صفحه 1:
جزوه آموزشی ارزیابی انطباق و قاعده تصمیم
آزمایشگاه مکانیک خاک ژئو طرح خاک و +
تیرماه ۱۴۰۰ @
صفحه 2:
تعاریف و الزامات مرتبط با "فرآیند ارزیبی انطباق نتايج اندازه كيرى" در
آزمایشگاه ها
قرآیند ارزیابی انطباق
EE ©. سپس سر
صفحه 3:
بعمل آمده" از جمله تغییرات و اضافات انجام شده در نسخه ۲۰۱۷ میلادی استاندارد
بین المللی 17025 150/18 با عنوان "الزامات عموصی برای احراز صلاحیت
آزمایشگاه های آزمون و کالیبراسیون " هستند.
دو موضوع دیگر (قاعده تصمیم و سطح ریسک) , موضوعات جدیدی هستند که به نسخه
۷ میلادی لین استاندارد اضلفه شده و دربین آزمایشگاه های آزمون وکالیبراسیون
© بحث های چالشی برای نحوه بر آورده سازی الزامات مرتبط به راه انداخته است
صفحه 4:
تعاریف مرتبط با ارزیابی انطباق
" تعاریف ارزیابی انطباق "و " قاعده تصمیم " در استاندارد
ISO/IEC guide 98-4 (JCGM 106:2012)
ارزیابیانطبای (بند ۴-۳-)
فعالیتی برای تعیین این که آیا الزامات مشخص شده مربوط به یک محصول:
فرآيند. سیستم ۰ شخص يا نهاد برآورده شده است
قاعده تصمیم (بند ۱۳-۳-۳)
قاعده ای مستند شده که چگونگی به حساب آوردن عدم قطعیت اندازه گیری
راجع به پذیرش یا رد یک قلم . وقتی یک الزام مشخص شده و نتیجه یک
© انتاة گیری دادةشة را توضیقامی کند
صفحه 5:
الزامات مرتبط با ارزیابی انطباق نتایج آزمایشگاه در نسخه ۲۰۱۷ میلادی استاندارد
بين المللى 17025 150/186
۶-۲-۶ب
الامات منابع-کارکنان
var
الزامات فرآیند:
ى درخواستها. بيشنهادها و قراردادها
۷ب وج
الزامات فرآیند:
رای گزارش های آزمون
گزارش دهی اظهارظرها و تفسیرها
صفحه 6:
مراحل ف رآیند ارزیابی انطباق
قلم تحت اندازه گیری وتعیین خصوصیت یا پارامتر مورد نظر(اندزه دهم( ۷
7 برآورد اندازه ده ۷ ازطریق اندازه گیری (/2) (آزمایش . روش های تحلیلی, کالیبراسیون . اندازه گیری
بازرسی(
ابى عدم قطعيت استائدارد اندازه كيرى. (/ا)©ل) و رای سطح اطمینان معین . عدم قطعیت گسترده
تعیین بازه رواداری شامل حد پایین يا حد بالای رواداری يا هردو
< تعیین منطقه پذیرشمنطقه رد و باند محافظ با فرض احتمال خطای نوع اول 2 )ریسک تولید کننده یا
فراهم کننده) یا خطای نوع دوم 8 (ریسک مشتری يا متقاضی)
یک قاعده تصمیم ( با لحاظ چگونگی لحاظ عدم قطعیت اندازه گیری برای پذیرش یارد)
صفحه 7:
بازه رواداری (بازه مشخصات)
بازه ی مقادیر مجاز یک خاصیت
بازه رواداری می تواند یک طرفه يا دو طرفه باشد(شکل زیر) . بازه دو طرفه
دارای یک کران پایین (.۲1 )و یک کران بالای TU (( محدود و متناهی
است ولی بازه یک طرفه » از یک طرف نامتناهی و نامحدود است .
