صفحه 1:
7222-77 لرشس»# ———_—
دبيرستان انرى اتمى مشهد
فيزيك سال دهم
فصل اول ,
اندازه گیری.یکاهای فیزیکی
صفحه 2:
اهمیت اندازه گیری در فیزیک
* فیزیک علم تجربی بوده و هدف آن بررسی طبیعت
پیرامون ما از طریق تجربه و ازمایش است. لذا اندازه
گیری در فیزیک نقش اساسی دارد. نتیجه ی این
اندازه ee یک ode با یکای مربوطه است
3
صفحه 3:
Se به هر چیزی که بتوان اندازه
گرفت کمیت فیزیکی_می گوییم. مثل جرم.
زمانء طولء انرژی و ...
صفحه 4:
gle CoS نرده ای(اسکالر) و برداری
* کمیت های نرده ای(اسکالر): لین کمیت هابا یک عدد
و یکای مناسب مربوطه مشخص می شوند. همانند
زمان» جرم » طول, انرژی و ...
كميت هلى بردارى: لين كميت ها با يك عدد. يكلى
مناسب و جهت كميت مربوطه مشخص می شوند.
صفحه 5:
کمیتهای نردهای
2
طول gi et
۱۶۸ em ۶۵ kg
عدد یکا عدد WS
شنتله ۸۶-۱ هر کمیت نردهای را بید با عدد و یکای مناسب آن بیان کنیم
بیان یک کمیت فیزیکی, بدون ذکر یکای آن, معنایی ندارد!
کمیتهای برداری
Nee
۹
(به طرف تسمال) km ۴۲ (يدطرف شسال) kmh ۲۵
rT ۲ ۱ f
oe یکا عدد چهت . یکا عدد
نز سرعت متوسط
شكن 0-1 هر کمیت برداری را باید با عدد. یکای مناسب و جهت آن
بیان کنیم. بیان یک کمیت فیزیکی برداری بدون ذکر یکا و جهت آن.
معنایی ندارد!
صفحه 6:
روش نمایش. کمیت های برداری
* در روی کمیت های برداری علامت پیکان
(فلش) قرار می دهند. مثلا بردار نیرو و شتاب به
صورت زیر نمایش داده می شود.
~ 9-
نیرو :7 و شتاب 6
صفحه 7:
روش نمایش بزرگی کمیت های برداری
*اگر کمیت برداری را بدون علامت پیکان
بنویسیم» منظورمان 5 (اندازه بردار
ات مثلا بزرگی بردار نیرو
as F
صفحه 8:
ویژگی های یکای استاندارد
٠ ا تغيير نكن
۲- قابلیت باز تولید داشته باشد(در دسترس
باشد).
صفحه 9:
دستكاه بين المللی یکاها 5 (متریک)
he! Seed © و مقیاس ها اسب لاس ناه كنار در
سال ۱۹۷۱ میلادی انجام شد) که وظیفه دارد از بین ده ها
کمیت. مهم ترین آن ها را به عنوان کمیت اصلی تعیین
کرده و یکاهای لن ها را تعریف کند( گاهی مهندسان به
ele عبارت تا عارت سس مرت ب ااده مس
کی
صفحه 10:
کمیت ها و بکا های اصلی
ees. s كه
*کمیت های اصلی کمیت هاتی هستند كه به
صفحه 11:
کمیت ها و یکا های اصلی
جدول ۱-۱ كميتهلى اصلى و يكلى أنها
° در دستكاه بين Be gl سك
(SI) Lo هفت کمیت مهم را zs up ۳
kg SS 95 a ۲ ١
به عنوان کمیت اصلی انتخاب 7 9 ۰
كرده لند كه در جدول مقابل دنا كلوين K
شاهده مى Ss : مقدار ماده مول mol
جربانالکتریکی آمبر ۸
شدت روشنایی كلا (شمع) ed
صفحه 12:
کمیت ها و یکا های فرعی
؟ کمیت هائی و یکاهایی هستند که بر اساس
یکاهای اصلی تعریف میشوند
صفحه 13:
کمیت ها و یکا های فرعی
8 به غير از هفت 5۶ ve 2 ۳ بقیه جدول ۲-۱ چند منال از یکاهای فرعی که در
9 . فصلهاى اين كتاب استفاده شددائد
سس
ی ی فیزیکی که یکای SBR es يكلى فرعى
لن از روی یکا های اصلی بیان mis MS Seay gat
اي 5 ۰ ۰ 5 “ ۰ 1 نامیده شتاب ms” ms"
ail eS یرو نبوتون (2) ول و
شده و یکای لن ها را هم یکای فتار (Pa) ub نیا
فرعی می گویند انرزی ول (0) هیا
صفحه 14:
کمیت های فرعی را چگونه بر اساس کمیت های
فرعی تعریف میکنیم؟
5 ee a ۳
و توسط رابطه ها و تعریف های فیزیکی به هم دیگر مربوط
۱
تعریف کنیم. مثلا یکای نیرو(۱ نیوتون) با یکاهای کیلوگرم.
