صفحه 1:
موضوع: سیستم عامل سیمبیان
|
صفحه 2:
مقدمه
۳ ES creed
گوشیهای تلفن همراه است. سیمبیان
ا اي ل
ا لا
پشتیبانیسامسونگ و پاناسونیک
میکردند. ولی در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۸ نوکیا
.همه سهام آن را خرید
صفحه 3:
فناور ی سیمییان 3
ژنهای مختلف تم عامل سیمییان ۵
۲ رابط کاربری (CeO
اى_سيمبيان /
صفحه 4:
حدانادورر8) جيست؟
در ابتدا تلفنهای همراه دارای ساختار پیچیدهای نبودند.
سختافزار محدود نياز به نرمافزارهای BUSTA irra tiene er)
شرکتهای مطرح ساخت گوشیهای تلفن همراه نسلهای دوم و
سوم گوشیهای خود را عرضه کردند. اين گوشیها دارای
امکانات سختافزاری بیشتری بودند که شامل پردازنده »
حافظه و دیسک سخت بوده و تقريباً به صوريت يك رايانه
ار و و
اهمیت نرمافزار در اين گوشیها پی برده و رقابت نرم افزیاری
.در کنار رقابت سخت افزاری شروع شد .
صفحه 5:
مایکروسافت یکی از شرکتهایی بود که قبلا روی سیستمعامل
TELE TOS SS re reat) ار
همين منظور طراحى كرده بود. اين ويندوز قابليت اين را
و ا ا ل ل
موبايلهاى نسل جديد شركتهاى مطرح در اين صنعت كه به
مشکلات بی شمار. ویندوز سیای پی برده بودند و نمیخواستند
SS EST Se recy ne eke en eS) SB.)
همکاری هم سیستم عامل جدیدی برای موبایلها به وجود
.آوردند كه سيمبيان نام كرفت
صفحه 6:
پیدایش و حیات سیمبیان
داستان بوجود آمدن «جنراسم:9) نیز در نوع خود جالب است. داستان ما از شرکت
کوچک انگلیسی-کانادائی با نام مربوح) آغاز می شود که در سال ۱۹۸۰ با هدف
Ore eT ae wee aT Sey SEE DB Sees
ا ا ل ل 0 اك د Cr
كاه () 0 جمصصي1»). در سال ١5187 شركت همكار «ركة) با نام
:© به آن بيشنهاد توليد نرمافزارى كاربردى نظير ج048 امروزى را داد
ror ee tts ا |
Cee Cree Deer ere OKC ata (ec Ree Cm Tan orn
hen tar ee nee se ee Wer ere (Hep trie eb Se e)) "©
باد وارد سيستمعامل 08-00068() نيز شد. علاوه بر لن در سال ١38
Ola ee ON ae ee) ۱9۳۳ نسخه ابتدانی
aves ee SED Bee ee Mem NE BIE Ee NO 5-8
<< eee ae a eg eter oa
صفحه 7:
00 VON Cr pt rs Ors OW (eC SWE LC as PPC)
ee ere re Be MBC kOe ad Slee)
777 0 SRE Tee en err mn (VC Mer Eee ks)
شرکت را بروی اين مقوله متمرکز نمود. در سال ۱۹۸۷ شرکت
۱ ge) Ce ee Ee BGT
با نام 541000» سيستمعامل جديد مخصوص به محصولات خود را
0 00۳00 نیز معرفی کرد سیستمعاملی با نام
Oa Ee ee رف تا
eer ey OO Ras. mie we ee LB re mie
برنامه نویسی که در ساختار آن به کار گرفته شده بود زبان اسمبلی و
6
صفحه 8:
تا ارائه نسل جديد اين سيتم عامل سالهاى نسبتاً زيادى كذشت تا اينكه
در سال ۱۹۹۷ نخستین نمونه از سیستمعامل جديد با نام ©00)
ل ا ا ا ا م
RET ل 1
ا ل ل LSC re
0000© ناميده مىشد) با زبان برنامه نويسى قدرتمند ++0 و
ساختار جديد كد نويسى خود كاملاً از رقيب كهنسال خود بالاتر و
سريع تر بود. يكى از ذكات مهم در اختار اين مبيتم عامل اين بود
که 0060 تنها برای پردازندههای 9000) نوشته و بهینه شده
بود.
