مقایسه مولفه ها و مفاهیم آموزش محیط زیست دراسناد بالادستی کشور( برنامه های پنج ساله توسعه کشور)

صفحه 1:


صفحه 2:
2 سیاستگذاری و برنامه ریزی در آموزش محیط زیست : عنوان ارائه مقایسه مولفه ها و مفاهیم آموزش محیط زيست دراسناد بالادستی کشور( برنامه های پنج ساله توسعه کشور) 

صفحه 3:
استاد بالا دستی در کشور ۱- قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران(اصل ۵۰ قانون اساسی مهمترین اصل) ؟- سند جشمانداز جمهورى اسلامى ايران در افق ‎١805‏ ‏۳- برنامه های ۵ ساله توسعه, سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی ۴-سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری ۵- قانون بودجه سالانه کشور ۶-سند تحول بنیادین حوزه آموزش و پرورش ۷- قانون کار جمهوری اسلامی ایران در حوزه اشتفال 

صفحه 4:
برنامه پنجساله اول توسعه | ۱۳۶۸ ۲ | ۴۰ صفحه یک ماده با ۵۲ تبصره كشور برنامه پنجساله دوم توسعه | ۱۳۷۳ ۸ | ۰صفحه ۰۱ تبصره کشور برنامه پنجساله سوم توسعه ۳۷۹ ۳ | ۱۰۷ صفحه ٩ماده‏ ۷ تبصره كشور برنامه پنجساله چهارم توسعه | ۱۳۸۴ ۹ | ۶۶ صفحه ۶۱اماده و ۳۴ تبصره کشور برنامه پنجساله پنجم توسعه ۱۳۹۰ ۴ | ۵۴۰ صفحه ۰ ماده کشور برنامه پنجساله ششم توسعه ‎yaa‏ ۰ | ۱۲۴ صفحه ۴ ماده و ۱۲۸ تبصره کشور 

صفحه 5:
آموزش معیط زیستی محيط زيست أكاهى محيط زیستی بینش محیط زیستی نگرش محیط زیستی فرهنگ محیط زیستی توسعه پایدار تبصره ۸۲ و ۱۴ در خصوص آموزش جوانان و فرهنگ عمومی آموزش مدیران خط مشى هاء گسترش کمی و ارتقای کیفی و فرهنگ تعملیم و تربیت و علوم و فنون در جامعه بات خاص به شکل جوان ۲ تبصره ۸۲ و ۱۴ در خصوص آموزش جوانان و فرهنگ عمومی تبصره ۶-تسهیلات در امور صنعتی و مسکن در بخشهای محروم .. تبصره ۱۴ - دولت موظف است اقدامات لازم جهت تغییربنیادی نظام آموزش و پرورش تبصره۲۲- استفاده از تکنولوژی پیشرفتهاداری, به ویژهتکنولوژی انفورماتیک. به منظور خدمت رد پا کیفیت و سرعت مطلوب. تبصره ۳۰-تشکیل شورای عالی بررسی تعیین الگوی مصرف تبصره ۴۰ -شیوه مکاتبه. مراجعات حضوری مردم را به حداقل ممکن کاهش دهد. 

صفحه 6:
حوزه ها 1 ‎f‏ ‏1 ‏کشاورزی ‎ae‏ 5 طبيعى آب * ‎a) es‏ زیست برنامه پنجساله اول توسعه کشور۵۲-۱۳۷۲-۱۳۶۸ تبصره-۴۰ صفحه تبصره ۴-ارتقاء اهداف. برنامه هادولت مکلف است بر اساس پیشنهاد وزار تخانه های کشاورزی و جهاد سازندگی و نیرو. حسب مورد و با تأیید سازمان برنامه و بودجه نسبت به تأمین بودجه مورد نیاز | زسرجمع اعتبارات جذب نشده عمرانی کشور, اقدام کند. تبصره ۶-ایجاد تسهیلات لازم در امور کشاورزی, صنعتی و مسکن در بخشهای محروم. تبصره ۴- ‎I‏ / تیصره ۴- " 1 تبصره ۱۳ - به منظور فراهم نمودن امکانات و تجهیزات لازم جهت پیشگیری و جلوگیری از آلودگی ناشی از صنایع آلوده کننده. کارخانه ها وکارگاهها موظفند یک در هزار از فروش تولیدات خود را با تشخيص و تحت نظر سازمان حفاظت محیط زيست صرف کنترل آلودگیها و جبران زیا ن ناشی از آلودگیها و ایجاد فضای سبز نمایند. 

صفحه 7:
آگاهی محیط زیستی تگرش محیط زیستی فرهنگ توسعه پایدار تبصره ۱۹-بند و-آموزش عمومی جامعه ازطریق صدا و سیما .تشویق و ترغیب جامعه به سمت استفاده بهینه از منابع از طریق مراکز آموزشی فرهنگی. تبلیغی و اقتصادی- آموزش فرهنگ نظم و قانون مداری و اخلاق. 1 - اختصاص بخشی از مطالب کناب درسی مدارس ودانشگاهها به موضوع انواع انرژی و مدیریت مصرف آن - تشویق و ترغیب مصرف جامعه به سمت استفاده بهینه از منابع از طریق مراکز آموزشی وفرهنگ - ارتباط بين تحقيقات كاربردى آموزش 1 تبصره ۲۲-بند م ۱- شرکتهای خارجی ملزم به انتقال دانش وفنی و آموزش نیروی انسانی طرح های عمرانی تبصره ۳۶-تهیه برنامه جامع تربیت نیروی انسانی درسطوح مختلف آموزش عالی تبصره ۴۷-آموزش فرهنگ نظم و قانون مداری و اخلاق. تبصره ۵۶-اشاعه فرهنگ. در جهت رشد فعالیتهای فرهنگی تبصره ٩1-بند‏ و- اشاعه فرهنگ صرفه جویی و پرهیز از اسراف زیر گروه فرهنگ تیصره ‎۳٩‏ بند الف-استفادهازتولیدات داخلی ومبارزه با با اسراف وتبذیر وگسترش وترویج فرهنگ کار وتولید وساده زیستی متناسب با امکانات وشئون جامعه اسلامی:تشویق و ترغیب مصرف جامعه به سمت استفاده بهینه از منابع از طریق مراکز آموزشی وفرهنگی بند۱۲-خظ مشی باتخاذ تصمیمات سازگارجهت محرومیت زدایی و رفع عدم تعادلهای منطقه ای در بنامه های آمایش سرزمین.تیصره ۱۰-الف- درنظرگرفتن هرفعالیت صنعتی با درنظرگرفتن توسعه پایداردرچهار چوب استاندارد ریست محیطی کمک به تأمین عدالت اجتماعی. کاهش فقر ومحرومي اهای اقتصادی 