متر و ثانیه رابطه دارد:
صفحه 15:
در اواسط قرن نوزدهم نیاز به یک دستگاه مقیاس جهانی کاملاً آشکار شد. در سال ۱۸۷۵ ميلادى. همایشی بینالمللی در
پاریس در زمينة سنجش تشکیل شد و ۱۷ دولت قرارداد متر را امضا کردند. امضاکنندگان تصمیم گرفتند که یک موس علمی
دائمی به نام دفتر بینالمللی اوزان و مفیاسها ناسیس کنند. ايران نيز كنوانسيونٍ متر را در سال ۱۳۵۴ امضا کرد و به عضویت
این دفتر در آمد. مرکز اندازهشناسی سازمان ملی استاندارد ایران بهعنوان نقطة اتصال کشور به دستگاه اندازهگیری جهانی؛ وظيفة
ارتباط با این سازمان جهانی را دارد
صفحه 16:
یکای طول(متر ۲)
- متر در آغاز بصورت
“طول كميت اصلى بوده و يكاى ان
يكدهميليونيم اين فاصله تعريف شد
در أكمتر(ال!) است. يكاى طول تا
اواخر قرن ۱۸ میلادی به صورت يك
ده ميليونيم () برابر فاصله بين خط
استوا تا مركز قطب شمال در نظر
گرفته شده بود.
صفحه 17:
یکای طول متر ۲
*در آخرین تعریف که در سال(۱۹۸۳)انجام شد
* ۱ متر برابر استبا برابر فاصله ای است که نور در هر ثانیه
در خلاء طی می کند
صفحه 18:
جدول ۲-۱ مقادیر
یبی برخی طولهای اندازهگیریشده
جسم طول )00( جسم طول ()
فاصلة منظومة تسمسى نا نزديكترين كهكشان 1/8٠١" |طول زمين فوتبال ادو
فاصلة منظومة شسسسی نا نزدیک ترین ستاره ۳ |طرل بدن وى يكس > عدن
یکسال نوری 9 |اندازة ذرات كوجك گرد و خاک د
شعاع مدار ميانگین زمین به دور خورشید ۰۲ اندازة یاختههای پیشتر موجودات زنده ۰ ۱۰۱۰۶
فاصلة ميانكين ماه از زمين ۸ | اندازة پیشتر میکروبها ل
شعاع میانگین زمین ۶ | قطر انم هیدروژن د عع
فاصلة ماهوارههاى مخابراتى از زمين ۲ | قطر هس تم هیدروژن (قطر بوتون) ۰ ۱۸۷۵:۱۰2۹
صفحه 19:
تکلیف شماره ۱
اگر مطابق شکل روبهروء یکای طول را بصورت فاصلً توک بینی تا نوک انگشتان دست
کشیدهشده بگيريم. چه مزایا و چه معایبی دارد؟
صفحه 20:
یکای اندازه گیری جرم (کیلو گرم 19)
*جرم کمیت اصلی بوده و یکای آن در ا5
کیلوگرم (163) است. نمونه هایی از کیلوگرم
استاندارد از آلیاژ پلاتین - ایریدیوم ساخته
شده و در موزه های کشور های مختلف نگه
داری می نود این الاز در مقابل تغیرات
انداز اه ناسی در ad bawdy