3 7
يله روادارى لازو مشخصات) : موطرقه وتيك طرف متطه مقادي مج ب وك سير مشتفسى شدة اند و شامل تفاط که ی هم هستند
صفحه 8:
بازه پذیرش - بازه رد
بازه پذیرش
بازه ی مقادیر مجاز کمیت اندازه گیری شده
بازه رد
بازه ی مقادیر غیر مجاز کمیت اندازه گیری شده
بازه پذیرش می تواند یک طرفه یا دو طرفه باشد(شکل زیر) . بازه دو طرفه دارای یک کران
(AL) gab يك كران بالاى (ل/) محدود و متناهی است ولی بازه یک طرفه . از یک
Gb امتناهی و نامحدود .
صفحه 9:
برش ساده -رد ساده
پذیرش ساده
وضعیتی که منطقه پذیرش مساوی و یکسان با منطقه مشخصات (بازه رواداری) است
رد ساده
وضعیتی که منطقه رد متشکل از تمامی مقادیر مشخصه خارج از منطقه مشخصات (بازه
رواداری) است
الا ,واگ --.
7 نقیجهنداگیریر 12
رد و يذيرش ساده- تطابق كامل بازه هاى روادارى و بذيرش برروی همدیگر بای بازههای دوطرفه
صفحه 10:
باند محافظ
با توجه به توضیحات قبل, مفاهیمی مانند. باندمحافظ . پذیرش/ رد سختگیرانه و پذیرش/ رد
آسان در موضوع ارزیابی انطباق نتایج ظاهر می شوند که خیلی ساده تعاریف آنها در زیر آورده
شده و در شکل های زیر ارتباط آنها با بازه رواداری و تفاوت آنها نمایش داده شده است
باند محافظ
تک hep ably ae عدچذیرش مصاظر
یادآوری : باند محافظ شامل حدها نیز می شود.
پذیرش سختگیرانه
وضعیتی که منطقه پذیرش بوسیله باند(های) محافظ از منطقه مشتخصات (بازه
رؤادارى) كاستة.مئ شود
صفحه 11:
باند محافظ
رد سختگیرانه
وضعیتی که منطقه رد بوسیله یک باند محافظ به آنسوی منطقه مشخصات(بازه رواداری) افزایش
داده ميشود
رد راحت
وضعیتی که منطقه رد به اندازه ی یک باندمحافظ درون منطقه مشخصات (بازه رواداری) قرارداد
پذیرش راحت
وضعیتی که منطقه پذیرش بوسیله یک باند محافظ به آتسوی منطقه مشخصات (بازه رواداری)
افزایش داده می شود
صفحه 12:
Sani Ae lin hs سختكيرقه و منطقه رد واحت
{4g Upper Guard band
AL Lovrer Guard band,
alae )2 ب bay alate ,4 مللقة ره
سختتيراله راحت سخنگیرانه
gn hes لزمطقه يرش راحت و منطلقه ره سختكيراة
صفحه 13:
قواعد تصمیم گیری
در فرآیند ارزیابی انطباق. هنگامی که اندازه گیری برروی خاصیت یا پارامتر
مورد نظر واحد تحت آزمون (آ لالا) انجام می شود. نتیجه اندازه گیری
شامل مقدار اندازه گیری شده و عدم قطعیت مرتبط با آن برآورد وسپس از
مقايسة تتیجه با بازه رواداری, (بازه مشخصات) یا بازه پذیرش تعیین شده .
