صفحه 1:
۳ وو
sony ol)
2
صفحه 2:
زنبور مغزخوار بادام
جو ی -
-Cuyoorke, Wyo
این زنبور پارازیت در سال ۱۳۴۸ بدون ذکر گونه توسط دواچی و شجاعی از روی مگس چفندر
ساسا داربمی»() گزارش شده است. حشره مزبور پارازیت داخلی لارو مگس چفندر قند در کرج
بوده که از اواسط تابستان تا اوائل پائیز فعالیت دارد. این حشره جزو محدود زنبورهای گیاهخوار در
بم 5520552
زنبور مغز خوار بادام ۵:۸7 exon موی
ومسلا" Barewike,
Bay. Okooed Prt ux
چون سابقه بادام کاری در ایران طولانی است. به نظر میرسد که زنبور مغزخوار بادام نیز از
دیرزمان در کشور وجود داشته است.
صفحه 3:
صفحه 4:
صفحه 5:
مناطق انتشار
کرم مغزخوار بادام در ایران در تمام نواحی بادامکاری کشور انتشار دارد ولی با توجه به اینکه
در استانهای آذربایجان سطح کشت لین محصول زیاد میباشد بدین جهت انتشار آفت نیز در
plo ey bel تقاط استء
شکل شناسی: حشره کامل این آفت زنبوری است که ماده ن ۶ تا ۸ میلیمتر طول دارد و
حشره نر کمی کوچکتر و اندازه آن بین ۴ تا ۶ میلیمتر میباشد. سروسینه و شکم حشره کامل
سياه براق بوده و بند آخر شکم حلقهای به رنگ قهوهای روشن دارد. شکم لین حشره دوکی
شکل بوده و در مادهها اندازه آن بزرگتر و متورمتر است. پنجه و ساق پا به رنگ قهوهای
روشن و بقیه قسمتهای پا پوشیده از موهلئی به رنگ قهوهای روشن میباشد. سا پا در محل
اتصال خود به پنجه حامل دو خار به رنگ حنلئی است. پنجه ۵ مفصلی بوده و به علاوه در
انتهاى آن دو عدد ناخن است كه در وسط آنها یک عدد بالشتک وجود دارد.
صفحه 6:
لارو اين زنبور که تمام عمر خود را در داخل مفز بادام میگذرلنده بدون پا و کوتاه
بوده و شکل عمومی آن قوسی شکل و در وسط برآمده است. تعداد حلقههای بدن
لارو رویهم با احتساب حلقههای سر و سینه ۱۳ عدد میباشد. قطعات دهانی لارو
ساینده و به رنگ حنلئی میباشد. بعضی از قسمتهای بدن لارو پوشیده از پرزهای
ریز و کم رنگی است طول بدن لارو حداکثر تا ٩ میلیمتر میرسد . شفیره که ابتدا
به رنك سفيد و براق و نرم مىباشدء بتدریج رنگش تیره شده و در مراحل آخر
شفیره کاملا به رنگ سیاه در میلیده طول بدن شفیره بدن بین ۶تا ٩ میلیمتر است
(اکرمی و همکاران» ۱۳۵۹)
صفحه 7:
زیست شناسی
زنبور مغزخوار بادام تمام تابستا زمستان و قسمتی از بهار رابه صورت لارو در
داخل میوههای بادام روی درخت میگذرلند و کمی قبل از شکوفه درختان بادام که
معمولاً مصادف با فروردین ماه میباشد لاروها بتدریج تبدییل به شفیره میشوند
حشرات کامل مصادف با ریختن گلبرگها ظاهر میشود:
زنبورهای نر و ماده منزخوار بادام که بیشتر در ساعات گرم و آفتایی روز فعال هستند.
زنبور مغزخوار بادام در دوره لاروی خود از مغز بادام (لپهها) میخورد و Bab مشاهدات.
در داخل هر مغز بادام فقط یک عدد لارو تغذیه مینماید. بادامهائیکه صاحب دو مغز
بادام باشند دیده شده است که توی هر کدام از مغزها یک عدد لارو بطور مستقل
زندگی مینماید. لارو زنبور مغزخوار بادام از نیمه دوم فرودین ماه به بعد تبدیل به
ta و
صفحه 8:
صفحه 9:
صفحه 10:
صفحه 11:
مبارزه
جمعآوری و سوزاندن بادامهای آلوده تا اولیل اردیبهشت ماه هر سال تا آن موقع
که هنوز زنبور مفزخوار بادام در داخل بادامهای آلوده بسر میبرده یکی از راههای
موثر مبارزه با این آفت بحساب میآید.
چون جمعآوری و انهدام میوههای آلوده معمولا بطور همگانی انجام نمیشود و
گاهی نیز بعلت گرلنی دستمزد کارگر» باغداران تن به مبارزه مکانیکی نمیدهند
بدين جهت اکرمی و همکارانش (۱۳۵۹)» آزمایشاتی با مصرف چهار نوع
حشره کش علیه این آفت در تبریز انجام دادهاند:
صفحه 12:
بازدودین پودر و تابل ۴۰ درصد بمیزان ۵/۱ در هزار
امولسیون رکسیون ۴۰ درصد بمیزان ۵/۱ در هزار
امولسیون سوپراسید ۴۰درصد بمیزان ۵/۱ در هزار
آمولسیون گوزاتیون ۲۰ درصد بمیزان ۵/۱ در هزار
با توجه به نتليج حاصله, لين سمباشى موثر و بازودین در درچه اول» رکسیون و سوپراسید
در درجه دوم وبالاخره گوزاتیون در درجه سوم قرار داشته است.سمپاشی در دو نیبت اولی
در اواسط اردیبهشت ماه که فقط ۱۰ درصد زنبورها خارج شده و دومی بیست روز بعد از
سمپاشی اول که در این موقم ۵ درس روا ۱۳
البته بايد تاريخ دقیق خروج حداکثر لاروها از تخم در هر ناحيه قبلاً مشخص شود. از
كاربرد سموم سيستميك براساس ديميوئاتها قبل از آزمايشهاى لازم بايد اكيداً
خوددارى شود جه باعث ريزش شديد ميوه و برك مىشود.
صفحه 13:
با توجه به اینکه تخمهاي این آفت داخل نسج
میوه گذاشته ميشود دسترسي به لاروهاي
این آفت براي مبارزه شيميايي کار آساني
نیست فقط ميتوان علیه حشرات کامل
بلافاصله پس از ریختن گلبرگها با يكي از
سموم فسفره بادوام که در عین حال روي
شتهها و سایر آفات با دوام موثر واقع
ميشود اقدام به سم پاشي نمود.
صفحه 14:
Cupowdu, Ww
این حشره. زنبور پارازیت بعضي از انواع سوسكهاي
۷۸) پوست خوار درختان است. حشرات کامل به
051 21 رلك 5226ب بدن سیاه,
چشمهاي مرکب به رنگ سفید روشن, چشمهاي ساده
به طور منفرجه به رنگ زرد روشن, سر و قفس سینه با
تزئینات نقطهاي چند ضلعي و پوشیده از موهاي سفید
بلند و ماسوي سه بندي, بالها بلند با رگبندي ناچیز, پاها
به رنگ زرد با قسمتهاي قهوهاي در پیش ران, ران
وساق. شکم بيضي کشیده به Se; سیاه براق, ساقه
صفحه 15:
BCupews vobryckids
Cupowrde, Ww
حشره ماده سیاهرنگ, نوك غلاف تخم ریز, زانوي تمام
sll پاهاء ساق پاهاي جلوئي. قسمت انتهاي ساق
مياني و عقبي, تمام پنجههاي پا به جز آخرین مفصل, به
رنگ زرد مایل به قهوهاي ميباشد. قسمت جلوي ساق
پا جلو داراي يك توار با و ایا سفای
و غشائي با رگبالهاي به رنگ زرد متمایل به قهوهاي
حشره نر از نظر رنگ و موهاي ریز شبیه حشره ماده
Pa ee | ee |,
صفحه 16:
منایع:
Gra fi Sop ogo Ole نات مين
اسماعيلي
- آفات مهم درختان میوه ذکتر ابراهیم بهداد
- دایره المعارف گياهپزشكي ایران - دکتر
ابراهیم بهداد
موضوع:
نب
مغ
خ
ز ور ز وار
بادام
.Eurytoma sp
جم
زري نظر استاد ار ند:
جناب آاقي مهندس
جالئيان
اراهئ دهنده:
ن
م
جب
ي
ره ر ي
زنبور مغزخوار بادام
.Eurytoma sp
.Eurytomidae, Hym
اين زنبور پارازيت در سال 1348بدون ذكر گونه توسط دواچي و شجاعي از روي مگس چغندر
Pegomia betaeگزارش شده است .حشره مزبور پارازيت داخلي الرو مگس چغندر قند در كرج
بوده كه از اواسط تابستان تا اوائل پائيز فعاليت دارد .اين حشره جزو محدود زنبورهاي گياهخوار در
باال خانواده chalcidoidea
زنبور مغز خوار بادام Eurytoma amygdali Enderlein
.Eurytomidae, Hym
Eng. Almond fruit wasp
ميرسد ك ه زنبور مغزخوار بادام نيز از
چون س ابقه بادام كاري در ايران طوالني است ،به نظر
ديرزمان در كشور وجود داشته است.