3 گذر زمان پایداری زیادی دارد ایران نگهداری میشود
صفحه 21:
جدول ۲-۱ مقادیر تقریبی برخی جرمهای اندازهگیریشده
جسم
عالم قابل مشاهده
کهکشانراءشیری
(kg) pe
۱
۱۷۰۰
ی
2۱۰۳
۱۷/۳۴۰۳
۱۳۰
جسم
انسان
قورباغه
as
باکتری
انم هیدروژن
الکترون
(kg) p>
۷۳۰
۱۱۰
ف عد
۱۵
ان ملاعاي
“و
صفحه 22:
یکای اندازه گیری زمان (ثانیه 5)
"زمان کمیت اصای بوده و یکای آن در اصتانه (۵) است در
تعریف قدیمی(۱۲۶۸- ۱۳۴۶هجری شمسی) یک انیه(15)
برابر روز خورشیدی تعیین شد كه دقت کمتری داشت. ولی
در تعریف نهایی ازفیزیک اتمی استفاده شده (اين تعریف فراتر
صفحه 23:
بازه زمانی جدول 0-١ مقادیر تقریبی برخی از
در جدول ۱-۵ به تعدادی بازه ی
ile; ) آ) اشاره شده است( مدت arn =a
زمان شروع تا يايان يك يديده راء ع 30
بازه زمانى مى كويند). كسمل عار
یک روز "لولم
"لعن
زمان بين دو ضربان
00
عادی قلب
صفحه 24:
پیشوندهای یکاها
*برای اینکه مقادیر کوچکتر یا بزرگتر یکاها را بیان کنیم
gules ار هی اس (ple SU oceans onlin
با نماد علمی بنویسیم
صفحه 25:
صفحه 26:
نماددگذاری علمی
در فیزیک با اعداد خیلی بزرگ و یا خیلی کوچک روبرو هستیم. در چنین
مواردی استفاده از تعداد زیادی صفر خوشایند و ممکسن نیست. لذا از
روشی به نام نماد گذاری علمی استفاده می کنند. عددی که در فیزیک با
نماد علمی نوشته می شود دارای سه قسمت است که در مثال زسر نشان
داده شده است:
ب *10 »2.0450 <مدعتی] 0 20450
manta) os. aol (
Y Litas SE
7 مسر يدنه Veg)
صفحه 27:
جدول ۷-۱ بیان اندازة جند کمیت بهصورت نمادگذاری علمی
انداز: كميتٍ بیان بهصورت
نموا
(شامل Ky sue نمادكذارى علمى
حجم بنزين مصرفى در ابران در
ox Ve" We ۲
سال ۱۳۹۴ =
تندی تور در هو Yieex\ehm/s tes eos ooo mls
طول كل خطوط اتتقال نفت
حام كاز و ساير فراوردههاى YAS ۳۸۹۰۱۰۲۵
سوختی در ابران
حجم یک بشکه تفت YOAL ۲ ۱
قطر موى انسان اه Ne\x\o%m
۱/۶
فطر اتم هیدروژن .۰۰۰۱۰۶ >
صفحه 28:
صفحه 29:
* -کتاب درسی فیزیک سال دهم چاپ ۱۳۹۹
لوح فشرده جشنواره الگوهای برتر تدریس (تدریس استاد خاکزاد از استان مازندران-ساری )
پاور پوینت سایت درسسر تاليف آقاى سليمانى