بیئیهانطیاق " برای بیان تطلیق با عدم تطلیق با مشخصات یا ازامات
صافر می شوهبضورتت. نتلیج کلی این فرآمتد. دو دستاورد و نتیجه به. دنیال
دار :
الف) تصمیمی درست در خصوص انطباق با مشخصات گرفته می شود
نیما تمبیبی تآمرسییا یاه «ضسوس الظبلى با مخاسات pra? ود
صفحه 14:
قواعد تصمیم گیری
بدلیل اينکه فرآیند اندازه گیری همراه با عدم قطعیت است » هميشه ریسک
تصمیم گیری نادرست یا اشتباه در مورد اينکه قلم تحت آزمون» براساس
مقدار اندازه گیری شده خاصیت یا پارامتر قلم تحت آزمون. با الزامات
مشخص شده منطبق است وجود دارد . این تصمیمات نادرست دو نوع هستند:
نوع اول) قلمی که بعنوان منطبق پذیرفته می شود .ممکن است درواقع نامنطبق
th
نوع دوم) قلمی که بعنوان نا منطبق پذیرفته می شود .ممکن است درواقع
مبطیق ath
حدود و بازه های پذیرش و قواعد تصمیم متناظره طوری انتخاب می شوند تا پیامدهای ناخواسته
© ممتتیتات: ناوزشتازا طایزیت کسید
صفحه 15:
قواعد تصمیم گیری
دریک تقسیم بندی کلی ۰ قاعده های تصمیم برای رد یا پذیرش نتایج یا اقلام تحت آزمون را می
توان به دو دسته زیر تقسیم کرد :
** قاعده تصمیم براساس رویکرد پذیرش ساده
"* قاعده تصمیم براساس رویکرد باندهای محافظ
صفحه 16:
پذیرش ساده
تصمیم برای رد یا پذیرش نتایج یا قلم تحت آزمون براساس رویکرد
توان به چهار دسته زیر تفسیم کرد :
نه عدم قطعيت
* روش "نسبت عدم قطعيت آزمون ۲۷۲
صفحه 17:
پذیرش بر اساس باندهای محافظ
تصمیم برای رد یا پذیرش نتایج یا قلم تحت آزمون براساس رویکرد "باند های محافظ"
مى توان به دو دسته زیر تقسیم کرد :
* روش "يذيرش حفاظت شده"
* روش " رد حفاظت شده
صفحه 18:
دسته بندی قواعد تصمیم گیری
پذبرش سادهبدون بان محافظ.
Parada)
ee)
روش بیشینهعدمقطیت
لبسلا
روش نسیت عدم قطعبت آزمون
(TUR)
يذيرش حفاظت شده
en)
52055
۱۷:9
صفحه 19:
قاعده تصمیم براساس روش "پذیرش ساده بدون باند محافظ "
تصمیم های رد | پذیرش براساس مقادیر کمی اندازه ده (و فارغ از عدم قطعیت اندازه گیری آن)
گرفته می شود. مقدار واقعی خاصیت یا پارامتر (اندازه ده) قلم تحت آزمون ۰ معین شده که
در یک بازه رواداری مشخص, منشکل از حدود بالا و پایین رواداری (لاآسا۲) قرار می گیرد.
اگر مقدار اندازه گیری شده خاصیت یا پارامتر مورد نظر در بازه مشخص شده با حدود
(ALAU) si 13 داشته باشد. قلم تحت آزمون بعنوان قلم منطبق پذیرفته می شود .
و در غیرلینصورت بعنوان قلم نامنطبق رد می شود.
در روش "پذیرش ساده بدون باند محافظ " فرض براینست که باند محافظی اعمال نمی شود و
هردو بازه رواداری و پذیرش یکسان هستند.
© لا نام 6 ۲ع ۸
صفحه 20:
قاعده تصمیم براساس روش "پذیرش ساده بدون باند محافظ "
i
1
1
1
1
قاعده تصميم "بذيرش ساده بدون باند محافظ "در ارزيابى انطباق نتايج اندازه كيرى
قاعده تصميم براساس روبکرد پذ برش ساده دودوئی (بذیرش آرد))
صفحه 21:
قاعده تصمیم بر اساس روش " درستی
دراین رویکرد ۰ روش آزمون استفاده شده یک روش آزمون "خوب مشخص شده " و خوب
شناخته شده لست و با راهکارهای زیر : متابع عدم قطعیت به حداقل خود رسانده می شوند:
بکارگیری دستگاه های اندازه گیری با بيشینه خطاهای مجازی که در حدود مشخصات (بازه پذیرش) قرار دارند
* عوامل تاثیر گذار محیطی مانند دما و رطوبت نسبی در حدود مشخص شده قرار می گیرند
* روش های اجرایی آزمایشگاه بخوبی مدون شده و کنترل می شوند
7 صلاحیت و شایستگی کارکنان مجری اندازه گیری بخوبی مدون شده اند
صفحه 22:
قاعده تصمیم براساس روش " درستی "
رويكرد فزستی + اعازه فقایسته فستقیم تفیجه: آنداوه گیزی با دج
آزمون بمنظور ارزيابى انطباق را مى دهد و قاعده تصميم در آن ساده |
یک اندازه گیری وقتی با محدوده مشخصات یا الزامات استاندارد انطباق دارد که
" مقدار اندازه گیری شده ء اندازه ده" در محدوده مشخص شده (محدوده
پذیرش) باشد و در غیر اینصورت انطباق ندارد.