مناطق انتشار
بادامكاري كشور انتشار دارد ولي با توجه به اينكه
كرم مغزخوار بادام در ايران در تمام نواحي
ميباشد بدين جهت انتشار آفت نيز در
در استانهاي آذربايجان سطح كشت اين محصول زياد
آنجا بيشتر از ساير نقاط است.
شكل شناسي :حشره كامل اين آفت زنبوري است كه ماده آن 6تا 8ميليمتر طول دارد و
حشره نر كمي كوچكتر و اندازه آن بين 4تا 6ميليمتر ميباشد .سروسينه و شكم حشره كامل
سياه براق بوده و بند آخر شكم حلقهاي به رنگ قهوهاي روشن دارد .شكم اين حشره دوكي
متورمتر است .پنجه و ساق پا به رنگ قهوهاي
شكل بوده و در مادهها اندازه آن بزرگتر و
ميباشد .ساق پا در محل
روشن و بقيه قسمتهاي پا پوشيده از موهائي به رنگ قهوهاي روشن
اتصال خود به پنجه حامل دو خار به رنگ حنائي است .پنجه 5مفصلي بوده و به عالوه در
انتهاي آن دو عدد ناخن است كه در وسط آنها يك عدد بالشتك وجود دارد.
الرو اين زنبور كه تمام عمر خود را در داخل مغز بادام ميگذراند ،بدون پا و كوتاه
حلقههاي بدن
بوده و شكل عمومي آن قوسي شكل و در وسط برآمده است .تعداد
الرو رويهم با احتساب حلقههاي سر و سينه 13عدد ميباشد .قطعات دهاني الرو
ساينده و به رنگ حنائي ميباشد .بعضي از قسمتهاي بدن الرو پوشيده از پرزهاي
ريز و كم رنگي است ،طول بدن الرو حداكثر تا 9ميليمتر ميرسد ،شفيره كه ابتدا
به رنگ سفيد و براق و نرم ميباشد ،بتدريج رنگش تيره شده و در مراحل آخر
شفيره كام ً
ال به رنگ سياه در ميآيد ،طول بدن شفيره بدن بين 6تا 9ميليمتر است
(اكرمي و همكاران)1359 ،
زيست شناسي
زنبور مغزخوار بادام تمام تابستان ،پائيز؛ زمستان و قسمتي از بهار را به صورت الرو در
ميگذراند و كمي قبل از شكوفه درختان بادام كه
داخل ميوههاي بادام روي درخت
ميشوند
معمو ًال مصادف ب ا فروردي ن ماه ميباشد ،الروه ا بتدريج تبديل به شفيره
ميشود.
گلبرگها ظاهر
حشرات كامل مصادف با ريختن
زنبورهاي نر و ماده مغزخوار بادام كه بيشتر در ساعات گرم و آفتابي روز فعال هستند.
زنبور مغزخوار بادام در دوره الروي خود از مغز بادام (لپهها) ميخورد و طبق مشاهدات،
در داخل هر مغز بادام فقط يك عدد الرو تغذيه مينمايد .بادامهائيكه صاحب دو مغز
بادام باشند ديده شده است كه توي هر كدام از مغزها يك عدد الرو بطور مستقل
زندگي مينمايد .الرو زنبور مغزخوار بادام از نيمه دوم فرودين ماه به بعد تبديل به
شفيره ميشود.
مبارزه
جمعآوري و سوزاندن بادامهاي آلوده تا اوايل ارديبهشت ماه هر سال تا آن موقع
كه هنوز زنبور مغزخوار بادام در داخل بادامهاي آلوده بسر ميبرد ،يكي از راههاي
موثر مبارزه با اين آفت بحساب ميآيد.
چون جمعآوري و انهدام ميوههاي آلوده معمو ًال بطور همگاني انجام نميشود و
گاهي نيز بعلت گراني دستمزد كارگر ،باغداران تن به مبارزه مكانيكي نميدهند
بدي ن جه ت اكرم ي و همكاران ش ( ،)1359آزمايشات ي ب ا مصرف چهار نوع
حشرهكش عليه اين آفت در تبريز انجام دادهاند:
بازدودين پودر و تابل 40درصد بميزان 5/1در هزار
امولسيون ركسيون 40درصد بميزان 5/1در هزار
امولسيون سوپراسيد 40درصد بميزان 5/1در هزار
امولسيون گوزاتيون 20درصد بميزان 5/1در هزار
با توجه به نتايج حاصله ،اين سمپاشي موثر و بازودين در درجه اول ،ركسيون و سوپراسيد
در درجه دوم وباالخره گوزاتيون در درجه سوم قرار داشته است.سمپاشي در دو نوبت اولي
در اواسط ارديبهشت ماه كه فقط 10درصد زنبورها خارج شده و دومي بيست روز بعد از
آمدهاند.
سمپاشي اول كه در اين موقع 65درصد زنبورها بيرون
البته بايد تاريخ دقيق خروج حداكثر الروها از تخم در هر ناحيه قب ً
ال مشخص شود .از
كاربرد س موم س يستميك براس اس ديميوئاته ا قب ل از آزمايشهاي الزم بايد اكيدا ً
ميشود.
خودداري شود چه باعث ريزش شديد ميوه و برگ
با توجه به اينكه تخمهاي اين آفت داخل نسج
ميوه گذاشت ه ميشود دس ترسي به الروهاي
اي ن آف ت براي مبارزه شيمياي ي كار آساني
نيس ت فق ط ميتوان علي ه حشرات كامل
بالفاص له پ س از ريخت ن گلبرگه ا ب ا يكي از
س موم فس فره بادوام ك ه در عين حال روي
شتهه ا و س اير آفات ب ا دوام موث ر واقع
ميشود اقدام به سم پاشي نمود.
.Eurytoma morio Boh
.Eurytomidae, Hym
سوسكهاي
اي ن حشره ،زنبور پارازي ت بعض ي از انواع
Scolytidaeپوست خوار درختان است .حشرات كامل به
طول 5/1ت ا 5/4ميليمت ر ،رن گ عموم ي بدن سياه،
چشمهاي مركب به رنگ سفيد روشن ،چشمهاي ساده
به طور منفرجه به رنگ زرد روشن ،سر و قفس سينه با
تزئينات نقطهاي چند ضلعي و پوشيده از موهاي سفيد
بلند و ماسوي سه بندي ،بالها بلند با رگبندي ناچيز ،پاها
قهوهاي در پيش ران ،ران
ب ه رن گ زرد ب ا قس متهاي
وس اق .شك م بيض ي كشيده ب ه رن گ س ياه براق ،ساقه
Eurytoma onobrychidis
Eurytomidae, Hym
حشره ماده سياهرنگ ،نوك غالف تخم ريز ،زانوي تمام
پاه ا ،س اق پاهاي جلوئ ي ،قس مت انتهاي ساق پاهاي
مياني و عقبي ،تمام پنجههاي پا به جز آخرين مفصل ،به
قهوهاي ميباشد .قسمت جلوي ساق
رنگ زرد مايل به
پاي جلو داراي يك نوار بلند تيره رنگ است .بالها شفاف
قهوهاي
و غشائ ي ب ا رگبالهاي ب ه رن گ زرد متماي ل به
ميباشند.
حشره نر از نظر رنگ و موهاي ريز شبيه حشره ماده
منابع:
ـ آفات مهم درختان ميوه ـ دكتر مرتضي
اسماعيلي
ـ آفات مهم درختان ميوه ـ دكتر ابراهيم بهداد
ـ دايره المعارف گياهپزشكي ايران ـ دكتر
ابراهيم بهداد