صفحه 1:
صفحه 2:
مواد رادیو اکتیو يكي از انواع
صفحه 3:
دفع زایدات هستهاي,
ههاي يداي L در نتيجه
صفحه 4:
1 یف آلودگي اتمي
بعد از کاهش سریع ذخاثر سوخت فسيلي
زغال 5 نفت. گاز و افزايش 5
اد زيادي رآکتورهاي اتمي BL,
2 تيروكاهوات الکترب ۳ 3
صفحه 5:
آن» مانند گاما و بكر
صفحه 6:
قدرت پونیزاسیون ۳
رادیو اکتیو که شامل يونهاي موجود دود هواء كاز
7 فنهای موجودات زنده است, رابطه مستقیم
یونیزاسیون اشعه دارد. این
به علت داشتن خاصیت یونیزاسیون
6 وارد ميکنند. ابر
نسلي و شخصي تعسيم
خصي فقط محدود به دوره
صفحه 7:
صفحه 8:
الف - افرات نسلي
سركت موتاسيون زنهاي سلولهاي
صفحه 9:
2 بودن از آستانه مجاز اشعه یونیزان؛
۳ 5-07 يان لازم نيست و هر
مقدار از اين شعه مضر است. 7
صفحه 10:
مقدار زيادي اشعه در
است؛ مانند حوادثت
راكتورهاي اتمي و
صفحه 11:
ات مواد رادیواکتیو, مواد رآ
نيره ميکنند 3 بدن موجودا
صفحه 12:
* مواد رادیو اکتیو از راههاي مختلف وارد بدن
ميشوند؛ مانند استنشاق ذرات رادیو اکتیو
معلق در هواء مصرف مواد خوراكي آلوده» جذب
ز راه يوست»/ و ورود از طريق سائيدكيها و
9 بوست. که متناسب با انرژی ۳۶
۱ و تسوج بدن اسب مي رسانند. آلوده
صفحه 13:
1 آلودگي خاك و آبهاي سطحي و زيرزميني»
در نتيجه استخراج و فرايندهاي توليد
زانيوم» دفع بيرويه زبالههاي هستداي از
رهاي آتمي و آلايندههاي صنایع نظامي
در دراز مدت صدماتي به همراه
تدريجي ده 6 به جویبارها
صفحه 14:
صفحه 15:
. آلودگي هستهاي ممکن است نا ۱
بكاركيري سلاحهاي | اتمي, Pel
توت eo اتمي صنایه
صفحه 16:
يكي از راههاي ورود مواد پرتوزا به محیط
صفحه 17:
صفحه 18:
صفحه 19:
به موجب قانون حفاظت در برابر اشعه
مصوب 20/1/1368 هر گونه فعالیت در
سطح کشور در رابطه با منابع مولد اشعه
6 اي با مصنوعي) شامل واردات
wl ترخيص. و توزیع» تهبه» ساخت؛
صفحه 20:
کلیه امور مربوط به حفاظت در برابر اشعه
از Jus منابع مولد اشعه؛ کار با آشعه,
احداث و9 بهرهبرداري و تصدي هر واحدي
2 ان کار با اشعه انجام شود مطابق
فوق نياز به كسب پروانه اشتغال
اده سوم) مشروط بر اينكه اين
از استاندارد تعیین شده
صفحه 21:
ت کارکنان» مردم و نسلهاي آینده و محیط به طور
رز پرابر اثرات زیانآور. اشعه بر عهده سازمان است.
بر او تن اجراي مقررات فوق نظارت و بازرسي
5 ان پررانه le os J
صفحه 22:
ب) ساختار سازمان انرزي iy ايران
صفحه 23:
سازمان همچنین معاونتهاي مختلفي از جمله معاونت حفا
آيمني هستهاي دارد که از سه بخش تشکیل شده است:
امور حفاظت در برابر پرتو که وظیفهاش تهیه و تنظیم
اي حفاظت در برابر پرتو با هدف کاهش میزان تشعشع
صفحه 24:
آمور حفاظت در برابر پرتو که وظیفهاش تهیه و تنظیم
حفاظت در برابر پرتو با هدف کاهش میزان
صفحه 25:
آمور حفاظت در برابر پرتو از سه قسمت تشکیل شده است:
میزان پرتو:
8 محیط 01 5 Soll ole out ۱۳
صفحه 26:
حفاظت بين المللي ازمحيط
زيست
در قبال آلودگي اتمي
مواد راديو اكتيو يكي از انواع
آاليندههاي محيط زيست
بشري هستند كه با توجه به
استفاده روز افزون از مواد
اتمي در توليد انرژي ،امروزه
مورد توجه قرار گرفته است.
آلودگي ناشي از اين مواد
ممكن است در اثر استفاده
صلح آميز از انرژي اتمي باشد
مانند :دفع زايدات هستهاي،
نيروگاههاي هستهاي ،يا در نتيجه
جنگهاي هستهاي و بمبهاي اتمي
تعريف آلودگي اتمي
بعد از كاهش سريع ذخائر سوخت فسيلي
زغال سنگ ،نفت ،گاز و افزايش قيمت
آنها ،تعداد زيادي رآكتورهاي اتمي براي
توليد انرژي نيروگاههاي الكتريسيته در
جهان ساخته شدند .با ازدياد منابع توليد
اشعههاي يونيزان به اضافه نزوالت جوي
راديو اكتيو ناشي از آزمايشهاي سالحهاي
اتمي و خطر تماس انسان با آنها افزايش
يافت و بر سالمتي مردم اثر گذاشت.
بعضي تشعشعات يونيزان ،مانند گاما و ايكس،
پرتوهاي الكترومانيتيكي هستند ،در حالي كه
عدهاي ديگر از تشعشعات يونيزان ،مانند
ذرات آلفا ،بتا ،نوترون و پروتون ذراتي
هستند كه با سرعتهاي خيلي زياد حركت
ميكنند .قابليت نفوذ اشعه گاما زياد است
و ميتواند از هوا و طبقات نسوج عبور
كرده و ضايعاتي در بافتهاي عمقي بهوجود
آورد .قابليت نفوذ ذرات بتا بيشتر و براي
سالمتي انسان خطرناكتر است.
قدرت يونيزاسيون تشعشعات حاصل از مواد
راديو اكتيو كه شامل يونهاي موجود در Vهوا ،گازV
و بافتهاي موجودات زنده است ،رابطه مستقيم
با خاصيت يونيزاسيون اشعه دارد .اين
تشعشعات به علت داشتن خاصيت يونيزاسيون
به سلولهاي زنده آسيب وارد ميكنند .اين
اثرات به دو دسته نسلي و شخصي تقسيم
ميشوند .اثرات شخصي فقط محدود به دوره
حيات موجود زنده است در Vحاليكه اثرات نسلي
در نسلهاي آينده ظاهر ميشوند.
آثار آلودگي اتمي
الف -اثرات
نسلي
ب-اثرات شخصي
الف -اثرات نسلي
تغيير سرعت موتاسيون ژنهاي سلولهاي
جنسي ،اساس اثرات نسلي تشعشعات
راديو اكتيو است .هر تغييري در
موتاسيون ژنها زيان آور است .سازمان
ملي حفاظت در برابر تشعشعات امريكا،
از نظر ژنتيكي رابطه ميان دوز و اثر را
خطي ميداند يعني هر مقدار از
تشعشعات مواد راديو اكتيو براي انسان
مضر است و به طور كلي متخصصين
ژنتيك عقيده دارند كه:
-1بيشتر بودن از آستانه مجاز اشعه يونيزان،
براي ايجاد اثر زيانآور ،الزم نيست و هر
مقدار از اين اشعهها مضر است.
-2اكثر آسيبهاي سلول غير قابل برگشت
هستند.
-3تغييرات غير عادي روي فرزندان والديني
كه در معرض تابش تشعشعات راديو اكتيو
قرار گرفتهاند ،در نتيجه آسيب ژنتيكي است.
-4بطور كلي موتاسيونها موجب كوتاه شدن
عمر ،افزايش حساسيت به بيماريها ،كاهش
باروري و معموال ً اثرات پوشيده و غير قابل
تشخيص ميشوند.
ب -اثرات شخصي
اثر حاد تشعشعات راديو اكتيو ،به
علت تابش مقدار زيادي اشعه در
مدت كوتاهي است؛ مانند حوادث
ناشي از عيوب رآكتورهاي اتمي و
انفجارهاي اتمي.
• تشعشعات مواد راديواكتيو ،مواد را
ميكVنند و بدن موجودات زنده
يونيزه
نيز از مواد شيميايي مختلف تشكيل
شده است ،شدت آسيب سلولها به
مقدار انرژي مجذوب در مدت معين
بستگي دارد و حساسيت نسوجي چون
بيضهها
مغز استخواVن ،تخمدانها و
نسبت به تشعشعات بيشتر است.
• مواد راديو اكتيو از راههاي مختلف وارد بدن
ميشوند؛ مانند استنشاق ذرات راديو اكتيو
معلق در هوا ،مصرف مواد خوراكي آلوده ،جذب
از راه پوست ،و ورود از طريق سائيدگيها و
زخمهاي پوست .آنگاه متناسب با انرژي و نيمه
عمر خود به نسوج بدن آسيب ميرسانند .آلوده
كنندههاي راديو اكتيو ممكن است عالوه بر
انتشار پرتوهاي يونيزان ،خطرات مسموميت
شيميايي را نيز داشته باشند و به صورت گرد و
غبار ،دود فلزي يا مه ديده شوند .هر آلوده
كننده راديو اكتيو بعد از ورود به بدن در يك
عضو بخصوص قرار ميگيرد .سرعت دفع نيز به
طبيعت شيميايي ايزوتوپ راديو اكتيو بستگي
دارد.
.آلودگي خاك و آبهاي سطحي و زيرزميني،
در نتيجه استخراج و فرآيندهاي توليد
اورانيوم ،دفع بيرويه زبالههاي هستهاي از
رآكتورهاي اتمي و آاليندههاي صنايع نظامي
است كه در دراز مدت صدماتي به همراه
دارد .نفوذ تدريجي راديوم 226به جويبارها
و رودخانهها و ورود آن به زنجيره غذايي
موجب دگرگوني در تركيب خون ،سرطان
خونو تغيير شكل استخوانها ميشود.
.استنشاق رادون 222توسط
كارگران معادن ،ايجاد سرطان
مينمايد.
.آلودگي هستهاي ممكن است ناشي از
بكارگيري سالحهاي اتمي ،آزمايشات
اتمي ،عدم ايمني رآكتورهاي هستهاي،
دفن فضوالت و زبالههاي اتمي صنايع،
و عالوه بر اينها پرتو ناشي از
دستگاههايي كه در آزمايشگاهها و يا
راديولوژيها بهكار ميروند ،باشد كه در
مجموع بر سالمت انسان ،گياهان و
جانوران تأثير ميگذارند.
يكي از راههاي ورود مواد پرتوزا به محيط
زيست و زنجيره مواد غذايي ،انجام
آزمايشات انفجار هستهاي چه در خشكي و
چه در عمق درياهاست .يك انفجار ناشي از
آزمايش هستهاي ،خطراتي براي مردم،
كشاورزي ،دام ،سرزمين ،فضا و امكانات
انساني دارد .آثار و نتايج وخيم ناشي از
پخش مواد و ذرات راديو اكتيو در فضا
عالوه بر آلودگي محيط زيست و بهداشت،
موجب صدمه به نسل و نطفه ميگردد.
يكصد رم تشعشع هستهاي ،موجب بيماري
تشعشعات راديو اكتيويته خواهد شد و
تشعشع به ميزان يكهزار رم اميد هر گونه
معالجه را از بين ميبرد .حفاظت از
اكوسيستمهاي طبيعي ايجاب ميكند كه
تشعشعات ناشي از فعاليتهاي هستهاي
مورد بررسي و شناسايي دقيق قرار گيرند
و حفاظت از افراد بشر در مقابل
تشعشعات اتمي تضمين گردد .محدود
ساختن ميزان تشعشعات و پايين آوردن آن
در شرايط ضرورت ،نشانگر اين موضوع
است كه كليه ارگانيسمهاي غير انساني و
اكوسيستمها نيز بايد مورد حفاظت قرار
گيرند
نظام هستهاي كشورايران
الف) آلودگي با مواد راديو اكتيو
ب) ساختار سازمان انرژي اتمي ايران
به موجب قانون حفاظت در برابر اشعه
مصوب 20/1/1368هر گونه فعاليت در
سطVح كشور در رابطVه با منابع مولد اشعه
(اعم از طبيعي يا مصنوعي) شامل واردVات
و صادرات ،ترخيص Vو توزيع ،تهيه ،ساخت،
تملك ،تحصيل ،اكتشاف ،استخراج ،حمل و
نقل ،نقل و انتقال Vو كاربري ،مستلزم اخذ
پروانه كسب از واحد ذيربط و پروانه
اشتغال از سازمان انرژي اتمي Vايران است.
كليه امور مربوط به حفاظت در برابر اشعه
از قبيل منابع مولد اشعه ،كار با اشعه،
احداث و بهرهبرداري و تصدي هر واحدي
كه در آن كار با اشعه انجام شود ،مطابق
قانون فوق نياز به كسب پروانه اشتغال
دارد( .ماده سوم) مشروط بر اينكه اين
پايينتر از استاندارد تعيين شده
فعاليتها
توسط سازمان نباشد(ماده سوم آيين
نامه اجرايي) .هر گونه تغيير در وضعيت
حقوقي يا منابع مولد اشعه (اعم از
كيفي و كمي) ،بدون كسب مجوز قانوني
مجدد از سازمان انرژي اتمي امكانپذير
نيست.
• حفاظت كار#كنان ،مردم و نسلهاي آينده و محيط ،به طور
كلي در برابر اثرات زيانآور #اشعه بر عهده سازمان است.
سازمان براي حسن اجراي مقررات فوق نظارت و بازر#سي
دقيق را اعمال ميكند و دارندگان پروانه اشتغال موظف
هستند كه در حوزه فعاليت شغلي خود تسهيالت الزم را
بر#اي اعمال نظار#ت و بازرسي سازمان فر#اهم نمايند.
ب) ساختار سازمان انرژي اتمي ايران
• داراي اهداف و وظايفي از جمله استفاده از انرژي اتمي در
صنايع ،كشاورز#ي ،و خدمات است .طبق ماده ششم قانون
فوق ،سازمان انرژي اتمي ايران داراي سه ر#كن است كه
عبارتند از :شوراي انرژي اتمي ،كميته انرژي اتمي ،و
رئيس سازمان .از #وظايف و اختيارات شور#ا تصويب
ضوابط و مقر#رات مربوط به حفاظت در برابر اشعه اتمي
و هستهاي ،و تعيين طرز #نظارت در اين بار#ه است.
سازمان همچنين معاونتهاي مختلفي از جمله معاونت حفاظت و
ايمني هستهاي دارد كه از سه بخش تشكيل شده است:
-1امور حفاظت در برابر پرتو كه وظيفهاش تهيه و تنظيم
برنامههاي حفاظت در برابر پرتو با هدف كاهش ميزان تشعشع
است.
-2امور نظام ايمني هستهاي.
-3مديريت كنترل آلودگي هستهاي.
• -1امور حفاظت در برابر پرتو كه وظيفهاش تهيه و تنظيم
برنامههاي حفاظت در برابر #پر#تو با هدف #كاهش ميزان
تشعشع است.
• -2امور #نظام ايمني هستهاي.
• -3مديريت كنترل آلودگي هستهاي.
امور حفاظت در برابر پرتو از سه قسمت تشكيل شده است:
الف) قسمت بازرسي كه وظيفهاش نظارت و كنترل بر
ميزان پرتوگيري كاركنان است.
ب) قسمت محيط زيست ،كه تعيين ميزان آلودگي محيط
زيست به مواد پرتوزا را بر عهده دارد و نيز تهيه ،جمع
آوري و ارزيابي اطالعات هواشناسي و بررسي راديولوژيك
هوا ،آب ،خاك و مواد غذايي ،تجزيه و تحليل آمارهاي
انساني ،حيواني و كشاورزي و تعيين مسير گروههاي
بحراني و تشخيص نوع و ميزان راديوتوكلئيدها را در
نمونهها به عهده دارد.
ج ) قسمت دزيمتري،كه وظيفهاش تعيين ميزان پرتوگيري به
روشهاي مختلف Vاندازهگيري است
با تشکر از
همراهی شما