صفحه 8:
منابع طبیعی محیط زیست ]+ آنرژی = تبصره ۱۴-جبران خسارات واحدهای خدماتی. کشاورزی ودامی تبصره۷۴و ۷۵و ۷۷و۷۹-حفظ کشاورزی وتنظیم بازار محصولات کشاورزی و حمایت از تولیدکنندگان و مصرف کنندگان تبصره ۷۲-ممانعت از معاملات اراضی منابع طبیعی در استانهای مختلف کشور تبصره ۷۶-احیای منابع طبیعی و سرمایه گذاری طرحهای جنگلداری و مرتعداری و آبخیزداری . بهره برداری بهینهلزمنایع طبیعی جدید شونده تبصره 45-بهره بردارى از منابع طبيعى كشور بايد براساس توان بالقوه منابع محيط زيست تبصره ‎۱٩‏ بند و-۸- تبصره۷۴و۷۷9۷۵-اختصاص بخشى ازمطالب كتب درسى مدارس ودانشكاهها به موضوع اهميت آب وضرورت مديريت برمصرف أن. بند ط-الكوى مصرف بهينه آب كشاورزى از جاه عميق و نیمه عمیق, حفظ منابع آب تبصره ۷۸-توجه به اهمیت و حساسیت نقش آب رد توسعه واستقلال اقتصادی کشور تبصره ٩1-بند‏ و-حفاظت ازمحیط زیست با انجام اقدامات از سوی دولت خط مشى هاى برنامه- تغيير الكوى مصرف انرزى(استفاده بهینه از آنرژی از طریق تغبر الگوهای مصرف, افزایش بهره وری انرژی مصرفی واستفاده ازانرژیهای پاک وجانشین) تبصره 1۹-بند و-۲:۲و۶- از طریق تنظیم ساعت کاری اصناف و کارخانه ها در مصرف برق و تحقیقات در مدیریت بهینه مصرف انرژی, ۷- تهیه مقررات وضوابط مربوط به رعایت استانداردهای مصرف انرژی درساختمانه٩-‏ تشکیل واحد مديريت انرزى درصنايع مؤصسات که مصرف سالانه انرژی آنها بیش ازمعادل ۵۱۱۱ متر مکمب نفت باشد و آموزتی کارشناسان این واحد توسط وزار ونیرو تبصره ۲۹- بند الف-ارائه الگوهای مطلوب درزمینه انرژی با تشکیل شورایعالی مصرف. تبصره ۸۲-استفاده از انرى در كشور بايد از طریق تجدید نظر در الگوی مصرف و کاهش در آلودگی سوختها صورت گیرد. 

صفحه 9:
آمورش ماده ۱۵۶- استفاده از توانمندی شوّرای شهر وروستا در امور فرهنگی دینی وبررسی مشکلات آموزش در این زمینه محيط زيستى ] ماده ‎:۱۵٩‏ استفاده از علوم و فن اورى در فعاليتهاى آموزشى فرهنكى جهت اثر اثربخشى هرجه بيشتر آن فرهنى ماده 182- استفاده از توانمندى شؤراى شهر وروستا در امور فرهنكى دينى وبررسى مشكلات آموزش در اين زمينه ماده ‎:۱۵٩‏ استفاده از علوم و فن اوری در فعالیتهای آموزشی فرهنگی جهت اثر اثربخشی هرچه بیشتر آن ماده ۱۶۲: شناخت فرهنگ جامعه و ساماندهی فعالیتها و افزایش کار آیی دستگاه های فرهنگی توسعه پایدار | ماده ۱۰۴ بهر برداری پایدار از منابع طبیعی کشور ماده ۱۵۸استفاده اززنان جهت ایفای نقش مناسب در توسعه کشور. 

صفحه 10:
۰ is برنامه پنجساله سوم توسعه کشور۱۳۷۹تا۸۳ ۱۹۹-۱۳ ماده ۷ تبصره- ۱۰۷صفحه ماده ۱:۶ ند الف-اجرای طرح های تامین آب و خاک کشاورزی بندالف ماده ۴ طبیعی کشور ماده.۵ بمنظور طبیعی در بندب همین ماده عنوان شده است به منظور تقوبت و پشتیبانی از سازمان های غیردولتی حامی محیط زیست و منابع طبیعی. کمک های مالی اشخاص حقیقی و حقوقی به اين سازمان ها به عنوان هزینه های قابل قبول تلقی شد تا بتوان از محل این کمک ها به توانمند سازی این سازمان ها و تشکل ها کمک کرد (حمایت از تشکل های غیر دولتی حامی محیط زیست) در خصوص منابع بی.اختصاص سود ات از سوی دولت در بهره برداری از منابع ماده ۱۰۶ بند الف-اجرای طرح های امین آب و خاک کشاورزی احيا قنوات وجشمه سارها و تبصره 7 همین ماده حفاظت و سامان دهی منابع آب کشور ماده ۱۰۷-اجرای سیاست های صرفه جویی آب مصرفی کشاورزی ماده ۱۷ بند الف اقدامات خاص به منظور حفظ محيط زيست ماده ؟؟ مديريت بحران و آموزش مردم ماده ‎1١8‏ ارزيابى زيست محيطى كليه طرح ها و يروزه ها بيش از اجرا و در مرحله انجام ماده ‎TF‏ توسعه عدالت اجتماعى.ماده ١ه‏ ارائه آموزش هاى متنوع مهارتى به كروههاى مختلف(توسعه کمی و کیفی مهارت های فنی و حرفه ای).ماده۶۴ بند ب دادن اعتبارات برای آموزش و پرورش عمومی و فنی و حرفه ای. بهداشت و درمان. تربیت بدنی و ورزش. فعالیتهای فرهنگی. هنری و تبلیغات دینی بمنظور بهبود زندگی افراد جامعه. 