صفحه 9:
شرکتهای به وجود آورنده
5 شركت اصلى و جند شركت فرعى از به وجود
آوردندكان اين محصول بودند» بعضى از اين شركتها در
Pees Snes ل ل م
en ا 9
اين زمينه نوكيا با 717,990 بيشتاز است و بس از آن
موج 2 با Or tra oa, Te ۱۳
و ۱۳
تت ا ا Sb Me رم
صفحه 10:
0
مهنا رر8) سيستم عاملى ست براى وسايل دستى و همراه بس مىبايست
قدرت ارائه بالاترين كارائى در بائينترين امكانات سختافزارى را داشته
en) ا ا ل ا 000
این سیستمعامل با موضوع کمبود حافظه روبرو شویم. یکی دیگر از
nS) ا Yee e erp Tip SCE Fn
متمایز میکند این است که ممکن است این سیستمعامل برای ماهها و شاید
پا Re
OTD ero ee cer eer rete kG
صفحه 11:
ا ل ۰۳۲ ۱9-6 است با نام
طددط0 جرشع©) كه در أن در لحظاتى كه از
ا ا ا ل ST
Dt ee eee STs Bee Eee)
fee ere DS ts See PT eo
RW RUS WES iP OPER CONS Cipee nay
که البته این بدان معنی نیست که نمیتوان
ee ae |
صفحه 12:
2 2 ا wel mule emer aes)
Ope Eek a ee ee So nee S TROY a)
Cy Mere oe Wee Ce ME ee RCo)
CAG er pere Tp ee nn cerTen
۳ Cw er reh SBP FC OCD Ya pr
اين توابع كتابخانهاى دسترسى بيدا كنند. در حقيقت هسته اصلى
تس (اصمعلصت()
PB Se ee CWP ern ere Re (Ca
رجوع و استفاده از كرنل توسط سيستمعامل انجام مىشود و كلا اين
هسته شامل دو عنصر مديريت حافظه و -«كد /لحماء© (زمانبند)
9 ل ee
كت وظايف نس سرورهاى_ eer ae) J شبکه وجود ندارد
صفحه 13:
اندکی بالاتر و در لایه بعدی سیستم قسمت SOIC A ae
كه در آن اندازه و ظاهر تمام شكلها و كاراكترها بهمراه بانك |
را
ESOL Pe pene a eae رن Ont
elS 8 SOY 5 BGOOK OTOL sleet b ape ap SSG
Se TP aero ey) ل 0
بهعنوان مثال قسمت. ۱۳۲) مسئول بخش ارتباطات سربال دستگاه میباشد.
علاوه بر اين قسمتهايى براى ارتباطات كوتاه نظير بلوتوث 210009 و
08 نیز در این بخش تعبیه شدهاست. بخش عمده دیگری که در ساختار
PC Pen Lod 0 0 7
ak ee ee Bees) و
توسط برنامههاى جانبى (صح!1ها بهعنوان مثال) قابل تغيير است لذا تنها
eS alee Stee tee Dare) سا =
صفحه 14:
ورزنهاى مختلف سيستم عامل سيمبيان
نسخه ١ تا ه از اين سيستم عامل -بيش از تغيير نام- با نام
0 منتشر میشد.
UPA T Mareen eer cg creer Cary eerr gn 5
رسانی اس برای نسخه ۶ بود و در سال ۲۰۰۱ منتشر شد.
نسخه ۷,۰ و 0. در سال ۲۰۰۳ منتشر شد. گوشی ۶۶۰۰ از
لا rn ل
۱
۳297
ا 9S 655.) 8 quill Gla IS ak pattie Yoo P lu
See eee ee One ee oo
صفحه 15:
| ee REE ES Re ire
رفتن امنیت سیستم عامل بود. همچنین پشتیبانی از تکنولوژی
بلوتوث ۲,۰ اضافه شد. رابط کاربری 9000) نسخه سوم با اين
سيستم عامل ارائه مىشد.
Okan (Eee SEE ل ا
Ovkia BOO, Ovkia DOS, Dvkta DOS, Ookta
با اين سیستم عامل ارائه شدند. 0206 , (0 0
در نیمه دوم سال ۲۰۰۶ ارائه شد و پشتیبانی از رس به ٩,۳ نسخه <
دك STC Ove E Sew Eee Ren rar etree
SelB Ce ری را ا
Ovkia BGC, Ovkta BPO, Ovkta COCO
تسه از 0ن Gow مت مس
سس سح تج سس سح
صفحه 16:
۱
سريعتر از قبل اجرا مىشوند. همجنين بشتيبانى از «ار/©9) به سيستم عامل
] ا ال اف الل Ga a8 a silo!
O88 , Orka OOP, Doha OOP wrt, Ovkia SOOO
ee EO a a a0 Cnn Oo لت ا
(eho oo OM On Rola co On rR cco hem
OO, Dobie XO, Gow Cricssva Gute, Gow Crivssva Ovuz
Penn rem an are eer ee [Cen nto ee ee
نسخه از سيستم عامل سيمبيان با رابط كاربرى 2600 نسخه © ارائه شد و
er ae bret Sie ret)
0 Bs eee eet OR Re eon
42 BPO Gay 5) ly 55 5 WOOT 5 OOO-W cus
سیستم عامل اضاقه شد. اين نسخه از سيستم عامل سيمبيان با رابط كاربرى
ادا ال تراد رم 00
۳ en rere en Sate Serr ee ee
صفحه 17:
ig ا م ل
Pe wre a eer Ce) 201
نسخه ٩,۵ هستند. در این دو نسخه از سیمبیان؛
هسته سيستم عامل همان نسخه 1,4 استء اما
امكانات جديدى به آن اضافه شده.
صفحه 18:
امكانات اضافه شده در نسخه آنا
7 0 OO Pe a ke TED TROLS
۱ onan Che) ا ie Seavey)
java Ructeoe I lly 5 (DIP 43 dle Gah 5) AUS abil,
in cents nee isnce ermiv oR o) م ل ل
POON CREO rr oe Fe ee ESTES CCOv aa CTS BD Col
Be eer eke ewe TOC rT eee)
۱ mn ne KOO metre nee
گوشیهایی که از سیستم عامل :-3) استفاده میکنند میتوانند گوشی خود
۱
40 , 200 , ©60 از نسخه جاوط استفاده مىكنند. نوكيا در اوايل
ا ا ا الل ۱
pg ad Si es eee
۳ د
صفحه 19:
GOO wouls رابط
۱ تا Tee nie orn)
ل ا ل Ter]
0 ترین رابط کاربری سیمبیان» ال ا ا
00 ا ا ا ا
Pe ا ل ا ا ا eee
ا ال ل كك
و بعد از ۳ مستقیم نسخه ۵ را داد). در میان این نگارشها نیز هر از
0 REN ae aed (nee are Free we Wr \Caere
مشخصه عمده گوشیهای دارای رابط کاربری 9۶۰) این است که در
۱
نيز استفاده نمود.
