچ برای بریدن فلزات و فوالدهای نرم -2ددندانه متوسط :دارای 18تا 23دندانه در اینچ برای بریدن فلزات و فوالدهای سخت. -3دندانه ریز :دارای 28تا 33دندانه در اینچ برای بریدن فلزات و فوالدهای بسیار سخت و دندانه ریز و پرآلیاز و پر کربن. نکته :هنگام کار با کمان اره زاویه تیغ اره نسبت به قطعه کار 30درجه میباشد که رو به پایین باشد. گونیا :ابزاریست برای پیدا کردن زاویه قائم 45 .درجه و 30درجه که ساده ترین آنها زاویه 90درجه است. انواع چکش :از 250گرم تnا 1کیلوگرم چکnش های سnبک هسnتند .از 1تnا 3کیلوگرم معروف بnه چکش های اهنگری میباشند .از 3 کیلوگرم به باال پتک نام دارد. سنگ فرز :برای بریدن و ساییدن و گاه تمیز کاری روی پلیت ها و لوله ها نقش بسیار مهمی را ایفا میکند و برحسب قطر خارجی صفحه به اینچ اندازه گیری میشود. - 1صفحه برش:که مخصوص بریدن قطعات است در دو اندازه 4اینچ و 7اینچ میباشد و ضخامت آنها 3میلی متر است. - 2صفحه ساب :که مخصوص سایید است و در دو اندازه 4اینچ و 7اینچ میباشد و ضخامت آن 6میلی متر است. حدیده :برای پیچ زنی و شیارزنی روی یک میله یا لوله به کار میرود. قالویز :برای ایجاد شیار و دندانه داخل لوله و سوراخ مورد استفاده قرار میگیرد. جوشکاری جوش ایده ال :به جوشی گفته میشود که در محل اتصال از نظر ساختار داخلی و استحکام مکانیکی با فلز پایه قابل تشخیص نباشد. جوش ذوبی :در ایnن روش بnا اسnتفاده از حرارت لبnه اتصnال ذوب شده و سnپس بnا اسnتفاده از ماده ی کمکnی و یnا بدون آnن عمل جوشکاری انجام میشود .مانند جوشکاری اکسی گاز .جوشکاری برق .جوش TIGو..... کد شناسایی 111 اسم جوشکاری قوس الکتریکnی دسnتی با الکترود روکش دار جوشکاری قوس الکتریکnی بnا گاز محافظ 141 و الکترود غیر مصرفی 135 CO2جnوشnکارnی CO2جnوشnکارnی اکسی استیلن مخفف ‏SMAW ‏GTAW ‏MAG 136 ‏MIG 311 ‏OFW انواع جریان )1جریان متناوب ( :)ACدر جریان متناوب الکترون ها در مدار همیشه در یک جهت حرکت نمی کنند بلکه ابتدا در یک جهت حرکت کرده و در لحظه بعد جهت حرکت الکترونها بر عکس میشود .در یک ثانیه تقریبا 50بار حرکت الکترون ها عوض میشود. مزایا: وزش قوس وجود ندارد. قیمت آن ارزان تر است و قابل حمل میباشد معایت: امکان تغییر قطبیت وجود ندارد. برقراری قوس مشکل تر است. با همه نوع الکترود نمیتوان جوشکاری کرد. با آمپرهای پایین جوشکاری مشکل است. + نمودار حرکت الکترون­ها در جریان AC انواع جریان )2جریان متناوب ( : )DCدر این جریان جهت الکترون ها در مدار همیشه در یک جهت منفی به مثبت میباشد بنابراین قطب منفی به مثبت عوض نمیشود. مزایا: خطر برق گرفتگی کمتر است. امکان تغییر قطبیت وجود دارد. انوای الکترودها را به راحتی قابل جوشکاری است. امکان جوشکاری با آمپرهای پایین وجود دارد. بزقراری قوس و پایداری آنآسان و بیشتر است. معایب: انحراف قوس وجود دارد. گران قیمت است. جابه جایی اش آسان نیست. + نمودار حرکت الکترون­ها در جریان DC در جریان DCدو نوع قطبیت وجود دارد که بر اساس نوع فرایند جوشکاری .