صفحه 11:
آگاهی محیط تکرش محیط زیستی توسعه پایدار 77۳ ارهاى مرتبط با محيط زیست و منابع طبیعی. سازوکارهای لازم را جهت در کلیه واحدهای آموزشی و مراکز آموزش عالی ۰ حمايت از سرمایه گذاری در بخش محيط زیست و منابع طبیعی. ایجاد تقوبت ساختارهای مناسب برای فعالیتهای زیست محیطی در دستگاههای اثرگذار بر محیط زیست تنظیم و برقرار نماید. بند الف ماده ۶۴ - ارتقای آگاهی های عمومی و دستیابی به توسعه پایدار (کلیه دستگاههای ذی ربط ۰ رسانه همای دولتی و صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران ملزم به اجرای برنامه های آموزشی بدون دریافت وجه موضوع ایسن ماده می باشند.) ماده ۳۰- آموزش به مردم در خصوص سکونت در ساخ پرورش- مسکن و شهرسازی - صدا و سیما و ارشاد ان های غیسر مقاوم در مقابل زلزله از طریسق آسوزش و ماده ٩-دولت‏ موظف است به منظور تقویست وتوانمندسازی ساختارهای مرتبط بسامحیط زیست و منایع طبیعی,سازو کارهای لازم راجهت گسترش آموزش‌های عمومی وتخصصی محیطزیست در کلیه واحدهای آموزشی ومراکزآموزش عالی,برقرارنماید, بنه۱۳-خظ مشى :اتخاذ تصميمات سازكارجهت محروميت زدابى و رفع عدم تعادلهاى منطقه اى در برنامه هاى صنعتى با درنظر كرفتن توسعه يايداردرجهارجوب استاندارد ا يي ل ا سي ل لي ‎ees‏ ل ی و ای ‎ 

صفحه 12:
ماده(۶-ب استفاده بیشتر از کود کمپوست. ماده ‎۶٩‏ > دولت مکلف انست برنامه حفظ ‏ احیااصلاح + توسعه و يهره برارى از متایع طبیعی تجدیدشونده را باتوجه به اولويت هاى زير تنظيم و به مورد اجرا بكذارد: ط - كسترش مشاركت شوراهاى روستابى و بسيج محلى در حفاظت از جنكلها و مراتم ماده ‎GILIT‏ حفظ مغيط زيست و حفاظت از منابع طبيعى و ميراث فرشتكي ماده ۵۸- دولت موظف است هماهنگی لازم را برای حفاظت و بهر ه برداری | زتنوع زیستی بین دستگاههای ذیربط اجرا کند ماده ۶۱-ج مدیریت پسماندهای کشور ماده ۶۲-الف کاهش میزان آلودگی هوای شهرهای بزرگ ماده ۶۷-الف -برنامه مدبریت زیست بومی در زیست بو م های حساس, ب جلوگیری از شکار بی رویه و ابودی تنوع زیستیء ماده ۶۸-تاسیس صندوق ملی محیط زیست ما ازه داده مى شود به منظور توسعه بخش خصوصی وتعاونی و جلسب مشارکت او 5 ساير يختى هاى جامعه مدني در اداره امور كشور و افزايش كارأصدى صديريت دولتى. در مواجهه با جالشها و استفاده از فرصتها و منابع ملى. اقدامهاى ذيل را انجام دهد: الف - کمک به ایجاد و توسعه و قانونمندی نهادهای سعه كارآفرينى. ترويج فرهنگ خدمت. توسعه سلامت و شغافیت اداری و ارتفاء استانداردهای زیست محیطی و سلامت مردم. بر مبنای هدف محوری و مسوولیت پذیری: 

صفحه 13:
آموزش آگاهی محيط زیستی زیستی نگرش محیط زیستی فرهنگ توسعه پایدار ماده ۱۸۹ الف- سازمان حفاظت محیط زیست مکلف به ارتقا آگاهی های عمومی و دستیابی به توسعه پایدار و معیط ‎cies‏ بند ۵ ماده ۶ فصل ۲ اساسنامه صندوق ملی محیط زیست ماده 14 برنامه تحول بنیادی در نظام آموزش و پرورش با هدف ارتقای کیفی ۳ حوزه مهارت و تربیت جهت اگاه سازی و آموزش والدین کودکان با نیازهای خاص بند ۱۲-خظ مشی :اتخاذ تصمیمات سازگارجهت محرومیت زدایی و رفع عدم تعادلهای منطقه ای در برنامه های آمایش سرزمین. تبصره ۱۰-الف - درنظرگرفتن هرفعالیت صنعتی با درنظرگرفتن توسعه پایداردرچهار چوب استاندارد زیست محیطی کمک به تأمین عدالت اجتماعی. کاهش فقر ومحرومیت : ایجاد اشتغال وحمایت آزبنگاهای اقتصادی کوچکه تبصره 1۶- بند ب تامین عدالت اجتماعی تبصره؟۱ بند و- به منظور اععال صرفه جوفی ومنطقی كردن مصرف انرژی.تیصره ۳۵-ازاعتبارات خود را به توسعه ویهبود مدیریت وافزایش بهره وری اختصاص دهند.تیصره ۸۱- الزام يهره برخاران از متايع على نسبت به بازسازى أن. ماده ۱۷۰-تحقق توسعه ‎ul‏ در مناطق شهری و روستایی توسط وزارت مسکن و شهر سازی ماده ۱۷۳-برنامه جامع مدیریت شهری بمنظور تحقّق توسعه پایدار شهری و واگذاری تصدی دولتی به بخش حم ل انال ركواارييا 