صفحه 20:
AS MSCS Se Bie eens en nig
BORER Volo ا ا Tan re i
EC aoe Sr Warne SCE Sevan ms ا
A rete ee TS ar ELC ae toe)
رزولوشن پیش فرض 0۶۰) در نگارش اولیه ۱۷۶:۲۰۸ پیکسل بود
تا وا ل كه
تواناشی ساپورت رزولوشنهای ۸ ۶۸۲۰ ۰۱۷ ۰ ۲۴۰۳۲ و
۶ پیکسلی را متناسب با نوع گوشی دارا شد. البته در اين
میان رزولوشنهای عجیب و غریب متناسب با ظاهر گوشی شکل
ed EE ET a es een ATT
صفحه 21:
رابط کاربری O1Q
رابط کاربری دیگر سیمبیان با نام 010 به وجود آمد که دارای امکان استفاده از
صفحة لمسى با قلم بود. رابط كاربرى ©0710 بر مبناى زبان برنامه نويسى ++0©
شکل گرفتهاست و در آن میتوان از برنامههای مرول نیز استفاده کرد (خبری از
يشتيبانى از -ده,8) در آن نيست). 010 داراى سه نسخه اصلى و جند
ریزنسخهاست. ولیکن یکی از نکات مشترک در ساختار همه نسخهها شکل گرفتن
تقریباً تمامی آنها بر پایه صفحه حساس به تماس و قلم است. رزولوشن صفحه
نمايش در نسخههاى 0.7 ©2001 و <.© ©0201 برابر 7١8177١ بيكسل و در
نسخه .© 010 بر يايه 77177١ بيكسل موباشد. يكى از نكات جالب در
BT PT SBT) ل ا ل ا 2 02
اين عمق رنكف ١7 بيت (با ٠05+ رنك_):7١ بيت (با 7 هزار رن5_) ويا ١8 بيت
(با 77١7 هزار رنكى) مىباشد كه شايد اين يكى از دلايل ١7 ميليون رنكى نبودن
_گوشیهای سونی اریکسون باشد(حداقل در مورد مدلهای سیستمعامل دار آن)
آخرین تسخهای که از 010) منتشتر شدهانتت تسحه ۳,۱ لر
صفحه 22:
لا مرك رابط كاربرى ©071:
۱ ا ل
۱ عي okey
۱
خود استفاده نخواهند كرد و اينكونه بود كه اين رابط
Ste en Bere emer د
00 2 Seon SS eo Ameer)
RORY Pee CoM ED Ce ener)
صفحه 23:
زبانهای برنامه نویسی برای سیمبیان
بدون شک زبان اصلی بر نامه و یسی برای سیمبیان زبان 0++ است اما زبانهای مختلفی
1 |
۱ و Serer]
Coe Eee Oe Ot aaa eke Tee Eee rs)
سیستمعامل سیمبیان را فراهم میکند و بهترین کارکرد در حافظه و سرعت اجرا را
۱ CCE ery mre hy
77 ”2
يكى از بخشهاى سيستم را مديريت مىكنند. مانند يورتهاى + 0۵) 0000ها که
م ا ا م ا ا ل ۱
فایلهای لپری, سیمبیان تبدیل میکند از کتابخانه مبدل سیستمعامل استفاده میکند.
ONG م 1101100
۱
تا از عملگرهای استاندارد زبان ++س مانند مدیریت استثناها قابل استفاده در برنامه نویسی
صفحه 24:
1000 <
جاوا اکثرا بهعنوان زبان برادر +جس و جایگزین آن در سیمبیان کاربرد
دارد. سيستمعامل ممامره يى «صدمج-1/ عاطاه(0) 0010006
Sy DIDP 48 Custos S pal i | Device ProPe) $ 05 )5 ۱۳
جاوا را در خود جای داده که اين 690۳4ها برای استفاده در گوشیهای
ا ا Beene Se we PPPS UNE
PY Pe LO LOOP OnE Te Berit Soy Sar KO Oar Be]
oa gah pla (5 Slee cypitle Sy 4S WS ge colt C cs jlae Gyuntle fy
برای گوشیهای موبایل است. پشتیبانی سیمبیان از نصب و اجرای
claaly » ODIDP Gla ۳
on Ue Ea] 0
ورژن۷ دیگر بخشیاز سیستمعاملنیستند.
SSS
صفحه 25:
مسر
زبان پایتون و برنامه نویسی اپن سورس جدیدا وارد دنیای
سيمبيان و برنامه نويسى موبايل شدهاست. مفسرها و
ates) ا ل ا 1 310 06400
نيز توسط شركت نوكيا اراعءه شدهاست. هم اكنون
برنامههاى نوشته شده با يايتون بخوبى بر روى سرى 9٠
نوكيا اجررا مىكردند.