صفحه 23:
قاعده تصمیم بر اساس روش " درستی
شکل زیر : aged اعمال قاعدم تصميعبراساس روئن درستی برای. وقتی
خصوصیت یا پارامتر اندازه گیری شده قلم تحت آزمون از یک حد بالا و یک
حد پایین رواداری (مشخصات) تبعبت می کند را نشان می دهد.
جد هابين روادارى ( COTS
روش "درستى" در ارزيابى انطباق نتايج اندازه كيري
© ( قاعده تصمیم براساس رویکرد پذیرش ساده دودوئی (پذیرش ارد)
صفحه 24:
قاعده تصمیم براساس روش" عدم قطعيت بيشينه "
درعمل برای حفظ شالس تصمیم های نادرست در سطحی که برای هر دو طرق تولید کننده و استفاده کتنده
نتليج اندازه كبرى قليل قبول باشد ٠ بايستى عدم قطعيت اندازه "كيرى در ارزیلبی انطباق حساب آورده شود ودر
مورد Sil براى كاربرد مورد نظر قابل قبول باشد مورد قضاوت قرار گید
یک رویگرد مناسب برای درنظر گرفتن این ملاحظه بعنوان یک الزام اینست که برای مقدار تخمینی خاصیت یا پارامترانازه
گیری شده (اندازه ده ) . عدم قطعیت گسترده مرتبط( 6060 لا ) با ضریب پوشش 22 : بایستی کوچکتر با مساوی عدم
قطمیتی بیشینه که بین دوطرف توافق شده . باشد ( ۲0۵ لاک 61۴ لا) علاوه برلين معمولا شرط ديكرى نيز برا
مقدار خطای اندزه گیری درنظر می گید ء مائند اينكه خطاى اندازه كيرى بايد ین دو مقدا
نا (يكى از) شرايط انطباق قلم تحت آزمون برقرار باشد.
aes Emax bs
خطا 0011 2 يا حد بالاى رواذارى و حد يايين روانارى قرا
صفحه 25:
قاعده تصمیم براساس روش" عدم قطعيت بيشينه "
بطور خلاصه دراین قاعده تصمیم دو شرط زیر بایستی همزمان برقرار باشد تا
بتوان قلم تحت آزمون را منطبق درنظر گرفت:
الف)) ۱3 ۵۳0۱ لا بازای ضریب پوشش 622
ب) E min se <E max
صفحه 26:
قاعده تصمیم براساس روش " فسبت عدم قطعیت آزمون» 71 "
فسبت عدم قطعیت آزمون ((۲۷) :
تساك پهنةووافازی یت اندازه گیری کهموضوغ کالزیراسیون الست»ببة قو
ase lp قطعیت گسترهه 1۹۵ فرآیتت انمانه گتری نوره اسطاهه براق
كالبيراسيون:.-
نكته: اين(تعريف) براى روادارى هاى دو طرفه کاربرد دارد
pur — Span ل UUT Telorance _ Tz ~T,
287 يووو 87 2 هووو
U ose =hXUg = Que
ug: Combined Standard Uncertainty (GUM)
صفحه 27:
قاعده تصمیم براساس روش " نسبت عدم قطعیت آزمون؛ 7101 "
یکی دیگر از معیارهایی که کیفیت اندازه گیری نسبت به الزام تعیین شده بوسیله رواداری را
مشخص می کند " شاخص توانمندی اندازه گیری "(CHM نام دارد
