صفحه 1:
صفحه 2:
صفحه 3:
1
"مسجدسلیمان شهری تاریخی در میان کوههای
| يسيم ب نهرهاه حضناری جم ل ب
خوزستان در كشور ايران است. عمليات استخراج
نفت» براى نخستين بار در خاورميانه در سال 54
میلادی توسط كنسرسيوم دارسى از اين شهر و با
چاه شماره یک, در ميدان نفتى مسجد سليمان اغاز
گردید.
صفحه 4:
* مسجدسلیمان را در دوره تمدن ایلام آساک مینامیدند که بخشی از منطقه سیماش عیلام تلقی میشد؛ ولی پس از حمله آریاییها
و شکست عیلامیان نام آن به «پارسوماش» تغیبر پیدا کرد. در فاصله اواسط سدة ٩ تا اوایل سدة ۷ پیش از میلاد قومی آریایی به
نام «پارسوا» از دامنههای شمال غربی زاگرس و کوههای بختيارى ب به جلگه ؛ جلگه خوزستان فرود آمدند و مسجدسلیمان کنوتی از جمله
مناطقى بود كه در أن یدند. اين قوم نیمه بدوي شبانی و به ویژه تربیت اسب بودند. بعد از آشنایی
با کشاورژی و برک کوج شینی: در,تواحی کوپپایهای جلکه: شیر تاز ای نا بهادید و آن رابه بادسرزمین کاشته»خود که «پارسواه
نام داشت, «پارسوماش» خواندند.در شمال شرقی مسجدسلیمان بر روی تیهای باستانی بنام سرمسجد آتشکدهای مربوط به آن
دوران وجود دارد که پروفسور گیرشمن باستانشناس فرانسوی این آتشکده را مربوط به دوران پارسها میداند و آن را زادگاه
جيش يش اول هخامنشی جد کوروش بزرگ میداند. مسجدسلیمان را در قدیم سرمسجد مینامیدند و علت آن وجود اين آتشکدة
whl بود. در زمان حمله اعراب تاژیها میخواستند که آن را از بين ببرند اما ایرانیان به دروغ به آنها گفتند که این معبد
ساخت سلیمان نبی میباشد و چون سلیمان بسیار مورد احترام اعراب بود آنها از اين عمل سر باز زدند. در سال ۱۳۰۳ هجری
شمسی هنگام بازدید رضاخان از سرمسجد وقتی که او اين ماجرا را شنید دستور به تغیبر نام سرمسجد به مسجدسلیمان داد و
بدین ترتیب در سال ۱۳۰۵ و به تصویب مجلس شورای ملی نام مسجدسلیمان را بر اين شهر نهادند.
اعتقاد ایرانیان به آتش به عنوان نمادی از اهورامزدا و جوشش روغن مقدس قابل اشتعال بر سطح زمین در شهر پارسوماش
باعث شد تا اين شهر دارای آتشکدههای هميشه جاویدان شده و بنابراین شهر از لحاظ مذهبی نیز به شدت آهمیت یاقت, به
گونهای که آتش این آتشکده تا زمان «هارون الرشید» نیز روشن بود.
اهميت مذهبى و اعتقاداتٍ مردم به پاک و مقدس بودن اين شهر به حدى زياد كرديد كه حتى بعد از ورود اسلام, ايرانيان براى
زيارت به اين شهر مراجعه مىنمودند؛ لذا هويت مذهبى أن مانتد ديكر اماكن مقدس همجنان باقىجانده و نام «مسجدسليمان» تيز
درهمین زاستا برآن اطلای گردید. اما حتف ابن تامكذارف از غروب اوله شهر در زمان هارون جلوگیری تکر5؛
صفحه 5:
شهرستان مسجدسلیمان از دید جغرافیایی در
درازای جغرافیایی ۴۸ درجه و ۲۴ دقیقه خاوری و
پهنای جغرافیایی ۲۱,۹۲ درجه و ۴۹,۳۰ دقیقه شمالی
گسترده شدهاست 9 بلندای آن از روی دریا ۲ متر
صفحه 6:
اقلیم
"شهرستان مسجدسلیمان مانند بیشتر شهرهای
خورستان دارای آب و هوای گرم و نسبتا خشک
مى باشد و تابستانى م وز
مدیترانهای دارد. میانگین بارش سالانه باران
بالاى ٠ ۰ میلیمتر و میانگین دما کمتر از ۲۳
درجه سانتیگراد در زمستان و بیش از ۵۰
درجه سانتیگراد در تابستان میباشد.
صفحه 7:
“jel
* اكر بكوييم ابن شهر نخستين شهر صنعتى ايران مىباشد كزاف تكفتيم. 2929
اولین چاه نفت خاورمیانه, اولین پالایشگاه نفت خاورمیانه. اولین کارخانه
گوگردسازی, اولین کارخانه تولید برق و ... خود گواه بر اين مدعاست. ازجمله
دوتن از پپرتتل بانتا بقهتصععت تفت مسجد ان را میتوان محمد
اسفندیاری و علی طاهری معروف به خانعلی نام برد که هرکدام به ترتیب چهل
و هشت و چهل و هفت سال در پالایشگاههای بی بیآن خدمت نمودند. هماکنون
مسجةسليوان در يخش:صنعت يكن از قطيواى صنعت ,ايران. اسح اين شهر
داراى كارخانجات صنعتى عظيمى از جمله: كارخانه توليد سيمان كارون
مسجدسلیمان, سد و نیروگاه مسجدسلیمان که در سال ۱۳۹۲ sly: سومينر
سال پیاپی رتبه اول را در تولید برق کسب کرد, شرکت بهرهبرداری نفت و گاز
مسجدسلیمان یکی از ۵ شرکت تابعه مناطق نفت خیز جنوب میباشد
گستردگی آن از ایذه تا ایلام و خرمآباد میرسد, کارخانجات تانکسازی شهید
فرخنیاء پالایشگاه گاز مسج Vlas پتروشیمی Sy مسجدسلیمان,
کارخانجات آلومینیومسازی و ... به )09 اینکه این شهر دارای یک شهرک ر
صفحه 8:
* طلوع دوبارة البمگیاسلیمان, بعد از گذشت چندین سده در ۴ بامداد ۵ خرداد ۱۲۸۷ هجری شمسی (۱۹۰۸میلادی) با
قورآن نفت از میدان نفتی تمرویک در میانه مسجدسلیمان کنونی آغاز گردید. فورانی که حیات اقتصادی و اجتماعی
مسچجدشلیمان و بعد ایزان زا دگرگون کرد بعد از کشف و فوران تفت دز مسجدسلیمان:با دخالت دولت انگلیسن: شرکت
ستدیکای امتیازات, متعلق به ویلیام ناکس دارسی به نشرکت «نقت.ایران و انگلیس٩ تبدیل ند
* اتمام خط لوله مسجدسلیمان به آبادان از ۱٩۱۲ میلادی حیات مجدد مسجدسلیمان آغاز شد. استخراج نفت که در این
سال ۴۳ هزار تن بود تا آخر جنگ اول جهانی به سالیانه ۱ میلیون تن و تا ۱۹۲۵ میلادی به بیش از ۴ میلیون تن در سال
رسید
* مسجدسلیمان تا سال ۱۹۲۸ میلادی تنها منبع استخراج نفت ایران بود تا در این سال در میدان نفتی عظیم هفتگل نیز
فوران نفت آغاز و مسجدسلیمان در تولید نفت از انجصار خارج شد.
* اما تولید در منطقه همچنان افزايش پافت بهطوریکه در سال ۱۳۱۴ «.ش (۱۹۳۵میلادی) Tol تولید در سراسر
بهرهبرداری (۱۲۷ هزار بشکه در روز) رسید. بعد از آفتی کوتاه در تولید نفت به علت ملی شدن این صنعت در ایران
(۱۳۳۰-۱۳۳۳) به دلیل برنامه شرکت نفت ایران و انگلیس و دولت انگلیس بار دیگر استخراج نفت افزون شد که تا سال
۵ كمابيش ثابت بود. اما از اين سال به بعد تولید نفت به سرعت کاهش یافت و بعد از بسته شدن چاهها در سالهای
۹ و ۱۳۶۰ تولید سالیانه آن به حدود تولید روزآنه در گذشته محدود گشت. دلیل کم شدن تولید نفت این بود که بعد از
حدود ۷۰ سال بهرهبرداری مداوم 7/۹۸ از مقدار نفت قابل حصول به صورت طبیعی از منطقه استخراج شد و از آنجا که
بهرهبرداری از سایر میدانهای نفتی به ویژه میدانهای نفتی مرزی از اولویت برخوردار گردید, استخراج نفت در
مسجدسلیمان که میبایست با تزریق آب یا گاز انجام پذیرد و اين خود نیز مشکلاتی را به دنبال دارد. متوقف شد.
صفحه 9:
چاه نفت شماره یک خاورمیانه و نخستین
* در تاریخ ۲۸ ماه مه سال ۱۹۰۱ میلادی, در زمان سلطنت مظفرالدین شاه قاجار, وبلیام ناکس دارسی, تاجر بزرگ طلا در انگلستان
cel
از کشف نفت ایران را از آن خود کرد و برای این منظور جورج پرنارد رینولدز را که تجربیاتی در زمینه حفاری نفت در منا
نفت خیز سوماترا را داشت, برای اکتشاف و استخراج نفت به استخدام خود درآورد. رینولدز در پایان سال ۱۹۰۲ میلادی عملیات
حفاری آولین چاه در چاه سرخ واقع در قصر شیرین و همچنین شاردین در رامهرمز را آغاز گرد و همزمان مقدمات حفاری در
نفتون مسجدسلیمان را مهیا ساخت
* پس از دو سال حفاری در شاردین, گروه رینولدز به اين نتیجه رسیدند که در اين نقطه نمیتوانند به نفت برسند. سرمایه شرکت که
در تشكيل شده بود تادر آبران به نفت دست باید.به علت طولای شدن کار. دوره حفاری به این خود میرسید و ولام
ناکس دارسی که از پیدا شدن نفت در اين سرزمین قطع امید کرده بود طی تلگرافی از رینولدز خواست تا حفاری را تعطیل کند.
علائم موجود و وجود آتشگاه و نیز حوضحهای که خود به خود قیر از آن میجوشید و یادداشتهای مورخین و باستان شناسان که
تصریح کرده بودند در ناحیه نقتون نقت فراوان به دست میآید. سرمهندس رینولدز را که از مدتی پیش در آنجا به کار حفاری
مشغول بود. امبدوار کرد و به همین علت وسائل و تجهیزات را به منطقه نقتون در مسجد سلیمان منتقل کردند و در پایان ماه
ژانویه سال ۱۹۰۸ میلادی حفاری چاه شماره یک اين شهر آغاز شد. گفته میشود تلگراف به دست رینولدز رسیده بود اما چندان به
مسجدسلیمان اعتماد داشت که ترجیح داد بدان اعتنایی نکرده و به کار خود ادامه دهد. سرانجام در حالیکه اعضای گروه در اوج
ناامیدی به سر میبردند. در ساعت چهار صبح روز پنجم خرداد ماه ۱۲۸۷ خورشیدی برابر با ۲۶ ماه مه ۱۹۰۸ میلادی, مته حفاری از
ضخامت زمینی به قطر ۳۰۰ متر عبور کرد و آخرین ضربه خود را به صخره عظیمی که روی منبع نفت قرار داشت فرود آورد. در
نتیجه در عمق ۱۱۸۰ پا (۳۶۰ متری) نفت با فشار زیادی تا ۵۰ پا (۱۵ متر) الاتر از نوک دگل حفاری فوران گرد و کارگرآن را در خود
غرقه ساخت. بدین ترتیب فصل جدیدی در تاریخ کشور رخ داد و ایران به جمع کشورهای نفت خیز جهان پیوست.
بن اتفاق. كه نخستين اكتشاف نفت در خاورميانه بءشمار من رفت. حيات اقتصادى و اجتماعي مسجد سلیمان و مان دگرگون
کرد جنانكه از اين چاه روزانه ۳۶۰۰۰ لبتر[معادل : lapis (OIE A میشد و بعدها در اين شهر حداقل ۳۰۰ جاه نقت حفر
شد. اين شهر: اتن به يكو شهن هدرن و بز رونق :بدا لذن جتحت أن كزان اف هه ههام کج باه DiS
tae را
صفحه 10:
مسجدسلیمان سهر
اولینها
* یکی از نامهایی که به اين شهر اطلاق میشود, شهر اولین هاست؛ که دلیل اين نامگذاری هم
ورود بسیاری از امکانات, دستگاهها, کارخانجات ایران برای اولین بار در اين شهر بودهاست.
در جدول زير لیست تعدادی ادها اولینهای مسجدسلیمان آمدهاست:
* اولین چاه نفت ایران و خاورمیانه:در تاریخ ۵ خرداد ۱۲۸۷ در مسجدسلیمان به نفت رسید
* اولین کارخانه گوگردسازی در ایران و خاورمیانه:در سال ۱۲٩۱ در منطقه بی بیان این شهر
احداث شد و اکنون به عنوان موزه نفت توسط شرکت بهرهبرداری نفت و از
مسجدسلیمان أرى میشود
aoe انه آب کشور :در سال ۱۲۹۷ در منطقه تل بزان احداث شد که آب شرب مورد
ا ور و خانوادهشان را تأمين میکرد
صفحه 11:
صفحه 12:
2
چاه نفت
صفحه 13:
جاذبههای
دیدنی
* آثار یاستانی
معبد سرمسجد: آتشکدهای قدیمی است که مربوط به دوران پارسها در شمال شرقی شهر مسجدسلیمان در یکی از قدیمیترین محلات آن به
همین نام (سرمسجد) قرار دارد.
Sa ۰ ال ا A Saleh الس شهر و درجاده سد مسجدسلیمان, مربوط به دوران هخامتشیان که دارای یک آتشکدة
قدیمی میباشد.
*_ تپه باستانی کلگه زرین: تپهای باستانی در جنوب شهر و در قدیمیترین محلات آن به همین نام (کلگه) که در آن آثار باستانی و مجسمات و سنگ
تبشتههای زیادی کشف شدهاست.
* . تپه باستانی گلگیر: شهری باستانی در منطقهای به همین نام که در ۳۰ کیلومتری جنوب شهر قرار دارد.
* جاذبههای مذهبی
* _ قدمگاه رضا: زیارتگاهی در میان کوههایی در منطقه تمبی که گفتنی است آن هنگام ورود به ایران از آن مکان عبور کردهاند.
بیبی زهرا: در ۲ کیلومتری جنوب شهر در بلوار محمدی در مسیر تمبی قزار دارد.
هفت شهیدان: آرامگاهی که گفته میشود از خاندان پیامبر بودهاند. اين آرامگاه به سیک معماری دوران قاجار ساخته شدهاست.
* سقاخانه ابوالفضل: سقاخانهای قدیمی مربوط به دوران قاجار میباشد که در محله کلگه در کنار کاروانسرای قدیمی آن قرار دارد.
بیبی بطولی: در ابتدای ورودی شهر در مسیر اهواز قرار دارد.
ارامكاه شهدای گمنام: مربوط به قبر شهید ۱۳ ساله دوران دفاع مقدس بهنام محمدی و ۶ شهید گمنام دیگر درابتدای ورودی شهر واقع
صفحه 14:
| ستا
۰ اک رو
جوزستان gdh ۱ i
Oe
صفحه 15:
بايا
ن
تهيه كننده:احسان بابادى