صفحه 26:
۹ >
اکثر مقاصد برنامه نویسی با زبان ++ج مرتفع میگردد.
چون اين زبان به اندازه کافی دسترسی به بخشهای سطح
بايين سيستم را فراهم مىكند و نيان به اسمبلر حس
نمیشود. سیمبیان در موارد خاص که بیشترین کارایی
مطرح است 3 اسمبلر 2 مىكند مانند ۳
صفحه 27:
00
00 2 erent Weer pTrC pCa EES
عهده دارد و اكثرا براى بررسى درستى ورودى كاربر استفاده
5
مىشود.
40 a
PERC Creer كك ا ل ا ا ae
اسكرييت اهداف يكسانى را دنبال مىكنند. اما در يى
RE eer Coes SEBe
صفحه 28:
©
اك ا ا ا ا ا rere
TOR EP pier Ecce ep ep Peer 00000000
مىخواهيد كد 0 را به سيمبيان تبديل كنيد. براى اين هدف
ا ل 00
O@L >
۱۱ ا ا ل we) BI
Rr Pol MOBS TIO) ene
صفحه 29:
منابع
9
Cl ام ام تا
انگلیسی)
۱
کر
9. دانشنامه آزاد ویکی پدیا فارسی
موضوع :سیستم عامل سیمبیان
()Symbian
استاد مربوطه :آقای افتخاری
ارائه دهنده :عبدالوحید پرکی
بهار 92
Page 1
مقدمه
سیمبیان نام سیستم عاملی برای
گوشیهای تلفن همراه است .سیمبیان
را پیش از این گروهی از شرکتها مانند
،سونی اریکسون ،اریکسون ،نوکیا
پشتیبانیسامسونگ و پاناسونیک
میکردند ،ولی در ۲۴ژوئن 2008نوکیا
.همه سهام آن را خرید
Page 2
محتویات
Symbian ۱چیست؟
پیدایش و حیات سیمبیان ۲
شرکتهای به وجود آورنده ۳
فناوری سیمبیان ۴
ورژنهای مختلف سیستم عامل سیمبیان ۵
۶رابط کاربری S60
۷رابط کاربری UIQ
زبانهای برنامه نویسی برای سیمبیان ۸
منابع ۹
Page 3
Symbianچیست؟
در ابتدا تلفنهای همراه دارای ساختار پیچیدهای نبودند.
سختافزار محدود نیاز به نرمافزارهای پیچیده نداشت ،تا اینکه
شرکتهای مطرح ساخت گوشیهای تلفن همراه نسلهای دوم و
سوم گوشیهای خود را عرضه کردند .این گوشیها دارای
امکانات سختافزاری بیشتری بودند که شامل پردازنده ،
حافظه و دیسک سخت بوده و تقریبا ً به صورت یک رایانه
کوچک طراحی شدند .در این زمان بود که این شرکتها به
اهمیت نرمافزار در این گوشیها پی برده و رقابت نرم افزاری
.در کنار رقابت سخت افزاری شروع شد
Page 4
مایکروسافت یکی از شرکتهایی بود که قبال روی سیستمعامل
رایانههای جیبی خود کار کرده بود و ویندوز سی ای را به
همین منظور طراحی کرده بود .این ویندوز قابلیت این را
داشت که روی موبایلها نیز نصب شود .بعد از رسمیت یافتن
موبایلهای نسل جدید شرکتهای مطرح در این صنعت که به
مشکالت بی شمار ویندوز سیای پی برده بودند و نمیخواستند
نرمافزار این صنعت را در انحصار یک شرکت نگه دارند با
همکاری هم سیستم عامل جدیدی برای موبایلها به وجود
.آوردند که سیمبیان نام گرفت
Page 5
پیدایش و حیات سیمبیان
داستان بوجود آمدن Symbianنیز در نوع خود جالب است .داستان ما از شرکت
کوچک انگلیسی-کانادائی با نام Psionآغاز می شود که در سال ۱۹۸۰با هدف
تولی د نرمافزارهای س رگرمی ک ه عمدتا ً بازیهای مبتن ی بر کامپیوترهای اولیه
ZX۸ ۱بود ،بوجود آم د (نام Psionبرگرفته از Potter Scientific
.)Instruments Or Nothingدر س ال ۱۹۸ ۳شرک ت همکار Psionبا نام
Sinclairبه آن پیشنهاد تولید نرمافزاری کاربردی نظیر Officeامروزی را داد
که نتیجه آن تولید پکیجی با نام QLشد که دارای نرمافزارهای ( Quillپردازنده
متن)( Archive ،بانک اطالعاتی)( Abacus ،برنامه مشابه )Excelو Easel
(برنام ه گرافیک ی مدیری ت) بود ک ه ای ن مجموع ه بعده ا ب ا نام PC-Fourیا
Xchangeوارد سیستمعامل MS-DOSنیز شد .عالوه بر آن در سال ۱۹۸۴
شرک ت Psionب ا ارائ ه ،Psion Organiserک ه در حقیق ت نس خه ابتدائی
PDAهای امروزی ست ،پا در عرصه سختافزاری نیز گذاشت که شباهت
زیادی به یک ماشین حساب بسیار بزرگ داشت.