صفحه 14:
کشاورزی ماده ۳۸-الف-تبصره ۱- کلیه واحد های آلاینه محیط زیست که قوانین را رعابت نمی کنند به تشخیص سازمان حفاظت محیط زیست یک درصد از قیمت فروش به عنوان عوارض آلایندگی پرداخت نمایند بند الف ماده ۱۸۷- اصلاح اساسنامه صندوق . بند ب ماده ۱۸۹-نظام اطلاعات زیست محیطی کشور را در سطوح منطقه ای . ملی و استانی تا پایان سال اول برنامه پنجم ایجاد نماید تا زمینه پایش , اطلاع رسانی و ارزیابی زیست محیطی قراهم گردد . دستگاههای ذی ربط مکلفند در تدوین و اجرایی نمودن این نظام همکاری نمایند. بند د ماده ۱۹۷ ایجاد کمربند سبز اطراف شهرها ماده ۱۰۵ -کلیهپروژه های تولیدی خدماتی پیش از اجرا و در مرحله انجام ارزیابی زیست محیطی شوند ۱۷۰-۳ ارزیابی معیط زیستی. کاهش آلاینده ها .مهار ریزگردها. گازهای گلخانه ای محیطی-مواد قانونی محیط زیستی-۱۸۷-۱۸۵-۱۸۴-۱۸۱-۱۴۰-۱۳۸-۱۲۳ 

صفحه 15:
آموزش محیط زیست(غیر مستقیم) آگاهی محيط ماده ۳:طرح‌هاوپوژههای مرتبط بامسائل محوری مثل محیط زیست و .....درای بودجه خاص هستند. ماده ۱۱: به منظور تحقق اهدافم تدرجدراصل (۵۰) بند د ماده ۳۳ برنامه ششم- تولید و پخش برنامه های آموزشی. ترویجی. مدیریت مصرف آب. بهبود کمی و ‎AS‏ ‏محصولات کشاورزی و فرآوری تولیدات. حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی کشور. بهره ورى و انتقال يافته هاى علمی به بهرهبردران,به سفارش و تأمین مالی وزارت جهاد کشاورزی توسط سازمان صدا و سیم بند۱۲-خظ مشی :اتخاذ تصمیمات سازگارجهت محرومیت زدایی و رفع عدم تعادلهای منطقه ای در برنامه های آمایش سرزمین,تبصره ۱۰-الف- درنظرگرفتن هرفعالیت صنعتی با درنظرگرفتن توسعه پایداردرچها چوب استاندارد زیست محیطی کمک به تأمین عدالت اجتماعی. کاهش فقر ومحرومیت : ايجاد اشتغال وحمايت ازبنكاهاى اقتصادى کوچک. تبصره ۱۶- بند ب تامین عدالت اجتماعی,تبصره۱۹ بند و- به منظور اعمال صرفه جوئی ومنطقی کردن مصرف انرژی.تبصره ۳۵-ازاعتبارات خود را به توسعه وبهبود مدیریت وافزایش بهره وری اختصاص دهند.تبصره (۸- الزام بهره برداران از منابع ملى نسبت به بازسازى آن.حافه 1؟-در جيهت تأمين امنيت غناي و يل به غود كنايى 

صفحه 16:
انرژی 8 ۰ بند ت ماده ۳۱-مصرف بهینه سموم. دفع آفات نباتی و کودهای شیمیایی و استفاده بیشتر از كود آلی(کمپوست) بند د ماده ۳۳ برنامه ششم- تولید و پخش برنامه هاى آموزشى. تروب و کیفی محصولات کشاورزی و فرآوری تولیدات. حفاظت از » مدیریت مصرف آب. بهبود کمی محیط زیست و منابع طبیعی کشور, بهره وری مالی وزارت جهاد کشاورزی توسط سازمان صدا و سيما بند د ماده ۳۵ تأمين حقابه كشاورزان از رودخانه ها. جشمه ها و قناتها از آب سدهاى احداثى بر روى رودخانه ها. قنات ها و جشمه ها ماده ۲۳ بند د حفاطت از منابع طبیعی کشور ماده ۳۶ بند ج تهیه و اجرای طرح جامع پبشگیری و اطفای حریق جنگل ها و مراتع.بند خ حفاظت از ماده ۲۳ بند د مدیریت مصرف آب بخش ۸ ماده ۳۵رعایت ملاحظات در حفاظت کمی کیفی منابع آب. ۲ ماده ۳۹ بند الف به منظور ارتقای عدالت اجتماعی. افزایش بهره وری در مصرف آب و انرژی ماده ۶ بند ۳- عوارض آلایندگی واحدهای تولیدی و توزیع عوارض آلودگی به شهرستان های مجاور ماده ۳۳ بند د تبضرة بنذ سن عاق ۲۶ سازمان حفاظت محیطر دس موف است در معدوده حریم شهرها و روستاها بر اقدامات شهرداريها و دهياريها در اين خصوص نظارت کند ماده ۳۸ بندالف و ارزیابیاقرات زیستمحیملی ماده ۳۹ بند الف به منظور ارتقای عدالت اجتماعی, افزایش بهره وری در مصرف آآنرژی ماده ۴۴ الف کاهش مصرف انرژی 

صفحه 17:
در برنامة اول توسعه ۶۸-۷۲ بخش محیط زیست در قللب اهداف کیفی مطرح شد که عبارت از فراهم ساختن موجبات بهبود و اعتلای کیفیت زندگی انسان و جلوگیری از وارد آمدن آسیب های حبران تایذیر به مسط زیت و دمم اثرات متفی گذشتد در مسط ریت بوده اس إى تحقق اعداف كلى فوق: اعداف مشروحة زير در سس أمورش_محيط زيسته به شرع قيل ديك بسنی و تعیین شد؛ اک" مقارکت دادن مردم در اجرای برنلنه های حفظ حيط رينت - تهیه» چاپ و انتشار مجلات. کتاب. بروشور و شناسنامه های منطقه ای و یره المعارف های محیط زیستی - تهیه. ترجمه. خرید و تولید فیلم های آموزشی - آموزش نیروی انسانی در مقاطع مختلف تحصیلی و دوره های مختلف زما: 