برای تعریف و تعیین رابطه این شاخص . در نظر بگیرید ازطریق بیک فرآیند.لندازه گیری» بهترین
مقدار تخمینی خاصیت یا پارامتر مورد نظر 7 الا و عدم قطعیت استاندارد آن بدست می آید
و بافرض توزیع نرمال ۰ بهترین مقدار تخمینی با 170/[ و عدم قطعیت استاندارد (ترکیبی) آن
با لا و عدم قطعیت گسترده بازای احتمال پوشش 1۹۵ (۲- )با U95% نمایش داده
می شود . با اين فرضیات. "شاخص توانمندی اندازه گیری " بصورت زیر تعریف می شود:
_ Tolerance Interval _T,-T,
a Te
ترم
7 2 ys 96
ای
صفحه 28:
قاعده تصمیم بر اساس رویکرد باندهای محافظ
پذیرش یا رد قلم تحت آزمون هنگامی که مقدار اندازه كيرى شده خاصيت نيا بارامتر مورد نظرآن
نيك به کی ازسدهای زرواداری باقد».ممکن اسة سهرريه تسسيمن للمرسك يا اشحيلة شود
و پیامدهای ناخواسته ای رابه دنبال داشته باشد. بطور معمول ۰ چنین تصمیمات نادرستى دو
نوع هستند که به آنها پذیرش اشتباه یا رد اشتباه اطلاق می شود (شکل زیر نتایج ب وج ).
صفحه 29:
پذیرش حفاظت شده
برای کاهش ریسک پذیرش اشتباه یک قلم واقعا نامنطبق(ریسک طرف مشتری). می توان حدود پذیرش را
طوری تنظیم کرد که درون حدود رواداری قرار بگیرد (شکل زیر) . بازه تعریف شده بين 110 تا لالم
(وهمجنين 11 تا ۸۵ ) را بلند (های) محافظ ۷ و قاعده تصمیم ناشی از آن را "پذیرش حفاظت شده*
می نامند. بنابراین برای پذیرش حفاظت شده :
w=TU-AU = AL-TL > 0
تصمیم دودوئی براساس پذیرش حفاظت شده (بانه محافظ 0 < ۷)
پذیرش : نتیجه اندازه گیری شده ۲۳ (بدون به حساب آوردن عدم قطعیت آن) زیر حد پذیرش
(AU /AL) 1
رد : نتیجه اندازه گیری شده 9/۲0 (بدون به حساب آوردن عدم قطعيت آن) بالاى حد بذيرش AU)
AL است
صفحه 30:
دودونی با اند محفظ -حدودپذیرش درون حدود رواداریقرر درن (0<,) .دراین قاعده تصیم از
تعيين مى شود كه احتمال بذيرش اشتباه قلم واقعا نامتطبق (ر یسک مشتری) را کاهش می دهد
صفحه 31:
پذیرش حفاظت شده
تصميم غير دودوئی براساس پذیرش حفاظت شده (باند محافظ 0 < ۷۷) :
پذیرش درست : نتیجه اندازه گیری شده ۲ ۷ زير حد پذیرش است (۸/ لا ) .
پذیرش اشتباه (پذیرش مشروط) : نتیجه اندلزه گیری شده YIM (بدون به حساب آوردن
عدم قطعيت آن) درون باند محافظ ۷۷و حد رواداری وخارج از حد پذیرش قراردارد
y ms TU)/ (ALS y m = TL) لا .اما با احتساب عدم قطعیت مرتبط
پخشی از آن هنوز درباند محافظ ##قرار ندارد و خارج از a> رواداری است.