Page 6
در س ال ۱۹۸۶شرک ت Psionب ا اعمال تغییرات و اصالحیههای
فراوان Psion Organiser IIرا معرفی نمود که شرکت Psion
را به آینده روشن PDAو سیستمعامل پرتاب کرد و تمرکز اصلی
شرکت را بروی این مقوله متمرکز نمود .در سال ۱۹۸۷شرکت
Psionبا ارائه محصوالت جدید خود بر پایه پالتفرم جدید آن شرکت
با نام ،SIBOسیستمعامل جدید مخصوص به محصوالت خود را
نیز معرفی کرد سیستمعاملی با نام Electronic Piece( EPOC
.)Of Cheeseاولین نسخه این سیستمعامل جدید بر پایه تکنولوژی
۱۶بیتی ارائه شد و بر همین اساس EPOC ۱۶نام گرفت و زبان
برنامه نویسی که در ساختار آن به کار گرفته شده بود زبان اسمبلی و
Cبود.
Page 7
تا ارائه نسل جدید این سیتم عامل سالهای نسبتا ً زیادی گذشت تا اینکه
در سال ۱۹۹۷نخستین نمونه از سیستمعامل جدید با نام EPOC
۳۲در جدیدترین PDAشرکت به نمایش گذاشته شد .در حقیقت
تنه ا وج ه تشاب ه میان ای ن دو س یستمعامل بدون ش ک نامهای نسبتا ً
مشابه آنها بود جائیکه سیسم عامل جدید (که اینک به اختصار تنها
EPOCنامیده میش د) ب ا زبان برنام ه نویس ی قدرتمند C++و
ساختار جدید کد نویسی خود کامالً از رقیب کهنسال خود باالتر و
سریع تر بود .یکی از نکات مهم در ساختار این سیتم عامل این بود
ک ه EPOCتنه ا برای پردازندههای ARMنوشت ه و بهینه شده
بود.
Page 8
شرکتهای به وجود آورنده
۱۴شرکت اصلی و چند شرکت فرعی از به وجود
آوردندگان این محصول بودند ،بعضی از این شرکتها در
زمینه نرمافزار و بعضی از آنها در زمینه سختافزار به
رشد این سیستمعامل و موبایلهای آن کمک کردهاند .در
این زمینه نوکیا با ۴۷٫۹%پیشتاز است و پس از آن
Ericssonبا SonyEricsson ،%۱۵٫۶با
،%۱۳٫۱پاناسونیک با Siemens ،%۱۰٫۵با
%۸٫۴و سامسونگ با %۴٫۵قرار دارند
Page 9
فناوری سیمبیان
Symbianسیستمعاملی ست برای وسایل دستی و همراه پس میبایست
قدرت ارائه باالترین کارائی در پائینترین امکانات سختافزاری را داشته
باشد بنابراین و با در نظر گرفتن این ویژگی بسیار کم پیش میآید که در
این سیستمعامل با موضوع کمبود حافظه روبرو شویم .یکی دیگر از
ویژگیهایی که Symbianرا از سیستمعاملهای دیگر نظیر دسک تاپها
متمایز میکند این است که ممکن است این سیستمعامل برای ماهها و شاید
سالها روشن و مشغول به کار باقی بماند بنابراین قدرت پایداری و
Stabilityاین سیستم میبایست در سطح بسیار باالئی باشد.
Page 10
از دیگر ویژگیهای Symbianویژگی است با نام
Active Objectsکه در آن در لحظاتی که از
CPUاستفاده نمیشود بطور کلی آن را خاموش
میکند و به این ترتیب در مصرف باتری بسیار
صرفه جوئی میگردد .زبان برنامه نویسی اصلی
Symbianهمانگونه که اشاره شد C++میباشد
که البته این بدان معنی نیست که نمیتوان
برنامههای دیگر را در ساختار آن استفاده کرد.
Page 11
در حقیق ت میتوان توس ط زبانهای برنام ه نویس ی دیگری نظیر
،OPL،Pythonویژوال بیسک و یا حتی Perlو جاوا نیز برای
Symbianبرنام ه نوشت .از لحاظ س اختاری در پائینتری ن الیه،
هسته یا کرنل سیستمعامل بهمراه کتابخانه تواب ع قرار دارد که به
توسط آن برنامههای اجرا شده توسط کاربران اجازه مییابند که به
ای ن تواب ع کتابخانهای دس ترسی پیدا کنند .در حقیق ت هس ته اصلی
Symbianبر پای ه معماری میکرو کرنل (MicroKernel
)Architectureبنا شدهاست بدین معنی که در ساختار آن کمترین
رجوع و استفاده از کرنل توسط سیستمعامل انجام میشود و کال این
هس ته شام ل دو عنص ر مدیری ت حافظ ه و ( Schedularزمانبند)
میباشد و در آن خبری از پشتیبانی از فایلهای سیستمی و یا عناصر
شبکه وجود ندارد و در حقیقت اینگونه وظایف به عهده سرورهای
خارج از کرن ل واگذار شدهاس ت ت ا ب ا محدود کردن وظای ف کرنل
سیستمعامل کند و سنگین نگردد.