صفحه 18:
نامه دوم توسعه کشور (۷۸-۷۳) مقارن با تدمین لین برنامه. کنفرانس سران زمین در ریودوژانیرو (۱۹۹۲ مبلادی) برگزار و موضوع ها و مسائل نوینی در ارتباط با محیط زيست و توسعه مطرح شد که لین موضوع ها به نحوی در برنامة توسعه بازتاب یافت. لین مسئله باعث شدتا هدف کلی برنامة دوم توسعه نیز تحت تأثير لين بيانيه قرار گیرد و برای نخستین بار. مفهوم توسعة پایدار وارد برنامه های توسعه شد. یکی از تفلوت هاى اساسى برنامة دوم توسعه با برنامة اولء کنجاندن اهداف کتی در این برنمه بود. بونلمة سوم توسعه كشور( 1/4-41): در حللی آغاز شد که تجارب خوبی از بزنامه هاى كذشتة محيط زيست حاصل شده يود وبه همين ذليل. لين يرتقه از حامعدت بيشترى برخوردار برذ جايكك محيط زيست در برتامة سوم توسعه تسبتديه برنامه هلى قشت از وزن بيشترى برخوردار شد ویر ادعام و ملاحظلات زیست محیطی در فرایندهای برنامه ريزئ. بيش از پیش تأکید شد یه اتخاذ سیاست های فقال و پیش گیرانه معطوف شد. در ‎daly‏ سوم. سباست های محبط زیست در مواد ۱۰۴ و ۱۰۵ تشریح شده است. در این برنامهه به بهره برداری پایدار از منلبع» تقویت و بشتيائى سازمان هلى غيردولتى. كاهش مسائل الوده كنندة محيط زيست. كافش ميزان الودكى در شهرهاى بزرك. جلوكيرى از آلدگی و ‎che dels ols‏ عزر واز همه مب ‎Lilet‏ ۲ اهداف زیر در بخش آموزش محیط زیست به شرح زیر پیش بینی و تعیین شد: تهدیده کردن مشرکت های مردمی در اقامات ‎tiie‏ محیط ویس به هی دلیل در بند ب ماد قللون برنلمة ‎py‏ عدون كد كه بك منظور تقوبت و بشتيبائى از سازمان هاى غير دولتى حامى محيط زيست و منلبع طبيمى. كمك هاى مالى اشخاص حقيقى و حقوقى .به اين سازمان هل به مدان هزيده على قليل قبول تلقى خد جا بتوان أ محل اين کسک هلب توا سندی این سازان ها و تشل ها کشک کرد - حمایت از تشکل های غر دولتی حامی محیط زیست. 

صفحه 19:
برنامه چهارم توسعه ۸۴-۸۹ : جه از نظر جامعيت و جه از منظر تأكيد بر اصول و مبلنى توسعة يايدار. تكامل يافته تر از برنامة سوم بود كه بازتاب آن را مى توان به خوبى در اسناد بالادستى. از جمله سند جشم اندازء سياست های کلی برنامة چهارم توسعه و مواد ۵۸ تا ۷۱ در فصل مجزلیی تحت عنوان «حفظ مجیط زیست» مشاهده کرد. رويكردهاى زيست محيطي. بونامة جهارم توسعه يه شرع وير اسمته ۱- نزدیک کردن شاخص های محيطى برنامة جهارم به سطح استاندرد جهانی ۳- تنلیم دستورالدمل محاسبة ارزش ها و هزینه های مورد درای اولویت از قبیل جنگل, آب» خاک, انرژی؛تنوع زیستی و آلودگی های زیستی ۲ رای ما قرو اسلا وست و ره ‎ree plea Mein‏ تست رن ۴- گسترش آموزش های عمومی و تخصصی محیط زیست ۵- آغاز طرح های خوداظهاری برای پایش منابع آلوده کننده ۶- کاهش میزان آلودگی هوای شهرهای تهران. اهواز, اراک. شورای عالی حفاظت محیط زیست و اصفهان در حد استاندارد مصوب 

صفحه 20:
۷- ساماندهی و جلوگیری از آلودگی و تخریب سواحل با ولویت دریای خزر ۸- تهیه و اجرای برنامة مدیریت زیست‌بومی در زیست‌بوم های حساس به ویژه دریاچة ارومیه ‎٩‏ تدوین لصول توسعد پایدار بومشناختی در الگوی تولید و مصرف ‏۰ اجراى برنامة مديريت سبز شامل مديريت مصرف اترقى. لَب مواد اوله و تجهیرات (شامل کلمت). كاهش مواد زائد جامد و بازيافت آنها ‏۱- تشویق به استفاده بیشتر از کود کمپوست و مبارزة بيولوثيك به منظور جلوكيرى از افزليش مصرف ‎ ‏سموم دفع آفات باروش ی هد یکی از نقاط قوت برنامة چهارم این است که در این برنامهه محیط مکی از ارکان توسعة پابدا اب می شود. از دیگر نقاط قوت برتامهه تا صندوق ملی محیط زیست برای تقلیل آلاینده های ‎ ‏ارده به محیط زیست و تخريب ل مورد نباز صندوق یاد شده برای انجام فعالیت ها کمک ها داخلی و خا ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 21:
برنامه پنجساله چهارم توسعه ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۹(فصلی جداگانه با عنوان حفظ محیط زیست) ماده ۱۵۵-سامان عملیات اجرایی برنامه اب یه ‎egy‏ وان ی بقل رس کل ره ایحا نم کمسته فرعی برساس راهردهای بنج کانه کردید گردید که پس از برگزاری ‎٩‏ يست تهیه شد.و پنج کارگروه تشکیل گردید که کارگروه های اشاعه فرهنگ و اخلاق محیط زیستی کارگروه توانمند سازی ساختار ‎ei‏ ید وت و مشارکت های مردمی ‏تاکید شد. ‎ 

صفحه 22:
برنا. جايكاه آموزش در برنامه جهارم الف) آموزش عمومی, همگانی(غیررسمی): بررسى اسناد 8 كاثة برثامه جهارم جا ذر رابطة با موضوع آموزش عمومى و توسعه يايدار و حفظ محيط زيست نشان داد كه در 7 محور به اين پنجساله چهارم توسعه ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۹( وان حفظ محیط زیست) . مورد توجه شده است. در مبحث آموزش عمومی توجه ویژ ه ای به نقش رسانه های ارتباط جمعی مانند تلویزیون» رادیو, روزنامه. مجله و... در رابطه با فرهنگ سازی برخورد عامه مردم جامعه با محیط پیرامون خود و چگونگی بهره برداری از منابع آن مورد توجه قرار گرفته است. امروزه آموزش به مثابه نوعی سرمایه گذاری در نیروی انسانی مهمترین عامل تحقق توسعه پایدار به شمار می رود که در آن حمایت از ترویج و آموز شهای عمومی و زیست محیطی: تدوین و اجرای آموزش های مرتبط با محیط زیست. آموزش و ترویج رو شهای بهینه مصرف آب در محیط های کشاورزی. آموزش همگانی و ارتقای فرهنگ ایمنی در برابر حوادث و بلایای طبیعی و غیر طبیعی از روش های اساسی در ارتقای آگاهی های عمومی و دستیابی به توسعه پایدار به منظور حفظ محیط زیست بر گرو ههای اثرگذار (سازمان صدا و سیما و ..) 