نوع و جنس روپوش الکترود تغییر میکند. انواع جریان قطب مستقیم ( :) DCSP/DCENچنانچه الکترود به قطب منفی و قطعه کار به قطب مثبت وصل نماییم به آن جوشکاری با قطب مستقیم گویند .در این حالت الکتروننها از الکترود به قطعه کار میباشد و تقسیم حرارت 3/1در الکترود و 3/2در قطعه کار است. قطب معکوس ( :) DCRP/DCEPچنانچه الکترود به قطب مثبت و قطعه کار به قطب منفی وصل نماییم به آن جوشکاری با قطب معکوس گویند .در این حالت حرکت الکترونها از قطعه کار به الکترود میباشد .تقسیم حرارت 3/1در قطعه کار و 3/2 در الکترود میباشد. یکسوسازی در جوشکاری یک سو کننده ها (دیودها) :یک سو کننده یا رکتیفایروسیله ای است که جریان متناوب را به جریان مستقیم تبدیل میکند مانند شیر یک طرفه در سیستم لوله کشی عمل میکند. دستگاه های جوشکاری به دو دسته تقسیم میشوند: مولدها :در جاهایی که معموال برق در دسترس نباشد از مولد استفاده میشود و در نوع زنراتور و ترافو میباشد. ژنراتور ‏G ‏M تولید جریان AC ‏G ‏M تولید جریان DC ‏G ‏M تولید جریان ACو DC ‏G ‏M مبدل ها :این دستگاه ها برق شهری را به جریان مورد نیاز جوشکار تبدیل میکند و در دو نوع: الف) ترانس :که جریان ACتولید میکند. ترانسفورماتور ،تولید nجریان AC ب) ترانس رکتیفایر دار :که تولید جریان DCمیکند. ترانسرکتیفایردار ،تولید جریان DC تولید جریان ACو DC یکسوسازی در جوشکاری سیکل کاری دستگاه :مدت زمانی که با یک آمپر مشخص میتوان با دستگاه جوشکاری نمود بدون آنکه به دستگاه آسیبی رسد .این مدت زمان ده دقیقه است .برای مثال سیکل کاری دستگاهی %80است یعنی اینکه ما باید 8دقیقه با این دستگاه کار کنیم و دو دقیقه در حالی که هنوز روشن است به آن استراحت دهیم. جوشکاری با قوس الکتریکی دستی ( :) SMAWاین فرایند جزء فرایند های ذوبی است که حرارت مورد نیاز را برای ذوب از طریق تشکیل قوس الکتریکی بین الکترود مصرفی و سطح کار تولید میشود. مزایا: تجهیزات آن ارزان است برای جوشکاری انواع فلزات به کار میرود. در تمامی حاالت قابل جوشکاری است. جاهایی که دسترسی به آن مشکل است میتوان به راحتی جوشکاری نمود. معایب: دود و بخارات زیادی تولید میکند. احتمال ایجاد عیوب ناشی از گل جوش بوجود می آید سرعت جوشکاری و نرخ رسوب کم است. متغیرهای جوشکاری آمپر (شدت جریان) .طول قوس (ولتاز) انتخاب آمپر صحیح بستگی به -1 :نوع مغزی الکترود -2نوع روپوش الکترود -3ضخامت الکترود -4ضخامت قطعه کار -5حالت جوشکاری -6نوع اتصال. تاثیرات میزان آمپر کم: کاهش نفوذ -2چسبیدن الکترود -3ذوب دیرتر - 4بروز اشکاالت و عیوب نظیر حبس سرباره و حباب های هوا تاثیرات آمپر مناسب: افزایش نفوذ -2ذوب سریع تر الکترود -3تشکیل قوس سریعتر تاثیرات میزان آمپر خیلی زیاد: پاشش زیاد -2سوراخ شدن و از بین رفتن روکش الکترود -3گود شدن سطح جوش طول قوس مناسب: طول قوس مناسب معموال کمتر از میزان قطر مغزی الکترود و نیز هم اندازه آن میباشد. الکترود شناسی الکترودهای روپوش دار از دو قسمت تشکیل شده اند: روپوش الکترود -2مغزی الکترود تقسیم بندی الکترودهای روپوش دار از لحاظ جنس مغزی: -6 فوالد کربنی ساده -2فوالد کم آلیاز -3فوالد آلیازی (ضذ زنگ) -4آلیاز مسی -5آلیازهای آلومینیوم آلیازهای نیکل تقسیم بندی الکترودهای روپوش دار از لحاظ روپوش: -1رتیلی ( -2 )E6013قلیایی (کم هیدروزن) ( -3 )E7018سلولزی ( -4 )E6010اکسیدی (اسیدی) ()E6027 وظیفه روپوش الکترود: • محافظت از قوس و حوضچه مذاب از ورود عناصر مضر • جلوگیری از زود سرد شدن حوضچه. • برقراری راحت قوس و پایداری آن. • افزودن عناصر جوش. • تصفیه جوش. اطالعاتی در رابطه با الکترودها الف) الکترود با روکش رتیلی: این ماده یک ماده ی سرباره ساز میباشد و باعث پایداری قوس میشود و به راحتی از خط جوش جدا میشود و دارای مصارفی از قبیل در و پنجره سازی .اسکلت سازی و نیز لوله کشی گاز ساختمان میباشد .این الکترود مقاوم به جذب رطوبت بوده و نیازی به خشک کردن ندارد. مزایا: شروع و نگهداری قوس آن راحت است. حساسیت به جذب رطوبت ندارد. قابل جوشکاری با هر دو جریان ACو DCمیباشد. کار کردن با آن آسان است. قابلیت جوشکاری در همه حاالت وجود دارد. گل سطح جوش به راحتی جدا میشود. معایب: برای ضخامت های باالی 20mmمناسب نیست. هیدروزن حاصله باال بوده و در فوالدهای سختی پذیر امکان ایجاد ترک هیدروزنی وجود دارد. مقاومت به ضربه آن در دماهای پایین کم است. برای فوالدهای با کربن باالتر از %2مناسب نمی باشد. ب) الکترود با روکش سلولزی: در مورد روپوش این الکترودها حدود % 40سلولز به کار رفته است که در اثر سوختن این ماده تولید یک شعله ی هیدروزنی میکند. مزایا: -3با آمپرهای پایین قابلیت جوشکاری وجود دارد -4گل -2سرعت ذوب الکترود باالتر است نفوذ جوش زیاد - 5در همه حاالت به خصوص سرازیر در خط لوله به کار میرود. جوش کمی به جا می گذارد معایب: -3مقدار هیدروزن حاصله بسیار باال است -2دود و پاشش زیادی تولید میکند کار کردن با آن مشکل است ج) الکترود با روکش قلیایی (کم هیدروزن): بهترین کیفیت جوش را دارد و از مقاومت به ضربه باالیی برخوردار است و در دماهای پایین کاربرد دار .این الکترود بسیار ترد و شکننده است و با کمترین ضربه امکان ریزش روپوش وجود دارد .این الکترودها باید قبل از مصرف در اون باز پخت شوند (در دمای 250الی 300درجه به مدت 2الی 3ساعت باز پخت میشوند) مزایا: استحکام مکانیکی باالیی دارد. تولید کمترین میزان هیدروزن میکند. مناسب برای هر نوع ضخامت هستند. مناسب برای اکثر فوالدهای کربنی و کم آلیاز میباشد. معایب: جوشکاری با آن بسیار سخت میباشد. بسیار جذاب رطوبت است. جدا شدن سرباره در صورت تنظیم نبودن آمپر سخت میباشد. روشن شدن مجدد قوس مشکل است. موارد تشکیل دهنده روپوش و تاثیرات آنها رتیل :ماده سرباره ساز – عامل جدا شدن سرباره – شکل دهی به گرده جوش – برقراری آسان و مجدد قوس اکسید آهن ( :)Fe2O3ریز نمودن انتقال فطرات مذاب فرومنگنز و فروسیلیسیم :اکسیزن زدا و نیتروزن زدا سلولز :تشکیل دهنده گاز محافظ. شناسایی الکترودهای فوالد کربنی و فوالد کم آلیاژ بر اساس استاندارد ‏AWS ‏EXXXX :Eاnnلکترود دو رقم اول: استحکام کششی الکترود بر حسب PSIبا ضریب 1000 برای مثال استحکام کششی در الکترود E7018برابر است با: ‏PSI 70000 = 1000 × 70 و بر این اساس که هر هزار PSIمعادل 7/0کیلوگرم بر میلیمتر مربع است نتیجه میگیریم که PSI 70000برابر است با: ‏Kgr/mm2 49 = 0/7 × 70 رقم سوم: نشان دهنده حاالت جوشکاری است. تمام حاالت به غیر از سرازیر افقی و تخت تخت تمامی حاالت با سرازیر نمودار نشان دهنده معانی اعداد حاالت جوشکاری ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ تخت افقی عمودی سقفی ‏Flat ‏Horizontal :Up( Verticalرو به باال— :Downرو به پایین) ( Overheadeباال سری) کلمات اختصاری حاالت جوشکاری: 1F سپری تخت 2F سپری افقی 3F سپری عمودی 4F سپری سقفی رقم چهارم: نشان دهنده ی جنس روپوش و نوع جریان مصرفی میباشد. نکته :اگر عدد چهارم 1و 0باشد الکترود سلولزی و اگر 2و 3و 4باشد الکترود رتیلی و اگر 5و 6و 8باشد الکترود قلیایی و اگر 7باشد الکترود اسیدی است. نوع جریان ‏DCRP ‏AC - DCRP ‏AC - DCRP ‏DC - AC ‏AC - DC ‏DCRP ‏AC - DCRP ‏AC - DC جنس روپوش پرسلولزی پرسلولزی پرتیتانوم سدیم دار پرتیتانوم پتاسیم دار پودر آهن (تیتانیم) کم هیدروزن (سدیم دار) کم هیدروزن (پتاسیم دار) پودر آهن – اکسید آهن رقم چهارم 0 1 2 3 4 5 6 7 ‏AC - DCRP پودر آهن – کم هیدروزن 8 نکته :اگر عدد چهارم 1و 0باشد الکترود سلولزی و اگر 2و 3و 4باشد الکترود رتیلی و اگر 5و 6و 8باشد الکترود قلیایی و اگر 7باشد الکترود اسیدی است. قطب معکوس DCRP - قطعه کار حرارت 3/1 انبر حرارت 3/2 قطب مستقیم DCSP + قطعه کار حرارت 3/2 انبر حرارت 3/1 - +  GTAWجوش آرگون ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ جوشکاری با قوس الکتریکی تحت پوشش گاز محافظ با الکترود مصزف نشدنی انواع گازها: خنثی :شامل ارگون و هلیوم فعالCo2. O2 :و ( .n2. H2اکسیزن – نیتروزن – هیدروزن) میکس :ارگون .Co2 +هلیوم Co2 + انواع روشن کردن قوس: کبریتی (برای جوش برق) نوک زدن (برای جوش برق و ارگون) قوس برنامه ریزی شده ( HFبرای جوش آرگون) سیستم های فرکانس ( :)HFسیستم روشن کردن قوس به روش HFروش جدیدی برای برقراری قوس میباشد .در این روش احتیاجی به تماس مستقیم نوک تنگستن با سطح قطعه کار نمیباشد و تنها با نزدیک کردن نوک الکترود در حدود یک سانتی الی نیم سانتی قوس قوس برقرار خواهد شد .دستگاه های سیستم های HFاز قیمت باالیی برخوردار بوده و برای جوشکاری آلومینیوم و کلیه ی فلزاتی که در سطح آنها اکسید ایجاد میشود به کار میرود. جوشکاری با گاز محافظ آرگون :یکی از روش های جوشکاری ذوبی میباشد که حرارت مورد نیاز خود را از تشکیل قوس الکتریکی بین الکترود غیر مصرفی و سطح کار تامین میکند و عمل حفاظت از حوضچه مذاب توسط گاز محافظ تامین میگردد. جوش آرگون GTAW مزایای جوش آرگون: باالترین کیفیت جوش را در بین فرایندهای معمولی دارد. دید بهتر بر روی حوضچه مذاب فراهم است. سرباره یا گل جوش وجود ندارد. امکان جوشکاری ورقهای نازک وجود دارد/ منطقه تحت تاثیر حرارت کمتئ است. امکان جوشکاری انواع فلزات از قبیل سرب .قلع .روی وجود دارد. معایب جوش آرگون: سرعت جوشکاری کم است. نیاز به مهارتهای باالی جوشکاری دارد. نیاز به محافظت در برابر وزش باد دارد. امکان آلودگی تنگستن وجود دارد. تجهیزات جوشکاری آرگون: منبع نیرو -2تورچ جوشکاری -3الکترود تنگستن -4تجهیزات گاز محافظ  AWSانواع تنگستن – کاربرد و عالئم طبق استاندارد نوع جریان کاربرد آلومینیوم جوشکاری ‏AC اکثر کارها و آلیازها ‏DC اکثر کارها و آلیازها ‏DC ‏DC – AC حوضچnه مذاب را کمتر AC آلوده میکند و در جوش راکتور به کار میرود ‏AC در جوشکاری و DC برشکاری پالسما به کار میرود ‏DC رنگ سبز زرد قرمز نارنجی سفید عالئم اختصاری ‏EWP ‏EWTH10 ‏EWTH20 ‏EWCW20 ‏EWZR4 جنس خالص توریم دار %1 توریم دار %2 سریم دار %3 زیرکونیوم دار %4 قهوه ای سیاه ‏EWZR8 ‏EWLA زیرکونیوم دار %8 النتانیم دار خاکستری ‏EWG نامشخص آماده سازی نوک الکترود تنگستن در جزیان :AC بهترین زاویه نوک الکترود تنگستن در حدود 90الی 120درجه میباشد که بهترین نفوذ و بهترین عرض جوش را میدهد .اگر این زاویه از 90کمتر و از 120بیشتر باشد عرض جوش تنگ تر و عمق نفوذ کاهش می یابد .جریان ACبه ازای هر میلیمتر قطر تنگستن 80الی 100آمپر انتخاب میشود. آماده سازی نوک الکترود تنگستن در جریان :DC در جزیان DCباید طول مخروطی نوک تنگستن تقریبل 1الی 1.5برابر تنگستن باشد .برای آمپرهای کمتر از 50طول مخروط تقریبا باید دو برابر قطر تنگستن باشد. نکته :نقطه ذوب الکترود تنگستن در حدود 3410درجه است. ماشین های مورد استفاده در جوشکاری :TIG اغلب ماشین های جوشکاری از نوع شدت جریان ثابت هستند .این نوع ماشین ها دارای دو نوع خروجی ACو DCمیبتشند. نوع شدت جریانی که برای جوشکاری TIGانتخاب میشود بستگی به مواد مورد جوشکاری و نوع عمل قوس الکتریکی مورد نیاز دارد .جریان DCSPمعموال در بیشتر فلزات کاربرد دارد. جریان DCSPقوس یکنواخت و ثابتی ایجاد میکند .گرده ی باریک و نفوذ کم ایجاد میکند .از طرف دیگر جریان DCRPگرده ی پهن و جوش با نفوذ عمیق ایجاد میکند .بعالوه جریان برق DCRPبرای جوشکاری فلزات نازک آلومینیوم و منیزیم بهتر است .زیرا عمل قوس الکتریکی باعث برداشتن الیه ی اکسیدی میشود بزای جوشکاری قطعات ضخیم آلومینیوم و منیزیم از جریان ACاستفاده میشود. مشعل های GTAW قسمت های اصلی مشعل جوشکاری عبارتند از :الکترود تنگستن – شعله پ.ش سرامیکی – الکترود گیر – کالهک – دسته نحوه عملکرئ مشعل: کابل برق را به مشعل هدایت میکند و در صورت آب خنک بودن لوله های مربوط به هدایت و برگشت آب مشعل را خنک میکند. مشعل های آب خنک مجراهایی دارد که آب را در اطراف آن جریان یافته و دور مشعل گردش نموده و دوباره باز میگردد. مشعل های هوا خنک تا آمپر 150کاربرد دارد و از 150به باال از مشعل های آب خنک استفاده میشود. فرم یا تیز کردن الکترودهای تنگستن: معموال الکترودهای مورد استفاده در روش آرگون مانند مدادها دارای انتهای صاف هستند که باید قبل از مصرف تیز شود یک طرف الکترود رابه صورت مخروطی و یا به شکل گلوله ای آماده کرد .از الکترودهای گلوله ای برای جوشکاری کارهای عمومی استفاده میشود .