Page 12
اندکی باالتر و در الیه بعدی سیستم ،قسمت System Librariesقرار دارد
که در آن اندازه و ظاهر تمام شکلها و کاراکترها بهمراه بانک اطالعاتی
DBMSقرار دارد که جزئی حیاتی از کارکرد متعادل سیستم میباشند .الیه
بعدی Networking and communicationنام دارد که در آن سه بخش قابل
تفکیک دیده میشود با نامهای ESOCK ،ETEL :و C۳۲که هر کدام
وظایف خاصی در رابطه با ارتباطات پیرامون این سیستمعامل بعهده دارند
بهعنوان مثال قسمت C۳۲مسئول بخش ارتباطات سلایر دستگاه میباشد.
عالوه بر این قسمتهایی برای ارتباطات کوتاه نظیر بلوتوث IrDAو
USBنیز در این بخش تعبیه شدهاست .بخش عمده دیگری که در ساختار
سیستمعامل یافت میشود بخشی است با نام UIKONکه مسئول شیوه
نمایش رابط کاربری ( )User Interfaceمیباشند و چون معموالً این قسمت
توسط برنامههای جانبی (Themeها بهعنوان مثال) قابل تغییر است لذا تنها
رابط کاربری پیش فرض در اینجا دیده میشود
Page 13
ورژنهای مختلف سیستم عامل سیمبیان
نسخه ۱تا ۵از این سیستم عامل -پیش از تغییر نام -با نام
EPOCمنتشر میشد.
اولین نسخهای که سیمبیان نامیده شد نسخه ۶بود .و ۶٫۱که بروز
رسانی اس برای نسخه ۶بود و در سال ۲۰۰۱منتشر شد.
نسخه ۷٫۰و 7.0sدر سال ۲۰۰۳منتشر شد .گوشی ۶۶۰۰از
این نسخ ٔه سیستم عامل سیمبیان استفاده میکرد.
نسخه ۸٫۰در سال ۲۰۰۴منتشر شد .نسخه ۸٫۱در سال ۲۰۰۵
منتشر شد.
نسخه ۹٫۰در سال ۲۰۰۴منتشر شد و کارهای اساسی بر روی کد
سیمبیان برای باالبردن امنیت سیستم عامل اجرا شد.
Page 14
نسخه ۹٫۱در سال ۲۰۰۵منتشر شد و بازهم تاکید بر روی باال
رفتن امنیت سیستم عامل بود .همچنین پشتیبانی از تکنولوژی
بلوتوث ۲٫۰اضافه شد .رابط کاربری S60نسخه سوم با این
سیستم عامل ارائه میشد.
نسخه ۹٫۲در سال ۲۰۰۶منتشر شد و گوشیهای Nokia E71,
Nokia E90, Nokia N95, Nokia N82, Nokia
N81 , Nokia 5700با این سیستم عامل ارائه شدند.
نسخه ۹٫۳در نیمه دوم سال ۲۰۰۶ارائه شد و پشتیبانی از wifiبه
هسته سیستم عامل اضافه شد .گوشیهای Nokia E72, Nokia
5730 XpressMusic, Nokia N79, Nokia N96,
Nokia E52, Nokia E75, Nokia 5320
XpressMusic, Sony Ericsson P1از این سیستم عامل
بهره میبرند.
Page 15
نسخه ۹٫۴در سال ۲۰۰۷منتشر شد و ادعا میکند که برنامهها تا %۷۵
سریعتر از قبل اجرا میشوند .همچنین پشتیبانی از SQLiteبه سیستم عامل
اضافه شد .گوشیهای Samsung i8910 Omnia HD, Nokia
N86 , Nokia N97, Nokia N97 mini, Nokia 5800
XpressMusic, Nokia 5530 XpressMusic, Nokia 5228,
Nokia 5230, Nokia 5233, Nokia 5235, Nokia C600, Nokia X6, Sony Ericsson Satio, Sony Ericsson Vivaz
and Sony Ericsson Vivaz Proاز این سیستم عامل استفاده میکنند .این
نسخه از سیستم عامل سیمبیان با رابط کاربری s60نسخه 5ارائه شد و
نوکیا اسم این ترکیب را پلتفرم symbian^1گذاشت.
نسخه ۹٫۵در سال ۲۰۰۷منتشر شد و پشتیبانی از تلویزیون دیجیتال موبایلی
با فرمت DVB-Hو ISDB-Tو نیز پشتیبانی از سرویس GPSبه
سیستم عامل اضافه شد .این نسخه از سیستم عامل سیمبیان با رابط کاربری
s60نسخه ۵٫۲ارائه شد و نوکیا اسم این ترکیب را پلتفرم symbian^3
گذاشت .گوشیهای Nokia C6-01و Nokia C7-00و Nokia E7-
00و Nokia N8از این نسخ ٔه سیمبیان استفاده میکنند.
Page 16
نسخه AnnAو بعد مدت کوتاهی Belleدر سال
۲۰۱۱منتشر شدند و به روز رسانی ای بر اساس
نس خه ۹٫ ۵هس تند .در ای ن دو نس خه از سیمبیان،
هس ته س یستم عام ل همان نس خه ۹٫ ۵اس ت ،اما
امکانات جدیدی به آن اضافه شده.