صفحه 23:
برنامه پنجساله چهارم توسعه ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۹(فصلی جداگانه با عنوان حفظ محیط زیست) جایگاه آموزش در برنامه چهارم از طریق آموزش عمومی و ترویج فرهنگ قانونمداری نظم. مدارا و زیست سالم. ایجاد و تقویت شبکه ها و بانک های اطلاعاتی و تجهیز کتابخانه ها بهاطلاعات و آمارهای زیست محیطی. استقرار سیستم ارتقای کیفیت آموزشهای محیط زیستی که در کلیه سطوح آموزشی و دوره های ضمن خدمت و .. صورت می گیرد. می توان توسعه پایدار و حفظ محیط زیست را نهادینه کرد. به سخن دیگر در این زمینه از روش ها و شیوه های انتقال اطلاعات در زمینه توسعه پایدار و محیط زیست برای گروه های هدف می توان به تلفیق دانش بومی و شیوه های نوین حفاظت از محیط زیست. ارتقای دانش فنی و استفاده از دانش بومی و مشارکت جوامع در تحقیق اهداف برای رسیدن به کشاورزی پایدار و ارتقاء فرهنگ عمومی جامعه برای دستیابی به توسعه پایدار در بخش میراث فرهنگی و گردشگری بهره جست تا موجب ارتقای دانش. بینش و مهارت تولیدکنندگان و بهره برداران جهت دستیابی به بهره برداری مناسب و پایدار شده و سلامت و بهداشت محیط را فراهم آورد. 

صفحه 24:
برنامه پنجساله چهارم توسعه ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۹(فصلی جداگانه با عنوان حفظ محیط زیست) ب) آموزش رسمی: بررسی متون و اسناد برنامه نشان داد که در ارتباط با موضوع آموزش رسمی, در ۲۱ محور بندهایی در اين ارتباط وجود دارد که در اين مبحث بیشتر به نقش چند نهاد رسمی از جمله آموزش و پرورش آموزش عالی. نهادهای دولتی و ... در رابطه با افزایش آگاهی دانش آموزان, دانشجویان و کارکنان دولتی در رابطه با حفظ محیط زیست تلاش می کنند» اشاره می شود. در اين اسناد می خوانیم که « آگاه سازی و دانش افزایی آموزشگران و برنامه ریزان آموزشی و مربیان در زمینه حفاظت محیط زیست از طریق استقرار سیستم ارتقای کیفیت آموز شهای محیط زیستی در کلیه سطوح آموزشی و دوره های ضمن خدمت زمینه های افزایش مهارت های زیست محیطی را در بین فارغ التحصیلان افزایش می دهد و آنها نیز با دستیابی به رو شها و فناور یهای نوین آموزش محیط زیست و استفاده از رو شهای موجود و بهر ه گیری از امکانات و تجارب جهانی 

صفحه 25:
برنامه پنجساله چهارم توسعه ۱۱۳۸۴ ۱۳۸۹(فصلی جداگانه با عنوان حفظ محیط زیست) در آموزش محیط زیست زمینه های حداقل کردن اثرات منفی زیست محیطی را در جامعه فراهم ساخته که اين امر می تواند توسط فعالیت های عمده ترویج در بخش کشاورزی شامل برگزاری کلاس های آموزشی. مزارع نمایش فیلم های آموزشی. تولید و تکثیر انتشارات فنی و تولید برنامه های رادیویی و تلویزیونی, حمایت از توسعه آموزش های فنی و حرفه ای متوسطه و آموزش عالی به ویژه علمی و کاربردی در زمینه تحقق اهداف کشاورزی. حمایت از مراکز آموزشی غیردولتی و ... تسهیل یابد. برگزاری همایشهای علمی. جشنواره های محیط زیستی, تحقیق و توسعه و ... پایداری محیطی را در یک ازریابی کلی می توان گفت که از ۵۴ عنوان همسو و متناظر در برنامه چهارم که مرتبط با آموزش در دو بخش رسمی و غیر رسمی(همگانی) بود ۱۸ مورد منطبق با اهداف مطرح شده در ماعامی باشد که در بخش آموزش غیر رسمی(همگانی) ۱۱ مورد و در آموزش رسمي ۷ مورد مى باشد. 

صفحه 26:
در درنامة بنجم توسعه(۴-۹۰٩)‏ چهار ماده به محیط زیست اختصاص داده شده است. (۱۷۰-۱۷۳). در این بخش مواد قانونی مربوط به آموزش همگانی و اطلاع رسانی زیست‌محیطی در سطح ملی و منطقه ای (بند الف و ب ماده ۶۴) و جلوگیری از شکار بی رویه (بند ب. مادة ۶۷) و ارزش گذاری اقتصادی منابع (مادة ‎)۵٩‏ از برنامل چهارم توسعه, تنفیذ شده است و مواد قانونی دیگری با موضوعات مدیریت یکپارچة زیست‌بومی و اجرای برنامة عمل تنوع زیستی؛ ارزیابی زیست محیطی پروژه ها. خوداظهاری. کاهش آلودگی هوا. کاهش حجم پسماند ورودی به محل های دفن. شناسایی کانون های انتشار ریزگردها و مهار آن» کنترل و کاهش میزان انتشار گازهای گلخانه ای, ممنوعیت بهره بردلری صنعتی و معدنی از تالاب های داخلی و مدیریت یکپارچة تالاب های کشور آمده است. 