الکترود مخروطی کاربرد خاصی دارد مانند :جوشکاری فلزات نازک و جوشکاری باریک .میتوان انتهای الکترودهای تنگستن خالص و با زیرکونیوم دار را با ایجاد قوس الکتریکی روی یک قطعه مسی به صورت گلوله درآورد .حرارت خالص از قوس الکتریکی موجب به وجود آمدن انتهای گلوله ای میگردد. نکته: با گاز آرگون قوس الکتریکی آسان تر برقرار میشود و قوس حاصله نرم تر و یکنواخت تر بوده نیز با استفاده از گاز آرگون عمل پاک کردن اکسید سطح قطعه کار سریعتر انجام میشود .بنابراین برای جوشکاری فلزاتی پوشیده از اکسید .گاز آرگون مناسب است. نکته :حرارت حاصله از قوس الکتریکی در گاز هلیوم بیشتر از گاز آرگون است در نتیجه جوشکاری سریعتر انجام گرفته و نفوذ جوش بیشتر میشود و ناحیه HAZقطعه کار متمرکزتر میگردد .بنابراین گاز هلیوم برای جوشکاری فلزاتی که قدرت هدایت حرارتی بیشتری دارند به کار میرود. جدول انواع فیلرها سیم جوش ها: به طور کلی باید از سیم جوشی که ترکیبات آن مناسب با قطعه کار است استفاده نمود .بنابراین فوالد کم کربن مناسب ترین سیم جوش برای جوشکاری فوالدهای کم کربن میباشد .بهنرین سیم جوش سیم جوشی است که به خواص مورد نیاز جوش از قبیل سختی .مقاومت .مقاومت در برابر خوردگی و قابلیت هدایت الکتریکی را داشته باشد. جدول انواع فیلرها فوالدهای زنگ نزن آلومینیوم فیلرهای متداول فوالد کم کربن ‏ER308 ‏ER316 ‏ER4043 ‏ER4010 ‏ER4047 ‏ER70S – 6 ‏ER70S – 8 ‏ER70S – 2 ‏ER70S – 3 ‏ER70S – 4 فوالدهای کم کربن و فیلرهای متداول :Eاnnلکترود :Rمnفتولفnnnلزی :Sفnnnلز تnnوپر دو عدد اول نشان دهنده ی استحکام کششی و عدد بعد از خط تیره نشان دهنده ی مقدار آلیاز است. فیلرهای آلومینیوم و فوالدهای زنگ نزن :Eاnnلکترود :Rمnفتولفnnnلزی دو عدد اول نشان دهنده ی استحکام کششی .عدد سوم نشان دهنده ی حاالت جوشکاری و عدد چهارم نشان دهنده ی جریان جوشکاری است. نکته :با سیم جوش کثیف .زنگ زده و مرطوب نمیتوان جوش مرغوب بدست آورد .عوامل خارجی مانند روغن .رطوبت موجب تخلخل و ضعف جوش میگردد. انتخاب الکترود: برای جوشکاری .از یک الکترود با نوع و اندازه صحیح استفاده میکنیم .قطر الکترودها معموال تغییر میکند اما به عنوان یک قانون قطر الکترود برای ج.شکاری فلزات نباید بیشتر از ضخامت قطعه کار باشد .قطر الکترود را به طریقی انتخاب کنید که جهت حمل حداکثر شدت جریان کافی باشد .انتهای الکترود باید به اندازه قطر آن از نازل سرامیک خارج شود البته در مواقع نبشی داخلی و سپری ممکن است الکترود بیشتر خارج شود .به هر حال در صورت امکان باید نوک الکترود از نازل تا آنجا که .ممکن است کمتر خارج شود تا پوشش گاز بهتری برای جلوگیری از آلوده شدن الکترود و ناحیه ی مذاب داشته باشیم انتخاب کالهک سرامیکی: اندازه صحیح کالهک سرامیکی بستگی به قطر الکترود دارد .هر قدر قطر الکترود بیشتر باشد کالهک مورد نیاز بزرگتر انتخاب میشود. نکته :هنگام جوشکاری اتصاالت سپری انداره کالهک باید دو شماره کمتر از حد معمول باشد. نکته :کالهک های کوچکتر رسیدن انتهای مشعل را به نزدیکی ناحیه جوشکاری بدون خروج بیش از حد الکترود امکان پذیر میباشد. انواع اتصاالت ‏butt joint اتصال سر به سر ‏corner joint اتصال گوشه ‏iee joint اتصال سپری ‏lop joint اتصال لب روی هم ‏edge joint اتصال پیشانی انواع جوش بر اساس استانداردهای مختلف جوش به انواع مختلف تقسیم بندی میشود. جوش ماهیچه ای (یک طرف یا دو طرفه) :جوش سپری جوش انگشتی یا شیاری جوش نقطه ای جوش درزی یا قرقره ای پشت جوش جوش سطحی جوش فلنچ 2 4 سطح شیار پنجه سطح جوش چنجه ریشه جوش سطح ریشه جوشهای ماهیچه ای یا ریشه به چند دسته تقسیو میشوند: -2جوش با سطح مقعر جوش با سطح صاف -3جوش با سطح محدب 1 3 جوش جناقی یک طرفه با سطح صاف جوش جناقی دو طرفه محدب جوش گوشه­ای با سطح مقعر و محدب تقسیم بندی شکل پخ های جوشکاری به پنج نوع تقسیم میشود: با لبهای ساده -2پخ Vشکل -3پخ نیم جناقی Vشکل -4پخ Uشکل یا لوله ای -5پخ Jشکل عیوب جوشکاری س ( : Arc Strickلnnکه قnnو ) -3شل بودن انبر اتصال -2قرار دادن انبر معیوب روی سطح کار دالیل -1 :برخورد نوک الکترود به سطح کار. لکه قوس باعث ایجاد ساختار سخت و ترد در سطح قطعه فوالدی و همچنین باعث کاهش استحکام خستگی فلز و استحکام خمشی فلز میشود. (سnnطح جnوشنnا مnنظم بnnا گnnردnه nی زnیاد) : Exees Metal Welding -2کم و زیاد کردن عرض جوش دالیل -1 :جوشکاری با سرعت پیشروی کم در پاس نما این عامل باعث تمرکز تنش شده و خطر شکست را افزایش میدهد. (نnnفوذ زnیاد) : Exees دالیل -1 :سرعت جوشکاری کم در پاس ریشه : Root Concavity دالیل -1 :آمپر باال -2آمپر زیاد ی (تnnعقر رnیnشه – گnnود اnفnتادnگ) n -2فاصله زیاد بین لبه های اتصال درز -3تغذیه سیم جوش زیاد عیوب جوشکاری )(Lack Of Fusion :L.O.F (عnدم ذوnبدnیوارnه)n -3ضخیم بودن قطعات -2سرعت جوشکاری زیاد دالیل -1 :استفاده از آمپر کم -6یک طرفه سوختن الکترود -5حرکت نامناسب در عرض جوش ( : L.O.Pعnدم نnnفوذ) -2زیاد بودن پاشنه اتصال دالیل -1 :کم بودن زاویه کار -5حرکت سریع و عدم مکث مناسب -3کم بودن فاصله بین دو قطعه کار (اnفnتادnگnیجnوشیnnا سnnطح جnوشیnnکطnرفnه) : Over Lap -2عدم مکث مناسب در طرفین دالیل -1 :زاویه غلط الکترود : Under Cut ذالیل -1 :آمپر باال -4زاویه غلط الکترود -3آمپر زیاد -4کم بودن آمپر -4حرکت آرام و مکث زیاد ش (بnnریدگnیلnnبه – سnnوخnتگیجnو ) -2طول قوس بلند -3عدم مکث در کناره های درز اتصال -4انتخاب قطبیت نادرست عیوب جوشکاری (پnnاشnش– جnرقnه) : Spater دالیل -1 :آمپر زیاد : Porosity ‏Cluster ‏Scatterel ‏Line -3الکترود مرطوب -2طول قوس زیاد تnnخلخل ) (حnفره nهایگnnازnییnnا خnوشnه اnی پnnراnکnندهn خnطی دالیل -1 :جوشکاری در وزش باد -6ناخالصی گاز سطح کار -2طول قوس بلند : Bad Canection – Poor Start دالیل -1 :زاویه غلط دید : Slag -4انتخاب قطبیت نادرست -2آمپر کم -3الکترود مرطوب (شnnروnع بnnد در سnnربnند) -3گیر کردن انبر جوشکاری (حnبسسnnربارnه)n دالیل -1 :عدم تمیز کاری بین پاس ها -2آمپر کم -3کم بودن زاویه کار -4آمپر کم -5کثیف بودن عیوب جوشکاری : Pin Hol (سnnوراnخ آnخر کnnار) دالیل :بر اثر قطع کردن سریع قوس در محل نامناسب در جوشکاری TIGبوجود می آید. : Crater ش (چnاnnله اnنnتهnایnیجnو ) دالیل -1 :برداشتن سریع الکترود از حوضچه مذاب راه های جلوگیری: انجام چند حرکت رفت و برگشتی کوتاه روی جوش قبل از خاتمه کار. برگشت بر روی جوش حدود نیم سانت به عقب. استفاده از قطعه کمکی در پایان کار. : High – Low (بnnاnالو پnnایnینبnnردnنقnnطعه کnnار) دالیل -1 :عدم مونتاز کاری مناسب. دایره ای شکل خارج میشود. - 2روی هم انباشته شدن لوله ها و ضربه خوردن آنها که در این حالت مقطع لوله از عیوب جوشکاری ک (تnnر ) : Crack ‏Longitudinal ‏Transrerese طnولnی عnرضnی ترک گرم: در اثرناخالصی ها و نیز تنش های پس ماند بوجود می آید( .اگر عرض جوش کمتر از یک برابر عمق جوش باشد ترک گرم اتفاق می افتد) ترک سرد: به ترک سرد ترک هیدروزنی یا ترک تاخیری گفته میشود .بعد از 24الی 48ساعت خود را نشان میدهد .این ترک بیشتر به صورت طولی و در ریشه جوش یا کناره های گرده ی جوش بوجود می آید. -3انبساط و انقباض زیاد -2تنش های پس ماند دالیل -1 :وجود هیدروزن زیاد : Crater Pipe ش (حnفره nکnnوچnکدر چnاnnله جnو ) تست های غیر مخرب ‏V.T تست چشمی که بعد از انجام عملیات ریخته گری و تراشکاری و .....انجام میگیرد. )P.T (P.T - L.P.T – L.P.I تست مایعات نفوذی: برای تست P.Tسه نوع اسپری مورد نیاز است: تمیز کننده :اسپری بی رنگ – بوی الکل – مخصوص تمیز کردن سطح جوش نفوذ کننده: الف) غیر فلروسنتی (اسپری رنگی) :در سه رنگ قرمز – بنفش و قهوه ای میباشد. ب) فلروسنتی :در دو رنگ زرد مایل به آبی و سبز میباشد .در این روش باید از چراغ ماوراء بنفش استفاده شود. -3اسپری آشکار کننده :سفید رنگ است – از مواد آلی و پودر کلسیم تشکیل شده است. مراحل انجام تست :P.T تمیز کردن سطح قطعه با اسپری تمیز کننده. استفاده از اسپری نفوذ کننده .بعد از پاشیدن مایع مدت زمان معینی بین 10تا 30دقیقه داده میشود تا مایع نفوذ نماید. تمیز کردن سطح از مواد نفوذ کننده عیب یابی ذر سطح قطعه. تهیه گزارش. تست های غیر مخرب : M.T تnnستذراnتمnغناطnیسی مراحل انجام کار تست U.T ج)آشکار ساز (فلروسنت و غیر فلروسنت) ب) زمینه ساز اسپری :الف) تمیز کننده ب)هیدروکسید کربن پودر خشک :الف) پودر خشک اکسید آهن جریان قوایمغناطیسی: -2مستقیم حلقوی مراحل انجام کار تست M.T تمیز کردن سطح قطعه بوسیله اسپری تمیز کننده. پاشیدن ماده زمینه ساز. اسپری آشکار ساز پاشیده میشود ولی قبل از پاشیدن اسپری نیاز به مغناطیس کردن قطعه بوسیله دستگاه مخصوص میباشد. تnnستاnnلتراnسونnیک : U.T مراحل انجام کار تست U.T آماده سازی دستگاه. کالیبره کردن دستگاه انتخاب نوع پروب. دادن موج بر روی مانیتور دستگاه. انواع پروب: نرمال( :تک کریستالی – جفت کریستالی) زاویه ای (تک کریستالی – جفت کریستالی) تست های غیر مخرب :E.T : R.T تnnستگnnرداnبnی تnnسترادnیوگراnفnی– تnnستعnکاسnی تمام عیوب پیدا میشود – با اشعه ایکس و گاما کار میکند. موفق و پیروز باشید. جواد نعمتی