رد اشتباه (رد مشروط) : نتیجه اندازه گیری شده ۲0 ۷ (بدون به حساب آوردن عدم قطعیت
آن) بالای حد رواداری است : اما با احتساب عدم قطعیت مرتبط بخشی ازآن هنوز در باند
محافظ ۷۷ قراردارد (۷۷ - ۲۱ > ۳۱ ۷ ک ۲1) ۷۷۱+ ۲۱ > ۲۱ ۷ > (۲۱).
رد درست : نتیجه اندازه گیری شده ۲0 ۰3 بالای حد پذیرش بعلاوه بلند محافظ است (۷
۷ 11 > ۷۷۱6+ (۲۱< ۳ ۵۷
صفحه 32:
قاعده تصمیم پذبرش غیردودوئی با اد محافظ - حدود بذيرش درون حدود رواداري
قرار دارفد (/01>) . دراين قاعده تصميم »بازه بذ يرشي تعبين مى شود كه احتمال بذيرش
اشتباه قلم واقعا نامنطبق (ریسک مشتری) را کاهش می دهد
صفحه 33:
رد حفاظت شده
برای اينکه ریسک رد اشتباه یک قلم واقعا منطبق(ریسک طرف تامین کننده
مانند آزمایشگاه) کم شود یا بعبارت بهتر. احتمال اينکه یک قلم رد شده
واقعا نامنطبق باشد را افزایش داد . می توان با تنظیم حدود پذیرش دربیرون
از حدود رواداری اینکار را کرد (دو شکل بعدی در زیر ) .
اغلب درمواردی بکار گرفته می شود که یک نفر بخواهد قبل
به اقدام اصلاحی بزند ۰ بواسطه شواهد عینی مطمتن شود که از حدود
رواداری تجاوز صورت گرفته است.
بنابراین برای رد حفاظت شده :
w=TU-AU =AL-TL < 0
صفحه 34:
رد حفاظت شده
تصمیم دودوئی براساس رد حفاظت شده (باند محافظ 0 > ۷۷):
پذیرش : نتیجه اندازه گیری شده ۷۲0 (بدون به حساب آوردن عدم قطعیت
آن) زیر حد پذیرش (۵/ (۸۵1) است
رد : نتیجه اندازه گیری شده ۷۲۲۱ (بدون به حساب آوردن عدم قطعیت آن)
بالای حد پذیرش (۸۵۱/ (۵) است
صفحه 35:
رد حفاظت شده
تصمیم غیر دودوئی براساس رد حفاظت شده (باند محافظ 0 > ۷۷) :
پذیرش درست : نتیجه اندازه گیری شده 9/۲ زیر حد پذیرش است «1ه/ لا ) .
پذیرش اشتباه (پذیرش مشروط) : نتیجه اندازه گیری شده 0۲ (بدون به حساب آوردن
عدم قطعیت َن) درون بلند محافظ ۷ ۰ اما خارج از حدرواداری ولی درون حد پذیرش قرار
دارد «(AUS ym S$ TU)/ ALS ym S TL)
رد اشتباه (رد مشروط) :نتیجه اندازه گیری شده ۷/۲ (بدون به حساب آوردن عدم قطعیت
Gl خارج از حد رواداری است ما با احتساب عدم قطعیت مرتبط بخشی ازآن هنوز در باند
محافظ ۷ و درحد پذیرش قراردارد TU sym (۱ ۲1 S yM S TL - W)
۷ +
رد درست : نتیجه اندازه گیری شده ۷/۳ بالای حد پذیرش بعلاوه بلند محافظ است (۷۲
۷ - ۲۱ >) ۷۷۱+ ۲۱ < ۷۲۱
صفحه 36:
رد حفاظت شده
تصمیم غیر دودوئی براساس رد حفاظت شده (باند محافظ 0 > ۷۷) :
قاعده تصمیم پذیرش غير دودوثى با باند محافظ - حدود پذیرش بیرون حدود رواداری قرار
دارند (W<0) « دراین قاعده: رشی تعیین می شود که احتمال رد اشتباه قلم
واقما منطيق (ريسك تامين كنندة) را كاه می دهد
صفحه 37:
با سپاس از توجه شما