Page 17
امکانات اضافه شده در نسخه آنا
کیبورد کوئرتی در حالت ،portraitطراحی آیکونهای جدید ،یک مرورگر
نقشه یک کشور بر روی
وب جدید ،نرم افزار نقشه جدید(با قابلیت ذخیره
ٔ
حافظه گوشی از طریق اتصال به )WIFIو پشتیبانی از java Runtime
2.2به سیستم عامل سیمبیان نسخه ۹٫۵اضافه شد .گوشیهای نوکیا ۵۰۰
و X7و E6و 702Tاز نسخه annaاستفاده میکنند امکانات اضافه
شده در نسخه :belleویجتهای قابل تغییر سایز ،استاتوس بار بهینه شده در
باالی ص فحه NFC ،داخل ی ،و بهین ه س ازی حال ت قف ل صفحه نمایش.
گوشیهایی که از سیستم عامل Annaاستفاده میکنند میتوانند گوشی خود
را ب ه نس خ ٔه Belleارتق ا دهند .هم اکنون گوشیهای Nokia 600 ,
603 , 700 , 701از نسخه belleاستفاده میکنند .نوکیا در اوایل
سال ۲۰۱۳قرار است س یستم عام ل س یمبین donnaو carlaرا به این
مجموعه اضافه کند که در نسخه این سیستم عامل میتواند از پردازنده ددو
هستهای پشتیبانی کند.
Page 18
رابط کاربری S60
سیستم عامل سیمبیان بر روی رابط کاربریهای متفاوتی ارائه میشود.
تاکنون دو رابط کاربری برای سیمبیان نوشته شدهاست .اولین و محبوب
تری ن راب ط کاربری س یمبیان S60 ،نام دارد (نام پیشینSeries :
)60و توسط نوکیا ایجاد شدهاست .این رابط کاربری دارای نسخههای
۱و ۲و ۳و ۵اس ت( .نوکی ا اعالم کرد ک ه چون عدد ۴در برخی
کشورهای آسیایی عدد بد شانسی است ،ورژن چهاری ارائه نخواهد کرد
و بعد از ۳مستقیم نسخه ۵را داد) .در میان این نگارشها نیز هر از
چن د گاه ی اص الحیههایی ب ا نام Feature Packه ا ارائه میگردد.
مشخصه عمده گوشیهای دارای رابط کاربری S۶۰این است که در
آنها میتوان از برنامههای مبتنی بر C++ ،Java MIDPو Python
نیز استفاده نمود.
Page 19
بنیاد سیمبیان نسخه ۵از این رابط کاربری را پلتفرم Symbian^1نامید.
همچنین نسخه ۵٫۱رابط کاربری S60بنام پلتفرم Symbian^2شناخته شد.
همچنین نسخه ۵٫۲از این رابط کاربری بعنوان پلتفرم Symbian^3نامیده شد.
سیمبیان Belleو Annaهم به روز رسانیهای نسخ ٔه ۵٫۲هستند.
رزولوشن پیش فرض S۶۰در نگارش اولیه ۱۷۶×۲۰۸پیکسل بود
که از Feature Packشماره ۳نگارش دوم S۶۰به بعد این رابط
توانائ ی س اپورت رزولوشنهای ۲۴۰×۳۲ ۰ ،۱۷ ۶×۲۰ ۸و
۳۵۲×۴۱۶پیکسلی را متناسب با نوع گوشی دارا شد .البته در این
میان رزولوشنهای عجی ب و غری ب متناسب ب ا ظاه ر گوشی شکل
گرفت مثالً Siemens SX۱با رزولوشن ۱۷۶×۲۲۰و یا Nokia
۵۵۰۰با رزولوشن ۲۰۸×۲۰۸پیکسلی.
Page 20
رابط کاربری UIQ
رابط کاربری دیگر سیمبیان با نام UIQبه وجود آمد که دارای امکان استفاده از
صفح ٔه لمسی با قلم بود .رابط کاربری UIQبر مبنای زبان برنامه نویسی C++
شکل گرفتهاست و در آن میتوان از برنامههای Javaنیز استفاده کرد (خبری از
پشتیبان ی از Pythonدر آ ن نیس ت) UIQ .دارای س ه نس خه اص لی و چند
ریزنسخهاست ،ولیکن یکی از نکات مشترک در ساختار همه نسخهها شکل گرفتن
تقریبا ً تمامی آنها بر پایه صفحه حساس به تماس و قلم است .رزولوشن صفحه
نمایش در نسخههای UIQ 1.Xو UIQ 2.Xبرابر ۲۰۸×۳۲۰پیکسل و در
نسخه UIQ 3.Xبر پایه ۲۴۰×۳۲۰پیکسل میباشد .یکی از نکات جالب در
مورد گوشیهای دارای UIQمسئله عمق رنگ است که با توجه به مدل گوشی،
این عمق رنگ ۱۲بیت (با ۴۰۹۶رنگ) ۱۶،بیت (با ۶۵هزار رنگ) و یا ۱۸بیت
(با ۲۶۲هزار رنگ) میباشد که شاید این یکی از دالیل ۱۶میلیون رنگی نبودن
گوشیهای س ونی اریکس ون باش د(حداق ل در مورد مدلهای س یستمعامل دار آن).
آخری ن نس خهای ک ه از UIQمنتش ر شدهاس ت نس خه ۳٫ ۱آ ن اس ت ک ه تا در
گوشیهایی مانند Motorola Z8و Motorola Z۱۰استفاده شدهاست.
Page 21
مرگ رابط کاربری :UIQ
دو کمپانی سونی اریکسون و موتوروال که دارندگان
حق امتیاز UIQبودند در سال ۲۰۰۹رسما اعالم
کردند که دیگر از رابط کاربری UIQدر گوشیهای
خود استفاده نخواهند کرد و اینگونه بود که این رابط
کاربری رسما تعطیل اعالم شد .بنیاد سیمبیان هم در
س ال ۲۰۰ ۸اعالم کرد ک ه نس خههای بعدی سیمبیان
فقط با رابط کاربری S60ارائه خواهند شد.
Page 22
زبانهای برنامه نویسی برای سیمبیان
بدون شک زبان اصلی برنامه نویسی برای سیمبیان زبان ++Cاست اما زبانهای مختلفی
برای برنامه نویسی در این سیستمعامل به وجود آمدهاند.
سیستمعامل symbianبا زبان c++نوشته شده و بهمین دلیل این زبان بهعنوان زبان اولیه
برای برنامه نویسی در آن انتخاب شدهاست c++ .بیشترین امکان دسترسی به APIهای
س یستمعامل س یمبیان را فراه م میکن د و بهتری ن کارکرد در حافظ ه و سرعت اجرا را
داراست .اما در گزینههای زیر باید ازین زبان استفاده شود.
برنامههایی که مانند سرور عمل میکنند مانند برنامههایی که در پشت صحتنه کار میکنند و
یکی از بخشهای سیستم را مدیریت میکنند .مانند پورتهای COM PLUG inها که
محیطی را بر پایه سیستمعامل ایجاد میکنند .بطور مثال برنامهای که فایلهای htmlرا به
فایلهای wordس یمبیان تبدی ل میکن د از کتابخان ه مبدل س یستمعامل استفاده میکند.
درایورهای دستگاه که با Kernelکار متعامل میکنند .استفاده از زبان c++در سیستمعامل
سیمبیان بر روی مناسب بودن کارکرد گوشیها متمرکز شدهاست ،که بدین معناست که چند
تا از عملگرهای استاندارد زبان c++مانند مدیریت استثناها قابل استفاده در برنامه نویسی
سیمبیان نیستند.
Page 23
JAVA
جاوا اکثرا بهعنوان زبان برادر c++و جایگزی ن آ ن در سیمبیان کاربرد
دارد .س یستمعامل symbianیک MIDP (Mobile Information
)Device Profileرا فراهم کردهاست که MIDPیک گروه از APIهای
جاوا را در خود جای داده ک ه ای ن APIه ا برای استفاده در گوشیهای
موبای ل طراح ی شدهاند .مثالً برای مقاص د طراح ی واس ط کاربر ،شبکه و
برنامهها MIDP .تحت کالسهای ایجاد شده توسط CLDCاجرا میشود
و از ماشین مجازی Kاستفاده میکند که یک ماشین مجازی طراحی شده
برای گوشیهای موبای ل اس ت .پشتیبان ی س یمبیان از نصب و اجرای
برنامههای MIDPدر راهنمای MIDPجاوا توضیح داده شدهاست.
PersonalJava ۱٫۱.۱و JavaPhoneک ه در س یمبیانورژن ۶آمدند در
ورژن ۷دیگر ب خشیاز س یستمعاملن یستند.
Page 24
Python
زبان پایتون و برنامه نویسی اپن سورس جدیدا وارد دنیای
س یمبیان و برنام ه نویس ی موبای ل شدهاس ت .مفسرها و
ابزاری چون ( py2sisبرای تبدیل کد پایتون به فایل )sis
نی ز توس ط شرک ت نوکی ا اراء ه شدهاس ت .هم اکنون
برنامههای نوشته شده با پایتون بخوبی بر روی سری ۶۰
نوکیا اجرا میگردند.
Page 25
Assembler
اکثر مقاصد برنامه نویسی با زبان c++مرتفع میگردد.
چون این زبان به اندازه کافی دسترسی به بخشهای سطح
پایی ن س یستم را فراه م میکن د و نیاز ب ه اس مبلر حس
نمیشود .س یمبیان در موارد خاص ک ه بیشتری ن کارایی
مطرح اس ت از اس مبلر اس تفاده میکن د مانند برنامههای
.scheduler
Page 26
JavaScript
جاوا اسکریپت پروسس کالینت ساید روی صفحات htmlرا بر
عهده دارد و اکثرا برای بررسی درستی ورودی کاربر استفاده
میشود.
WML Script
ای ن زبان ی ک زبان اس کریپتی WAPاس ت ک ه با جاوا
اس کریپت اهداف یکس انی را دنبال میکنند .ام ا در یک
مرورگر WAPاستفاده میشود.
Page 27
C
ای ن زبان بطور نرمال برای نوشت ن برنامههای جدی د سیمبیان
استفاده نمیشه ،اما میتونه یک انتخاب برای شما باشه هنگامی که
میخواهی د ک د Cرا ب ه س یمبیان تبدی ل کنید .برای این هدف
سیمبیان شامل یک جعبه ابزار از کتابخانه استاندارد Cمیباشد.
OPL
یک زبان مانند بیسیک است که روی PDAها فعال شده بود.
اما در سیمبیان ورژن ۷ساپورت نمیشود.
Page 28
منابع
(ویکیپدیایhttp://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Symbian .1
)انگلیسی
http:// رابطهای کاربری سیمبیان.2
www.macromediax.com/learn/archive.asp?id=126
دانشنامه آزاد ویکی پدیا فارسی.3
Page 29