صفحه 27:
آنچه مسلم است. تأثیر ورود برنامه های محیط زیست در سطح کلان کشور, تأثیر بسزایی در علمکرد زیست‌محیطی در سطح جامعه خواهد داشت. ‎ay‏ عنوان مثال یکی از مواد قانونی برنامة توسع سوم. حمایت از مشارکت مردمی در حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی بود که از عوامل مهم در ترغیب و تشویق تشکیل سازمان های مردم نهاد زیست محیطی بوده است. به طوری که تعداد آنها از ۳۰ تشكل به ۰ تشکل رسیده است رعایت استانداردهای زیست محیطی خودروها و خروج خودروهای فرسوده از جرخة حمل و نقل, حذف سرب از بنزین, پرداخت جریمه توسط واحدهای تولیدی و خدماتی آلوده. لز جمله اقداماتی است که در جهت کنترل آلودگی کلان شهرها در قانون برنامة سوم و چهارم توسعه آمده ‎eal‏ قانون برنامة پنجم توسعه ‎٩۰-۹۴‏ مواد قانونی فنی و متناسب با بحران های زیست محیطی مبتلابه و اهداف کمّی پیش بینی شده است و از جامعيت نسبتا بي نسبت به برنامه های قبلی برخوردار | 

صفحه 28:
اصل ۵۰ قانون اساسی و آموزش محیط زیست ناصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در جمهوری اسلامی ایران. حفاظت محیط زیست که نسل امروز ونسل هاى بعد بايد در ان حیات اجتماعی روبه رشدی داشته باشند» وظیفه عمومی تلقی میگردد. از این رو فعالیت های اقتصادی و غیر ان که با الودگی محیط زیست یا تخریب غیر قلبل جبران ان ملازمه پیدا کند ممنوع است. با توجه به اینکه اصل پنجاهم قانون اساسی. حفاظت از محیط زیست را وظیفه همه گلنی تلقی میکند. ضروری است که اقدامات مستمر و همه جانبه و فراگیر در جهت افزایش اگاهی های_محیط زیستی از طریق آموزش جامعه صورت گیرد. 

صفحه 29:
قبل از انقلاب اسلامی .در برنامه های توسعه ای کشور از مباحث محیط زیست تنها به ‎alls‏ در حسوسی حفاطت ار حتگل هایرداحته ات بعد از انقلاب اسادمی برای اون بار در سال ۱۳۵۸.در قانون اساسی ایران یک اصل به محیط زیست تعلق گرفت. اصل هم 9و اسای جیوری اس وان .حقاطت معط رب سل #ررز و نسل ‎aol jo ae le‏ حیات اجتماعی روبه رشدی داشته باشند را وظیفه عمومی تلقی می کند وفعالیت های اقتصادی وغیر آن .که با آلودگی محیط زیست يا تخریب غیر قابل بران ن ملازمه پیدا کند را ممنوع کرده است. در اولین برنامه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی بعد از انقلاب اسلامی (۱۳۷۲-۱۳۶۸) یک تبصره با موضوع هزینه کرد یک در هزار سود واحد های صنعتی و تولیدی در زمینه احیا قرار داده شد. در برنامه دوم توسعه محبط زیست (۱۳۷۸-۱۳۲۴) حفظ جنگل ها و ممالدت از آلیدگی لب و هوا مورد ترجه قرار كرفت و به صورت سه تبصره حفاظت از منلبع با تأکید بر جنگل ها و تضمین بهره برداری پایدار از منلبع و پیشگیری از آلودگی هوا و آب آورده شد.در برنامه سوم توسعه يك فصل به محیط زیست اختصاص داده شده که موضوعات حفاظت از منابع طبیعی؛ پیشگیری از آلودگی ها به ویئْه در کلان شهرهاء وارد کردن ملاحظات و در تصمیم گیری های کشور, مشار کت های مردمی در 

صفحه 30:
Oe ee محیطی پروژه‌های بزرگ را شامل می‌شد. می توان (۱۳۸۸-۱۳۸۴) محیط زیست تا حدی جایگاه واقعی خود را یافت و از حاشیه به متن آمد. علاوه بر مباحث برنامه سوم توسعه در زمینه های آموزش محیط زیست. ساماندهی و جلوگیری از آلودگی و تخریت سواحل, ایجاد صندوق ملی محیط زیست. پلیش منابع آلاینده و مدیریت زیست بومی کشور و غیره. دارای مواد قانینی درفصل محیط زیست شد. به طوری که یکی از ۶ بخش برنامه چهارم توسعه. به بخش محیط زیست و توازن متفه ای اختصاس یافت. در بخش زیست احتساص داده شد. حدوداً ۲۰ در قانون برنامه چهارم را مباحث محیط زیست و توسعه پایدار تشکیل می دهد. در برنامه پنجم توسعه» چهارده ماده به محیط زیست اختصاص یافته است . با لین حال این برنامه ها در عمل موفقیت آمیز نبوده لئد و مسائل زیست محیطی در ایران» از جمله مسئله کمبود لب وارد وضعیت بحرانی خود شده است و برنامه های تسه در ایرآ را با تاک ‎alee gael‏ گرده اس 

صفحه 31:
تخليل فاون اساسی و سند سم نار نشان دهنده آن است که ظرفیتهای بالایی برای توسعه آموزش های محیط زیستی در این اسناد وجود دارد. که مهمترین آن در سند جشو اد ۱۳۰۴ امه است. بهره مد از محیط ریت مطلوب ۰ بیره مد او امعیت احتماعی, بر خوردار از مکش بیشرفته برخوردار ازسامت راف امنیت غذای؛ دوری از فقر الهام بخش بهره منذ از توسعه» کارامده جامعه اخلاقی دارای تعامل سازنده و موثر با جهان . مهمترین اصل قانون اساسی مرتبط بر اموزش محیط زیست اصل ۵۰ است اما اصول ۸۰۲ ۴ ۳۵ ۵۱ ۰۸۰۰ ۱۱۰۳ ۱۳۷ نیز قایل تعمیم است آموزشهای .محیط زیستی در سند ۱۳۰۴ و قانون اساسی یک راهبرد اساسی محسوب میشود ۸۸ 

