صفحه 1:
درس معادلات دیفرانسیل
استاد درس : یزدان پناه
صفحه 2:
فصل سوم . بخش اول
صفحه 3:
معادله دیفرانسیل به فرم :
Dna (x)yO"Y ++ + py (x)y' + po(~)y = r(x) + "¥
را معادله دیفرانسیل خطی مرتبه 11 می گوییم.
اگر 0 < (7)2. معادله را همگن و اگر 0 ع (X) 1« معادله را ناهمكن
می گوییم.
صفحه 4:
مثال :
- معادله دیفرانسیل 3xy’ =sin(x) + "تر
یک معادله دیفرانسیل خطی ناهمگن از مرتبه دو (۲)
4
- معادله دیفرانسیل 0= yA t+ Sy’ + 3y
یک معادله دیفرانسیل خطی همگن از مرتبه چهار (۴)
صفحه 5:
روش حل معادله دیفرانسیل خطی مرتبه اول و دوم :
شکل کلی یک معادله خطی مرتبه دوم به صورت زیر است :
pa)y’ + q@)y = r(x) + “ابر
* ابتدا به بررسی معادله خطی مرتبه دوم همگن می پردازیم :
y" +p)y’ +q@)y = 0
صفحه 6:
روش حل معادله دیفرانسیل خطی مرتبه اول و دوم :
قضیه : اگر ,77 ور( دو جواب از معادله 0 < p(xdy’ + q(x)y + "بر
باشند و و6 و و» دو عدد حقیقی دلخواه باشند, آنكاه 62/2 + 617/1 < 7 نيز جوابی از اين معادله
است.
ترشا
a 0 > «()و + "رومام + ۲
(C1 ¥1 + C2¥2)" + PO) CrY1 + C2¥2)' + W)C Cry + C2¥2) >
3104" + py! + ge) y1) + C202" + PO) yo’ + (وز(
=> c,(0) + c2(0) =0
صفحه 7:
روش حل معادله دیفرانسیل خطی مرتبه اول و دوم :
تعریف : دو تابع f (x) و g(x) را مستقل خطی گوییم » هرگاه تساوی
af(x)+ Bg(x) =0 نتیجه دهد که 0 > 6 < 0.
دو تابعی را که مستقل خطی نباشند را وابسته خطی می گوییم.
صفحه 8:
روش حل معادله دیفرانسیل خطی مرتبه اول و دوم :
مثال : دو تابع 5 < ()] و < (9)1 مستقل خطی هستند زیرا به ازای هر عدد حقیقی بایستی :
10 < 65 + 0
x=0 > a(0)+5B=0 > B=0
B=0 > ax+5(0)=0 > ax=0
x=1 4 af1)=0 © ه] ۶ 0(
در نتيجه 0 < 6 oye C= و 9 مستقل خطی هستند.
صفحه 9:
روش حل معادله دیفرانسیل خطی مرتبه اول و دوم :
: و 52 < ()0 وابسته خطی هستند زیرا F(X) =X wb go: مثال
(-5)f@) + (Dg) =0
: و 0 ۶ 1 < © ولی < -5 3۶ 0 : بنابراین
af (x) + Bg(x) =0
نكته ١ : تابع 0 > (2) ] با هر تابعی وابسته خطی است. زیرا اگر ۵ یک تابع دلخواه باشد » آنگاه :
210 (0(6) + 60 1(7)
صفحه 10:
روش حل معادله دیفرانسیل خطی مرتبه اول و دوم :
نکته ۲: دو تابع ]و 0 وابسته خطی هستند . هرگاه ] مضرب ابتی از 8 باشد و یا 5 مضرب ثابتى از ] با
نکته ۳: دو تابع / و 9 وابسته خطی هستند . اگر و تنها اگر
4- قلجلة ب 0- (4) ذء -0 3 g'f — f'g=0
a
9-9 ۳ §| =o
f' 8
|
بنابراين دو تابع / و 0 وابسته خطی هستند . اگر و تنها اگر 0 - 1 ۳
در نتيجه: دو تابع / و 3 مستقل خطى هستد . كرو تنه اكر .20 |
صفحه 11:
روش حل معادله دیفرانسیل خطی مرتبه اول و دوم :
تعریف : اگر ]و 0 دو تابع باشند و 6 و 62 دو عدد حقیقی دلخواه باشند . آنگاه به تابع
0 + 6 < ۸ یک ترکیب خطی از توابع و 4 مى كوييم.
نکته : اگر ,7 ور دو تابع مستقل خطی باشند و همچنین دو جواب از معادله 0 < ٩)2(2 + (2)0 + ۳
باشند و و6 و 62 دو عدد حقیقی دلخواه باشند. آنگاه 2172© + ,7 ,6 < 7 جواب عمومی این معادله است.
صفحه 12:
روش حل معادله دیفرانسیل خطی مرتبه اول و دوم :
مثال : توابع مستقل خطی ()518 ع< و و( 05)20 Yo جواب های معادله دیفرانسیل زیر هستند :
۲۲۶ 7
بنابراين : 621/2 + 611/1 < یعنی (6۱605)00 + (6۱502 2 77 جواب عمومی این معادله است.