صفحه 32:
لل .بهره مندى از محيط زیست مطلوب است اموزش محيط زيست بنيادى ترين شيوه در حفاظت از محيط زيست بوده كه هدف از ان ‎٠»‏ يافتن بهترين نظام و شيوه ارايه مطالب. نحوه فعالیتها و اجرای ساختاری است که زمینه ساز بهبود اگاهی های محیط زیستی شود تا هر فرد از طریق احترام گذاشتن به طبیعت. خود را متعهد به حفاظت محیط زیست بداند 

صفحه 33:
یایگاه اطلاع رساني دولت ‎WWW.DOLAT.IR‏ متی سند نهایی جشمرانداز ۲۰ ساله حمهوری اسلامی ایران جشماندار جمهوری اسلامی ایران در افق ۱2۰ هجری شمسی برخوردار از سلامت. رقا خانواده, به دور ار فقر, قساد. تبعیض و بهره‌مند ار محیط ریست مطلور 

صفحه 34:
لش ر ام اصلاح ام او ار ی ه ‎٠‏ هت هو د وه میتتی بوء سیاست هاک ابلاخی مقام معظم رهیری ابلاغیه ریاست محترم جمهور مصویه ۱۶ اسفتد ماه ۱۳۹۲ شورای عالی ادادی موضوع استراتزیک ۵- آموزش و توسعه مناخ‌انسانی 

صفحه 35:
CT eel Sec eer at LE oat ae ea aed ‏ابلاغی مقام معظم رهبری است و ثمره و نتیجه غایی اجرای دقیق آن, محقق شدن «نظام اداری بهرهور بر پایه‎ ‏ارزش‌های اسلامی» است؛ برقراری حاکمیت قانون؛ تنظیم استانداردهای اقتصادی و اجتماعی: توسعه‎ ‏زیرساخت‌های اجتماعی و فیزیکی و برقراری عدالت و تامین تور حمایت اجتماعی در اين نوع حکمرانی از‎ ‏وظايف احصا شده براى دولت است. مى توان به صراحت فت كه نقشه راه اصلاح نظام ادارى براى اولين بار‎ ‏ا ل ها‎ one ane ‏مثبت نظام اجرايى كشورء حيطه وظايف و ماموریت‌های دولت و حد و مرزهاى أن با ديكر بازيكران توسعه را به‎ ‏ل ا الل ا ل ا ا لي‎ ‎ee Te ear‏ ا ا لا ا لل ‎ ‎ ‎ 

صفحه 36:
ی خرس فروتن کیا شهروزنواح عبدالرضا(۱۳۹۵) جامعه شناسی محیط زیست تهران : انتشارات خوارزمی اصفری» ‎(ITA) Spares‏ راه اجتماعی در اموزه های اسلامی» پژوهشهای اجتماعی اسلامی. شماره۴صص ۱۵۹-۱۸۲۰ باباپور گلاشای. محمد مهردی (۱۳۹۱» «مبانی کلامی قانون اساسری جمهوری اسلامی ایران ». فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی» شماره ۲۱.صص .۱۶۷-۱۸۰ .پالمر‌جوی (۱۳۹۰).اموزش محیط زیست درقرن ۲۱.ترجمه علیمحعد خورشید دوست.تهرا ن تیلاه پرواه (۱۳۸۵) بسیج و محیط زیست: زمینه های قانونی حضور موثر در ارتقای امنیت »اجتماعى مطالعات راهبردی بسیج. شماره۲۱.صص. ۴۱-۷۲ حدادی» محسن (۱۳۸۷! نديشه و مبانی نظری حفاظت از محیط زیست در اسلام. اطلاعات حکمت و معرفت. شماره۲۶.صص ۵۴-۵۷۰ »حدادی, محسن (۱۳۸۷)» مبانی اخلاق زیست محیلی در اخیرا » اطلاعات حکمات و معرفات .شماره ۲۷: ۲۵-۲۸ حقوقی, مرتضی (۱۳۷۷)». امنيت غذايى. آب و توسعه. شماره ۲: ۰۴۷-۵۷ جوادی املی» عبدالله (۱۳۸۰)» انتظار بشر از دین» قم: اسراء 

صفحه 37:
حقوقی. مرتضی (۱۳۷۷)» امنیت غذایی» آب و توسعه. شماره ۲: ۴۷-۵۷ .جوادی املی, عبدالله (۱۳۸۰). انتظار بشر از دین» قم: اسراء دلاوره علی (۱۳۸۵). مبانی عملی و نظری پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی. تهرا : “ريد رحیمی» حسین ‎VAR)‏ هبررسی ارر اقر بر محیط زیست». اطلاعات سیاسای- اقتصادی, شماره ۱۷۰-۱۶۹: ۲۲۱-۲۱۴ سایت شورای نگهبان ۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی..قابل دسترسی ‎Looe‏ )لو موه ریت9 :در سازمان حفاظت محیط زیست (۱۳۹۰) برنامه جامع آموزش همگانی محیط زیست» تهران : سازمان حفاظت محيط ريست سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور (۱۳۸۲)» چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۴۰۴ و سیاست‌های توسعه فرهنگی: اقتصادی و اجتماعی, تهران: سازمان مدیریت: و برنامه ریزی کشور سیقی؛ سیدمحمدرضاً و حکمیی» جمشید (۱۳۹۰) طراحی باغ و بارک تهران , جزوه .درسی پیام اور کشاورزی 

صفحه 38:
دلاور علی (۱۳۸۵)» مبانی عملی و نظری پژوهش در علوم انسانی و .اجتماعی» تهرا : رید ‎ques‏ سین ۱۳۸۱ فزررسی اور اقر بر محیط زیست > اطلاعات سیاسای» اقتصادی, شماره۱۷۰-۱۶۹: ۲۲۱-۲۱۴ شیخ الاسلامی. مریم (۱۳۹۰)» برنامه ریزی غذایی منطق‌های با تاکید بر سموم و ‎٠‏ زمان‌های کشاورزی,تهرا ن,دانشگاه تهران ‏گرجی. ابوالقاسم (۱۳۶۲» اسلام و محیط زیسته نور علم» شماره۴ءصص ۱۱۱-۱۱۶۰ محرم نژاد. اصفر و حیدری (۱۳۸۵)». الگوی تخریب محیط زیست و توسعه پایدار اموزش محیطزیست. علوم و تکنولوژی محیط زیست. شماره۸.صص ۶۸-۷۷ 

صفحه 39: